Năng lượng là gì? Trong TB sống năng lượng tồn tại ở những trạng thái nào? Tại sao nói ATP là đồng tiền năng lượng của tế bào?
( Năng lượng: đại lượng đặc trưng cho khả năng sinh công.
Nhiều dạng năng lượng: cơ năng, hóa năng, nhiệt năng, quang năng...
Năng lượng tồn tại ở 2 trạng thái:
Thế năng: trạng thái năng lượng ẩn giấu ( VD: ........).
Động năng: trạng thái bộc lộ tác dụng ( VD: ........).
Nói ATP là đồng tiền năng lượng của tế bào vì ATP rất quan trọng trong:













Trong TB nhân thực, cấu trúc nào có màng đơn? màng kép? không có màng?
( Màng đơn: mạng lưới nội chất, bộ máy Gôngi; lizôxôm, không bào.
Màng kép: Nhân TB, ty thể, lạp thể, màng sinh chất.
Không màng: ribôxôm, trung thể.
Khi TB tổng hợp glucôzơ, cấu trúc nào tham gia vào quá trình này?
( Lục lạp, màng sinh chất.
Khi TB tổng hợp prôtêin, cấu trúc nào tham gia vào quá trình này?
( Mạng lưới nội chất hạt, rbôxôm, nhân, màng sinh chất, bộ máy Gôngi.
Trong cơ thể người, loại TB nào đa nhân, loại TB nào không nhân? TB không nhân có khả năng sinh trưởng không? Tại sao?
( TB bạch cầu: đa nhân; TB hồng cầu: không nhân.
TB không nhân không có khả năng sinh trưởng vì nhân chứa vật chất di truyền, là trung tâm điều hành, định hướng, giám sát mọi hoạt động trao đổi chất trong quá trình sinh trưởng và phát triển của TB.

Caáu truùc vaø chöùc naêng caùc baøo quan.
Caùc baøo quan
 Caáu truùc
Chöùc naêng




1. Riboâxoâm

- nhoû, ko coù maøng boïc;
- Haøng vaïn / trieäu Ri/ TB.
Tphh: proâ + r ARN.
Goàm: haït lôùn & haït beù lieân nhau = moái lk giöõa proâ cuûa 2 haït.

- toång hôïp proâ cho TB.


2. Löôùi NC
- laø heä thoáng maøng ( heä thoáng oáng & xoang deïp thoâng vôùi nhau, ngaên caùch phaàn coøn laïi cuûa TB.
+ LNCH: coù ñính riboâxoâm.
+ LNCT: ko ñính riboâxoâm; coù nhieàu enzim.
- LNCH: * toång hôïp proâ( caáu taïo maøng TB, döï tröõ, khaùng theå ...
- LNCT: * toång hôïp lipit, chuyeån hoaù ñöôøng, phaân huûy chaát ñoäc, khöû ñoäc.


3. BM Goângi
- heä thoáng tuùi maøng deïp xeáp choàng leân nhau( nhöng taùch rôøitheo hình voøng cung).

- laø toång hôïp hoocmon, taïo tuùi mang môùi.
- Bài tiết: Thu nhaän ( laép raùp ( ñoùng goùi (chuyeån ñeán nôi caàn / ñaåy ra ngoaøi.


4.Khung xöông TB
- Gồm prôtêin và hệ thống mạng sợi: vi sợi, vi ống & sợi trung gian đan chéo vào nhau.

- Gíup TB di chuyển, duỗi thẳng, uốn cong ( roi).
- Làm giá đỡ cho TB, ổn định cấu trúc TB về mặt hoá học.
- Duy trì hình dạng, ổn định vị trí các bào quan.



5.Khoâng baøo
- deã nhaän thaáy / TBTV.
- ngoaøi: 1 lôùp maøng bao boïc.
- trong: dòch baøo chöùa CHC & ion khoaùng.
- TV:chöùa chaát pheá thaûi;chaát ñoäc haïi,giuùp TB huùt nöôùc, chöùa saêc toá thu huùt coân truøng.
- ÑV: tieâu hoaù / co boùp
( ÑVNS)

 6. Lizoâxoâm

- daïng tuùi nhoû, 1 lôùp maøng boïc.
- k /t: 0,25 ( 0,6 (m.
- chöùa nhieàu enzim thuûy phaân.
- phaân huyû TB giaø; TB bò toån thöông ko coù khaû naêng phuïc hoài, baøo quan giaø.
- tieâu hoaù noäi baøo.


