TUAÀN 2
Ngaøy soaïn : 12/09/07 Ngaøy daïy : 13/09/07
TIEÁT 03 – BAØI 3
QUAÀN CÖ – ÑOÂ THÒ HOÙA

I. MUÏC TIEÂU BAØI HOÏC :
1. Veà kieán thöùc :
Naém ñöôïc nhöõng ñaëc ñieåm cô baûn cuûa quaàn cö noâng thoân vaø quaàn cö ñoâ thò.
Bieát ñöôïc vaøi neùt veà lòch söû phaùt trieån ñoâ thò vaø söï hình thaønh caùc kieåu ñoâ thò.
2. Veà kó naêng :
Nhaän bieát ñöôïc quaàn cö ñoâ thò hay noâng thoân qua aûnh chuïp hoaëc treân thöïc teá.
Nhaän bieát ñöôïc söï phaân boá cuûa caùc sieâu ñoâ thò ñoâng daân nhaát theá giôùi.
II. PHÖÔNG TIEÄN DAÏY HOÏC :
Baûn ñoà daân cö theá giôùi coù theå hieän caùc ñoâ thò.
AÛnh caùc ñoâ thò ôû Vieät Nam hoaëc theá giôùi.
III. TIEÁN TRÌNH LEÂN LÔÙP :
1. Kieåm tra baøi cuõ :
Xaùc ñònh caùc khu vöïc ñoâng daân, thöa daân treân baûn ñoà daân cö theá giôùi. Giaûi thích vì sao ?
Caên cöù vaøo ñaâu ñeå daân cö theá giôùi chia thaønh caùc chuûng toäc ? Vieät Nam thuoäc chuûng toäc naøo ?
2. Baøi môùi :
Giôùi thieäu baøi : Tröôùc ñaây con ngöôøi soáng hoaøn toaøn leä thuoäc vaøo thieân nhieân. Sau ñoù con ngöôøi ñaõ bieát soáng tuï taäp, quaây quaàn beân nhau ñeå coù theâm söùc maïnh khai thaùc vaø caûi taïo thieân nhieân. Baøi hoïc hoâm nay seõ giuùp chuùng ta tìm hieåu veà vaán ñeà naøy.
TOÅ CHÖÙC CAÙC HOAÏT ÑOÄNG :

HOAÏT ÑOÄNG CUÛA THAÀY VAØ TROØ
NOÄI DUNG CAÀN NAÉM

Hoaït ñoäng 1 : Tìm hieåu veà quaàn cö noâng thoân vaø quaàn cö ñoâ thò.
Quaàn cö laø gì ?
( Quaàn cö laø daân cö soáng taäp trung quaây tuï laïi ôû moät nôi, moät vuøng.
Coù maáy kieåu quaàn cö chính ?
( Coù 2 kieåu quaàn cö chính : Quaàn cö noâng thoân vaø quaàn cö ñoâ thò.
GVMR : Quaàn cö coù taùc ñoäng lôùn ñeán söï phaân boá, maät ñoä daân soá, loái soáng cuûa daân cö ôû moät nôi.
GV cho töøng caù nhaân thaûo luaän caâu hoûi : Quan saùt H3.1 & H3.2 cho bieát söï khaùc nhau giöõa giöõa 2 kieåu quaàn cö ñoâ thò vaø noâng thoân.
GV theo doõi, boå sung yù kieán cho hoaøn chænh.
( H3.1 : nhaø cöûa naèm giöõa ruoäng ñoàng, phaân taùn.
H3.2 : Nhaø cöûa taäp trung san saùt thaønh phoá xaù.
1. QUAÀN CÖ NOÂNG THOÂN VAØ QUAÀN CÖ ÑOÂ THÒ :


Quaàn cö noâng thoân
Quaàn cö ñoâ thò

Caùch toå chöùc sinh soáng
Nhaø cöûa xen ruoäng ñoàng, taäp hôïp thaønh laøng xoùm.
Nhaø cöûa quaây quaàn thaønh phoá xaù

Maät ñoä
Daân cö thöa
Daân taäp trung ñoâng

Hoaït ñoäng kinh teá
Saûn xuaát noâng – laâm – ngö nghieäp.
Saûn xuaát coâng nghieäp – dòch vuï



