KHBD Ngữ văn 7

B. KẾ HOẠCH BÀI DẠY KĨ NĂNG VIẾT

Tiết 8,9: LÀM MỘT BÀI THƠ BỐN CHỮ HOẶC NĂM CHỮ
Thời gian: 4 tiết
I. MỤC TIÊU DẠY HỌC
Sau khi học xong bài này, HS có thể:
1. Năng lực
1.1. Năng lực đặc thù
- Bước đầu biết làm một bài thơ bốn chữ hoặc năm chữ.
1.2. Năng lực chung
- Năng lực tự chủ và tự học: biết chủ động, tích cực thực hiện những công việc của bản
thân trong học tập.
- Năng lực giao tiếp, hợp tác: biết chủ động đề xuất mục đích hợp tác khi được giao
nhiệm vụ.
- Năng lực sáng tạo: Hình thành ý tưởng dựa trên các nguồn thông tin đã cho.
2. Phẩm chất: Yêu vẻ đẹp của thiên nhiên, yêu quê hương.
II.KIẾN THỨC CẦN DẠY TRONG BÀI HỌC
- Đặc điểm của một bài thơ bốn chữ hoặc năm chữ.
- Cách làm một bài thơ bốn chữ hoặc năm chữ.
III. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
- Máy chiếu hoặc bảng đa phương tiện dùng để chiếu tranh ảnh.
- SGK, SGV
- PHT tìm ý tưởng cho bài thơ.
IV. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
A. HOẠT ĐỘNG MỞ ĐẦU
1. Hoạt động xác định nhiệm vụ viết
a. Mục tiêu: Xác định được nhiệm vụ viết.
b. Sản phẩm: Câu trả lời của HS về nhiệm vụ học tập cần thực hiện.
c. Tổ chức hoạt động
Hoạt động của GV và HS
Dự kiến sản phẩm
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
*HS xác định được nhịêm vụ học tập
- GV yêu cầu HS đọc nội dung trong SGK/tr.22,
- Biết làm một bài thơ bốn chữ hoặc năm chữ.
tên đề mục phần kĩ năng Viết và xác định nhiệm
vụ học tập.
- GV đặt câu hỏi: Dựa vào yêu cầu cần đạt và tên
đề mục phần kĩ năng Viết, các em hãy cho biết:
trong bài học này, chúng ta sẽ thực hiện nhiệm
vụ viết nào?
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS làm việc cá nhân: Đọc thông tin trong SGK

KHBD Ngữ văn 7

và tìm câu trả lời.
Bước 3: Báo cáo, thảo luận
- HS trả lời trước lớp về nhiệm vụ học tập sẽ thực
hiện.
Bước 4: Kết luận, nhận định
- GV nhận xét câu trả lời của HS, xác nhận lại
nhiệm vụ học tập: Trong bài học này, HS sẽ làm
một bài thơ bốn chữ hoặc năm chữ.
2.Hoạt động giới thiệu tình huống khi thực hiện bài viết
a. Mục tiêu: HS trình bày được tình huống cụ thể cần làm một bài thơ.
b. Sản phẩm: Câu trả lời của HS về tình huống cụ thể cần làm một bài thơ.
c. Tổ chức hoạt động
Hoạt động của GV và HS
Dự kiến sản phẩm
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
- GV yêu cầu HS thảo luận nhóm đôi, trả lời câu
hỏi:Theo em, người ta thường làm thơ, viết văn, sáng
tác nhạc trong hoàn cảnh nào?
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS thảo luận nhóm và tìm câu trả lời.

* HS xác định được một số tình huống có thể
làm một bài thơ bốn chữ hoặc năm chữ:
- thể hiện cảm xúc về cuộc sống;
- tham gia cuộc thi thơ;
- bày tỏ tình cảm, cảm xúc với người thân,
bạn bè, …

Bước 3: Báo cáo, thảo luận
- Đại diện 2-3 nhóm HS trình bày, các nhóm khác
góp ý, bổ sung (nếu có).
Bước 4: Kết luận, nhận định
- GV nhận xét và hướng dẫn HS tổng hợp vấn đề
theo một số định hướng tham khảo sau: Một số tình
huống có thể làm một bài thơ bốn chữ hoặc năm chữ:
có cảm hứng trước một vấn đề, cảm xúc dâng trào
muốn thể hiện cách nhìn, cách cảm nhận mới lạ, thú
vị, … về cuộc sống; thể hiện cảm xúc về một sự vật/
hiện tượng trong cuộc sống; tham gia một cuộcthi
thơ; tặng thơ để bày tỏ tình cảm với người thân, bạn
bè, …
- GV dẫn dắt, giới thiệu nội dung bài học mới.
B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI
1. Hoạt động tìm hiểu tri thức về kiểu bài
1.1 Hoạt động khởi động

KHBD Ngữ văn 7

a. Mục tiêu: Kích hoạt kiến thức nền về đặc điểm của một bài thơ bốn chữ học năm
chữ đã học trong chương trình lớp 7.
b. Sản phẩm: Câu trả lời của HS trình bày hiểu biết nền về một bài thơ bốn chữ học
năm chữ.
c. Tổ chức hoạt động
Hoạt động của GV và HS
Dự kiến sản phẩm
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
- GV sử dụng kĩ thuật động não, HS nhắc lại đặc
điểm của thể thơ bốn chữ hoặc năm chữ bằng
cách trả lời nhanh câu hỏi sau: Em biết gì về thể
thơ bốn chữ học năm chữ.
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS thảo luận nhóm và thực hiện nhiệm vụ học
tập.
Bước 3: Báo cáo, thảo luận
- Đại diện 2-3 nhóm HS trình bày trước lớp; các
nhóm khác góp ý, bổ sung (nếu có).
Bước 4: Kết luận, nhận định
- Dựa trên câu trả lời của HS, GV nhận xét ý kiến
của HS, nhắc lại một số đặc điểm về thể thơ và
giới thiệu hoạt động viết.

