Phần I: Đặt vấn đề:
(. Lý do chọn đề tài:
Những năm gần đây việc đổi mới phương pháp theo hướng tích cực hoá nhằm phát huy tính tích cực, chủ động của học sinh luôn đòi hỏi giáo viên phải tìm tòi nghiên cứu, học hỏi để thực hiện được yêu cầu đó.
Môn địa lý là môn học có đặc thù riêng. Ngoài việc tìm hiểu tri thức qua kênh chữ, học sinh còn phải năm bắt kiến thức qua kênh hình
( Tranh, ảnh, lược đồ...biểu đồ, bản đồ, hình mẫu).
Qua thực tế giảng dạy môn địa lý, tôi nhận thấy kỹ năng sử dụng lược đồ của học sinh còn yế, chỉ một số biết sử dụng. Năm học 2006 - 2007 đựoc nhà trường phân công dạy địa lý 9, tôi nhận thấy việc cần thiết phải rèn cho học sinh kỹ năng sử dụng lược đồ để khai thác kiến thức. Thông qua phân tích lược đồ học sinh chủ động năm kiến thức trong bài học và có hứng thú hơn khi học tập bộ môn.
(. Đối tượng nghiên cứu:
Học sinh lớp 9A, 9B trường THCS An Hoà.
Phần II: Cơ sở khoa học:
(. Cơ sở lý luận:
Đọc và khai thác kiến thức từ bản đồ, lược đồ là một trong những kỹ năng rất qua trọng khi học địa lý vì các lược đồ đều được in màu, nội dung tương ứng với kênh chữ. Các nội dung trong lược đồ, các kí hiệu được sử dụng đã gợi mở để học sinh có thể tự khám phá, tự lĩnh hội kiến thức trên cơ sở đó học sinh có được tư duy mềm dẻo khi nhận dạng và phân tích lược đồ. Từ đó học sinh khắc sâu được kiến thức cơ bản, đặc trưng của từng vùng lãnh thổ như làm điểm tựa cho tư duy tổng hợp. Mặt khác sự phân hoá không gian của các hiện tượng địa lý, kinh tế xã hội được biểu diễn bằng nhiều cách khác nhau ở các lược đồ, các màu sắc thể hiện vùng chen hoá nông nghiệp, các vùng rừng...sự phân hoá tầng, độ cao phản ánh khá rõ câu trúc không gian của các điều kiện tự nhiên hay các hiện tượng kinh tế xã hội được nói đến trong bài. Các trung tâm công nghiệp có quy mô khác nhau được thể hiện bằng các kí hiệu to, nhỏ cho thấy rõ hơn các vùng phát triển rất mạnh của đất nước cũng như sự khác biệt theo vùng. Vì vậy có thể nói qua lược đồ ta thu lượm và khai thác được rất nhiều kiến thức. Do vậy học sinh không những biết sử dụng mà còn phải biết sử dụng một cách thành thạo các lược đồ khi học địa lý.
(. Cơ sở thực tiễn:
Qua thực tiến giảng dạy tôi nhận thấy kĩ năng này ở học sinh còn yếu, chỉ một số học sinh biết sử dụng. Vì vậy mà việc học sinh nắm bắt kiến thức của các em còn thụ động và hạn chế. Hơn nữa ở một số em việc học tập môn địa lý gần như là bắt buộc; nghĩa là các em chưa có hứng thú học tập. Để khắc phục tình trạng trên theo tôi cần phải có những biện pháp đó là:
2.1 Giáo viên cần yêu cầu học sinh khai thá