Haõy lieân heä nôi em ôû thuoäc kieåu quaàn cö naøo ?
( Thuoäc kieåu quaàn cö noâng thoân.
Vôùi thöïc teá ôû ñòa phöông thì kieåu quaàn cö naøo ñang thu huùt soá ñoâng daân tôùi sinh soáng ?
( Xu theá ngaøy nay laø caøng coù nhieàu ngöôøi sinh soáng trong caùc ñoâ thò laøm ñaåy maïnh quaù trình ñoâ thò hoùa vaø xuaát hieän nhieàu ñoâ thò.
Hoaït ñoäng 2 : Tìm hieåu veà ñoâ thò hoùa, caùc sieâu ñoâ thò.
Tìm hieåu thuaät ngöõ “Ñoâ thò hoùa”.
Ñoâ thò xuaát hieän treân Traùi Ñaát töø khi naøo ?
( Töø thôøi kì Coå ñaïi (Trung Quoác, AÁn Ñoä, Hy Laïp…) khi con ngöôøi bieát trao ñoåi haøng hoùa.
Ñoâ thò phaùt trieån maïnh nhaát khi naøo ?
( Töø theá kæ XIX, khi coâng nghieäp phaùt trieån.

Quaù trình phaùt trieån ñoâ thò gaén lieàn vôùi quaù trình phaùt trieån thöông nghieäp, thuû coâng nghieäp vaø coâng nghieäp.
Nhieàu ñoâ thò phaùt trieån nhanh choùng hình thaønh caùc sieâu ñoâ thò.
GV söû duïng baûn ñoà caùc ñoâ thò lôùn treân theá giôùi vaø HD HS ñoïc H3.3 roài traû lôøi caâu hoûi :
Coù bao nhieâu sieâu ñoâ thò töø 8 trieäu daân trôû leân ?
( Coù 23 sieâu ñoâ thò.
Chaâu luïc naøo coù nhieàu sieâu ñoâ thò töø 8 trieäu daân trôû leân nhaát ?
( Chaâu AÙ, 12 sieâu ñoâ thò.
GV cho 1 HS ñoïc vaø 1 HS xaùc ñònh treân löôïc ñoà.
Ñoïc teân 12 sieâu ñoâ thò ôû chaâu AÙ.
Tìm soá sieâu ñoâ thò ôû caùc nöôùc phaùt trieån, ñang phaùt trieån.
( Phaùt trieån : 7 sieâu ñoâ thò (Chaâu AÂu, Baéc Mó, Nhaät Baûn)
Ñang phaùt trieån : 16 sieâu ñoâ thò.
Caùc sieâu ñoâ thò phaàn lôùn thuoäc caùc nöôùc ñang phaùt trieån.

Tæ leä daân soá ñoâ thò treân theá giôùi töø theá kæ XVIII ñeán nay taêng bao nhieâu laàn ?
( Töø 5% leân 46%, taêng gaáp 9,2 laàn.

Söï taêng nhanh töï phaùt cuûa soá daân ñoâ thò vaø cuûa caùc sieâu ñoâ thò ñaõ gaây ra nhöõng haäu quaû gì ?
( Moâi tröôøng, söùc khoeû, giao thoâng, giaùo duïc, traät töï an ninh khoâng ñaûm baûo…







2. ÑOÂ THÒ HOÙA. CAÙC SIEÂU ÑOÂ THÒ :



Ñoâ thò xuaát hieän raát sôùm vaø phaùt trieån maïnh nhaát ôû theá kæ XIX cuõng laø luùc coâng nghieäp phaùt trieån.
















Soá sieâu ñoâ thò ngaøy caøng taêng ôû caùc nöôùc ñang phaùt trieån, ñaëc bieät laø chaâu AÙ vaø Nam Mó.


Ngaøy nay, soá ngöôøi soáng trong caùc ñoâ thò ñaõ chieám khoaûng ½ daân soá theá giôùi vaø coù xu höôùng ngaøy caøng taêng.