* Kích hoạt kiến thức nền
- HS nhắc lại những nhắc lại đặc điểm của thể thơ
bốn chữ hoặc năm chữ.
+ số tiếng
+ số dòng
+ Cách gieo vần

2.Hoạt động tìm hiểu tri thức về cách làm thơ nói chung và thơ bốn chữ, năm chữ nói riêng.
a. Mục tiêu: Trình bày được đặc điểm của một bài thơ hay nói chung bà đặc điểm của thể
thơ bốn chữ hoặc năm chữ.
b. Sản phẩm: Câu trả lời của HS về đặc điểm của một bài thơ hay nói chung và đặc điểm
của thể thơ bốn chữ hoặc năm chữ.
c.Tổ chức hoạt động
Hoạt động của GV và HS
Dự kiến sản phẩm
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
- GV yêu cầu HS đọc khung thông tin
trong SGK/ tr.22, thảo luận và trả lời
những câu hỏi sau:
+ Theo em, thế nào là một bài thơ
hay?
+ Muốn làm một bài thơ thì cần làm
gì?
+ Một bài thơ bốn chữ, năm chữ cần
đảm bảo những yêu cầu gì?
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học

* Một số điểm cần lưu ý khi làm một bài thơ:
- Thể hiện cách nhìn, cách cảm nhận … của người viết v
cuộc sống.

- Sử dụng từ ngữ, hình ảnh phù hợp để thể hiện cách nhìn
cảm xúc của bản thân về cuộc sống.

- Sử dụng các biện pháp tu từ phù hợp để tạo nên những liên
tưởng độc đáo, thú vị.

- Gieo vần, ngắt nhịp một cách hợp lý để làm tăng giá trị biểu
đạt của ngôn từ.

KHBD Ngữ văn 7

tập
- Đặt nhan đề phù hợp với nội dung văn bản.
- HS đọc SGK và thực hiện nhiệm vụ
- Đảm bảo đủ số chữ ở các dòng thơ theo yêu cầu của thể
học tập theo nhóm.
loại.
Bước 3: Báo cáo, thảo luận
- Đại diện nhóm HS trình bày trước
lớp ý kiến của mình; các nhóm khác
góp ý, bổ sung (nếu có).
Bước 4: Kết luận, nhận định- GV
câu trả lời của HS và kết luận về đặc
điểm của một bài thơ hay hay nói
chung và đặc điểm của thể thơ bốn
chữ hoặc năm chữ.
3.Hoạt động hướng dẫn phân tích kiểu văn bản
a. Mục tiêu: Nhận biết các yêu cầu về việc làm một bài thơ thông qua việc đọc và phân tích
VB mẫu trong SGK/tr.23.
b. Sản phẩm: Câu trả lời của HS về đặc điểm thơ bốn chữ, năm chữ thể hiện qua VB
“Nắng hồng” (Bảo Ngọc). Nội dung bài học rút ra về đặc điểm thơ và câu hỏi cần giải
đáp.
c. Tổ chức hoạt động
Hoạt động của GV và HS
Dự kiến sản phẩm
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
* Hướng dẫn phân tích văn bản mẫu
- GVtrình bày bài thơ “Nắng hồng” lên bảng 1. Về đặc điểm thể loại
chiếu, rồi đưa ra hệ thống câu hỏi, tổ chức lớp
 Về số tiếng: Mỗi câu thơ có 5 tiếng
thảo luận nhóm để trả lời những câu hỏi sau:
=> thơ 5 chữ.
1. Bài thơ được viết theo thể thơ nào?
 Bài thơ có 6 khổ thơ, mỗi khổ thơ
2. Để miêu tả được bức tranh sống động của
gồm 4 dòng.
mùa đông, tác giả đã dùng những hình ảnh
 Nhịp thơ: 3/2; 2/3.
và các biện pháp nghệ thuật nào?
 Vần chân: đâu – nâu
3. Vì sao khi sáng tác thơ, văn, cần sử dụng
nhà – hoa
biện pháp nhân hóa, so sánh để miêu tả sự
lửa – đưa
vật, hiện tượng?
rồi – trôi
4. Làm thơ không phải là chỉ miêu tả sự vật,
=> Sử dụng vần nhịp một cách hợp lý
hiện tượng mà còn phải thể hiện cảm xúc
làm tăng giá trị biểu đạt của ngôn từ.
mới lạ, thú vị về cuộc sống. Hai khổ thơ cuối
có đáp ứng được yêu cầu trên không? Hãy lí 2. Về nghệ thuật
giải.
 Hình ảnh: tấm áo nâu, áo trời, mưa
5. Trong bài thơ này, tác giả đã sử dụng những
phùn, khói, màn sương, dáng mẹ, đốm
loại vần nào?
nắng, giọt nắng hồng, …
6. Từ cách viết của tác giả trong bài thơ trên,
=> hình ảnh gợi cảm, sinh động, thể
em học được điều gì về cách làm một bài thơ

