KNTT - Bài 37. Ứng dụng sinh trưởng và phát triển ở sinh vật vào thực tiễn

- 0 / 0
(Tài liệu chưa được thẩm định)
Nguồn:
Người gửi: Hoàng Trọng Kỳ Anh
Ngày gửi: 09h:47' 26-10-2026
Dung lượng: 2.5 MB
Số lượt tải: 6
Nguồn:
Người gửi: Hoàng Trọng Kỳ Anh
Ngày gửi: 09h:47' 26-10-2026
Dung lượng: 2.5 MB
Số lượt tải: 6
Số lượt thích:
0 người
Chương IX: SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN Ở SINH VẬT
Bài 37. Ứng dụng sinh trưởng và phát triển ở sinh vật và thực tiễn
Thời gian thực hiện: 03 tiết
I. MỤC TIÊU
1. Về kiến thức
- Nêu được các nhân tố chủ yếu ảnh hưởng đến sinh trưởng và phát triển của sinh vật
(nhân tố nhiệt độ, ánh sáng, nước, dinh dưỡng).
- Trình bày được một số ứng dụng sinh trưởng và phát triển của sinh vật trong thực tiễn
(ví dụ điều hòa sinh trưởng và phát triển ở sinh vật bằng cách sử dụng chất kích thích
hoặc điều khiển yếu tố môi trường).
- Vận dụng được những hiểu biết về sinh trưởng và phát triển của sinh vật giải thích một
số hiện tượng thực tiễn (tiêu diệt muỗi ở giai đoạn ấu trừng, phòng trừ sâu bệnh, chăn
nuôi).
2. Về năng lực
a) Năng lực chung
- Tự chủ và tự học: Chủ động, tích cực thực hiện các nhiệm vụ của bản thân và nhóm
khi tìm hiểu về các nhân tố chủ yếu ảnh hưởng đến sinh trưởng và phát triển của sinh
vật.
- Giao tiếp và hợp tác: Tương tác tích cực với các thành viên trong nhóm để tìm hiểu về
một số ứng dụng sinh trưởng và phát triển của sinh vật trong thực tiễn.
- Giải quyết vấn đề và sáng tạo: Vận dụng linh hoạt các kiến thức, kĩ năng học được về
sinh trưởng và phát triển của sinh vật để giải thích một số hiện tượng thực tiễn (tiêu diệt
muỗi ở giai đoạn ấu trừng, phòng trừ sâu bệnh, chăn nuôi).
b) Năng lực khoa học tự nhiên
- Nhận thức khoa học tự nhiên:
+) Nêu được các yếu tố ảnh hưởng đến sinh trưởng và phát triển của sinh vật (nhân tố
nhiệt độ, ánh sáng, nước, dinh dưỡng).
+) Trình bày được một số ứng dụng sinh trưởng và phát triển của sinh vật trong thực tiễn
(ví dụ điều hòa sinh trưởng và phát triển ở sinh vật bằng cách sử dụng chất kích thích
hoặc điều khiển yếu tố môi trường).
- Tìm hiểu tự nhiên: Quan sát, phân tích, nhận ra sự sinh trưởng và phát triển của các
sinh vật xung quanh chịu ảnh hưởng của các yếu tố môi trường.
- Vận dụng kiến thức kĩ năng đã học: Nhận ra và giải thích được sự sinh trưởng và phát
triển của sinh vật trong tự nhiên. Vận dụng được những hiểu biết về sinh trưởng và phát
triển của sinh vật để giải thích một số hiện tượng thực tiễn (tiêu diệt muỗi ở giai đoạn ấu
trừng, phòng trừ sâu bệnh, chăn nuôi).
c) Năng lực số:
- 1.1.TC1a (Duyệt, tìm kiếm và lọc dữ liệu, thông tin và nội dung số): tìm kiếm, lựa
chọn và khai thác được thông tin, hình ảnh, video trong môi trường số liên quan để đáp
ứng thông tin: các nhân tố chủ yếu ảnh hưởng sinh trưởng và phát triển ở sinh vật; một
số ứng dụng sinh trưởng và phát triển trong thực tiễn.
- 1.1.TC1b (Duyệt, tìm kiếm và lọc dữ liệu, thông tin và nội dung số): Thực hiện
được rõ ràng và theo quy trình các tìm kiếm để tìm dữ liệu, thông tin và nội dung trong
môi trường số về một số ứng dụng sinh trưởng và phát triển trong thực tiễn.
- 5.3TC1a (Sử dụng sáng tạo công nghệ số): Chọn được các công cụ và công nghệ số
có thể được sử dụng để tạo ra kiến thức
3. Về phẩm chất
- Thông qua hiểu biết về sinh trưởng và phát triển của sinh vật, thêm yêu thiên nhiên,
yêu môn học.
- Trung thực trong báo cáo các hoạt động cá nhân và nhóm.
- Có ý thức hoàn thành tốt các nội dung thảo luận trong môn học.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
- Các hình ảnh theo sách giáo khoa, video.
- Máy chiếu, bảng nhóm.
- Phiếu học tập
Phiếu học tập 1 - Tìm hiểu về nhân tố nhiệt độ
Câu 1: Nhận xét mức độ sinh trưởng và phát triển của cá rô phi ở các mức nhiệt
độ khác nhau, từ đó cho biết nhiệt độ có ảnh hưởng như thế nào tới sự sinh
trưởng và phát triển của sinh vật.
……………..………………………………………………………..
…………………………………..………………………………………………………..
……………………………………..
………………………………………………………..…………………
Câu 2: Nhiệt độ thuận lợi nhất cho sự sinh trưởng và phát triển của cá rô phi là
bao nhiêu? Nhiệt độ quá cao hoặc quá thấp so với nhiệt độ cực thuận có ảnh
hưởng như thế nào tới mức độ sinh trưởng của sinh vật?
……………..………………………………………………………..
…………………………………..………………………………………………………..
…………………………………..………………………………………………………..
…………………………………..………………………………………………………..
…………………………………..………………………………………………………..
……………………………………………..
………………………………………………………..…………
Phiếu học tập 2 - Tìm hiểu về nhân tố ánh sáng
Câu 1: Nhiều loài động vật có tập tính phơi nắng, tập tính này có tác dụng gì đối
với sự sinh trưởng và phát triển của chúng?
……………..………………………………………………………..
…………………………………..
………………………………………………………..
…………………………………..
………………………………………………………..
…………………………………..
………………………………………………………..
…………………………………..
………………………………………………………..
……………………………………………..
………………………………………………………..…………
Câu 2: Giải thích vì sao nên cho trẻ nhỏ tắm nắng vào sáng sớm hoặc chiều
muộn?
……………..………………………………………………………..
…………………………………..
………………………………………………………..
……………………………………..
………………………………………………………..…………………
……………..………………………………………………………..
…………………………………..
