Tuần 01 Ngày soạn: 12/8/2013
Tiết 01 Ngày dạy:...................
PHẦN MỘT
THÀNH PHẦN NHÂN VĂN CỦA MÔI TRƯỜNG
Bài 1: DÂN SỐ

I. MỤC TIÊU.
Kiến thức:
- Biết các khái niệm về dân số, mật độ dân số, tháp tuổi.
- Biết nguồn lao động của một địa phương.
- Hiểu nguyên nhân của gia tăng dân số và bùng nổ dân số.
- Hậu quả của bùng nổ dân số đối với các nước đang phát triển và cách giải quyết.
Kĩ năng:
- Đọc và khai thác thông tin từ các biểu đồ dân số và tháp tuổi.
Thái độ:
- Nhận thức đúng đắn về gia tăng dân số.
II. CHUẨN BỊ.
GV: Hai tháp tuổi hình 1.1 SGK. Biểu đồ gia tăng dân số thế giới H.1.2.
HS: Chuẩn bị bài trước ở nhà.
III. PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC.
Đàm thoại, thảo luận nhóm.
IV. TIẾN TRÌNH LÊN LỚP.
Ổn định lớp: (1p)
Kiểm tra: không kiểm tra
Dạy học bài mới: (1p)
Hoạt động giáo viên
Hoạt động học sinh
Nội dung

Hoạt động 1: Dân số, nguồn lao động (15p)

- Gv yêu cầu HS đọc thuật ngữ “Dân số” Tr 186 nói về dân số.
- Trong các cuộc điều tra dân số người ta cần tìm hiểu những điều gì ?
- Qs H.1.1 SGK cho biết:
+ Tổng số trẻ em từ khi mới sinh ra cho đến 4 tuổi ở mỗi tháp ước tính bao nhiêu bé trai, bé gái ?
+ Hình dạng của hai tháp tuổi khác nhau như thế nào ?


+ Tháp tuổi có hình dạng như thế nào thì tỉ lệ người trong độ tuổi lao động cao ?
- Gv chuẩn xác, giải thích thêm.
- Hs đọc.


- Hs dựa vào SGK trả lời.

- Hs khác nhận xét.
- Nhìn chung giữa giới nữ ước tính nhiều hơn so với nam.


- Tháp thứ nhất: đáy mở rộng, thân và đỉnh thu hẹp.
- Tháp thứ hai: thân mở rộng.
- Tháp có phần thân mở rộng.
1. Dân số, nguồn lao động

- Các cuộc điều tra dân số cho biết tình hình dân số, nguồn lao động của địa phương, một quốc gia.
- Tháp tuổi cho biết đặc điểm cụ thể của dân số qua giới tính, độ tuổi, nguồn lao động hiện tại và tương lai.

Hoạt động 2: Dân số tăng nhanh từ thế kỉ XIX và thế kỉ XX (15p)

- Gv yêu cầu HS đọc thuật ngữ “ tỉ lệ sinh, tỉ lệ tử ”
- Gv cho Hs thảo luận nhóm:
+ Cho biết tỉ lệ gia tăng dân số phụ thuộc vào yếu tố nào ?
- Qs H.1.2 SGK cho biết dân số thế giới bắt đầu tăng:
+ Tăng nhanh từ năm nào ?
+ Tăng vọt từ năm nào?
+ Giải thích nguyên nhân hiện tượng trên ?
- Gv kết luận:
- Hs đọc thuật ngữ SGK (tr 186)

- Hs thoả luận nhóm trình bày:
- Phụ thuộc vào số trẻ sinh ra và số người chết đi trong một năm.
- Hs quan sát tranh:


+ 1804

+ 1927
+ Do KHKT phát triển
2. Dân số tăng nhanh từ thế kỉ XIX và thế kỉ XX

- Dân số thế giới tăng nhanh nhờ những tiến bộ trong các lĩnh vực kinh tế xã hội và y tế.


Hoạt động 3: Sự bùng nổ dân số (10p)

- Dân số thế giới tăng nhanh từ năm nào ? Ở châu lục nào ?

- Tỉ lệ gia tăng bình quân hằng năm của thế giới là bao nhiêu ?
- Dân số tăng nhanh đã gây ra những khó khăn gì đối với các nước ?
- Gv giải thích cho Hs hiểu thêm.
- Tuy nhiên, bằng việc thực hiện các chính sách dân số, nhiều nước đã đạt được tỉ lệ gia tăng dân số tự nhiên hợp lí.
- Những năm 50 của thế kỉ XX ở nhiều nước châu Á, Châu Phi và Mĩ latinh.
- 2,1%

- Vấn đề ăn, mặc, ở, học hành,…

3. Sự bùng nổ dân số

- Dân số thế giới tăng nhanh trong hai thế kỉ gần đây.
- Các nước đang phát triển có tỉ lệ gia tang dân số tự nhiên cao.
- Dân số tăng nhanh và đột biến dẫn đến bùng nổ dân số ở nhiều nước châu Á, Châu Phi và Mĩ latinh.
- Các chính sách dân số và phát triển kinh tế - xã hội