SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MÔN: NGỮ VĂN



I-Đặt vấn đề:
Theo tôi trong hầu hết các môn học, người giáo viên nào cũng đều muốn học sinh phải thực sự hiểu bài, điều đáng quan tâm là phải yêu thích môn mình giảng dạy và bản thân là giáo viên dạy văn thì tôi cảm thấy vấn đề trên đặc biệt quan trọng và thiết thực. Bởi văn là môn học chính, môn học có vai trò rất lớn đến sự nhận thức và hình thành trí dục cho học sinh. Do đó việc tiếp thu kiến thức ở môn văn là vô cùng trọng yếu. Từ đây, có hàng loạt nghi vấn đặt ra: làm thế nào để thông qua những bài học các em có thể vận dụng kiến thức đã học vào thực tế cuộc sống, làm sao để học sinh nhận thức được vai trò của môn học này và có ý thức tích cực hơn khi học môn ngữ văn. Muốn đạt được những điều ấy, phần lớn phải nhờ vào vai trò giảng dạy của người giáo viên mặc dù hiện nay phương pháp giáo dục đã đổi mới (Lấy học sinh làm trung tâm). Vậy người giáo viên phải dùng cách nào để vừa đảm bảo chất lượng môn học vừa kích thích được sự say mê, hứng thú học tập của học sinh ở môn văn, điều đó cho thấy nhiệm vụ của người giáo viên vô cùng nặng nề và khó khăn.
Để nhiệm vụ ấy hoàn thành tốt, điều trước tiên người giáo viên cần làm được là có sự khởi đầu (Giới thiệu bài) hay, hấp dẫn để gây sự chú ý, tạo ấn tượng sâu đậm về kiến thức bài học cho học sinh ngay từ những giây phút đầu tiên của tiết học. Nếu làm tốt thì đây sẽ là nền tảng vững chắc cho việc tiếp thu kiến thức mới của học sinh và là động lực kích thích các em đi sâu vào tìm hiểu, khai thác từ đó sẽ yêu thích môn học này ngày càng nhiều hơn. Chính vì tất cả những điều đó, cho thấy khâu giới thiệu bài là một trong những hoạt động cơ bản nhưng không thể thiếu trong việc định hướng hình thành tri thức mới, đồng thời là yếu tố quan trọng tạo nên tình cảm say mê của học sinh đối với môn văn nói riêng và các môn học khác nói chung. Để thực hiện khâu giới thiệu bài đạt kết quả cao, hướng đến những mục tiêu như trên thì phải tiến hành ra sao? phương pháp thế nào? Đó là vấn đề tôi luôn trăn trở, lo lắng và quan tâm nhiều nhất trong việc giảng dạy của mình, trong nhà trường phổ thông hiện nay.
Trong thời gian tìm hiểu và khảo sát thực tế ở trường về vấn đề này, tôi rút ra được một số nguyên nhân dẫn đến học sinh không thích học môn văn hiện nay:
+ Đa số học sinh có quan niệm rằng: văn học là môn chính nên kiến thức khó tiếp thu, thêm vào đó là tư tưởng ngại khó, điều này dễ dàng nhận biết qua chất lượng của môn học còn thấp, tỷ lệ học sinh giỏi chưa cao.
+ Mặt khác hiện nay vẫn còn nhiều giáo viên giảng dạy theo phương pháp truyền thống xem nhẹ khâu giới thiệu bài, nên không đổi mới được nhận thức tư duy và tạo hứng thú cho học sinh trong môn học.
Trên cơ sở xác định kết quả học tập của học sinh là chính, nên tôi bắt tay ngay vào việc tìm hiểu, nghiên cứu và chọn đề tài mà bấy lâu nay tôi quan tâm, ôm ấp là: “Gây hấp dẫn và tạo sự yêu thích cho học sinh qua việc giới thiệu bài ở môn ngữ văn trong trường THCS”
II-Giải quyết vấn đề:
Giới thiệu bài không phải là một vấn đề mới, song đối với phương pháp giảng dạy trước đây một số thầy cô thường xem nhẹ hoạt động này, hoặc không mấy chú trọng lắm trọng hoạt động dạy và học. Giới thiệu bài luôn bị xem là yếu tố phụ, khâu này không được xem là một trong những hoạt động của quá trình giảng bài mới mà nó tách ra làm thành một hoạt động riêng biệt, do đó vai trò của việc giới thiệu bài không được khẳng định trong việc truyền đạt tri thức cho học sinh cũng như việc tiếp nhận kiến thức của học sinh nên giới thiệu bài chưa trở thành một hoạt động thường xuyên được áp dụng rộng rãi trong giảng dạy. Bên cạnh đó không ít giáo viên có quan niệm rằng: chỉ cần dạy đúng, đủ nội dung bài là đạt yêu cầu hay khi vào bài mới chỉ cần nêu một, hai câu là xong không cần khoa trương, cầu kì quá tránh gây mất thời gian ảnh hưởng đến việc tổ chức bài mới.
Chẳng hạn khi dạy bài “Từ láy” giáo viên giới thiệu: các em đã biết qua khái niệm về từ láy, ở tiết học này chúng ta sẽ tìm hiểu thêm các mặt của loại từ này. Giáo viên ghi tựa đề lên bảng. Hay khi dạy bài “Cây bút thần”, giới thiệu: ở các tiết học trước