KHBD Ngữ văn 7

bốn chữ hoặc năm chữ?
hiện sự liên tưởng bất ngờ thú vị.
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập
 Biện pháp nghệ thuật: nhân hóa, so
- HS đọc VB mẫu, theo dõi các thông tin trong
sánh, ẩn dụ
=> thể hiện sự sống động của thiên
khung hướng dẫn, thảo luận nhóm và tìm câu
nhiên.
trả lời cho các câu hỏi hướng dẫn phân tích văn
3. Về nội dung
bản.
Bước 3: Báo cáo, thảo luận
 Bài thơ thể hiện cảm xúc của tác giả
- Một số HS đại diện nhóm,trình bày trước lớp.
trước bức tranh thiên nhiên và cuộc
Các nhóm khác nhận xét, góp ý, bổ sung (nếu
sống khi đất trời vào đông.
có). - HS nêu câu hỏi thắc mắc (nếu có).
Bước 4: Kết luận, nhận định
- GV góp ý cho câu trả lời của HS, hướng dẫn
HS kết luận vấn đề theo định hướng tham khảo.
4.Hoạt động hướng dẫn quy trình viết
a. Mục tiêu:
- Nhận biết được những thao tác cần làm, những lưu ý khi thực hiện các bước trong
quy trình làm một bài thơ bốn chữ hoặc năm chữ.
- Biết chủ động đề xuất mục đích hợp tác khi được giao nhiệm vụ.
b. Sản phẩm: bảng tóm tắt của HS (theo mẫu PHT)
c. Tổ chức hoạt động
Hoạt động của GV và HS
Dự kiến sản phẩm
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
* Quy trình viết gồm bốn bước:
- GV cho HS đọc phần hướng dẫn quy trình viết
trong SGK/tr.24, sau đó thảo luận nhóm và tóm tắt
thông tin quy trình làm một bài thơ.
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS thảo luận theo cặp và trả lời nhanh ra giấy.
Bước 3: Báo cáo, thảo luận
- HS trình bày trước lớp. Các HS khác bổ sung (nếu Bước 1: Trước khi viết
có).
Bước 4: Kết luận, nhận định
- GV nhận xét quá trình làm việc nhóm của HS
thông qua quan sát. GV chú ý đánh giá mức độ chủ
động của HS trong việc đề xuất mục đích hợp tác
trước khi bắt đầu thảo luận.
- GV nhận xét kết quả thực hiện nhiệm vụ, hướng
Bước 2: Tìm ý tưởng cho bài thơ
dẫn HS kết luận theo định hướng như sản phẩm dự

KHBD Ngữ văn 7

kiến.

Bước 3: Làm thơ

Bước 4: Chỉnh sửa và chia sẻ.

C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP LÀM THƠ BỐN CHỮ HOẶC NĂM CHỮ
1.Hoạt động chuẩn bị trước khi viết
1.1.Hoạt động xác định mục đích, đối tượng và đề tài
a. Mục tiêu: Biết cách xác định mục đích, đối tượng và đề tài cho bài thơ sẽ viết.
b. Sản phẩm: Câu trả lời của HS về việc xác định mục đích, đối tượng và đề tài cho bài thơ sẽ
viết.
c. Tổ chức hoạt động
Hoạt động của GV và HS
Dự kiến sản phẩm
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
- GV cho HS đọc đề bài trong SGK/tr.24. Sau đó yêu
cầu HS xác định mục đích, đối tượng và đề tài cho bài
thơ của mình qua các câu hỏi:
+ Bài thơ này được viết nhằm mục đích gì?
+ Người đọc bài thơ của em có thể là ai?

* Bước 1: Chuẩn bị viết
+ Đối tượng: người đọc là những
người quan tâm đến thơ ca. Đặc biệt là
những bài thơ đề cập đến vẻ đẹp thiên
nhiên.
+ Mục đích: chia sẻ cảm xúc của
mình về một sự vật, hiện tượng, cảnh

KHBD Ngữ văn 7

+ Em định viết về đề tài gì?
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS suy nghĩ, tìm câu trả lời.
Bước 3: Báo cáo, thảo luận
- HS trình bày trước lớp.

đẹp thiên nhiên hoặc cuộc sống với
người đọc.
+ Đề tài: là một bài thơ 4 chữ hoặc 5
chữ thể hiện cảm xúc của em về một
sự vật, hiện tượng của thiên nhiên
hoặc cuộc sống.

Bước 4: Kết luận, nhận định
- GV nhận xét, đánh giá.
2.Hoạt động tìm ý tưởng cho bài thơ và làm thơ (có thể thực hện tại nhà)
a. Mục tiêu: Biết cách tìm ý tưởng và làm một bài thơ bốn chữ hoặc năm chữ. Hình
thành ý tưởng dựa trên các nguồn thông tin đã cho
b. Sản phẩm: Nội dung đã hoàn thành của PHT do HS viết.

C.Tổ chức hoạt động
Hoạt động của GV và HS
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
(1) Từ đề tài đã xác định, GV hướng dẫn HS tìm ý
tưởng cho bài thơ bằng cách điền vào PHT sau:

(2) Sau khi HS đã hoàn thành xong PHT, GV thể hiện
các ý tưởng lần lượt thành các dòng thơ theo chỉ dẫn
của bước 3 trong SGK. GV yêu câu HS viết tối thiểu 1
khổ thơ gồm 4 dòng (bôn chữ hoặc năm chữ).
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập
- Với nhiệm vụ (1): HS thực hiện tại lớp.
- Với nhiệm vụ (2): HS thực hiện tại nhà.

