Tuần: 1
Tiết: 1
Ngày dạy:
Chương I: CƠ HỌC

Bài 1: CHUYỂN ĐỘNG CƠ HỌC

I. MỤC TIÊU:
1. Kiến thức:
- Nêu được những ví dụ về chuyển động cơ học trong đời sống hằng ngày.
- Nêu được những VD về tính tương đối của chuyển động và đứng yên. Xác định trạng thái của vật đối với mỗi vật được chọn làm mốc.
- Nêu được ví dụ về các dạng chuyển động cơ học thường gặp: Chuyển động thẳng, chuyển động cong, chuyển động tròn.
2. Kĩ năng:
Nhận biết chuyển động cơ học.
3. Thái độ:
Yêu thích môn học.
II. CHUẨN BỊ:
- Tranh vẽ H1.1 SGK, H1.2 SGK phục vụ cho bài giảng và bài tập.
- Tranh vẽ H1.3 SGK về một số chuyển động thường gặp.
III. HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:
HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN
HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC SINH
NỘI DUNG BÀI

* Hoạt động 1: Ổn định lớp. (2 phút)
- GV hướng dẫn HS phương pháp học tập môn Vật lý giải thích các ký hiệu trong SGK.
- Yêu cầu HS chuẩn bị sách và dụng cụ học tập đầy đủ.
* Hoạt động 2: Tổ chức tình huống học tập: (2 phút)
- ĐVĐ: Cho HS quan sát H1.1 SGK.
Từ hiện tượng thực tế ta thấy Mặt Trời mọc đằng Đông lặn đằng Tây, như vậy có phải là Mặt Trời chuyển động còn Trái Đất đứng yên không ? Bài này giúp chúng ta trả lời câu hỏi trên.
* Hoạt động 3: Làm thế nào để biết một vật đang chuyển động hay đứng yên ? (11 phút)
- GV yêu cầu HS thảo luận C1. Làm thế nào để nhận biết một ôtô trên đường, một chiếc thuyền trên sông, một đám mây trên trời… đang chuyến động hay đứng yên?

- GV hướng dẫn HS bổ sung các cách chuyển động hay đứng yên trong vật lý dựa trên sự thay đổi vị trí của một vật so với vật khác được chọn làm mốc (vật mốc).

- Khi nào có thể nói vật chuyển động so với vật mốc?

- Chuyển động này gọi là chuyển động cơ học (gọi tắt là chuyển động).
- C2: Hãy tìm VD về chuyển động cơ học, trong đó chỉ rõ vật được chọn làm mốc ?


- C3: Khi nào một vật được coi là đứng yên ?

- Hãy tìm VD về vật đứng yên, trong đó chỉ rõ vật được chọn làm mốc ?


* Hoạt động 4: Tìm hiểu về tính tương đối của chuyển động và đứng yên. (10 phút).
- GV cho HS xem H1.2 SGK.


- Yêu cầu HS thảo luận theo nhóm và trả lời các câu hỏi.
Chú ý đối với từng trường hợp khi nhận xét chuyển động hay đứng yên nhất thiết phải yêu cầu HS chỉ rõ so với vật nào làm mốc.
- C4: So với nhà ga thì hành khách chuyển động hay đứng yên?
- Vì sao ?
- C5: So với toa tàu thì hành khách chuyển động hay đứng yên?
- Vì sao ?

- Cho HS hoàn thành BT C6 (điền vào chỗ trống).


- Tìm VD minh hoạ cho nhận xét trên ?

- Từ VD minh hoạ trên ta thấy một vật được coi là chuyển động hay đứng yên phụ thuộc vật chọn làm mốc. Vậy ta nói: Chuyển động hay đứng yên có tính tương đối.
- Người ta thường chọn những vật gắn với mặt đất làm vật mốc. GV cần lưu ý HS nắm vững quy ước khi không nêu vật mốc nghĩa là ta hiểu ngầm đã chọn vật mốc là vật gắn với Trái Đất.
- C8: Vậy có phải là Mặt Trời chuyển động còn Trái Đất đứng yên không?

* Hoạt động 5: Giới thiệu một số chuyển động thường gặp. (10 phút)
- TB: Đường mà vật chuyển động vạch ra gọi là quỹ đạo của chuyển động.
- GV cho HS quan sát các vật chuyển động H1.3 a,b,c SGK và có thể làm ngay một số thí nghiệm về ch/động của vật rơi, ném ngang, con lắc đơn, của kim đồng hồ… qua đó yêu cầu HS quan sát và mô tả lại các hình ảnh ch/động của các vật đó.
- Các dạng chuyển động cơ học thường gặp là : Chuyển động thẳng, chuyển động cong (trong chuyển động cong có trường hợp đặc biệt đó là chuyển động tròn).
- Yêu cầu HS trả lời C9.
* Hoạt động 6: Kiểm tra đánh giá. (10 phút)
- Làm thế nào để biết một vật chuyển