………………………………………………………..
……………………………………..
………………………………………………………..…………………
Phiếu học tập 3 - Tìm hiểu về nhân tố nước
Câu hỏi: Nước có ảnh hưởng tới quá trình sinh trưởng và phát triển ở sinh vật
như thế nào? Vì sao nước có thể ảnh hưởng tới các quá trình này?
……………..………………………………………………………..
…………………………………..
………………………………………………………..
……………………………………..
………………………………………………………..…………………
……………..………………………………………………………..
…………………………………..
………………………………………………………..
……………………………………..
………………………………………………………..…………………
Phiếu học tập 4 - Tìm hiểu về nhân tố chất dinh dưỡng
Câu 1: Chất dinh dưỡng có ảnh hưởng tới sinh trưởng và phát triển của sinh vật
như thế nào? Cho ví dụ.
……………..………………………………………………………..
…………………………………..
………………………………………………………..
……………………………………..
………………………………………………………..…………………
……………..………………………………………………………..
…………………………………..
………………………………………………………..……………………
Câu 2: Giải thích vì sao chế độ dinh dưỡng lại có thể tác động tới sự sinh trưởng
và phát triển?
……………..………………………………………………………..
…………………………………..
………………………………………………………..
……………………………………..
………………………………………………………..…………………
……………..………………………………………………………..
…………………………………..
………………………………………………………..……………………
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 5
Ứng dụng sinh trưởng và phát triển trong trồng trọt
Câu 1. Quan sát hình 37.3, trả lời các câu hỏi sau:
Nêu các biện pháp điều khiển sinh trưởng, phát triển ở thực vật trong hình và tác
dụng của từng biện pháp. Kể thêm các biện pháp khác mà em biết
a.Chiếu sáng nhân tạo trong nhà kính
b. Ủ rơm chống rét cho cây trồng
c. Bón phân cho cây trồng
d. Tưới nước cho cây trồng
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
Câu 2. Người trồng rừng đã điều khiển quá trình sinh trưởng của cây lấy gỗ bằng
cách để mật độ dày khi cây còn non và khi cây đã đến chiều cao mong muốn thì
tỉa bớt. Giải thích ý nghĩa của việc làm này.
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
Câu 3. Đọc thông tin trong mục 1b, lựa chọn loại hormone phù hợp các các đối
tượng trong bẳng bằng cách đánh dấu X vào ô tương ứng và nêu lợi ích của việc
sử dụng loại hormone đó rồi hoàn thành bảng theo mẫu sau:
Đối tượng thực vật
Hormone kích
Hormone ức chế
Lợi ích
thích
Cây lấy sợi, lấy gỗ
?
?
?
Cây quất cảnh
?
?
?
Hành, tỏi, khoai
?
?
?
tây
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 6
Ứng dụng sinh trưởng và phát triển trong chăn nuôi
Câu 1. Những hiểu biết về sinh trưởng và phát triển ở sinh vật đã được con người
ứng dụng như thế nào trong chăn nuôi? Cho ví dụ.
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
Câu 2. Khi sử dụng các chất kích thích sinh trưởng trong chăn nuôi, chúng ta cần
chú ý điều gì? Vì sao?
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 7
Ứng dụng sinh trưởng và phát triển trong phòng trừ sinh vật gây hại
Quan sát hình 37.5, thực hiện các yêu cầu sau:
Câu 1. Nhận xét về hình thái của muỗi và bướm ở các giai đoạn khác nhau trong
vòng đời.
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
Câu 2. Theo em, diệt muỗi ở giai đoạn nào cho hiệu quả nhất? Vì sao? Hãy đề
xuất các biện pháp diệt muỗi và ngăn chặn sự phát triển của muỗi.
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
Câu 3. Hãy đề xuất các biện pháp diệt bướm để bảo vệ mùa màng.
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
BÀI TẬP TRONG PHẦN KHỞI ĐỘNG
SAO 1 : Ở thực vật có hai loại mô phân sinh là
SAO 2 : Mô phân sinh đỉnh giúp thân, cành và rễ tăng lên về .........
SAO 3 : Mô phân sinh bên giúp thân, cành và rễ tăng lên về ......
SAO 4 : Tên loại mô phân sinh phù hợp cho vị trí đánh số (1) trong hình
SAO 5 : Tên loại mô phân
sinh phù hợp cho vị trí
đánh số (2) trong hình
SAO 6: Quan sát mặt cắt
ngang thân cây, mô phân
sinh bên nằm ở vị trí
nào?
A. Nằm giữa mạch rây
và mạch gỗ.
B. Nằm ở các mắt của thân.
C. Nằm ở ngọn cây.
D. Nằm ở chóp rễ.
BÀI TẬP TRONG PHẦN LUYỆN TẬP
Câu 1: Nhiệt độ môi trường cực thuận đối với sinh vật là gì?
A. Mức nhiệt thích hợp nhất đối với sự sinh trưởng và phát triển của sinh vật.
B. Mức nhiệt thấp nhất mà sinh vật có thể chịu đựng.
C. Mức nhiệt ngoài khoảng nhiệt độ mà sinh vật có thể sinh trưởng và phát triển.
D. Mức nhiệt cao nhất mà sinh vật có thể chịu đựng.
Câu 2: Đâu là nhân tố thuộc nhóm các yếu tố bên ngoài:
A. Hormone
B. Chất dinh dưỡng
C. Di truyền
D. Giới tính
Câu 3: Ở thực vật, nước là nguyên liệu cho quá trình tạo ra các chất hữu cơ giúp
cây lớn lên; đây là quá trình gì?
A. Hô hấp tế bào
B. Quang hợp
C. Vận chuyển nước
D. Dự trữ nước
Câu 4: Hậu quả nào dưới đây có thể xảy ra đối với con người, thực vật và động vật
nếu thiếu nước?
A. Cơ thể sinh trưởng mạnh không kiểm soát.
B. Thực vật xanh tốt
C. Sinh vật vẫn phát triển bình thường.
D. Sinh trưởng và phát triển chậm hoặc có thể ngừng lại.
Câu 5: Khoảng thuận lợi của cá rô phi là:
A. Từ 5 – 420C.
B. Từ 23 – 370C.
C. Từ 20 – 420C.
D. Dưới 00C.
Câu 6: Người nông dân thường sử dụng các loại bóng đèn sợi đốt để “úm gà”, thể
hiện sự ảnh hưởng của yếu tố nào đến đời sống động vật, cụ thể ở đây là gia cầm?
A. Nước
B. Độ ẩm
C. Nhiệt độ
D. Chất dinh dưỡng.
Câu 7: Giai đoạn nào của bướm có khả năng phá hoại mùa màng nhiều nhất?