Dự kiến sản phẩm
* Bước 2: Tìm ý và lập dàn ý
- Sản phẩm là sơ đồ tìm ý, dàn ý của
HS.

KHBD Ngữ văn 7

Bước 3: Báo cáo, thảo luận
- HS chuẩn bị trình bày bài thơ theo hình thức cặp đôi/
nhóm 4-6 HS hoặc trước tập thể lớp.
Bước 4: Kết luận, nhận định
- GV nhận xét về mức độ hoàn thành nhiệm vụ học tập
của HS trong thời gian viết do GV quy định.
* Lưu ý: GV chưa nên đánh giá, nhận xét công khai
trước lớp về sản phẩm bài viết của HS. Việc này nên
được thực hiện sau khi tổ chức cho HS tự đánh giá lẫn
nhau và chỉnh sửa bài viết của mình.
3.Hoạt động xem lại và chỉnh sửa, rút kinh nghiệm
3.1.Hoạt động xem lại và chỉnh sửa
a. Mục tiêu: Biết cách chỉnh sửa bài viết của bản thân và các bạn; Nhận xét được bài thơ của
HS khác.
b. Sản phẩm: Phần nhận xét, đánh giá bài viết của HS
c.Tổ chức hoạt động
Hoạt động của GV và HS
Dự kiến sản phẩm
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
* Sản phẩm: Phần nhận xét, đánh
(1) GV yêu cầu HS dựa vào bảng kiểm trong giá bài viết của HS.
SGK/tr.24,25 để tự kiểm tra, đánh giá lại bài thơ của
mình.
(2) Sau khi hoàn thành việc tự chỉnh sửa, GV có thể mời
một số HS đọc bài thơ của mình trước lớp và mời các HS
khác nhận xét.
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS lần lượt thực hiện các nhiệm vụ (1) và (2).
Bước 3: Báo cáo, thảo luận
- Đối với nhiệm vụ (2), một số HS đọc bài thơ của mình
trước lớp, sau đó các HS khác chia sẻ, nhận xét về bài
thơ của bạn (dựa trên bảng kiểm).
Bước 4: Kết luận, nhận định
- GV đánh giá và nhận xét trên ba phương diện:
(1) Những ưu điểm cần phát huy và những điểm cần
chỉnh sửa trong các bài thơ của HS.
(2) Cách nhận xét, đánh giá bài viết dựa vào bảng kiểm
của HS (HS đã biết sử dụng bảng kiểm chưa? HS có
nhận ra những ưu khuyết điểm trong bài thơ của mình

KHBD Ngữ văn 7

và các bạn hay không?) Trong trường hợp HS chưa biết
dùng bảng kiểm, GV sử dụng kĩ thuật nói to suy nghĩ để
hướng dẫn HS sử dụng bảng kiểm và nhận xét.
3.2.Hoạt động rút kinh nghiệm
a. Mục tiêu: Rút ra được kinh nghiệm khi làm một bài thơ bốn chữ hoặc năm chữ.
b. Sản phẩm: Những kinh nghiệm rút ra của HS về quy trình làm một bài thơ bốn chữ
hoặc năm chữ.
c. Tổ chức hoạt động
Hoạt động của GV và HS
Dự kiến sản phẩm
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
* Sản phẩm: Những kinh nghiệm rút
- GV sử dụng kĩ thuật trình bày một phút để HS chia sẻ ra của HS về quy trình làm một bài
nhanh (những) kinh nghiệm của bản thân sau khi làm thơ bốn chữ hoặc năm chữ.
một bài thơ bốn chữ hoặc năm chữ.
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS suy nghĩ và chuẩn bị những kinh nghiệm của bản
thân để chia sẻ
Bước 3: Báo cáo, thảo luận
- Một số HS chia sẻ những kinh nghiệm mà mình rút ra
được.
Bước 4: Kết luận, nhận định
- GV nhận xét, đánh giá, chốt ý.

D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG VÀ MỞ RỘNG (Thực hiện tại nhà)
a. Mục tiêu: Vận dụng được quy trình làm một bài thơ bốn chữ hoặc năm chữ vào việc
làm thơ. Biết chủ động, tích cực thực hiện những công việc của bản thân trong học tập.
b. Sản phẩm: Bài thơ đã được công bố của HS.
c. Tổ chức hoạt động
Hoạt động của GV và HS
Dự kiến sản phẩm
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
* Sản phẩm: Bài thơ đã được công bố
- Từ bài thơ đã hoàn thành trên lớp, GV cho HS về của HS. HS có thể công bố bài viết trên
nhà lựa chọn một trong hai nhiệm vụ sau và hoàn blog cá nhân, trên trang web của lớp, …
thành:
(1) Sửa bài thơ cho hoàn chỉnh và công bố.
(2) Chọn một đề tài khác để viết bài thơ mới và công
bố.
Sau khi công bố bài thơ, HS tham gia bình chọn bài

KHBD Ngữ văn 7

thơ hay nhất của lớp.
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS về nhà thực hiện một trong hai nhiệm vụ trên và
công bố bài thơ. HS có thể công bố bài viết trên blog
cá nhân, trên trang web hoặc bảng tin học tập của lớp,
…
Bước 3: Báo cáo, thảo luận
- Trước tiên, HS công bố một trong hai sản phẩm
được giao trên trang Web hoặc bảng tin của lớp.
- HS tham gia bình chọn bài thơ hay nhất của lớp.
Bước 4: Kết luận, nhận định
- GV nhận xét thái độ tích cực chủ động và mức độ
hoàn thành nhiệm vụ học tập.
- GV công bố kết quả bình chọn bài thơ hay nhất của
lớp.

