Raymond Aubrac : "Nhờ có Bác tôi đã gắn trọn đời mình với Việt Nam"

            (VH - HN). Chiều muộn ngày 3.9, trong gian trưng bày của Bảo tàng Hồ Chí Minh có một cụ già người nước ngoài mặc bộ comlê màu sẫm, tay chống gậy ba toong cùng người con gái của mình chầm chậm lần theo những hiện vật về Bác. Bảo tàng giờ này đã thưa khách, cụ già dường như chẳng để ý đến điều đó mà cứ chầm chậm, chầm chậm...
          Cụ là Raymond Aubrac, người đã mời Bác Hồ về nhà mình trong khoảng thời gian vị Chủ tịch nước Việt Nam dân chủ cộng hòa sang thăm Pháp với tư cách là thượng khách của nước Pháp ( từ giữa tháng 6 đến tháng 9-1946).
         Cụ không còn nhớ rõ lắm đây là lần thứ mấy mình trở lại thăm Việt Nam. Lần này, theo lời mời của Nhà nước ta cụ cùng con gái Elisabeth Aubrac, năm nay cũng đã ngoại sáu mươi - người đã vinh dự được Bác nhận đỡ đầu kể từ khi bà vừa cất tiếng khóc chào đời - sang thăm một số thành phố lớn của nước ta, mà Bảo tàng Hồ Chí Minh là một điểm đến quan trọng nhân dịp Quốc khánh 2.9. Những tưởng ở độ tuổi chín mươi tư "thượng thượng thọ" như cụ sẽ khó lòng bước đều đặn để ngắm nhìn những hình ảnh, tư liệu về Bác trong một không gian rộng lớn ở Bảo tàng Hồ Chí Minh, nhưng với gần một giờ đồng hồ không nghỉ cụ đã xem rất kỹ những tài liệu, hình ảnh về con người mà mình và gia đình hằng yêu quí.
         "Với tôi, ngày 27.7.1946 là ngày đặc biệt"
          Ngay sau buổi tham quan, tại gian phòng khách nhỏ nhắn, trang trọng và ấm cúng, lãnh đạo Bảo tàng Hồ Chí Minh đã có buổi tiếp chuyện hai vị khách đặc biệt này. Từ từ lật giở từng trang album ảnh về Bác Hồ trong những năm tháng Người ở Pháp mà Bảo tàng chuyển đến, đôi mắt cụ và con gái như ánh lên niềm vui. Mặc dù thời gian đã lùi quá xa, những bức ảnh đen trắng đã cũ mờ, có chỗ không nhìn rõ nhưng cụ và con gái vẫn nhận ra và đọc tên từng người một được chụp chung với Bác. Cụ bảo rằng, ngày 27.7.1946 là ngày mà suốt đời cụ không thể quên được, bởi vào thời điểm đó cụ có mặt trong buổi Việt kiều ở Pháp tổ chức cuộc chiêu đãi chào mừng Người tại vườn hồng Bagatell (Pari). Đây cũng chính là lần đầu tiên cụ nhìn thấy và được tiếp chuyện với Bác Hồ, để rồi sau đó và mãi mãi, như lời cụ: Bác Hồ đã tạo nên bước ngoặt cho tôi và gia đình. Và nhờ có Bác, tôi đã gắn trọn đời mình với Việt Nam. Ngay sau buổi chiêu đãi, với tất cả tấm lòng trọng thị cụ mời Bác về ở nhà mình. Khoảng ba, bốn ngày sau, Bác đến ở nhà cụ ở phía Bắc Paris, đi khoảng 20 phút xe hơi. "Bác ở nhà tôi rất thoải mái. Bác đi đâu làm gì tôi không bao giờ hỏi, bởi đấy là công việc riêng của Bác. Khi Bác đến ở gia đình tôi trở nên có hai cuộc sống. Một là cuộc sống riêng biệt của Bác để Bác làm việc, tiếp khách và một cuộc sống của gia đình tôi". Cũng theo lời cụ, Bác đến ở vào đầu tháng 8 đến giữa tháng chín năm 1946. Trong khoảng thời gian này gia đình đã phục vụ Bác hết sức tận tình và chu đáo. Vào mỗi buổi sáng, người nhà mang đến cho Bác sách báo bằng tiếng Pháp, Anh, Đức, Nga...Khoảng thời gian đầu, bà vợ của cụ thường nấu cho Bác ăn nhưng sau thấy Bác nhiều khách, hơn nữa để tiện cho Bác tiếp khách nên đã cử một Việt kiều yêu nước đến nấu ăn cho Bác. Về sau này, cụ vinh dự hai lần được gặp Bác Hồ, và trên cương vị công tác của mình cụ đã có nhiều đóng góp quan trọng cho sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc cũng như xây dựng và phát triển đất nước VN.
       "Tôi đang có ba kỷ vật thiêng liêng của Người"
         Đồng hồ tích tắc điểm về giờ xế chiều. Ngoài kia, thành phố đã sáng đèn và lún phún mưa thu. Lại một lần nữa mọi người lo sức khỏe cho vị khách đặc biệt. Dường như không cần biết thời gian trôi đi, cụ cứ chậm rãi lật giở từng trang ảnh. Bỗng nhiên thấy cụ ngừng giở, đôi mắt nhìn thật sâu và thật lâu vào một tấm ảnh. Đôi mắt bà Elisabeth ngồi bên cạnh cũng như đang bị hút vào đấy. "Đây là một trong những bức ảnh quý đã trở thành tài sản tinh thần của gia đình tôi suốt hơn sáu mươi năm qua", nói xong cụ nhẹ nhàng cầm bút viết sang tờ bên cạnh, sát liền với tấm ảnh: "Người bế cháu bé là Chủ