A. Sâu bướm.
B. Bướm trưởng thành.
C. Trứng.
D. Kén.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
A. PHƯƠNG PHÁP VÀ KĨ THUẬT DẠY HỌC
- Thuyết trình nêu vấn đề kết hợp hỏi – đáp.
- Dạy học theo nhóm, nhóm cặp đôi, nhóm nhỏ.
- Phương pháp trực quan, trò chơi.
- Kĩ thuật think – pair – share, “Mảnh ghép – chuyên gia”
B. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY – HỌC
Hoạt động 1: Khởi động
a) Mục tiêu:
- Tạo được hứng thú cho học sinh, dẫn dắt giới thiệu vấn đề.
- 1.1.TC1a: HS lựa chọn và khai thác được thông tin thông qua việc quan sát video
trong môi trường số liên quan.
b) Nội dung:
- GV cho HS tham gia trò chơi theo nhóm để trả lời câu hỏi
- GV tổng kết hoạt động và dẫn dắt vào bài học bằng video (sinh trưởng và phát triển ở
hạt đậu; vòng đời của bướm), đặt các câu hỏi gợi mở: Theo các em có những yếu tố nào
ảnh hưởng đến sự sinh trưởng và phát triển của sinh vật? Muốn thúc đẩy quá trình sinh
trưởng, phát triển ở vật nuôi và cây trồng để thu được năng suất cao, chúng ta cần làm gì
c) Sản phẩm:
* Trò chơi NGÔI SAO MAY MẮN
SAO 1 : Mô phân sinh đỉnh và mô phân sinh bên.
SAO 2 : Chiều dài.
SAO 3 : Chiều ngang.
SAO 4 : Mô phân sinh đỉnh
SAO 5 : Mô phân sinh bên
SAO 6: A
* Đáp án câu hỏi
- Những yếu tố nào ảnh hưởng đến sự sinh trưởng và phát triển của sinh vật: Nhiệt độ,
Ánh sáng, Nước, Dinh dưỡng
- Để thúc đẩy sinh trưởng, phát triển ở vật nuôi và cây trồng, cần cung cấp đủ nước, ánh
sáng, nhiệt độ phù hợp, dinh dưỡng đầy đủ và phòng bệnh hiệu quả.
d) Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của GV
Giao nhiệm vụ:
Hoạt động của HS
Nhận nhiệm vụ
- GV tiến hành trò chơi NGÔI SAO MAY MẮN: chia
lớp thành 2 đội, mỗi đội có 3 lượt chơi ứng với tổng 6
câu hỏi ôn tập nội dung các tiết học trước. HS mỗi đội
dơ tay để chọn ngôi sao bất kì ứng với 1 câu hỏi, trả lời
đúng sẽ số điểm cộng tương ứng, trả lời sai nhường cơ
hội cho đội còn lại. Sau 3 lượt chơi, tổng kết điểm cộng,
đội nào có nhiều điểm hơn là đội giành chiến thắng.
Hướng dẫn học sinh thực hiện nhiệm vụ:
Thực hiện nhiệm vụ
- GV hướng dẫn và gợi ý HS trả lời câu hỏi, điều phối
hoạt động nhịp nhàng.
Báo cáo kết quả:
HS trả lời câu hỏi.
- GV gọi 2-3 HS trả lời.
- HS nhận xét và bổ sung
- GV trình chiếu đáp án đúng, nhắc lại các kiến thức hoặc nêu ý kiến khác (nếu
liên quan.
có).
Chốt lại vấn đề vào bài:
- GV tổng kết hoạt động và dẫn dắt vào bài học bằng
video (sinh trưởng và phát triển ở hạt đậu; vòng đời của
bướm) và các câu hỏi gợi mở: Để biết được các yếu tố
trên ảnh hưởng ra sao? Ứng dụng của chúng vào thực
tiễn như thế nào? Chúng ta hãy cùng nhau vào bài để
có được câu trả lời nhé!
Hoạt động 2: Tìm hiểu các nhân tố chủ yếu ảnh hưởng đến sinh trưởng và phát
triển ở sinh vật
a) Mục tiêu:
- Nêu được các nhân tố chủ yếu ảnh hưởng đến sinh trưởng và phát triển của sinh vật
(nhân tố nhiệt độ, ánh sáng, nước, dinh dưỡng).
- 1.1.TC1a: HS lựa chọn và khai thác được thông tin thông qua việc quan sát video
trong môi trường số liên quan.
b) Nội dung:
- GV trình chiếu video Các yếu tố ảnh hưởng đến sinh trưởng và phát triển của sinh vật
để HS nắm được thông tin về các nhân tố ảnh hưởng
- GV tổ chức hoạt động CHUYẾN TÀU KHÁM PHÁ
- Luật chơi như sau:
+ Lớp được chia thành bốn nhóm, mỗi nhóm phân về một góc của lớp. Mỗi nhóm sẽ
thảo luận và hoàn thành phiếu học tập về nội dung được giao trong thời gian 5 phút.
+ Hết thời gian thảo luận, các nhóm di chuyển đến góc tiếp theo và tiếp tục hoàn thành
PHT ở góc đo.
+ Hoạt động kết thúc khi mỗi nhóm hoàn thành 4 PHT.
- GV gọi đại diện các nhóm trình bày, nhận xét và chấm điểm các nhóm
- GV trình chiếu đáp án, giảng giải và chốt kiến thức quan trọng.
c) Sản phẩm: Câu trả lời của học sinh.
Phiếu học tập 1 - Tìm hiểu về nhân tố nhiệt độ
Câu 1: Nhận xét mức độ sinh trưởng và phát triển của cá rô phi ở các mức nhiệt
độ khác nhau, từ đó cho biết nhiệt độ có ảnh hưởng như thế nào tới sự sinh
trưởng và phát triển của sinh vật.
- Mức độ sinh trưởng và phát triển của cá rô phi không giống nhau ở các mức nhiệt độ
khác nhau
+ Dưới 5,6oC và trên 42oC: Cá rô phi sẽ chết.
+ Từ 5,6oC – 23oC và từ 37oC – 42oC: Cá rô phi sinh trưởng và phát triển kém.
+ Từ 23oC – 37oC: Cá rô phi sinh trưởng và phát triển thuận lợi nhất.
- Từ đó ta thấy nhiệt độ có ảnh hưởng lớn đến sự sinh trưởng và phát triển của sinh
vật.
Câu 2: Nhiệt độ thuận lợi nhất cho sự sinh trưởng và phát triển của cá rô phi là
bao nhiêu? Nhiệt độ quá cao hoặc quá thấp so với nhiệt độ cực thuận có ảnh
hưởng như thế nào tới mức độ sinh trưởng của sinh vật?
- 23oC – 37oC
- Nhiệt độ quá cao hoặc quá thấp có thể làm chậm quá trình sinh trưởng và phát triển,
đặc biệt là đối với thực vật và động vật biến nhiệt.
