TÔI VÀ CHÚNG TA (Tiết 1)
(Trích cảnh ba)
Lưu Quang Vũ

I. Mục tiêu cần đạt:
- H/S hiểu được phần nào tính cách của nhân vật tiêu biểu Hoàng Việt, Nguyễn Chính, từ đó thấy được cuộc đấu tranh gay gắt giữa những con người mạnh dạn đổi mới, có tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm với những kẻ mang tư tưởng bảo thủ, lạc hậu trong sự chuyển mình mạnh mẽ của XH ta.
- Hiểu thêm về đặc điểm của thể loại kịch: Cách tạo tình huống, phát triển mâu thuẫn, diễn tả hành động, ngôn ngữ.
II. Chuẩn bị:
- G/V: Bài soạn; chân dung nhà viết kịch; bối cảnh XH; kinh tế đất nước ta những năm sau 1975.
- H/S: Đọc, tìm hiểu đoạn trích của vở kịch.
III. Tiến trình bài dạy:
* HOẠT ĐỘNG 1. KHỞI ĐỘNG.
1. Tổ chức:
2. Kiểm tra:
- Phân tích rõ xung đột kịch, hành động kịch trong đoạn trích học vở kịch Bắc Sơn. Nguyễn Huy Tưởng.
- Tâm Trạng, hành động của nhân vật Thơm?
3. Giới thiệu bài:
- Giới thiệu về TG Lưu Quang Vũ; Vở kịch Tôi và Chúng Ta.
- Chú ý tới hoàn cảnh, thời điểm sáng tác vở kịch.
- Đoạn trích học là cảnh ba của vở kịch.
* Giới thiệu: Vở kịch gồm 9 cảnh, Đoạn trích học là cảnh 3.
- Vị trí của đoạn trích học trong vở kịch.
* HOẠT ĐỘNG 2. ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN


Hoạt động của GV và HS
Nội dung cần đạt

* Phần bố cục:
Y/C H/S trả lời
Các nhân vật tham gia là ai?
Nội dung cơ bản được thể hiện là gì?
Toàn bộ vở kịch có mấy cảnh? đây là cảnh thứ mấy?
* Phần phân tích:
Vấn đề cơ bản đặt ra là gì?
Ý nghĩa đối với XH nước ta lúc bấy giờ?
Theo em ngày nay còn giá trị như thể nào?
(G/V gợi ý: Nêu lại hoàn cảnh ra đời của TP, XH nước ta lúc bấy giờ; sự đấu tranh gay gắn trong sự chuyển mình mạnh mẽ của XH)










Sự việc cụ thể diễn ra ở xí nghiệp đã tạo thành tình huống kịch ntn?


Nhân vật thể hiện rõ tình huống kịch và tạo ra những mâu thuẫn cơ bản đó là ai?



Tình huống kịch ngày càng căng thẳng thể hiện rõ sự phản ứng gay gắt của ai?

Đọc rõ những lời thoại?

Đó là mâu thuẫn ntn?(Giữa ai với ai? giữa những tư tưởng nào?)


Nhận xét về NT viết kịch của TG qua phần đã phân tích?

I. Tiếp xúc văn bản
1. Đọc:
- Chú ý qua lời đối thoại, bộc lộ rõ tính cách của nhân vật
- Đọc chú thích;
2. Tìm hiểu chú thích
* 1, 2
3. Bố cục
Đoạn trích cảnh 3 của vở kịch; các nhân vật tham gia? Nội dung cơ bản được thể hiện?
II. Phân tích văn bản
1. Vấn đề cơ bản của vở kịch đặt ra, ý nghĩa của nó đối với thực tiễn phát triển của XH ta thời kì bấy giờ:
- Không thể cứ khư khư giữ lấy nguyên tắc cứng nhắc, lạc hậu mà phải mạnh dạn thay đổi tổ chức, quản lí để thúc đẩy sản xuất phát triển; không chạy theo chủ nghĩa hình thức mà cần coi trọng thực tiễn.
- Không có thứ chủ nghĩa tập thể chung chung. Cái chúng ta tạo thành từ những cái tôi cụ thể. Vì thế cần quan tâm một cách thiết thực đến cuộc sống quyền lợi cuả mỗi cá nhân.
( Đặt trong tình hình đất nước ta những năm bấy giờ vấn đề Tôi Và Chúng ta đặt ra có ý nghĩa thực tiễn thật lớn lao. Có ý nghĩa trực tiếp đối với sự phát triển của đất nước.
2. Tình huống kịch, mâu thuẫn cơ bản ở đoạn trích:
- Tình huống kịch:
Tình trạng ngưng trệ sản xuất ở xí nghiệp phải giải quyết bằng những quyết định táo bạo. Giám Đốc Hoàng Việt cùng kỹ sư Lê Sơn phải công khai “Tuyên chiến” với cơ chế quản lí phương thức tổ chức lỗi thời, lạc hậu gây bất ngờ với phó GĐ Chính, quản đốc phân xưởng Trương.
- Tình huống ngày càng căng thẳng tạo ra xung đột, mâu thuẫn:
+ Phản ứng của trưởng phòng tổ chức lao động, phòng tài vụ.
+ Phản ứng của quản đốc Trương.
+ Phản ứng gay gắt của phó GĐ Nguyễn Chính.
( Mâu thuẫn quyết