KHBD Ngữ văn 7

Tiết 10,11: VIẾT ĐOẠN VĂN GHI LẠI CẢM XÚC
VỀ MỘT BÀI THƠ BỐN CHỮ HOẶC NĂM CHỮ
(Thời gian: 2 tiết)
I.MỤC TIÊU DẠY HỌC
Sau khi học xong bài này, HS có thể:
2. Năng lực
2.1. Năng lực đặc thù
Viết được đoạn văn ghi lại cảm xúc về một bài thơ bốn chữ hoặc năm chữ.
2.2. Năng lực chung
- Năng lực tự chủ và tự học: biết chủ động, tích cực thực hiện những công việc của bản thân
trong học tập.
- Năng lực giao tiếp, hợp tác: biết chủ động đề xuất mục đích hợp tác khi được giao nhiệm vụ.
3. Phẩm chất: Cảm nhận và yêu vẻ đẹp của thiên nhiên thông qua việc ghi lại cảm xúc sau
khi đọc xong một bài thơ có đề tài về thiên nhiên.
II.
KIẾN THỨC CẦN DẠY TRONG BÀI HỌC
- Cách viết đoạn văn đảm bảo các bước: chuẩn bị trước khi viết (xác định đề tài, mục đích, thu
thập tư liệu; tìm ý và lâp dàn ý; viết bài; xem và chỉnh sửa, rút kinh nghiệm.
- Cách viết đoạn văn ghi lại cảm xúc sau khi đọc xong một bài thơ.
III. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
-Máy chiếu hoặc bảng đa phương tiện dùng để chiếu tranh ảnh, nội dung các PHT, câu hỏi để
giao nhiệm vụ học tập cho HS.
-Bảng phụ, giá treo tranh (nếu có), giấy A4, A1, A0, bảng nhóm để HS trình bày kết quả làm việc
nhóm; viết long, keo dán giấy, nam châm.
-SGK, SGV
-PHT
- Bảng kiểm đánh giá thái độ làm việc nhóm; rubrics đánh giá bài trình bày VB của nhóm HS trên
bảng tin học tập của lớp.
IV. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
A.HOẠT ĐỘNG MỞ ĐẦU
1..Hoạt động xác định nhiệm vụ viết
a.Mục tiêu: Xác định được nhiệm vụ viết.

KHBD Ngữ văn 7

b.Sản phẩm: Câu trả lời của HS về nhiệm vụ học tập cần thực hiện.
c.Tổ chức hoạt động
Hoạt động của GV và HS
Dự kiến sản phẩm
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
- GV yêu cầu HS đọc khung “Yêu cầu cần đạt” trong
SGK, tên đề mục phần kĩ năng Viết và xác định nhiệm
vụ học tập.
- GV đặt câu hỏi: Dựa vào yêu cầu cần đạt và tên đề
mục phần kĩ năng Viết, các em hãy cho biết: trong bài
học này, chúng ta sẽ thực hiện nhiệm vụ viết nào?
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS làm việc cá nhân: Đọc thông tin trong SGK và
tìm câu trả lời.
Bước 3: Báo cáo, thảo luận
- HS trả lời trước lớp về nhiệm vụ học tập sẽ thực
hiện.
Bước 4: Kết luận, nhận định
- GV nhận xét câu trả lời của HS, xác nhận lại nhiệm
vụ học tập: Trong bài học này, HS cần viết đoạn văn
ghi lại cảm xúc sau khi đọc một bài thơ.

*HS xác định được nhiệm vụ học tập
- Biết viết đoạn văn đảm bảo các bước:
chuẩn bị trước khi viết; tìm ý và lập dàn
ý; viết bài; xem lại và chỉnh sửa, rút
kinh nghiệm.
- Viết được một đoạn văn ghi lại cảm
xúc sau khi đọc xong một bài thơ bốn
chữ hoặc năm chữ.

2. Hoạt động giới thiệu tình huống khi thực hiện bài viết
a.Mục tiêu: HS nhận biết được tình huống giao tiếp khi thực hiện bài viết.
b. Sản phẩm: Câu trả lời của HS về tình huống giao tiếp do GV đặt ra.
c.Tổ chức hoạt động
Hoạt động của GV và HS
Dự kiến sản phẩm
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
* HS xác định được tình huống khi cần
- GV tổ chức cho HS thảo luận nhóm đôi, trả lời câu viết đoạn văn ghi lại cảm xúc sau khi đọc
hỏi: Sau khi đọc xong một bài thơ hay trên sách, báo một bài thơ.
chí, mạng internet, em muốn chia sẻ với người khác
thì em có thể chia sẻ bằng cách nào?
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS thảo luận nhóm và tìm câu trả lời.
Bước 3: Báo cáo, thảo luận
- Đại diện 2-3 nhóm HS trình bày, các nhóm khác
góp ý, bổ sung (nếu có). Hoặc tất cả các nhóm cùng
đính câu trả lời lên bảng phụ.

