Tuần 25
Tiết 93 - 94


Minh Huệ
1. Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy và học:
a. ổn định lớp:
b.Dạy bài mới:
Hoạt động 1: Giới thiệu bài 1p. Viết về Bác Hồ có rất nhiều bài thơ hay của nhiều tác giả với nhiều cách thể hiện khác nhau. Bài “Đêm nay Bác không ngủ” mà các em học hôm nay, thể hiện tình cảm về hình tượng Bác vừa giản dị mà cũng rất cảm động (trong một đêm Bác không ngủ trên đường đi chiến dịch ở chiến khu Tây Bắc)
HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN
HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC SINH
NỘI DUNG GHI BẢNG

HĐ2: HDHS đọc và tìm hiểu chú thích.10p

I. Giới thiệu văn bản:

? Dựa vào chú thích SGK/66, nêu một số nét chính về tác giả?
( Minh Huệ SN 1927, tên khai sinh là Nguyễn Đức Thái

1. Tác giả:
- Minh Huệ (1927-2003), tên khai sinh là Nguyễn Đức Thái, quê tỉnh Nghệ An
- Tấm lòng với dân với nước của Chủ tịch HCM đã trở thành nguồn cảm hứng sáng tác của nhiều nghệ sĩ

? Bài thơ sáng tác trong hoàn cảnh nào?
( HS trả lời
2. Tác phẩm:
- “Đêm nay Bác không ngủ” được viết vào năm 1951 dựa trên sự kiện có thật trong chiến dịch Biên giới cuối năm 1950, Bác Hồ đã trực tiếp ra mặt trận theo dõi và chỉ huy cuộc chiến đấu của bộ đội và nhân dân ta

Hoạt động 3: HDHS đọc và tìm hiểu nội dung VB.24p

II. Đọc-hiểu văn bản:



1. Nội dung

? Y/c HS đọc VB.
( HS đọc


( GV đọc mẫu một đoạn ( HDHS đọc tiếp. Cần đọc với nhịp chậm, giọng thấp ở đoạn đầu và nhịp nhanh hơn, giọng lên cao hơn một chút ở đoạn sau, khổ thơ cuối đọc chậm và mạnh để khẳng định một chân lí



? Bài thơ kể lại câu chuyện gì? Hãy kể diễn biến câu chuyện đó?
( Kể lại câu chuyện về một đêm không ngủ của BH trên đường đi chiến dịch trong thời kì k/c chống TD Pháp. Hai khổ thơ đầu và cả ở phần sau đã làm rõ hoàn cảnh, thời gian, địa điểm diễn ra câu chuyện


? Bài thơ có mấy nhân vật? Ai là nhân vật chính?
( HS thảo luận.
Có 2 nv chính: BH & anh đội viên


( Nv trung tâm là BH được hiện lên qua cái nhìn và tâm trạng của anh chiến sĩ, qua cả những lời đối thoại của 2 người. Mặc dù tg không sử dụng vai kể ở ngôi thứ I nhưng lời kể, tả đều từ điểm nhìn và tâm trạng của anh đội viên. Bằng việc sáng tạo hình tượng anh đội viên vừa là người chứng kiến, vừa là người tham gia vào câu chuyện, bài thơ đã làm cho hình tượng BH hiện ra một cách tự nhiên, có tính khách quan, lại vừa đặt trong mqh gần gũi, ấm áp với người chiến sĩ





a. Tâm trạng người đội viên:

? Bài thơ kể lại mấy lần anh đội viên thức dậy nhìn thấy Bác không ngủ? Hãy đọc lại những đoạn thơ đó? So sánh tâm trạng và cảm nghĩ của anh đội viên đv Bác trong những lần đó?
( HS trả lời

“Anh đội viên mơ màng
…
Ấm hơn ngọn lửa hồng”
( Cảm nhận được sự lớn lao và gần gũi của vị lãnh tụ ( sự xúc động cao độ.

? Em hiểu gì về 2 câu thơ:
“Bóng Bác cao lồng lộng
Ấm hơn ngọn lửa hồng”?
( H/a Bác hiện ra qua cái nhìn đầy xúc động của anh chiến sĩ đang trong tâm trạng lâng lâng, mơ màng vừa lớn lao, vĩ đại nhưng lại hết sức gần gũi, sưởi ấm lòng anh hơn cả ngọn lửa hồng




“Lần thứ ba thức dậy
Anh hốt hoảng giật mình
…”
“Anh vội vàng nằng nặc
Mời Bác ngủ Bác ơi!...”
( Tha thiết, nài nỉ Bác nghỉ ngơi
“Lòng vui sướng mênh mông
Anh thức luôn cùng Bác”
( Đồng cảm với nỗi lo của Bác

? Vì sao trong bài thơ không kể lần thứ 2? Qua cảm nghĩ của anh đội viên hình ảnh BH và tấm lòng của Bác đã được khắc họa sâu đậm ntn?
( Tình cảm yêu quý, kính yêu, lòng biết ơn và niềm hạnh phúc được đón nhận tình cảm của Bác
( Tình cảm mến yêu, kính phục của người chiến sĩ đối với Bác Hồ



b. Hình tượng Bác Hồ:

? Hìng tượng BH trong bài thơ được miêu tả qua con