Lớp dạy
Tiết TKB
Ngày dạy
Sĩ số
Vắng

10A1





10A2





10A3





10A4





10A5





10A6





10A7





10A8






CHƯƠNG IV: PHÂN BÀO
Tiết 21: CHU KÌ TẾ BÀO VÀ QUÁ TRÌNH NGUYÊN PHÂN
I. Mục tiêu
1. Kiến thức
- HS nêu được khái niệm chu kì tế bào
- Mô tả được các giai đoạn của chu kì tế bào
- Trình bầy được các kì của quả trình nguyên phân
- HS hiểu rõ được sự điều khiển chặt chẽ quá trình phân bào là do hệ thống đặc biệt và rối loạn sẽ gây ra hậu quả
- Nêu được ý nghĩa của quá trình nguyên phân
2. Kĩ năng: Rèn một số kĩ năng
- Phân tích tranh hình phát hiện kiến thức
- So sánh, khát quát
- Liên hệ thực tế
- Hoạt động nhóm
II. Chuẩn bị
1. Giáo viên
- Tranh hình SGK phóng to
- Mô hình nhiễm sắc thể
2. Học sinh
- Học bài cũ
- Đọc trước bài mới
III. Tiến trình bài dạy.
1. Ổn định tổ chức lớp
2. Kiểm tra bài cũ
Trình bầy diễn biến pha sáng và pha tối trong quang hợp
3.Bài mới
Hoạt động 1: Chu kì tế bào
Hoạt động của giáo viên
Hoạt động của học sinh

- GV hỏi: Thế nào là chu kì tế bào?






- GV yêu cầu: hoàn thành nội dung phiếu học tập số 1.
- GV bổ sung: Thời gian chu kì tế bào khác nhau ở loại tế bào và loài:
+ Tế bào phôi sớm: 20 phút/1 lần
+ Tế bào ruột: 6 giờ/1 lần
+ tế bào gan: 6 tháng/1 lần
- GV hỏi: Tại sao tế bào tăng trưởng tới mức nhất định lại phân chia?
- GV giảng giải: Khi tế bào tăng trưởng, kích thước của nhân tế bào tăng, nhân không có khả năng điều hòa các quá trình xảy ra trong tế bào, do sự phá vỡ tỉ lệ thích hợp giữa nhân và chất tế bào. Bởi vậy sự tăng trưởng tế bào tới 1 giới hạn là nhân tố tạo nên trạng thái không ổn định từ đó kích thích các cơ chế khởi động sự phân bào. Chứng tỏ có sự điều khiển của chính tế bào và có tính chu kì - GV hỏi:
+ Sự điều hoà chu kì tế bào có vai trò gì?
+ Điều gì sẽ xảy ra nếu sự điều hòa chu kì bị trục trặc?

1. Khái niệm
- Chu kì tế bào là khoảng thời gian giữa 2 lần phân bào.
- Chu kì tế bào gồm 2 thời kì:
+ Kì trung gian
+ Quá trình nguyên phân
2. Đặc điểm của chu kì tế bào
Đáp án phiếu học tập số 1

Kì trung gian
Nguyên phân


Thời gian
- Dài (chiếm hầu hết thời gian của chu kì)
- Ngắn








Đặc điểm
Gồm 3 pha
+ G1: Tế bào tổng hợp các chất cần thiết cho sự sinh truởng
+ S: Nhân đôi ADN, NST nhân đôi dính nhau ở tâm động tạo NST kép
+ G2: Tổng hợp nốt các chất cho tế bào
2 giai đoạn
+ Phân chia nhân gồm 4 kì
+ Phân chia tế bào chất

3. Sự điều hòa chu kì tế bào
- Tế bào phân chia khi nhận được tín hiệu từ bên trong và ngoài tế bào
- Tế bào sẽ được điều khiển rất chặt chẽ bằng hệ thống điều hoà tinh vi nhằm bảo đảm sự sinh trưởng và phát triển bình thường của cơ thể


Hoạt động 2: Quá trình nguyên phân

- GV yêu cầu: Hoàn thành phiếu học tập số 2.
- GV nêu câu hỏi thảo luận:
+ NST sau khi nhân đôi không tách nhau ngay mà còn dính nhau ở tâm động sẽ có lợi ích gì?
+ Tại sao NST lại phải co xoắn tới mức cực đại rồi mới phân chia các nhiễm sắc tử về 2 cực của tế bào?
+ Do đâu nguyên phân lại tạo ra được 2 tế bào con có bộ NST giống hệt tế bào mẹ?
- GV hỏi:
+ Phân chia tế bào chất diễn ra ở kì nào?
+ Phân chia tế bào chất khác nhau giữa tế bào thực vật và tế bào động vật như thể nào?

1. Phân chia nhân

- NST dính nhau ở tâm