PHONG CÁCH NGÔN NGỮ CHÍNH LUẬN

I. MỤC TIÊU
Sau khi học xong bài này, học sinh sẽ:
- Về kiến thức:
+ Hiểu được khái niệm ngôn ngữ chính luận, các loại văn bản chính luận.
+ Nắm được đặc điểm của phong cách ngôn ngữ chính luận trong văn bản chính luận.
- Về kỹ năng:
+ Biết phân tích và viết bài văn nghị luận chính trị.
- Về thái độ:
+ Giáo dục cho HS tinh thần yêu nước, gắn bó với dân tộc.
II. PHƯƠNG PHÁP & PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC:
1. Phương pháp:
- Kết hợp các phương pháp: diễn dịch với quy nạp.
- Phương pháp vấn đáp.
- Phương pháp nêu vấn đề.
- Phương pháp động não, tư duy.
Phương tiện:
- GV: Sách giáo khoa, giáo án, bảng phụ,..
- HS: Sách giáo khoa, bài soạn,...
III. NỘI DUNG & TIẾN TRÌNH LÊN LỚP
1. Kiểm tra bài cũ:
2. Giới thiệu bài mới:(3 phút)
GV tổ chức cho HS khởi động bằng cách cho HS chơi trò chơi:
- GV dán bảng phụ lên bảng và yêu cầu HS điền vào ô còn trống hoàn thành biểu bảng sau:
-GV đặt câu hỏi:Dựa vào kiến thức đã học, em hãy nêu các phong cách ngôn ngữ thường gặp trong văn bản.
-GV tổ chức trò chơi và định hướng vào bài.
*Trò chơi: Yêu cầu lớp cử 6 bạn đại diện lên sắp xếp các văn bản cho sẵn vào các phong cách ngôn ngữ phù hợp trong thời gian nhanh nhất, HS nào làm đúng sẽ có thưởng (trong bảng phụ, GV để khuyết cột VB để HS điền vào nhanh chóng)
Đáp án:
Phong cách ngôn ngữ sinh hoạt
Nhật kí, tin nhắn điện thoại, thư…

Phong cách ngôn ngữ nghệ thuật
Vội vàng, Tràng giang, Đây thôn Vĩ Dạ,…

Phong cách ngôn ngữ báo chí
Cần Thơ: Tối nay [21/03/2016] diễn ra chương trình văn nghệ “Làn sóng xanh”

Phong cách ngôn ngữ chính luận
Bình Ngô Đại Cáo, Chiếu cầu hiền, Tinh thần yêu nước của nhân dân ta

Phong cách ngôn ngữ khoa học
Hình thang, Tam giác đều, Đánh giá chất lượng xăng như thế nào (Sgk Hóa 11)

Phong cách ngôn ngữ hành chính
Đơn xin việc, Thông báo, Thông tư, Nghị quyết


- Vừa rồi chúng ta có nhắc đến một số phong cách ngôn ngữ trong đó có phong cách ngôn ngữ chính luận, một phong cách ngôn ngữ khá quen thuộc trong văn học cũng như trong đời sống. Để hiểu rõ hơn về phong cách ngôn ngữ này, hôm nay cô trò chúng ta sẽ đi vào tìm hiểu bài “Phong cách ngôn ngữ chính luận”.
3. Dạy bài mới:
Thời gian
Hoạt động của GV
Hoạt động của HS
Nội dung cần đạt


Hoạt động 1: Văn bản chính luận và ngôn ngữ chính luận.
? Yêu cầu HS làm việc theo cặp (2 phút) đọc và xác định mục đích, nội dung, thái độ của người viết trong ngữ liệu sau:
“Từng nghe:
Việc nhân nghĩa cốt ở yên dân,
Quân điếu phạt trước lo trừ bạo.
Như nước Đại Việt ta từ trước,
Vốn xưng nền văn hiến đã lâu.
Núi sông bờ cõi đã chia,
Phong tục Bắc Nam cũng khác.
Từ Triệu, Đinh, Lý, Trần bao đời gây nền độc lập,
Cùng Hán, Đường, Tống, Nguyên mỗi bên xưng đế một phương.
Tuy mạnh yếu từng lúc khác nhau,
Song hào kiệt đời nào cũng có”.
* GV nhận xét và chốt ý sau khi HS đã trả lời.
- Mục đích: Khẳng định chủ quyền của dân tộc.
- Thái độ: mạnh mẽ, tự hào, dứt khoát.
- ND: Đề cập đến tư tưởng nhân nghĩa, lấy lợi ích của nhân dân làm gốc, qua đó khẳng định chủ quyền của dân tộc.
? Qua tìm hiểu về ngữ liệu trên kết hợp với sách giáo khoa, các em hãy cho cô biết một số thông tin về văn chính luận như:
- Dạng tồn tại của nó cả xưa và nay? Em hãy kể tên một vài VB chính luận xưa và nay mà em biết.
+ Thời xưa: Bình Ngô Đại Cáo, Hịch tướng sĩ, Chiếu dời đô,...)
+ Thời nay: Tuyên ngôn độc lập, Tuyên ngôn của ĐCS,..
- Mục đích viết văn bản chính luận là gì?


- Thái độ của người viết thường thể hiện như thế nào trong văn bản chính luận?
- Khi viết cần đảm bảo những yêu cầu gì?
(Ở mỗi nội dung, GV diễn giảng dựa vào ngữ