Tiết 17
NGÔN NGỮ LẬP TRÌNH
I. Mục tiêu
1. Về kiến thức
- Thấy được ngôn ngữ lập trình là phương tiện diễn đạt cho máy tính hiểu thuật toán mà con người muốn máy tính thực hiện, để từ Input tìm được Output của bài toán.
- Nắm được ưu điểm, nhược điểm của các loại ngôn ngữ lập trình: ngôn ngữ máy, hợp ngữ, ngôn ngữ bậc cao.
2. Về kĩ năng: Phân loại được một số ngôn ngữ lập trình thông dụng.
3. Về thái độ
Thấy được sự phong phú của các loại ngôn ngữ lập trình, từ đó xác định được ý thức học tập nghiêm túc, tính cần cù và ham thích tìm hiểu.
II. Phương pháp
Phương pháp vấn đáp gợi mở là chủ yếu, kết hợp với tạo hình huống có vấn đề nhằm giúp học sinh tham gia tích cực vào giờ học.
III. Tiến trình bài giảng
Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ
Bài toán: Cho hai số a và b, hãy tìm số lớn nhất trong hai số đó.
Yêu cầu:
a) Xác định Input và Output của bài toán.
b) Mô tả thuật toán bằng cách liệt kê hoặc bằng sơ đồ khối.
Hoạt động 2: Giới thiệu bài
Hoạt động của giáo viên
Hoạt động của học sinh

GV đặt vấn đề: “Nếu thuật toán chỉ được diễn tả bằng phương pháp liệt kê và sơ đồ khối thì máy tính có thể hiểu và thực hiện được để giải quyết bài toán hay không? Vì sao?”
GV: Làm thế nào để máy tính hiểu và thực hiện được thuật toán?
GV: Cần diễn tả thuật toán bằng một ngôn ngữ mà máy tính hiểu và thực hiện được. Ngôn ngữ đó gọi là ngôn ngữ lập trình
HS: Máy tính không thể hiểu và thực hiện được thuật toán dưới dạng như vậy vì đó chỉ là các cách mô tả cho con người. Trong máy tính chỉ có các thông tin đã được mã hoá thành các dãy bit.


1. Ngôn ngữ máy
Hoạt động 3: Giơi thiệu khái niệm và các đặc điểm của ngôn ngữ máy.
Hoạt động của thầy và trò
Nội dung cần đạt

GV: Các lệnh được viết bằng ngôn ngữ máy ở dạng mã nhị phân hoặc ở dạng hexa.
GV: Với những đặc điểm của mình, ngôn ngữ máy có thích hợp với số đông người lập trình hay không? Tại sao?
HS: Ngôn ngữ máy không thích hợp với số đông người lập trình vì chương trình cồng kềnh, khó đọc và khó hiệu chỉnh…
Ưu điểm: Là ngôn ngữ duy nhất máy tính có thể trực tiếp hiểu và thực hiện, cho phép khai thác triệt để và tối ưu khả năng của máy.
Nhược điểm: Ngôn ngữ phức tạp, phụ thuộc nhiều vào phần cứng, chương trình viết mất nhiều công sức, cồng kềnh và khó hiệu chỉnh.

2. Hợp ngữ
Hoạt động 4: Giới thiệu khái niệm hợp ngữ và chương trình hợp dịch.
Hoạt động của thầy và trò
Nội dung cần đạt

GV: Máy tính có thể hiểu và thực hiện trực tiếp chương trình viết bằng hợp ngữ không?
HS: Không máy tính chỉ hiểu được chương trình viết bằng ngôn ngữ máy.
GV: Để chương trình viết bằng hợp ngữ thực hiện được trên máy tính, nó cần được dịch ra ngôn ngữ máy bằng chương trình hợp dịch.
GV: Với những đặc điểm của mình, hợp ngữ có thích hợp với tất cả các nhà lập trình không?
HS: Không, hợp ngữ chỉ thích hợp với các nhà lập trình chuyên nghiệp.


Ưu điểm: Là ngôn ngữ kết hợp ngôn ngữ máy với ngôn ngữ tự nhiên của con người(thường là tiếng Anh) để thể hiện các lệnh.
Nhược điểm: Còn phức tạp.

3. Ngôn ngữ bậc cao
Hoạt động 5: Phân tích cho học sinh thấy rõ những ưu điểm nổi bật của ngôn ngữ lập trình bậc cao và giới thiệu một số ngôn ngữ lập trình bậc cao phổ biến hiện nay.
Hoạt động của thầy và trò
Nội dung cần đạt

GV: Phân tích sự cần thiết phải có ngôn ngữ lập trình bậc cao và trình bày những ưu điểm của loại ngôn ngữ này.
GV: Hãy kể tên những ngôn ngữ lập trình bậc cao mà em biết hoặc đã nghe tới.
HS: Pascal, C . . .
Ưu điểm: Là ngôn ngữ ít phụ thuộc vào loại máy, chương trình viết ngắn gọn dễ hiểu, dễ nâng cấp.
Ví dụ: PASCAL, C, C++, Java, Visual Basic, Visual FoxPro. . .


IV. Củng cố – dặn dò
Biết được ngôn ngữ máy, hợp ngữ, ngôn ngữ bậc cao.
Biết được ưu điểm, nhược điểm của các ngôn ngữ đó




Tiết 18
GIẢI BÀI TOÁN TRÊN MÁY TÍNH