- Khi trời lạnh, động vật mất nhiều năng lượng để duy trì nhiệt độ cơ thể, dẫn đến sinh
trưởng giảm nếu không được bổ sung thêm thức ăn để chống rét.
Phiếu học tập 2 - Tìm hiểu về nhân tố ánh sáng
Câu 1: Nhiều loài động vật có tập tính phơi nắng, tập tính này có tác dụng gì đối
với sự sinh trưởng và phát triển của chúng?
Vì ánh sáng mặt trời giúp cơ thể chúng tổng hợp vitamin D - đóng vai trò quan trọng
trong việc hấp thụ calcium để hình thành xương, từ đó tác động đến sự sinh trưởng của
cơ thể. Bên cạnh đó ánh sáng giúp động vật hấp thu thêm nhiệt từ môi trường và giảm
mất nhiệt trong những ngày trời rét.
Câu 2: Giải thích vì sao nên cho trẻ nhỏ tắm nắng vào sáng sớm hoặc chiều
muộn?
- Tắm nắng cho trẻ nhỏ vào sáng sớm hoặc hiều muộn, khi ánh sáng yếu giúp đẩy
mạnh quá trình hình thành xương của trẻ. Tia tử ngoại ở ánh nắng mặt trời làm cho
tiền vitamin D biến thành vitamin D.
- Vitamin D có vai trò trong chuyển hoá canxi để hình thành xương, qua đó ảnh hưởng
lên quá trình sinh trưởng và phát triển của trẻ.
- Không nên tắm cho trẻ khi ánh sáng mạnh vì nhiều tia cực tím sẽ có hại cho sự phát
triển của của trẻ.
Phiếu học tập 3 - Tìm hiểu về nhân tố nước
Câu hỏi: Nước có ảnh hưởng tới quá trình sinh trưởng và phát triển ở sinh vật
như thế nào? Vì sao nước có thể ảnh hưởng tới các quá trình này?
- Nước có vai trò quan trọng tới quá trình sinh trưởng và phát triển ở sinh vật.
- Vì nước tham gia vào quá trình trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng nên ảnh
hưởng đến sinh trưởng và phát triển của sinh vật.
- Ở thực vật, nước là nguyên liệu cho quá trình quang hợp tạo ra các chất hữu cơ giúp
cây lớn lên.
- Ở động vật, nước là nguyên liệu và môi trường cho quá trình tổng hợp các chất xây
dựng cơ thể.
- Nếu thiếu nước, quá trình sinh trưởng và phát triển của sinh vật sẽ bị chậm hoặc
ngừng lại, thậm chí là chết
Phiếu học tập 4 - Tìm hiểu về nhân tố chất dinh dưỡng
Câu 1: Chất dinh dưỡng có ảnh hưởng tới sinh trưởng và phát triển của sinh vật
như thế nào? Cho ví dụ.
- Dinh dưỡng là nhân tố quan trọng tác động đến quá trình sinh trưởng và phát triển
của sinh vật
- Nếu thiếu các chất dinh dưỡng, đặc biệt là protein, động vật sẽ chậm lớn, gầy yếu,
sức đề kháng kém.
- Ở thực vật, nếu thiếu các nguyên tố khoáng, đặc biệt là nitrogen, quá trình sinh
trưởng sẽ bị ức chế, thậm chí có thể bị chết.
- Nếu thừa chất dinh dưỡng, quá trình sinh trưởng và phát triển ở thực vật, động vật và
người cũng bị ảnh hưởng.
Câu 2: Giải thích vì sao chế độ dinh dưỡng lại có thể tác động tới sự sinh trưởng
và phát triển?
- Do các chất dinh dưỡng có trong thức ăn là nguyên liệu cho quá trình tổng hợp các
chất trong cơ thể từ đó làm tăng số lượng và kích thước tế bào, hình thành các cơ quan
và hệ cơ quan.
- Các chất dinh dưỡng còn là nguồn cung cấp năng lượng cho các hoạt động sống của
động vật thông qua hô hấp tế bào. Vì vậy chế độ dinh dưỡng lại có thể tác động tới sự
sinh trưởng và phát triển
d) Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của GV
Giao nhiệm vụ:
Hoạt động của HS
HS nhận nhiệm vụ
- GV trình chiếu video Các yếu tố ảnh hưởng đến sinh
trưởng và phát triển của sinh vật để HS nắm được thông
tin về các nhân tố ảnh hưởng
- GV tổ chức hoạt động CHUYẾN TÀU KHÁM PHÁ
- Luật chơi như sau:
+ Lớp được chia thành bốn nhóm, mỗi nhóm phân về
một góc của lớp. Mỗi nhóm sẽ thảo luận và hoàn thành
phiếu học tập về nội dung được giao trong thời gian 5
phút.
+ Hết thời gian thảo luận, các nhóm di chuyển đến góc
tiếp theo và tiếp tục hoàn thành PHT ở góc đo.
+ Hoạt động kết thúc khi mỗi nhóm hoàn thành 4 PHT.
Hướng dẫn học sinh thực hiện nhiệm vụ:
HS thảo luận nhóm, ghi lại
- GV phát phiếu học tập cho từng nhóm, hướng dẫn các ý kiến vào phiếu học tập.
nhóm di chuyển đúng góc, nhắc nhở thời gian để đảm
bảo tiến độ hoạt động
Báo cáo kết quả:
- Đại diện nhóm báo cáo.
- Gọi 1 nhóm đại diện trình bày kết quả. Các nhóm khác - Nhóm khác nhận xét, bổ
nhận xét bổ sung.
sung phần trình bày của
- GV kết luận về nội dung kiến thức mà các nhóm đã nhóm bạn.
đưa ra.
Tổng kết:
- GV tổng kết hoạt động: nhận xét và chấm điểm các Ghi chép kiến thức
nhóm, chốt kiến thức về Các nhân tố chủ yếu ảnh hưởng
đến sinh trưởng và phát triển ở sinh vật
“I/ Các nhân tố chủ yếu ảnh hưởng đến sinh trưởng
và phát triển ở sinh vật
- Các nhân tố chủ yếu ảnh hưởng đến quá trình sinh
trưởng và phát triển ở sinh vật là nhiệt độ, ánh sáng,
nước, chất dinh dưỡng”
Hoạt động 3 : Tìm hiểu ứng dụng sinh trưởng và phát triển trong chăn nuôi, trồng
trọt
a) Mục tiêu:
- HS nhận biết được ứng dụng sinh trưởng và phát triển trong chăn nuôi, trồng trọt.
b) Nội dung:
- Tiến hành hoạt động “Tôi là chuyên gia”
- Cách hoạt động:
+ Chia lớp thành 6 nhóm, nhận nhiệm vụ và thực hiện trong 5 phút.
