Ngày soạn:05/11/2021
Tiết 14: BÀI 42: BIẾN DẠNG CỦA LÒ XO
I.MỤC TIÊU:
1. Kiến thức:Sau khi học xong bài này HS
- Nhận biết được biến dạng của lò xo và ứng dụng của nó trong một số thiết bị
thường gặp.
- Thực hiện được thí nghiệm chứng minh độ dãn của lò xo treo thẳng tỉ lệ với
khối lượng vật treo.
2. Năng lực
- Năng lực chung: Năng lực tự học, năng lực giải quyết vấn đề, năng lực tư duy
sáng tạo, năng lực tự quản lí, năng lực hợp tác
- Năng lực riêng:
 Năng lực phát triển liên quan đến sử dụng kiến thức vật lí
 Năng lực phát triển về phương pháp thực nghiệm trong vật lí
 Năng lực trao đổi thông tin.
 Năng lực cá nhân của HS.
3. Phẩm chất
- Phẩm chất: Tự lập, tự tin, tự chủ, yêu thích môn học, chăm chỉ, thật thà,....
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1 - GV:
- Một số đồ dùng thường ngày hoạt động dựa trên sự biến dạng của lò xo
- Dụng cụ cần thiết để các nhóm HS làm thí nghiệm chứng minh độ dãn của lò
xo treo thẳng đứng tỉ lệ với khối lượng vật treo thẳng đứng tỉ lệ với khối lượng
vật treo.
2 - HS : vở ghi, sgk, đồ dùng học tập và chuẩn bị từ trước
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG (MỞ ĐẦU)
a. Mục tiêu: HS làm quen với biến dạng của lò xo qua một số đồ chơi, dụng cụ
thường gặp vẽ trong hình và yêu cầu các em kể thêm để tạo cho các em động lực
tìm hiểu tính chất biến dạng của lò xo.
b. Nội dung:HS quan sát SGK để tìm hiểu nội dung kiến thức theo yêu cầu của
GV.
c. Sản phẩm: Từ bài HS vận dụng kiến thức để trả lời câu hỏi GV đưa ra.
d. Tổ chức thực hiện:
GV chiếu hình để yêu cầu HS quan sát, phát hiện ra lò xo trong từng thiết bị, mô
tả vai trò và hoạt động của lò xo trong các thiết bị đố và tìm thêm ví dụ đời
sống:

1

Các vật trong hình: a) kẹp quần áo; b) giảm sóc xe máy; c) bạt nhún, đều có cấu
tạo và hoạt động dựa trên sự biến dạng của lò xo. Em có biết biến dạng này
được sử dụng trong dụng cụ, thiết bị, máy móc nào khác không?
HS có thể sự đoán câu trả lời:Những đồ vật, dụng cụ sử dụng biến dạng của lò
xo: bút bi, đệm lò xo, lực kế, ..
GV dẫn dắt khái quát nội dung bài học cho HS
B.HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI
Hoạt động 1: Nhận biết hiện tượng biến dạng của lò xo
a. Mục tiêu: HS nhận biết được biến dạng đàn hồi và phân biệt nó với biến dạng
không đàn hồi
b. Nội dung: HS đựa vào việc tìm ra các vật có tính chất biến dạng tương tự như
lò xo trong số các vật không có tính chất đó để tìm hiểu nội dung kiến thức theo
yêu cầu của GV.
c. Sản phẩm:
HS đưa ra được câu trả lời phù hợp với câu hỏi GV đưa ra
d. Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của GV và HS
Sản phẩm dự kiến
- Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ:
I. Hiện tượng biến dạng của
GV yêu cầu HS đọc phần đọc hiểu trong bài lò xo
sau đó yêu cầu HS tar lời và thảo luận các câu Hiện tượng khi dùng tay kéo
hỏi để củng cố nhận thức HS:
hai đầu của lò xo xắn thfi lò
? CH:
xo dãn ra và khi tay thôi tác
Những đồ vật, dụng cụ sử dụng biến dạng của dụng lực thì lo xo co lại thì
lò xo: bút bi, đệm lò xo, lực kế, ..
trở về hình dạng bạn đầu.
a.Qủa bóng cao su

e. Hòn đá

b. Cái bình sứ

g. Cây tre

c. Dây cao su

h. Miếng kính

d. Lưỡi cưa

i. Cái tẩy

Các vật có thể biến dạng
giống như biến dạng của lò
xo là: quả bóng cao su, dây
cao su, cây tre, cái tẩy

- Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ:
+ HS Hoạt động cá nhân, quan sát hình vẽ

- Bước 3: Báo cáo, thảo luận:

+ HS: Lắng nghe, ghi chú, một HS phát biểu lại

- Bước 4: Kết luận, nhận định:
2

GV nhận xét kết quả và kết luận
Hoạt động 3: Làm thí nghiệm về đặc điểm biến dạng của lò xo
a. Mục tiêu: HS bước đầu làm quen dần với các phương pháp thực nghiệm
trong vật lí
b. Nội dung: HS đựa vào việc tìm ra các vật có tính chất biến dạng tương tự như
lò xo trong số các vật không có tính chất đó để tìm hiểu nội dung kiến thức theo
yêu cầu của GV.
c. Sản phẩm:
HS đưa ra được câu trả lời phù hợp với câu hỏi GV đưa ra
d. Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của GV và HS
Sản phẩm dự kiến
- Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ:
II. Đặc điểm biến dạng của lò xo
GV tổ chức cho HS ngồi theo nhóm HĐ1: Một lò xo treo thẳng đứng có chiều dài ban
đầu l0=25 cm Chiều dài l của lò xo khi bị kéo giãn
( không quá 3 người)
bởi các vật treo có khối lượng m khác nhau được
GV hướng dẫn HS để hiểu rõ mục đích cho kết quả:
20 30
4 50
60
hoạt động là dùng thí nghiệm để tìm tòi, m 10
0
khám phá một quy luật của KHTN.
+ GV cùng HS thực hiện thí nghiệm 1,2 l 25,5 26 26.5 2 27.5 28
7
như SGK
HĐ 2:
- Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ:
HS lần lượt thực hiện thí nghiệm theo Khi đặt vật lên đĩa cân thì vật đẩy
đĩa cân xuống làm kéo dãn lò xo
trình tự:
1) Xác định mục đích của thi nghiệm: Khám phá đặc của cân. Lò xo bị kéo dãn làm quay
điểm của sự biển đạng của lò xo, cụ thể là khám phá
mối quan hệ giữa độ dãn ∆ l của lò xo treo thẳng đứng kim. Độ dãn của lò xo càng lớn thì
kim quay càng nhiều. Do đó dựa
và khối lượng m của vật treo.
2) Đưa ra đự đoán về mối quan hệ trên. vào độ quay của kim có thể biết
+ Xác định cách làm thí nghiệm để khối lượng của vật
kiểm tra dự đoán và các dụng cụ cần
thiết để làm
thí nghiệm.
+ Lắp ráp dụng cụ và thực hiện các
phép đo.
+ Ghi kết quả đo vào bảng ghi kết quả
và rút ra kết luận
- Bước 3: Báo cáo, thảo luận:
HS trao đổi thảo luận thắc mắc với GV
- Bước 4: Kết luận, nhận định:
GV giải đáp HS và nhận xét hướng dẫn
HS để thực hiện được thí nghiệm và
hoan thành mẫu báo cáo thực hành
C+D. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP+ VẬN DỤNG
a. Mục tiêu :Học sinh củng cố lại kiến thức.
b. Nội dung : HS sử dụng SGK và vận dụng kiến thức đã học để trả lời câu hỏi.
c. Sản phẩm : HS làm các bài tập
3

d. Tổ chức thực hiện:
GV tổ chức hoạt động vận dụng ở nhà làm việc nhóm để tự thiết kế và chế tạo
một cái cân dùng để cân những vật có khối lượng nhỏ bằng các dụng cụ dễ kism
như: dây cao su, lò xo, gỗ dán, kẹp giấy, dây thép,….
HS có thể đăng kí mượn cân ở phòng thí nghiệm của nhà trường
HS tìm hiểu xem làm các nào để dụng cái cân này làm lực kế?

4