KHBD Ngữ văn 7

Bước 4: Kết luận, nhận định
- GV nhận xét kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
của HS và hướng dẫn HS tổng hợp vấn đề mà HS
cảm thấy khó khăn khi viết đoạn văn ghi lại cảm xúc
sau khi đọc một bài thơ.
- GV dẫn dắt, giới thiệu nội dung bài học mới.
B.HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI
1.Hoạt động tìm hiểu tri thức về kiểu bài
1.1.Hoạt động khởi động
a.Mục tiêu: Kích hoạt kiến thức nền về đoạn văn ghi lại cảm xúc về một bài thơ đã học trong
chương trình lớp 6.
b.Sản phẩm: Câu trả lời của HS trình bày hiểu biết về đoạn văn ghi lại cảm xúc về một bài th
c.Tổ chức hoạt động
Hoạt động của GV và HS
Dự kiến sản phẩm
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
- GV yêu cầu HS thảo luận và trả lời câu hỏi: Hãy
nhắc lại những yêu cầu về đoạn văn ghi lại cảm xúc
về một bài thơ trong chương trình lớp 6 mà em còn
nhớ.
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS thảo luận nhóm và tìm câu trả lời.
Bước 3: Báo cáo, thảo luận
- Đại diện 2-3 nhóm HS trình bày trước lớp; các
nhóm khác góp ý, bổ sung (nếu có).
Bước 4: Kết luận, nhận định
- Dựa trên câu trả lời của HS, GV nhận xét, bổ sung
và giới thiệu nội dung bài học.

* Kích hoạt kiến thức nền
- HS nhắc lại những yêu cầu về đoạn văn
ghi lại cảm xúc về một bài thơ trong
chương trình lớp 6.

1.2.Hoạt động tìm hiểu tri thức về đoạn văn ghi lại cảm xúc sau khi đọc một bài thơ.
a.Mục tiêu: Nhận biết được khái niệm, yêu cầu đối với đoạn văn ghi lại cảm xúc sau khi
đọc một bài thơ.
b.Sản phẩm: Câu trả lời của HS về khái niệm, yêu cầu đối với đoạn văn ghi lại cảm xúc sau
khi đọc một bài thơ.
c.Tổ chức hoạt động
Hoạt động của GV và HS
Dự kiến sản phẩm
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
* Khái niệm:
- GV yêu cầu HS đọc khung thông tin - Đoạn văn ghi lại cảm xúc về một bài thơ thuộc kiểu
trong SGK/ tr.25 và điền vào bảng sau:
văn biểu cảm, thể hiện cảm xúc của người viết về
một bài thơ.
Yêu cầu đối với kiểu bài

KHBD Ngữ văn 7

Hình thức

* Yêu cầu đối với kiểu bài:

Nội dung

Yêu cầu đối với kiểu bài

Ngôi kể

Hình thức

Đảm bảo hình thức đoạn văn.

Cấu trúc
đoạn văn

Nội dung

Trình bày cảm xúc của người
viết về về một bài thơ bốn chữ
hoặc năm chữ.

Ngôi kể

Sử dụng ngôi thứ nhất để chia sẻ
cảm xúc.

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS thực hiện nhiệm vụ học tập theo
nhóm.
Bước 3: Báo cáo, thảo luận
- Đại diện nhóm HS trình bày trước lớp ý
kiến của ình dựa trên bảng đã cho; các
nhóm khác góp ý, bổ sung (nếu có).
Bước 4: Kết luận, nhận định
- GV hướng dẫn HS chốt ý.

Cấu trúc - Mở đoạn: giới thiệu nhan đề,
đoạn văn
tác giả và cảm xúc chung về bài
thơ bằng một câu (câu chủ đề).
- Thân đoạn: trình bày cảm xúc
của bản thân về nội dung và
nghệ thuật của bài thơ; cảm xúc
đó được gợi ra từ những hình
ảnh, từ ngữ nào trong bài thơ.
- Kết đoạn: khẳng định lại cảm
xúc về bài thơ và ý nghĩa của nó
đối với người viết.

2.Hoạt động hướng dẫn phân tích kiểu văn bản
a.Mục tiêu: Nhận biết các yêu cầu về kiểu bài thông qua việc đọc và phân tích VB mẫu.
b.Sản phẩm: Câu trả lời của HS về đặc điểm, yêu cầu của kiểu bài thông qua việc phân tích VB
mẫu.
c.Tổ chức hoạt động
Hoạt động của GV và HS
Dự kiến sản phẩm
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
- GV yêu cầu HS đọc thầm VB mẫu
(SGK/tr.26), chú ý đến những phần đánh
số và khung thông tin tương ứng. Sau đó,
GV cho HS thảo luận nhóm đôi với các
câu hỏi hướng dẫn phân tích kiểu văn bản
bên dưới (SGK/tr.26).

* Hướng dẫn phân tích văn bản mẫu
1. Tác giả dùng ngôi thứ nhất để chia sẻ cảm xúc về
bài thơ.
2. Những cảm xúc mà tác giả thể hiện trong đoạn văn
là: tôi rất thích bài thơ Nắng hồng của Bảo Ngọc vì
cách dẫn dắt bất ngờ, thú vị của tác giả ...; cảm nhận
được rõ nét cái rét buốt của tiết trời lạnh

KHBD Ngữ văn 7

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập
- Cá nhân HS đọc VB mẫu, theo dõi các
thông tin trong khung hướng dẫn, tìm câu
trả lời cho các câu hỏi hướng dẫn phân
tích văn bản.
Bước 3: Báo cáo, thảo luận
- Một số HS trình bày trước lớp. Các HS
khác nhận xét, góp ý, bổ sung (nếu có).

giá ...; ...giúp tôi cảm nhận rõ hơn về tình mẹ và cả
những yêu thương của một đứa trẻ dành cho mẹ.
3. Nội dung của câu mở đoạn: giới thiệu nhan đề bài
thơ, tên tác giả và cảm xúc chung về bài thơ.
4. Phần thân đoạn (từ câu 2 đến câu 6): trình bày cảm
xúc của người viết về nội dung và nghệ thuật của bài
thơ.

