ĐỊA LÍ TỰ NHIÊN VIỆT NAM LỚP 8
Năm học: 2013-2014

Bài 1: Vị trí địa lí, giới hạn, hình dạng lãnh thổ Việt Nam. Vùng biển Việt Nam:
A. Đặc điểm vị trí địa lí:
1. Việt Nam năm trong vành đai nội chí tuyến gió mùa Bấc bán Cầu. Có toạ độ địa lí trên đất liền như sau:
- Điểm cực Bắc: 23023` B xã Lũng cú, Đồng Văn, Hà Giang
- Điểm cực Nam : 8034` B ở xã Đất mũi, Ngọc Hiển, Cà Mau
- Điểm cực Tây : 10209`Đ ở xã Sín Thầu, Mường Nhé, Điện Biên.
- Điểm cực Đông : 109024` Đ ở xã Vạn Thạch Vạn Ninh, Khánh Hoà.
2. Nước ta năm ở phía đông bán đảo Đông Dương, gần trung tâm ĐNA. Có vị trí tiếp giáp trên đất liền như sau:
- Phía Bắc giáp Trung Quốc
- Phía Tây giáp Lào và Cam-Pu-Chia
- Phía Đông và phía Nam giáp Biển Đông
3. Việt Nam nằm trong KV đang diễn ra các hoạt động kinh tế sôi động của thế giới- KV châu á Thái Bình Dương.
B. Đặc điểm lãnh thổ:
Lãnh thổ Việt Nam bao gồm 2 bộ phận chính: phần đất liền và phần biển
1. Phần đất liền:
- Diện tích : 329.247 Km2
- Kéo dài theo chiều Bắc-Nam tới 1650 Km ( 150 vĩ tuyến)
- Hẹp ngang theo chiều Đông-Tây. Nơi hẹp nhất là Đồng Hới (Quảng Bình) chưa đầy 50Km.
- Đường bờ biển cong cong hình chữ S dài 3260 Km và đường biên giới trên đất liền lên quá 4600 Km
- Tất cả các đặc điểm trên đây hợp thành khung cơ bản của lãnh thổ đất liền Việt Nam.
2. Phần biển Việt Nam:
- Vùng biển VN là một bộ phận của Biển Đông.
- Biển đông là một biển lớn, tương đối kín, nằm trong môi trường nhiệt đới gió mùa thuộc KV Đông Nam á.
- Diên tích : 1.000.000 Km2 - chiếm khoảng 1/3 diện tích Biển Đông: (3.447.000 Km2)
- Vùng biển nước ta có rất niều đảo và quần đảo:
+ Trên 3000 hòn đảo ven bờ với tổng S = 1720Km2, tập trung chủ yếu ở vùng biển Hải Phòng - Quảng Ninh.
+ Hệ thống các đảo xa bờ :
Quần đảo Hoàng Sa: Gồm trên 30 hòn đảo nằm trên vùng biển rộng 15000 Km2
Quần đảo Trường Sa: Gồm gần 100 hòn đảo nằm trong vùng biển rộng từ 160.000-180.000Km2
- Hải phận giáp với nhiều quốc gia: Trung Quốc, Philippin, Ma-lai-xi-a, Bru-nây, Xin-ga-po, Thái Lan, Cam-Pu-Chia.
- Biển nước ta có ý nghĩa chiến lược trong việc phát triển kinh tế và an ninh quốc gia.
C. Tác động của đặc điển vị trí địa lí đến sự phát triển kinh tế - xã hội Việt Nam.
1. Thuận lợi:
a. Đối với tự nhiên:
Nằm ở vị trí rìa phía đông của bán đảo Đông Dương, trong vành đai nội chí tuyến nước ta nằm hoàn toàn trong vành đai nội chí tuyến Bắc Bán cầu, do đó thiên nhiên nước ta mang đặc điểm cơ bản của thiên nhiên nhiệt đới ẩm gió mùa với nền nhiệt ẩm cao. Vì vậy, thảm thực vật nước ta 4 mùa xanh tốt, khác hẳn với cảnh quan hoang mạc của một số nước cùng vĩ độ ở Tây Nam á và châu Phi.
Cũng nằm trong khu vực chịu ảnh hưởng của chế độ gió mùa châu á, khu vực gió mùa điển hình trên thế giới, nên khí hậu nước ta có 2 mùa rõ rệt: mùa đông bớt nóng và khô, mùa hạ nóng và mưa nhiều.
Nước ta giáp Biển Đông – là nguồn dự trữ dồi dào về nhiệt và ẩm, nên chịu ảnh hưởng sâu sắc của Biển Đông. Biển Đông đã tăng cường tính chất ẩm cho nhiều khối khí trước khi ảnh hưởng đến lãnh thổ phần đất liền.
- Nằm ở vị trí giao thoa của nhiều luồng di cư động thực vật. Nên sinh vật nước ta rất phong phú và đa dạng là cơ sở dể chúng ta lai tạo nhiều giống cây, con mới có năng suất, chất lượng cao.
- Nằm giữa 2 vành đai sinh khoáng TBD và ĐTH, nước ta rất giàu khoáng sản với hơn 80 loại gồm KS nhiên liệu, Ks kim loại, KS phi kim...Là cơ sở quan trọng để tiến hành công nghiệp hoá-hiện đại hoá đất nước.
Vị trí và hình thể nước ta tạo nên sự phân hoá đa dạng của tự nhiên thành các vùng tự nhiên khác nhau giưa miền Bắc với miền Nam, giữa dồng bằng với miền núi, ven biển và hải đảo.
b. Đối với