Tuần: 10 NS: 19/10/2014
Tiết:10 ND: 24/10/2014
Bài 4: HỆ TRỤC TỌA ĐỘ

I. Mục tiêu:
1. Về kiến thức:
Hiểu khái niệm trục toạ độ, toạ độ của vectơ và của điểm trên trục.
Biết khái niệm độ dài đại số của một vectơ trên trục.
2. Về kỹ năng:
Xác định được toạ độ của điểm, của vectơ trên trục.
Tính được độ dài đại số của một vectơ khi biết toạ độ hai điểm đầu mút của nó.
3. Về tư duy, thái độ: Phát triển tư duy logic, sáng tạo trong tiếp thu kiến thức mới. Rèn luyện tính cẩn thận, tích cực hoạt động của học sinh, liên hệ được kiến thức vào trong thực tế.
II. Chuẩn bị:
Giáo viên: Chuẩn KTKN, giáo án, SGK, phấn...
Học sinh: xem bài trước, SGK, viết…
III. Phương pháp: Vận dụng linh hoạt các phương pháp dạy học nhằm giúp HS chủ động, tích cực trong phát hiện, chiếm lĩnh tri thức, trong đó phương pháp chính được sử dụng là đàm thoại, thuyết trình, giảng giải. IV. Tiến trình của bài học:
1. Ổn định :Kiểm tra sĩ số, vệ sinh
2. Bài cũ: không
3. Bài mới:
Hoạt động giáo viên và học sinh
Ghi bảng-Trình chiếu

Hoạt động 1: Giới thiệu định nghĩa trục toạ độ và độ dài đại số trên trục

Gv:
GV vẽ đường thẳng trên đó lấy điểm O làm gốc và
làm vectơ đơn vị.

O
GV cho học sinh ghi định nghĩa

GV: Lấy M bất kỳ trên trục thì có nhận xét gì về phương của
?
HS:
và
là hai vectơ cùng phương

GV: Gọi học sinh nhắc lại điều kiện để hai vectơ cùng phương ? suy ra với hai vectơ
và
?
HS:
cùng phương thì


GV số k như trên được gọi là toạ độ của M đối với trục
.
GV cho học sinh ghi nội dung vào vở.

GV: Tương tự với
trên
lúc này
cùng phương với
ta có biểu thức nào?
HS:

GV: khi đó a gọi là độ dài đại số của vectơ
.





GV:Vẽ trục toạ độ, sau đó yêu cầu HS xác định vị trí các điểm trên trục.
GV : nhắc lại cách tính độ dài đại số của một vectơ khi biết toạ độ hai điểm đầu mút.
HS : Nếu A, B có tọa độ là a, b thì

GV gọi Hs tính độ dài của các vectơ

1. Trục và độ dài đại số trên trục:
a) Trục tọa độ: (trục) là một đường thẳng trên đó đã xác định điểm gốc O và vectơ đơn vị

Kí hiệu:
hoặc Ox


O



b) Tọa độ điểm trên trục: Cho M là điểm tuỳ ý trên trục
. Khi đó có duy nhất một số k sao cho
. Ta gọi số k là tọa độ của M đối với trục đã cho.




c) Tọa độ, độ dài đại số vectơ trên trục: Cho 2 điểm A, B trên trục
. Khi đó có duy nhất số a sao cho
. Ta gọi số a là độ dài đại số của vectơ
đối với trục đã cho.
Kí hiệu:

Đặc biệt: Nếu A, B có tọa độ là a, b thì


Ví dụ : Trên một trục cho các điểm A, B, M, N lần lượt có toạ độ là -4 ; 3 ; 5 ; -2.
a. Hãy biểu diễn các điểm đó trên trục số.
b. Hãy xác định độ dài đại số của các vectơ
.


Hoạt động 2: Hình thành khái niệm hệ trục toạ độ

GV: Giới thiệu khái niệm hệ trục tọa độ.

Yêu cầu: Học sinh xác định quân xe và quân mã trên bàn cờ nằm ở dòng nào, cột nào ?

GV: Để xác định vi trí của 1 vectơ hay 1 điểm bất kỳ ta phải xác định được 2 yếu tố tương tự như dòng, côt trên bàn cờ.

GV: nhắc lại định nghĩa hệ trục tọa độ Oxy đã học ở lớp 7 ?
HS: Hệ trục Oxy là hệ gồm trục Ox và trục Oy vuông góc nhau.

GV: Đối với hệ trục tọa độ đã học, ở đây còn được trang bị thêm 2 vectơ đơn vị
trên trục ox và
trên trục oy. Hệ như vậy gọi là hệ trục tọa độ
gọi tắt là Oxy

2. Hệ trục tọa độ :
a. Định nghĩa :
- Hệ trục tọa