Bài 27 – Tiết: 139
Tuần: 29
Ngày dạy: 11/3/2015

1.MỤC TIÊU:
1.1 Kiến thức:
- Học sinh biết những tình huống nghịch lí, những hình ảnh giàu ý nghĩa biểu tượng trong truyện.
- Học sinh hiểu được những bài học mang tính triết lí về con người và cuộc đời, vẻ đẹp bình dị và quý giá từ những điều gần gũi xung quanh ta.
1.2 Kĩ năng:
- Rèn kĩ năng đọc hiểu một văn bản tự sự có nội dung mang tính triết lí sâu sắc.
- Xác định và phân tích những đặc sắc nghệ thuật tạo tình huống, miêu tả tâm lí nhân vật, hình ảnh biểu tượng,… trong truyện.
1.3 Thái độ:
- Giáo dục ý thức tình cảm yêu quê hương qua những gì gần gũi bình dị nhất, tưởng chừng như bình thường mà thật sự lớn lao và có ý nghĩa.
2. TRỌNG TÂM:
- Tình huống nghịch lí của nhân vật Nhĩ.
- Ý nghĩa triết lí mang tính trải nghiệm về cuộc đời và con người mà tác giả gửi gắm trong truyện.
3. CHUẨN BỊ:
3.1 Giáo viên: Bảng phụ, tranh của tác giả.
3.2 Học sinh: vở soạn, đọc- tìm hiểu câu hỏi trả lời.
4. TIẾN TRÌNH:
Ổn định tổ chức và kiểm diện:
4.2 Kiểm tra miệng:
Câu 1: Nêu tình huống truyện – nhân vật Nhĩ ?(8đ)
- Là người từng trải và có địa vị, đi rộng biết nhiều: “ Suốt đời Nhĩ đã từng đi không xót một xó xỉnh nào trên trái đất”.
- Phát hiện thấy vẻ đẹp lạ lùng của cái bãi bồi bên kia sông, nhưng anh không thể đặt chân lên mảnh đất ấy.
=> Tình huống truyện trớ trêu, nghịch lí nhưng đầy ý nghĩa.
Câu 2: Em đã chuẩn bị những gì cho bài học hôm nay? (2đ).
- Tìm hiểu chân dung nhân vật Nhĩ ở cuối truyện và tinh thần nhân đạo được thể hiện trong truyện.
4.3 Bài mới:
Hoạt động của GV và HS
Nội dung bài học

*Giới thiệu bài: Đôi khi, tác giả thường hay mượn hoàn cảnh, tâm trạng, cảm xúc của nhân vật để gửi gắm một tấm lòng nhân đạo. Đó cũng chính là một trong những nội dung của truyện ngắn Bến quê mà tiết học này các em sẽ được tìm hiểu tiếp.
Hoạt động 2: Hướng dẫn tìm hiểu nội dung, nghệ thuật của văn bản.
? Theo tầm nhìn của Nhĩ cảnh vật được hiện ra như thế nào? Nhận xét về màu sắc của cảnh vật?
- Cảnh vật được tả theo tầm nhìn của Nhĩ, từ gần đến xa, tạo thành một không gian có chiều sâu, rộng:
+ Từ những bông hoa bằng lăng cuối mùa, đậm sắc hơn ngay phía ngoài cửa sổ.
+ Đến con sông Hồng màu đỏ nhạt, dòng sông như rộng thêm ra.
+ Vòm trời cao hơn và sau cùng là bãi bồi bên kia sông…xanh hơn.
Giảng: Cảnh vật hiện ra đẹp như một bức tranh. Bức tranh đẹp nhưng nhuốm màu tâm trạng. Niềm khao khao khát sống và tình yêu quê hương của một người biết mình không còn sống được bao lâu nữa khiến anh thêm yêu và thấy được giá trị vô giá của nó biết bao. Những cảnh sắc vốn rất quen thuộc gần gũi, nhưng lại mới mẻ đối với Nhĩ, anh cứ tưởng tượng đây là lần đầu tiên anh cảm nhận được vẻ đẹp và sự giàu có của nó. Lúc anh nhận ra điều đó cũng chính là lúc anh sắp mất nó vĩnh viễn, anh mang trong mình một niềm ân hận và nỗi đau xót da diết.
*Giáo viên chuyển ý: Đó là cảm nhận về thiên nhiên của Nhĩ vậy còn cảm nhận của Nhĩ về vợ là như thế nào chúng ta sang phần tiếp theo Cảm nghĩ của Nhĩ về Liên.
? Qua những câu hỏi của Nhĩ và thái độ im lặng của Liên – vợ anh, người đọc cảm thấy hình như anh đã nhận ra điều gì về bản thân?
- Qua những câu hỏi:
“ Đêm…không?”( tiếng đất lỡ nơi bờ sông, báo hiệu một tai họa)
“ Hôm…mấy?” Qua thái độ im lặng tránh né, không muốn trả lời của Liên, ta có cảm nhận hình như bằng trực giác, Nhĩ đã nhận ra mình chẳng còn sống được bao lâu nữa. Anh phải đối mặt với hoàn cảnh bi đát không con lối thoát.
? Qua những lời nói, hình dáng, cử chỉ của Liên, Nhĩ cảm nhận như thế nào về Liên?
- Lần đầu tiên Nhĩ để ý thấy Liên mặc chiếc áo vá.
- Những ngón tay gầy guộc âu yếm vuốt ve vai anh. Nói với vợ những lời ân hận xót xa: “ Suốt… thinh”.