- HS nêu câu hỏi thắc mắc (nếu có).
5. Nội dung của câu kết đoạn: Khẳng định cảm xúc
Bước 4: Kết luận, nhận định
và ý nghĩa của bài thơ đối với bản thân.
- GV góp ý cho câu trả lời của HS, hướng
dẫn HS kết luận vấn đề theo định hướng:
Qua phần phân tích VB mẫu, HS cần:
+ Nhận biết cấu trúc của đoạn, chức năng
của ba phần trong đoạn văn.
+ Nhận ra vai trò của các câu trong từng
phần và những từ ngữ thể hiện cảm xúc
của tác giả và các dẫn chứng.
3.Hoạt động hướng dẫn quy trình viết
3.1. Hoạt động khởi động
a.Mục tiêu: Kích hoạt kiến thức nền về quy trình viết.
b.Sản phẩm: Câu trả lời của HS về quy trình viết.
c.Tổ chức hoạt động
Hoạt động của GV và HS
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
- GV yêu cầu HS kể tên 4 bước trong quy trình viết
một đoạn văn.
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS thảo luận theo cặp và trả lời nhanh ra giấy.
Bước 3: Báo cáo, thảo luận
- HS trình bày trước lớp. Các HS khác bổ sung (nếu
có).
Bước 4: Kết luận, nhận định
- Dựa vào câu trả lời của HS, GV dẫn dắt HS ôn lại
quy trình viết trong hoạt động tiếp theo.

Dự kiến sản phẩm
* Quy trình viết gồm bốn bước:
Bước 1: chuẩn bị trước khi viết
Bước 2: tìm ý và lập dàn ý
Bước 3: viết đoạn
Bước 4: xem lại và chỉnh sửa, rút
kinh nghiệm

KHBD Ngữ văn 7

3.2. Hoạt động ôn lại quy trình viết đoạn văn ghi lại cảm xúc sau khi đọc xong một bài thơ.
a. Mục tiêu: Ghi nhớ các bước trong quy trình viết đoạn văn ghi lại cảm xúc sau khi đọc xong
một bài thơ.
Sản phẩm: Bảng tóm tắt của HS về quy trình viết theo mẫu PHT số 1.
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1:
QUY TRÌNH VIẾT ĐOẠN VĂN GHI LẠI CẢM XÚC
SAU KHI ĐỌC MỘT BÀI THƠ
Quy trình viết

Thao tác cần làm

Bước 1: Chuẩn bị trước khi viết

Bước 2: Tìm ý và lập dàn ý

Bước 3: Viết đoạn văn
Bước 4: Xem lại và chỉnh sửa, rút kinh nghiệm

b. Tổ chức hoạt động
Hoạt động của GV và HS
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
- GV yêu cầu HS thảo luận nhóm và hoàn
thành thông tin trong PHT số 1.
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS thảo luận theo cặp và ghi đáp án vào
phiếu.

Dự kiến sản phẩm
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1:
QUY TRÌNH VIẾT ĐOẠN VĂN …
Quy
trình
viết

Thao tác cần làm

Bước 3: Báo cáo, thảo luận
- Đại diện nhóm trình bày kết quả thảo
luận trước lớp. Các nhóm khác bổ sung
(nếu có).

Bước 1: - Xác định mục đích
Chuẩn
- Xác định đối tượng người đọc
bị trước
khi viết - Xác định đề tài

Bước 4: Kết luận, nhận định
- GV nhận xét quá trình làm việc nhóm của

Bước 2: - Để tìm ý cho đoạn văn, em hãy:
Tìm ý
+ Đọc diễn cảm bài thơ vài lần để cảm

KHBD Ngữ văn 7

HS thông qua việc quan sát. GV chú ý đánh
giá mức độ chủ động của HS trong việc đề
xuất mục đích hợp tác trước khi các em bắt
đầu thảo luận.
- GV nhận xét kết quả thực hiện nhiệm vụ.

và lập nhận âm thanh, vần, nhịp điệu của bài
dàn ý
thơ và xác định những cảm xúc mà bài
thơ đã gợi cho em.
+ Tìm và xác định ý nghĩa của những
từ ngữ, hình ảnh độc đáo, những biện
pháp tu từ mà tác giả bài thơ sử dụng.
+ Xác định chủ đề của bài thơ.
+ Lí giải vì sao em có cảm xúc đặc
biệt với bài thơ.
+ Viết nhanh dưới dạng cụm từ thể
hiện những ý tưởng trên.
- Lập dàn ý theo sơ đồ hướng dẫn sau:

Bước 3: - Dựa vào dàn ý, viết đoạn văn hoàn
Viết
chỉnh.
đoạn
- Khi viết, cần đảm bảo các yêu cầu
văn
đối với kiểu bài.

Bước 4:
Xem lại
và chỉnh
sửa, rút
kinh
nghiệm

- Xem lại và chỉnh sửa: Dựa vào bảng
kiểm SGK/tr.28.
Rút kinh nghiệm bằng cách trả lời câu
hỏi: Nếu được viết lại, em sẽ điều
chỉnh như thế nào để bài viết tốt hơn?