Nhóm 1, 2, 3: Tìm hiểu và trả lời phiếu học tập số 5
Nhóm 4, 5, 6: Tìm hiểu và trả lời phiếu học tập số 6
Khi thực hiện nhiệm vụ, nhóm đảm bảo mỗi thành viên đều thành “chuyên gia” của lĩnh
vực đã tìm hiểu và trình bày lại kết quả của nhóm
+ Hết g
Bài 37. Ứng dụng sinh trưởng và phát triển ở sinh vật và thực tiễn
Thời gian thực hiện: 03 tiết
I. MỤC TIÊU
1. Về kiến thức
- Nêu được các nhân tố chủ yếu ảnh hưởng đến sinh trưởng và phát triển của sinh vật
(nhân tố nhiệt độ, ánh sáng, nước, dinh dưỡng).
- Trình bày được một số ứng dụng sinh trưởng và phát triển của sinh vật trong thực tiễn
(ví dụ điều hòa sinh trưởng và phát triển ở sinh vật bằng cách sử dụng chất kích thích
hoặc điều khiển yếu tố môi trường).
- Vận dụng được những hiểu biết về sinh trưởng và phát triển của sinh vật giải thích một
số hiện tượng thực tiễn (tiêu diệt muỗi ở giai đoạn ấu trừng, phòng trừ sâu bệnh, chăn
nuôi).
2. Về năng lực
a) Năng lực chung
- Tự chủ và tự học: Chủ động, tích cực thực hiện các nhiệm vụ của bản thân và nhóm
khi tìm hiểu về các nhân tố chủ yếu ảnh hưởng đến sinh trưởng và phát triển của sinh
vật.
- Giao tiếp và hợp tác: Tương tác tích cực với các thành viên trong nhóm để tìm hiểu về
một số ứng dụng sinh trưởng và phát triển của sinh vật trong thực tiễn.
- Giải quyết vấn đề và sáng tạo: Vận dụng linh hoạt các kiến thức, kĩ năng học được về
sinh trưởng và phát triển của sinh vật để giải thích một số hiện tượng thực tiễn (tiêu diệt
muỗi ở giai đoạn ấu trừng, phòng trừ sâu bệnh, chăn nuôi).
b) Năng lực khoa học tự nhiên
- Nhận thức khoa học tự nhiên:
+) Nêu được các yếu tố ảnh hưởng đến sinh trưởng và phát triển của sinh vật (nhân tố
nhiệt độ, ánh sáng, nước, dinh dưỡng).
+) Trình bày được một số ứng dụng sinh trưởng và phát triển của sinh vật trong thực tiễn
(ví dụ điều hòa sinh trưởng và phát triển ở sinh vật bằng cách sử dụng chất kích thích
hoặc điều khiển yếu tố môi trường).
- Tìm hiểu tự nhiên: Quan sát, phân tích, nhận ra sự sinh trưởng và phát triển của các
sinh vật xung quanh chịu ảnh hưởng của các yếu tố môi trường.
- Vận dụng kiến thức kĩ năng đã học: Nhận ra và giải thích được sự sinh trưởng và phát
triển của sinh vật trong tự nhiên. Vận dụng được những hiểu biết về sinh trưởng và phát
triển của sinh vật để giải thích một số hiện tượng thực tiễn (tiêu diệt muỗi ở giai đoạn ấu
trừng, phòng trừ sâu bệnh, chăn nuôi).
c) Năng lực số:
- 1.1.TC1a (Duyệt, tìm kiếm và lọc dữ liệu, thông tin và nội dung số): tìm kiếm, lựa
chọn và khai thác được thông tin, hình ảnh, video trong môi trường số liên quan để đáp
ứng thông tin: các nhân tố chủ yếu ảnh hưởng sinh trưởng và phát triển ở sinh vật; một
số ứng dụng sinh trưởng và phát triển trong thực tiễn.
- 1.1.TC1b (Duyệt, tìm kiếm và lọc dữ liệu, thông tin và nội dung số): Thực hiện
được rõ ràng và theo quy trình các tìm kiếm để tìm dữ liệu, thông tin và nội dung trong
môi trường số về một số ứng dụng sinh trưởng và phát triển trong thực tiễn.
- 5.3TC1a (Sử dụng sáng tạo công nghệ số): Chọn được các công cụ và công nghệ số
có thể được sử dụng để tạo ra kiến thức
3. Về phẩm chất
- Thông qua hiểu biết về sinh trưởng và phát triển của sinh vật, thêm yêu thiên nhiên,
yêu môn học.
- Trung thực trong báo cáo các hoạt động cá nhân và nhóm.
- Có ý thức hoàn thành tốt các nội dung thảo luận trong môn học.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
- Các hình ảnh theo sách giáo khoa, video.
- Máy chiếu, bảng nhóm.
- Phiếu học tập
Phiếu học tập 1 - Tìm hiểu về nhân tố nhiệt độ
Câu 1: Nhận xét mức độ sinh trưởng và phát triển của cá rô phi ở các mức nhiệt
độ khác nhau, từ đó cho biết nhiệt độ có ảnh hưởng như thế nào tới sự sinh
trưởng và phát triển của sinh vật.
……………..………………………………………………………..
…………………………………..………………………………………………………..
……………………………………..
………………………………………………………..…………………
Câu 2: Nhiệt độ thuận lợi nhất cho sự sinh trưởng và phát triển của cá rô phi là
bao nhiêu? Nhiệt độ quá cao hoặc quá thấp so với nhiệt độ cực thuận có ảnh
hưởng như thế nào tới mức độ sinh trưởng của sinh vật?
……………..………………………………………………………..
…………………………………..………………………………………………………..
…………………………………..………………………………………………………..
…………………………………..………………………………………………………..
…………………………………..………………………………………………………..
……………………………………………..
………………………………………………………..…………
Phiếu học tập 2 - Tìm hiểu về nhân tố ánh sáng
Câu 1: Nhiều loài động vật có tập tính phơi nắng, tập tính này có tác dụng gì đối
với sự sinh trưởng và phát triển của chúng?
……………..………………………………………………………..
…………………………………..
………………………………………………………..
…………………………………..
………………………………………………………..
…………………………………..
………………………………………………………..
…………………………………..
………………………………………………………..
……………………………………………..
………………………………………………………..…………
Câu 2: Giải thích vì sao nên cho trẻ nhỏ tắm nắng vào sáng sớm hoặc chiều
muộn?
……………..………………………………………………………..
…………………………………..
………………………………………………………..
……………………………………..
………………………………………………………..…………………
……………..………………………………………………………..
…………………………………..
………………………………………………………..
……………………………………..
………………………………………………………..…………………
Phiếu học tập 3 - Tìm hiểu về nhân tố nước
Câu hỏi: Nước có ảnh hưởng tới quá trình sinh trưởng và phát triển ở sinh vật
như thế nào? Vì sao nước có thể ảnh hưởng tới các quá trình này?