3. Cuûng coá – Daën doø :
Baøi taäp 2 : GV höôùng daãn HS khai thaùc töø treân xuoáng döùôi, töø traùi sang phaûi.
Theo soá daân : 12 – 20 – 27 coù chieàu höôùng taêng daàn.
Theo ngoâi thöù :
Niu – Yoùok : Töø thöù nhaát naêm 1950, 1975 xuoáng thöù 2 naêm 2000.
Luaân Ñoân : Töø thöù 2 naêm 1950 xuoáng thöù 7 naêm 1975 vaø ra khoûi danh saùch naêm 2000.
ToâKioâ : khoâng coù teân naêm 1950 leân thöù 2 naêm 1975 vaø ñöùng ñaàu danh saùch naêm 2000.
Theo chaâu luïc :
Naêm 1950 : Coù 1 ôû Baéc Mó vaø 1 ôû chaâu AÂU.
Naêm 1975 : Coù 3 ôû Baéc Mó, 2 ôû Nam Mó, 2 ôû chaâu AÂu, 3 ôû chaâu AÙ.
Naêm 2000 : coù 3 ôû Baéc Mó, 1 ôû Nam Mó, 6 ôû chaâu AÙ vaø chaâu AÂu khoâng coøn ñoâ thò naøo.
Nhaän xeùt : Soá sieâu ñoâ thò ngaøy caøng taêng ôû caùc nöôùc ñang phaùt trieån thuoäc chaâu AÙ vaø Nam Mó. Daân soá cuûa caùc sieâu ñoâ thò ñoâng daân taêng töø 12 – 27 trieäu daân.
Veà nhaø hoïc baøi, oân taäp laïi caùch ñoïc thaùp tuoåi – phaân tích thaùp tuoåi vaø nhaän xeùt thaùp tuoåi.

TUAÀN 2
Ngaøy soaïn : 18/09/07 Ngaøy daïy : 19/09/07
TIEÁT 04 – BAØI 4
THÖÏC HAØNH
PHAÂN TÍCH LÖÔÏC ÑOÀ DAÂN SOÁ VAØ THAÙP TUOÅI

I. MUÏC TIEÂU BAØI HOÏC :
1. Veà kieán thöùc :
Qua tieát thöïc haønh cuûng coá cho HS :
Khaùi nieäm maät ñoä daân soá vaø söï phaân boá daân cö khoâng ñoàng ñeàu treân theá giôùi.
Caùc khaùi nieäm ñoâ thò, sieâu ñoâ thò vaø söï phaân boá caùc sieâu ñoâ thò ôû chaâu AÙ.
2. Veà kó naêng :
Nhaän bieát moät soá caùch theå hieän maät ñoä daân soá, phaân boá daân soá vaø caùc ñoâ thò treân löôïc ñoà daân soá.
Ñoïc vaø khai thaùc caùc thoâng tin treân löôïc ñoà daân soá.
Ñoïc vaø bieán ñoåi keát caáu daân soá theo ñoä tuoåi moät ñòa phöông qua thaùp tuoåi, nhaän daïng thaùp tuoåi.
II. PHÖÔNG TIEÄN DAÏY HOÏC :
Baûn ñoà daân soá tænh, thaønh nôi tröôøng ñoùng (neáu coù).
Baûn ñoà haønh chính Vieät Nam.
Baûn ñoà töï nhieân chaâu AÙ.
III. TIEÁN TRÌNH LEÂN LÔÙP :
1. Kieåm tra baøi cuõ :
So saùnh söï khaùc nhau giöõa quaàn cö ñoâ thò vaø quaàn cö noâng thoân. Caùc sieâu ñoâ thò chuû yeáu taäp trung ôû nhoùm nöôùc naøo ?
Laøm baøi taäp soá 2 vaø neâu nhaän xeùt.
2. Baøi môùi :
Giôùi thieäu baøi : Chuùng ta ñaõ ñöôïc tìm hieåu caùc khaùi nieäm : Maät ñoä daân soá, söï phaân boá daân cö, thaùp tuoåi. Baøi hoâm nay chuùng ta seõ cuøng phaân tích löôïc ñoà vaø thaùp tuoåi ñeå cuûng coá nhöõng kieán thöùc ñaõ ñöôïc hoïc.
TOÅ CHÖÙC CAÙC HOAÏT ÑOÄNG :

HOAÏT ÑOÄNG CUÛA THAÀY VAØ TROØ
NOÄI DUNG CAÀN NAÉM

Hoaït ñoäng 1 :
GV höôùng daãn caû lôùp caùch ñoïc löôïc ñoà : Ñoïc teân, baûng chuù giaûi (thang maøu), tìm maøu.
Sau thôøi gian thaûo luaän, GV cho ñaïi dieän HS baùo caùo, nhaän xeùt boå sung.
Nôi coù maät ñoä daân soá cao nhaát laø ôû ñaâu ? Bao nhieâu ?