C..HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP VIẾT ĐOẠN VĂN GHI LẠI CẢM XÚC SAU KHI ĐỌC MỘT
BÀI THƠ
1. Hoạt động chuẩn bị trước khi viết

KHBD Ngữ văn 7

1.1. Hoạt động xác định mục đích, đối tượng và đề tài
a.Mục tiêu: Biết cách xác định mục đích, đối tượng và đề tài của đoạn văn ghi lại cảm xúc
sau khi đọc bài thơ.
b.Sản phẩm: Câu trả lời của HS về việc xác định mục đích, đối tượng và đề tài của đoạn
văn ghi lại cảm xúc sau khi đọc bài thơ.
c.Tổ chức hoạt động
Hoạt động của GV và HS
Dự kiến sản phẩm
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
* Bước 1: Chuẩn bị viết
- GV cho HS đọc đề bài trong SGK/tr.26. Sau đó yêu cầu
+ Đối tượng: người đọc là những
HS xác định mục đích, đối tượng và đề tài cho bài viết
người quan tâm đến thơ ca. Đặc biệt là
của mình qua các câu hỏi:
những bài thơ đề cập đến vẻ đẹp thiên
- Với đề tài này, em sẽ viết đoạn văn cho ai, nhằm mục
nhiên.
đích gì?
+ Mục đích: chia sẻ cảm xúc của
mình về bài thơ với người đọc.
- Với đối tượng và mục đích ấy, em dự định sẽ chọn cách
+ Đề tài: đoạn văn ghi lại cảm xúc sau
viết như thế nào?
khi đọc xong một bài thơ 4 chữ hoặc 5
chữ, đề cập đến tình yêu thiên nhiên.
- Em sẽ chọn viết về đề tài gì?
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS suy nghĩ, tìm câu trả lời.
Bước 3: Báo cáo, thảo luận
- HS trình bày trước lớp.
Bước 4: Kết luận, nhận định
- GV nhận xét, đánh giá.
1.2. Hoạt động tìm ý, lập dàn ý và viết bài (có thể thực hện tại nhà)
a.Mục tiêu: Biết tìm ý, lập dàn ý và viết đoạn văn trình bày cảm xúc về một bài thơ.
b.Sản phẩm: Sơ đồ tìm ý, dàn ý của HS.
c.Tổ chức hoạt động
Hoạt động của GV và HS
Dự kiến sản phẩm
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
- GV yêu cầu HS tìm ý, lập dàn ý và viết đoạn văn
trình bày cảm xúc về một bài thơ theo gợi ý sau:
(1) Tìm ý và lập dàn ý (thực hiện theo cặp đôi).
+ Mở đoạn: tên bài thơ, tên tác giả; cảm xúc chung
về bà thơ.

* Bước 2: Tìm ý và lập dàn ý
- Sản phẩm là sơ đồ tìm ý, dàn ý của HS.

KHBD Ngữ văn 7

+ Thân đoạn: Cảm xúc thư nhất (dẫn chứng), cảm
xúc thứ hai (dẫn chứng), …
+ Kết đoạn: khẳng định lại cảm xúc và ý nghĩa của
bài thơ đối với bản thân.
Sau đó, cho HS trao đổi dàn ý trong nhóm đôi để góp
ý cho nhau.
(2) HS sẽ viết đoạn văn dựa trên dàn ý (thực hiện cá
nhân).
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập
- Với nhiệm vụ (1): HS thực hiện tại lớp.
- Với nhiệm vụ (2): HS thực hiện tại nhà.
Bước 3: Báo cáo, thảo luận
- HS đại diện trình bày kết quả làm việc của nhóm.
HS khác thảo luận, bổ sung (nếu có).
- Đoạn văn của HS sẽ được đọc trong hoạt động tiếp
theo (Xem lại và chỉnh sửa, rút kinh nghiệm).
Bước 4: Kết luận, nhận định
- GV nhận xét về mức độ hoàn thành nhiệm vụ học
tập của HS trong thời gian viết do GV quy định.
* Lưu ý: GV chưa nên đánh giá, nhận xét công khai
trước lớp về sản phẩm bài viết của HS. Việc này nên
được thực hiện sau khi tổ chức cho HS tự đánh giá
lẫn nhau và chỉnh sửa bài viết của mình.
1.3.Hoạt động xem lại và chỉnh sửa, rút kinh nghiệm
1.3.1.Hoạt động xem lại và chỉnh sửa
c. Mục tiêu: Biết cách chỉnh sửa bài viết của bản thân và các bạn.
d. Sản phẩm: Phần nhận xét, đánh giá bài viết của HS.

KHBD Ngữ văn 7

e. Tổ chức hoạt động
Hoạt động của GV và HS

Dự kiến sản phẩm

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
* Sản phẩm: Phần nhận xét, đánh giá bài
- GV yêu cầu HS trao đổi bài viết cho nhau theo nhóm viết của HS.
đôi và dựa vào bảng kiểm trong SGK/tr.28 để đánh
giá, nhận xét về bài viết của bạn.
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS trao đổi bài viết cho nhau và nhận xét dựa vào
bảng kiểm trong SGK/tr.28.
Bước 3: Báo cáo, thảo luận
- Một số HS đọc bài viết trước lớp, sau đó các HS
khác chia sẻ, nhận xét về bài viết của bạn (dựa trên
bảng kiểm).
Bước 4: Kết luận, nhận định
- GV đánh giá và nhận xét trên hai phương diện:
(1) Những ưu điểm cần phát huy và những điểm cần
chỉnh sửa trong các bài viết.
(2) Cách nhận xét, đánh giá bài viết dựa vào bảng
kiểm của HS (HS đã biết sử dụng bảng kiểm chưa?
HS có nhận ra những ưu khuyết điểm của mình và các
bạn hay không?) Trong trường hợp HS chưa biết ...