……………..………………………………………………………..
…………………………………..
………………………………………………………..
……………………………………..
………………………………………………………..…………………
……………..………………………………………………………..
…………………………………..
………………………………………………………..
……………………………………..
………………………………………………………..…………………
Phiếu học tập 4 - Tìm hiểu về nhân tố chất dinh dưỡng
Câu 1: Chất dinh dưỡng có ảnh hưởng tới sinh trưởng và phát triển của sinh vật
như thế nào? Cho ví dụ.
……………..………………………………………………………..
…………………………………..
………………………………………………………..
……………………………………..
………………………………………………………..…………………
……………..………………………………………………………..
…………………………………..
………………………………………………………..……………………
Câu 2: Giải thích vì sao chế độ dinh dưỡng lại có thể tác động tới sự sinh trưởng
và phát triển?
……………..………………………………………………………..
…………………………………..
………………………………………………………..
……………………………………..
………………………………………………………..…………………
……………..………………………………………………………..
…………………………………..
………………………………………………………..……………………
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 5
Ứng dụng sinh trưởng và phát triển trong trồng trọt
Câu 1. Quan sát hình 37.3, trả lời các câu hỏi sau:
Nêu các biện pháp điều khiển sinh trưởng, phát triển ở thực vật trong hình và tác
dụng của từng biện pháp. Kể thêm các biện pháp khác mà em biết
a.Chiếu sáng nhân tạo trong nhà kính
b. Ủ rơm chống rét cho cây trồng
c. Bón phân cho cây trồng
d. Tưới nước cho cây trồng
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
Câu 2. Người trồng rừng đã điều khiển quá trình sinh trưởng của cây lấy gỗ bằng
cách để mật độ dày khi cây còn non và khi cây đã đến chiều cao mong muốn thì
tỉa bớt. Giải thích ý nghĩa của việc làm này.
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
Câu 3. Đọc thông tin trong mục 1b, lựa chọn loại hormone phù hợp các các đối
tượng trong bẳng bằng cách đánh dấu X vào ô tương ứng và nêu lợi ích của việc
sử dụng loại hormone đó rồi hoàn thành bảng theo mẫu sau:
Đối tượng thực vật
Hormone kích
Hormone ức chế
Lợi ích
thích
Cây lấy sợi, lấy gỗ
?
?
?
Cây quất cảnh
?
?
?
Hành, tỏi, khoai
?
?
?
tây
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 6
Ứng dụng sinh trưởng và phát triển trong chăn nuôi
Câu 1. Những hiểu biết về sinh trưởng và phát triển ở sinh vật đã được con người
ứng dụng như thế nào trong chăn nuôi? Cho ví dụ.
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
Câu 2. Khi sử dụng các chất kích thích sinh trưởng trong chăn nuôi, chúng ta cần
chú ý điều gì? Vì sao?
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 7
Ứng dụng sinh trưởng và phát triển trong phòng trừ sinh vật gây hại
Quan sát hình 37.5, thực hiện các yêu cầu sau:
Câu 1. Nhận xét về hình thái của muỗi và bướm ở các giai đoạn khác nhau trong
vòng đời.
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
Câu 2. Theo em, diệt muỗi ở giai đoạn nào cho hiệu quả nhất? Vì sao? Hãy đề
xuất các biện pháp diệt muỗi và ngăn chặn sự phát triển của muỗi.
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
Câu 3. Hãy đề xuất các biện pháp diệt bướm để bảo vệ mùa màng.
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
BÀI TẬP TRONG PHẦN KHỞI ĐỘNG
SAO 1 : Ở thực vật có hai loại mô phân sinh là
SAO 2 : Mô phân sinh đỉnh giúp thân, cành và rễ tăng lên về .........
SAO 3 : Mô phân sinh bên giúp thân, cành và rễ tăng lên về ......
SAO 4 : Tên loại mô phân sinh phù hợp cho vị trí đánh số (1) trong hình
SAO 5 : Tên loại mô phân
sinh phù hợp cho vị trí
đánh số (2) trong hình
SAO 6: Quan sát mặt cắt
ngang thân cây, mô phân
sinh bên nằm ở vị trí
nào?
A. Nằm giữa mạch rây
và mạch gỗ.
B. Nằm ở các mắt của thân.
C. Nằm ở ngọn cây.
D. Nằm ở chóp rễ.
BÀI TẬP TRONG PHẦN LUYỆN TẬP
Câu 1: Nhiệt độ môi trường cực thuận đối với sinh vật là gì?
A. Mức nhiệt thích hợp nhất đối với sự sinh trưởng và phát triển của sinh vật.
B. Mức nhiệt thấp nhất mà sinh vật có thể chịu đựng.
C. Mức nhiệt ngoài khoảng nhiệt độ mà sinh vật có thể sinh trưởng và phát triển.
D. Mức nhiệt cao nhất mà sinh vật có thể chịu đựng.
Câu 2: Đâu là nhân tố thuộc nhóm các yếu tố bên ngoài:
A. Hormone
B. Chất dinh dưỡng
C. Di truyền
D. Giới tính
Câu 3: Ở thực vật, nước là nguyên liệu cho quá trình tạo ra các chất hữu cơ giúp
cây lớn lên; đây là quá trình gì?
A. Hô hấp tế bào
B. Quang hợp
C. Vận chuyển nước
D. Dự trữ nước
Câu 4: Hậu quả nào dưới đây có thể xảy ra đối với con người, thực vật và động vật
nếu thiếu nước?
A. Cơ thể sinh trưởng mạnh không kiểm soát.
B. Thực vật xanh tốt
C. Sinh vật vẫn phát triển bình thường.
D. Sinh trưởng và phát triển chậm hoặc có thể ngừng lại.
Câu 5: Khoảng thuận lợi của cá rô phi là:
A. Từ 5 – 420C.
B. Từ 23 – 370C.
C. Từ 20 – 420C.
D. Dưới 00C.
Câu 6: Người nông dân thường sử dụng các loại bóng đèn sợi đốt để “úm gà”, thể
hiện sự ảnh hưởng của yếu tố nào đến đời sống động vật, cụ thể ở đây là gia cầm?
A. Nước
B. Độ ẩm
C. Nhiệt độ
D. Chất dinh dưỡng.
Câu 7: Giai đoạn nào của bướm có khả năng phá hoại mùa màng nhiều nhất?
A. Sâu bướm.
B. Bướm trưởng thành.
C. Trứng.
D. Kén.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
A. PHƯƠNG PHÁP VÀ KĨ THUẬT DẠY HỌC
- Thuyết trình nêu vấn đề kết hợp hỏi – đáp.
- Dạy học theo nhóm, nhóm cặp đôi, nhóm nhỏ.
- Phương pháp trực quan, trò chơi.