Nôi coù maät ñoä daân soá thaáp nhaát laø ôû ñaâu ? Bao nhieâu ?

Nhaän xeùt veà maät ñoä daân soá tænh Thaùi Bình ?
( Thuoäc loaïi cao cuûa nöôùc ta. So vôùi maät ñoä daân soá cuûa caû nöôùc 238 ng/km2 (2001) thì Thaùi Bình cao hôn 3 – 6 laàn (Do aûnh höôûng cuûa kinh teá)
Hoaït ñoäng 2 :
Nhaéc laïi 3 daïng toång quaùt phaân chia thaùp tuoåi ?
( Thaùp tuoåi coù keát caáu daân soá treû : Hình tam giaùc, ñaùy môû roäng, ñænh nhoïn.
Thaùp tuoåi coù keát caáu daân soá giaø : Hình tam giaùc nhöng ñaùy bò thu heïp, nhoùm treû coù tæ leä nhoû.
Thaùp tuoåi coù keát caáu oån ñònh : 2 caïnh beân gaàn thaúng ñöùng, hình ngoâi thaùp.
GV daønh thôøi gian 5’ cho HS thaûo luaän nhoùm :
Hình daïng thaùp tuoåi coù gì thay ñoåi ?
( 0 – 4t : Nam töø 5% giaûm coøn gaàn 4% - Nöõ töø gaàn 5% giaûm coøn 3,5%.
15 – 60t : Naêm 1989 ñoâng nhaát laø 15 – 19t
Naêm 1999 ñoâng nhaát laø 20 – 24t vaø 25 – 29t
Keát luaän : Sau 10 naêm daân soá thaønh phoá Hoà Chí Minh ñaõ giaø ñi.

Cho bieát nhoùm tuoåi naøo taêng veà tæ leä ? Nhoùm naøo giaûm veà tæ leä ?

Hoaït ñoäng 3 :
Nhaéc laïi trình töï ñoïc löôïc ñoà ?
( Teân löôïc ñoà, chuù daãn coù maáy kí hieäu, yù nghóa cuûa töøng kí hieäu, giaù trò cuûa caùc chaám treân löôïc ñoà, tìm söï phaân boá caùc chaám.
GV daønh thôøi gian cho HS thaûo luaän nhoùm traû lôøi caùc caâu hoûi trong baøi taäp.
GV söû duïng baûn ñoà phaân boá daân cö cho 1 HS tìm vaø 1 HS ñoïc.
Xaùc ñònh treân löôïc ñoà caùc khu vöïc taäp trung nhieàu chaám nhoû (500.000 ngöôøi)

Tìm vò trí caùc khu vöïc coù chaám troøn (caùc sieâu ñoâ thò) ?
BAØI TAÄP 1 :




Nôi coù maät ñoä daân soá cao nhaát laø thò xaõ Thaùi Bình, maät ñoä > 3000 ng/km2
Nôi coù maät ñoä daân soá thaáp nhaát laø huyeän Tieàn Haûi, maät ñoä < 1000 ng/km



BAØI TAÄP 2 :








Thaùp tuoåi naêm 1989 coù :
Ñaùy môû roäng
Thaân : Thu heïp hôn.
( Keát caáu daân soá treû.
Thaùp tuoåi naêm 1999 coù :
Ñaùy : Thu heïp laïi.
Thaân : môû roäng hôn.
( Keát caáu daân soá giaø.
Nhoùm trong ñoä tuoåi lao ñoäng taêng veà tæ leä, coøn nhoùm döôùi ñoä tuoåi lao ñoäng laø giaûm veà tæ leä.
BAØI TAÄP 3 :






Nhöõng khu vöïc taäp trung ñoâng daân ôû chaâu AÙ laø Ñoâng AÙ, Ñoâng Nam AÙ, Nam AÙ.
Ven bieån cuûa 2 ñaïi döông : Thaùi Bình Döông, AÁn Ñoä Döông vaø trung haï löu caùc con soâng lôùn.

3. Cuûng coá – Daën doø :
GV löu yù HS nhöõng kó naêng coøn söû duïng thöôøng xuyeân : Ñoïc lieân heä phaân tích löôïc ñoà. Bieåu döông caùc nhoùm hoaït ñoäng toát.
OÂn caùc ñôùi khí haäu chính treân TÑ ôû lôùp 6 : Ranh giôùi, ñaëc ñieåm khí haäu (nhieät ñoä, löôïng möa).