Bài 10 LIÊN XÔ XÂY DỰNG CHỦ NGHĨA XÃ HỘI (1921-1941 )

Mục tiêu bài học
Sau khi học xong bài học, học sinh có khả năng
Về kiến thức
Nêu được nội dung và tác dụng của chính sách kinh tế mới
Trình bày được nội dung chủ yếu và thành tựu của công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội trong vòng 2 thập niên (1921-1941)
Khái quát được những thành tựu to lớn về mọi mặt của nhân dân Liên Xô trên con đường xây dựng xã hội mới, trong việc khai phá con đường hoàn toàn mới mẻ để đưa đất nước đi lên chủ nghĩa xã hội
Về kĩ năng
Rèn kĩ năng tập hợp, phân tích tư liệu lịch sử
Liên hệ kiến thức lịch sử
Tăng cường khả năng đối chiếu, so sánh các sự kiện lịch sử: so sánh chính sách cộng sản thời chiến với chính sách kinh tế mới để hiểu rõ hơn đặc trưng của sự kiện lịch sử
Về thái độ
Bồi dưỡng, giáo dục tình cảm cách mạng cho học sinh
Nhận thức được sức mạnh, tính ưu việt và những thành tựu vĩ đại trong công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô
Tránh tư tưởng phủ định sạch trơn lịch sử, phủ định những đóng góp to lớn của CNXH với tiến trình phát triển lịch sử của nhân loại
Tài liệu tham khảo
Sách giáo viên lịch sử 11, NXB Giáo dục (tr 121-131)
SGK lịch sử 11, NXB Giáo dục Việt Nam (tr 53-58)
Lịch sử thế giới hiện đại quyển 1
Chuẩn bị của giáo viên và học sinh
Chuẩn bị của GV
Bản đồ Liên Xô năm 1940
Bảng số liệu kinh tế Liên Xô
Tranh ảnh về công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô
Chuẩn bị của HS
Đọc và trả lời các câu hỏi trong SGK
Tìm hiểu về vai trò của Lê Nin trong công cuộc khôi phục và phát triển kinh tế.
Tiến trình tổ chức dạy học
Giới thiệu bài mới
Sau khi thực hiện thắng lợi cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa đầu tiên trên thế giới, nhân dân Xô Viết bước vào thời kì khai phá 1 con đường hoàn toàn mới: xây dựng CNXH. Quá trình đó diễn ra như thế nào?
Tổ chức hoạt động dạy học

Hoạt động của GV và HS
Kiến thức trọng tâm

*Hoạt động 1- cả lớp: chính sách kinh tế mới và công cuộc khôi phục kinh tế 1921-1925
a,Hoàn cảnh
- GV cho HS quan sát bảng số liệu về kinh tế nước Nga năm 1913 và năm 1921
- GV hỏi: thông qua bảng số liệu, em hãy cho biết tình hình kinh tế Nga sau chiến tranh?
- HS suy nghĩ trả lời:
- GV bổ sung, kết luận:
+ sau 7 năm chiến tranh, năm 1921, sản xuất công nghiệp giảm 7 lần so với năm 1913( còn 1/7 so với trước chiến tranh)
+ sản xuất công nghiệp giảm một nửa so với trước chiến tranh
Kinh tế khó khăn dẫn đến những khó khăn về chính trị, xã hội.
+ Ngay lúc này VI.Lê Nin đã khẳng định rõ thực chất của sự việc, không né tránh, làm rõ “cái tên đích thực của sự việc” đó là cuộc khủng hoảng kinh tế, chính trị trầm trọng, đe dọa tới sự tồn tại của nhà nước Xô Viết
+ Chính sách cộng sản thời chiến không còn phù hợp trong thời bình vì đối lập với lợi ích của người nông dân gây trở ngại đối với sự phát triển kinh tế của đất nước. Trước tình hình đó, tháng 3/1921 Đảng va nhà nước Xô viết đã quyết dịnh thực hiện chính sách mới do VI.Lê Nin đề
xướng
b,Nội dung
-GVyêu cầu HS theo dõi SGK trang 53 và bảng số liệu các ngành kinh tế Nga năm 1921 và 1923
-GV hỏi: nêu nội dung cơ bản của chính sách kinh tế mới(NEP) và tác dụng của nó đối với nền kinh tế nước Nga?
-HS suy nghĩ trả lời:
-GV bổ sung, kết luận:
Chính sách kinh tế mới bắt đầu từ nông nghiệp:
+ Trong nông nghiệp: thi hành chế độ thuế lương thực, thuế lương thực nộp bằng hiện vật(quan trọng nhất). Sau khi nộp đủ thuế đã qui định, nông dân toàn quyền sử dụng số lương thực dư thừa và được tự do buôn bán trên thị trường.
+Trong công nghiệp: Nhà nước tập trung khôi phục công nghiệp nặng, tư nhân hóa những xí nghiệp vừa và nhỏ dưới sự kiểm soát của nhà nước. Khuyến khích tư bản nước ngoài đầu tư, kinh doanh ở Nga.Nhà nước nắm các ngành kinh tế chủ chốt: công nghiệp, giao thông vận tải, ngân hàng, ngoại thương.(nhấn mạnh vấn đề)
+ trong thương nghiệp, tiền tệ: thương