Bi kịch từ xung đột giữa lí tưởng và hiện thực xã hội
Bi kịch là kết quả của những xung đột không hướng giải quyết giữa các thế lực đối địch nhau và kết quả của sự đối địch đó là cái mới cái tiến bộ , chịu đựng hậu quả là chịu tổn thương bất hạnh. Tuy nhiên chỉ có tính chất tạm thời không tồn tại lâu dài. Trong shkespeare thì nhân vật Hamlet là một ví dụ điển hình cho bi kịch như thế. Là hiện thân của con người mới mà mâu thuẩin xã hội sinh ra. Tiêu biểu cho con người của thời đại Châu Âu thời phục hưng.
Hoàng tử Đan Mạch Hamlet đang du học ở nước ngoài phải cấp tóc trở về khi nghe tin vua cha mất những khi trở về quê hương thì chàng chứng kiến cảnh loạn lạc rối ren của xã hội và trong nội bộ triều đình.
Hamlet xuất thân làm một con người thừa hưởng tinh hoa của thời đại phục hưng. Hiện thực xã hội chỉ là “sự áp bức của những kẽ bạo ngược, sự trì chậm của công lí, sự hổn xược của cường quyền, miệt thị của kẻ bất tài”. Chính từ thực tại ấy khiến Hamlet phải nhìn nhận lại tất các vấn đề các mối quan hệ của con người trong xã hội tình cảm anh em, vợ chồng cho đến tình cảm họ hàng.
Ngay từ phần mở đầu tác giả đã mở ra một bối cảnh đầy rối ren hổn loạn:cảnh bàn tán về sự xuất hiện của hồn mà trong triều đình như thể một tai họa do sự rối ren ấy tạo nên. Và trong triều đình thì các mối quan hệ đã bị đảo lộn: Vua chết chưa đầy một tháng thì hoàng hậu tái hôn với em chồng là vua Claudiut. Cảnh tượng loạn luân trở thành đề tài chế nhiễu một cách chua chát.
Đứng trước hiện thực đầy éo le đó, hoàng từ Hamlet một con người có lí tưởng sống cao đẹp một tâm hồn cao thượng với những cuộc chiến để dành lại công lí, chính nghĩa. Một mình chàng phải đương đầu với những âm mưu của triều đình ma quái và lực lượng thù địch bên ngoài.
Vậy vấn đề côt lõi khi chúng ta tìm hiểu bi kịch của Hamlet ở phương diện là một người lí tưởng khát khao với thực tại xã hội ra sao và trong cuộc chiến đấu với thực tại xã hội ấy thì Hamlet đã phải làm gì và kết thúc ra sao.
Hamlet sống trong một hiện thực xã hội tan tác rối ren nhưng chàng không buông xuôi chấp nhận mà luôn sẳn sàng đất tranh bất chấp hi sinh. Đó là tiêu biểu cho con người thời kì phục hưng đấu tranh cho lí tưởng tồn tại khẳn định giá trị của mình. Đó chính là lí tưởng tiêu biểu của thời đại lúc bấy giờ.
Đầu tiên, chàng đấu tranh với những mối quan hệ của cuộc sống đời thường. Là hiện thực trớ trêu khó chấp nhận, vua cha vừa qua đời mẹ chàng vội vàng tái giá khiến chàng vô cùng đau khổ và bế tắc buộc chàng phải thốt lên những tiếng xé lòng : “ bẩn thiểu thay là đời! ôi, bẩn! bẩn! chỉ là các vườn hoang mọc lên hạt giống độc, đầy rảy những cây cỏ thối tha…
… Nhẹ dạ, đích thị mi là đàn bà!... một tháng trời ngắn ngủi, đôi dày tan chưa mòn gót… “
Các chết của vua cha và sự tái giá vội vàng của người mẹ , sự hời hợt đắt chí vui vẽ và đắm chìm trong nhục dục, loạn luân giữa mẹ và chú của chàng đã làm chàng nảy sinh mối nghi ngờ . đồng thời sự nghi ngờ ấy đã được củng cố bằng chi tiết hồn cha hiện về cái không rỏ ràng trong cái chết của vua cha là điều chắc chắn các chết không rỏ ràng của vua cha là động lực khiến chàng quyết tâm đi tìm sự thật báo thù cho cha: Đi sâu vào tác phẩm thì càng nhìn sâu được bản chất của xã hội càng lún sâu vào thực thật bi kịch của chàng chàng nhận ra “ cuộc đời thật khốn khiếp”, thời đại thật “ điên đảo tan tác”. Chính vì vậy trong chính nhân vật Hamlet luôn tồn tại những mặt đối lập. Dù cho nhân vật Hamlet của những tiến bộ về con người nhưng trong thực tại là đau khổ, tồi tệ .
Hamlet đã dũng cảm chịu đựng tất cả sự phủ phàng sự dằn xé giữa “ sống hay không sống” . Sống nhục, sống hèn là không sống có nghĩa là chết vinh vấn đề đặt ra hết sức gây go sống nhục trên đời này chịu bao nhiêu đau khổ hay chết đi trong hành động chẳng biết gì về thế giới bên kia. Chính điều này đã tạo nên sự phức tạp, đa dạng đậm chất triết lí trong nhân vật Hamlet. Sống là để chiến đấu dành độc lập tự do, chính nghĩa và công bằng nhưng tất cả cũng vì mục đích duy nhất là báo thù. Hành động của chàng cao thượng bao nhiêu thì thái độ của kẻ núp lén sau lưng chàng – Claudiut càng thâm hiểm bấy nhiêu với Hamlet báo thù không đồng nghĩa với việc giết chết lấy