- Kĩ thuật think – pair – share, “Mảnh ghép – chuyên gia”
B. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY – HỌC
Hoạt động 1: Khởi động
a) Mục tiêu:
- Tạo được hứng thú cho học sinh, dẫn dắt giới thiệu vấn đề.
- 1.1.TC1a: HS lựa chọn và khai thác được thông tin thông qua việc quan sát video
trong môi trường số liên quan.
b) Nội dung:
- GV cho HS tham gia trò chơi theo nhóm để trả lời câu hỏi
- GV tổng kết hoạt động và dẫn dắt vào bài học bằng video (sinh trưởng và phát triển ở
hạt đậu; vòng đời của bướm), đặt các câu hỏi gợi mở: Theo các em có những yếu tố nào
ảnh hưởng đến sự sinh trưởng và phát triển của sinh vật? Muốn thúc đẩy quá trình sinh
trưởng, phát triển ở vật nuôi và cây trồng để thu được năng suất cao, chúng ta cần làm gì
c) Sản phẩm:
* Trò chơi NGÔI SAO MAY MẮN
SAO 1 : Mô phân sinh đỉnh và mô phân sinh bên.
SAO 2 : Chiều dài.
SAO 3 : Chiều ngang.
SAO 4 : Mô phân sinh đỉnh
SAO 5 : Mô phân sinh bên
SAO 6: A
* Đáp án câu hỏi
- Những yếu tố nào ảnh hưởng đến sự sinh trưởng và phát triển của sinh vật: Nhiệt độ,
Ánh sáng, Nước, Dinh dưỡng
- Để thúc đẩy sinh trưởng, phát triển ở vật nuôi và cây trồng, cần cung cấp đủ nước, ánh
sáng, nhiệt độ phù hợp, dinh dưỡng đầy đủ và phòng bệnh hiệu quả.
d) Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của GV
Giao nhiệm vụ:
Hoạt động của HS
Nhận nhiệm vụ
- GV tiến hành trò chơi NGÔI SAO MAY MẮN: chia
lớp thành 2 đội, mỗi đội có 3 lượt chơi ứng với tổng 6
câu hỏi ôn tập nội dung các tiết học trước. HS mỗi đội
dơ tay để chọn ngôi sao bất kì ứng với 1 câu hỏi, trả lời
đúng sẽ số điểm cộng tương ứng, trả lời sai nhường cơ
hội cho đội còn lại. Sau 3 lượt chơi, tổng kết điểm cộng,
đội nào có nhiều điểm hơn là đội giành chiến thắng.
Hướng dẫn học sinh thực hiện nhiệm vụ:
Thực hiện nhiệm vụ
- GV hướng dẫn và gợi ý HS trả lời câu hỏi, điều phối
hoạt động nhịp nhàng.
Báo cáo kết quả:
HS trả lời câu hỏi.
- GV gọi 2-3 HS trả lời.
- HS nhận xét và bổ sung
- GV trình chiếu đáp án đúng, nhắc lại các kiến thức hoặc nêu ý kiến khác (nếu
liên quan.
có).
Chốt lại vấn đề vào bài:
- GV tổng kết hoạt động và dẫn dắt vào bài học bằng
video (sinh trưởng và phát triển ở hạt đậu; vòng đời của
bướm) và các câu hỏi gợi mở: Để biết được các yếu tố
trên ảnh hưởng ra sao? Ứng dụng của chúng vào thực
tiễn như thế nào? Chúng ta hãy cùng nhau vào bài để
có được câu trả lời nhé!
Hoạt động 2: Tìm hiểu các nhân tố chủ yếu ảnh hưởng đến sinh trưởng và phát
triển ở sinh vật
a) Mục tiêu:
- Nêu được các nhân tố chủ yếu ảnh hưởng đến sinh trưởng và phát triển của sinh vật
(nhân tố nhiệt độ, ánh sáng, nước, dinh dưỡng).
- 1.1.TC1a: HS lựa chọn và khai thác được thông tin thông qua việc quan sát video
trong môi trường số liên quan.
b) Nội dung:
- GV trình chiếu video Các yếu tố ảnh hưởng đến sinh trưởng và phát triển của sinh vật
để HS nắm được thông tin về các nhân tố ảnh hưởng
- GV tổ chức hoạt động CHUYẾN TÀU KHÁM PHÁ
- Luật chơi như sau:
+ Lớp được chia thành bốn nhóm, mỗi nhóm phân về một góc của lớp. Mỗi nhóm sẽ
thảo luận và hoàn thành phiếu học tập về nội dung được giao trong thời gian 5 phút.
+ Hết thời gian thảo luận, các nhóm di chuyển đến góc tiếp theo và tiếp tục hoàn thành
PHT ở góc đo.
+ Hoạt động kết thúc khi mỗi nhóm hoàn thành 4 PHT.
- GV gọi đại diện các nhóm trình bày, nhận xét và chấm điểm các nhóm
- GV trình chiếu đáp án, giảng giải và chốt kiến thức quan trọng.
c) Sản phẩm: Câu trả lời của học sinh.
Phiếu học tập 1 - Tìm hiểu về nhân tố nhiệt độ
Câu 1: Nhận xét mức độ sinh trưởng và phát triển của cá rô phi ở các mức nhiệt
độ khác nhau, từ đó cho biết nhiệt độ có ảnh hưởng như thế nào tới sự sinh
trưởng và phát triển của sinh vật.
- Mức độ sinh trưởng và phát triển của cá rô phi không giống nhau ở các mức nhiệt độ
khác nhau
+ Dưới 5,6oC và trên 42oC: Cá rô phi sẽ chết.
+ Từ 5,6oC – 23oC và từ 37oC – 42oC: Cá rô phi sinh trưởng và phát triển kém.
+ Từ 23oC – 37oC: Cá rô phi sinh trưởng và phát triển thuận lợi nhất.
- Từ đó ta thấy nhiệt độ có ảnh hưởng lớn đến sự sinh trưởng và phát triển của sinh
vật.
Câu 2: Nhiệt độ thuận lợi nhất cho sự sinh trưởng và phát triển của cá rô phi là
bao nhiêu? Nhiệt độ quá cao hoặc quá thấp so với nhiệt độ cực thuận có ảnh
hưởng như thế nào tới mức độ sinh trưởng của sinh vật?
- 23oC – 37oC
- Nhiệt độ quá cao hoặc quá thấp có thể làm chậm quá trình sinh trưởng và phát triển,
đặc biệt là đối với thực vật và động vật biến nhiệt.
- Khi trời lạnh, động vật mất nhiều năng lượng để duy trì nhiệt độ cơ thể, dẫn đến sinh
trưởng giảm nếu không được bổ sung thêm thức ăn để chống rét.
Phiếu học tập 2 - Tìm hiểu về nhân tố ánh sáng
Câu 1: Nhiều loài động vật có tập tính phơi nắng, tập tính này có tác dụng gì đối
với sự sinh trưởng và phát triển của chúng?
Vì ánh sáng mặt trời giúp cơ thể chúng tổng hợp vitamin D - đóng vai trò quan trọng
trong việc hấp thụ calcium để hình thành xương, từ đó tác động đến sự sinh trưởng của
cơ thể. Bên cạnh đó ánh sáng giúp động vật hấp thu thêm nhiệt từ môi trường và giảm
mất nhiệt trong những ngày trời rét.
Câu 2: Giải thích vì sao nên cho trẻ nhỏ tắm nắng vào sáng sớm hoặc chiều
muộn?
- Tắm nắng cho trẻ nhỏ vào sáng sớm hoặc hiều muộn, khi ánh sáng yếu giúp đẩy
mạnh quá trình hình thành xương của trẻ. Tia tử ngoại ở ánh nắng mặt trời làm cho
tiền vitamin D biến thành vitamin D.
- Vitamin D có vai trò trong chuyển hoá canxi để hình thành xương, qua đó ảnh hưởng
lên quá trình sinh trưởng và phát triển của trẻ.
- Không nên tắm cho trẻ khi ánh sáng mạnh vì nhiều tia cực tím sẽ có hại cho sự phát
triển của của trẻ.
Phiếu học tập 3 - Tìm hiểu về nhân tố nước
Câu hỏi: Nước có ảnh hưởng tới quá trình sinh trưởng và phát triển ở sinh vật
như thế nào? Vì sao nước có thể ảnh hưởng tới các quá trình này?
- Nước có vai trò quan trọng tới quá trình sinh trưởng và phát triển ở sinh vật.
- Vì nước tham gia vào quá trình trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng nên ảnh
hưởng đến sinh trưởng và phát triển của sinh vật.
- Ở thực vật, nước là nguyên liệu cho quá trình quang hợp tạo ra các chất hữu cơ giúp
cây lớn lên.
- Ở động vật, nước là nguyên liệu và môi trường cho quá trình tổng hợp các chất xây
dựng cơ thể.
- Nếu thiếu nước, quá trình sinh trưởng và phát triển của sinh vật sẽ bị chậm hoặc
ngừng lại, thậm chí là chết
Phiếu học tập 4 - Tìm hiểu về nhân tố chất dinh dưỡng
Câu 1: Chất dinh dưỡng có ảnh hưởng tới sinh trưởng và phát triển của sinh vật
như thế nào? Cho ví dụ.
- Dinh dưỡng là nhân tố quan trọng tác động đến quá trình sinh trưởng và phát triển
của sinh vật
- Nếu thiếu các chất dinh dưỡng, đặc biệt là protein, động vật sẽ chậm lớn, gầy yếu,
sức đề kháng kém.
- Ở thực vật, nếu thiếu các nguyên tố khoáng, đặc biệt là nitrogen, quá trình sinh
trưởng sẽ bị ức chế, thậm chí có thể bị chết.
- Nếu thừa chất dinh dưỡng, quá trình sinh trưởng và phát triển ở thực vật, động vật và
người cũng bị ảnh hưởng.
Câu 2: Giải thích vì sao chế độ dinh dưỡng lại có thể tác động tới sự sinh trưởng
và phát triển?
- Do các chất dinh dưỡng có trong thức ăn là nguyên liệu cho quá trình tổng hợp các
chất trong cơ thể từ đó làm tăng số lượng và kích thước tế bào, hình thành các cơ quan
và hệ cơ quan.
- Các chất dinh dưỡng còn là nguồn cung cấp năng lượng cho các hoạt động sống của
động vật thông qua hô hấp tế bào. Vì vậy chế độ dinh dưỡng lại có thể tác động tới sự
sinh trưởng và phát triển
d) Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của GV
Giao nhiệm vụ:
Hoạt động của HS
HS nhận nhiệm vụ
- GV trình chiếu video Các yếu tố ảnh hưởng đến sinh
trưởng và phát triển của sinh vật để HS nắm được thông
tin về các nhân tố ảnh hưởng
- GV tổ chức hoạt động CHUYẾN TÀU KHÁM PHÁ
- Luật chơi như sau:
+ Lớp được chia thành bốn nhóm, mỗi nhóm phân về
một góc của lớp. Mỗi nhóm sẽ thảo luận và hoàn thành
phiếu học tập về nội dung được giao trong thời gian 5
phút.
+ Hết thời gian thảo luận, các nhóm di chuyển đến góc
tiếp theo và tiếp tục hoàn thành PHT ở góc đo.
+ Hoạt động kết thúc khi mỗi nhóm hoàn thành 4 PHT.
Hướng dẫn học sinh thực hiện nhiệm vụ:
HS thảo luận nhóm, ghi lại
- GV phát phiếu học tập cho từng nhóm, hướng dẫn các ý kiến vào phiếu học tập.
nhóm di chuyển đúng góc, nhắc nhở thời gian để đảm
bảo tiến độ hoạt động
Báo cáo kết quả:
- Đại diện nhóm báo cáo.
- Gọi 1 nhóm đại diện trình bày kết quả. Các nhóm khác - Nhóm khác nhận xét, bổ
nhận xét bổ sung.
sung phần trình bày của
- GV kết luận về nội dung kiến thức mà các nhóm đã nhóm bạn.
đưa ra.
Tổng kết:
- GV tổng kết hoạt động: nhận xét và chấm điểm các Ghi chép kiến thức
nhóm, chốt kiến thức về Các nhân tố chủ yếu ảnh hưởng
đến sinh trưởng và phát triển ở sinh vật
“I/ Các nhân tố chủ yếu ảnh hưởng đến sinh trưởng
và phát triển ở sinh vật
- Các nhân tố chủ yếu ảnh hưởng đến quá trình sinh
trưởng và phát triển ở sinh vật là nhiệt độ, ánh sáng,
nước, chất dinh dưỡng”
Hoạt động 3 : Tìm hiểu ứng dụng sinh trưởng và phát triển trong chăn nuôi, trồng
trọt
a) Mục tiêu:
- HS nhận biết được ứng dụng sinh trưởng và phát triển trong chăn nuôi, trồng trọt.
b) Nội dung:
- Tiến hành hoạt động “Tôi là chuyên gia”
- Cách hoạt động:
+ Chia lớp thành 6 nhóm, nhận nhiệm vụ và thực hiện trong 5 phút.
Nhóm 1, 2, 3: Tìm hiểu và trả lời phiếu học tập số 5
Nhóm 4, 5, 6: Tìm hiểu và trả lời phiếu học tập số 6
Khi thực hiện nhiệm vụ, nhóm đảm bảo mỗi thành viên đều thành “chuyên gia” của lĩnh
vực đã tìm hiểu và trình bày lại kết quả của nhóm
+ Hết g
 









Các ý kiến mới nhất