8. Ty theå
- Có ở TB nhân thực.
- Hình cầu/ sợi ngắn.
- Số lượng, k/ thước, vị trí thay đổi tuỳ đk môi trường & trạng thái sinh lý
của TB.
- Phía ngoài: màng kép – 2 lớp:
+ Màng ngoài: trơn, không gấp khúc.
+ màng trong: gấp nếp tạo thành mào ăn sâu vào chất nền, trên bề mặt mào có enzim hô hấp.
- Bên trong: chất nền có chứa ADN vòng, ARN, ribôxôm, prôtêin, lipit.
- Cung cấp Nl cho TB dưới dạng ATP.
- Tạo nhiều sản phẩm trung gian, có vai trò quan trọng trong quá trình chuyển hoá vật chất.








- Cung cấp Nl cho TB dưới dạng ATP.
- Tạo nhiều sản phẩm trung gian, có vai trò quan trọng trong quá trình chuyển hoá vật chất.


9. Lục lạp

- Chỉ có ở TBTV.
- Hình bầu dục.
- Phía ngoài: màng kép – 2 lớp.
- bên trong gồm 2 thành phần:
+ Chất nền: không màu, chứa ADN, ribôxôm.
+ Hệ thống túi dẹt ( tilacôit).màng tilacôit có chất diệp lục & enzim QH ( k/t 10 – 20 nm).Các tilacôit xếp chồng lên nhau → cấu trúc grana; các grana nối với nhau bằng hệ thống màng.

- Là nơi thực hiện chức năng QH của TBTV ( chứa diệp lục có khản ăng chuyển hoá NL ánh sáng thành NL hoá học).


Cô theå chuùng ta ñöôïc caàu taïo töø raát nhieàu TB nhoû maø khoâng phaûi töø 1 soá ít caùc TB coù kích thöôùc lôùn?
( Vì moãi TB seõ duy trì ñöôïc söï kieåm tra taäp trung caùc chöùc naêng 1 caùch hieäu quaû hôn. (Ví duï: Nhaân truyeàn leänh ñeán taát caû caùc boä phaän cuûa TB, neáu TB coù kích thöôùc lôùn thì phaûi maát nhieàu thôøi gian caùc tín hieäu môùi ñeán ñöôïc vuøng ngoaïi bieân.
Maët khaùc, kích thöôùc TB nhoû seõ toát hôn veà tæ leä dieän tích beà maët treân theå tích.
Vaäy, nhieàu TB nhoû seõ toát hôn laø coù ít TB lôùn vì caùc TB nhoû coù hieäu quaû hôn & dieän tích beà maët lôùn hôn, coù khaû naêng thoâng tin vôùi moâi tröôøng toát hôn.)
Tại sao chỉ có 4 loại nucleotit các sinh vật khác nhau lại có đặc điểm và kích thước rất khác nhau?
( Với 4 loại Nucleotit có thể tạo ra rất nhiều trình tự sắp xếp khác nhau giữa các Nu. Mỗi trình tự Nu trên ADN ( gen) quy định 1 trình tự axit amin trên prôtêin. Với 4 loại Nu có thể tạo ra rất nhiều gen khác nhau; prôtêin do gen quy định tương tác với nhau hình thành nên các tính trạng khác nhau ( sinh vật khác nhau có những đặc điểm khác nhau → thế giới sinh vật đa dạng, phong phú.
Trong TBTV coù 2 loaïi baøo quan toång hôïp ATP. Ñoù laø nhöõng loaïi naøo? So saùnh caáu truùc & chöùc naêng ?
( 2 baøo quan ñoù laø: ty theå & luïc laïp.
Ty theå
 Luïc laïp

Gioáng nhau: coù maøng keùp ( gioáng MSC ), phía trong maøng laø chaát neàn chöùa AND & riboâxoâm).

- Coù caû ôû ÑV & TV.
* maøng ngoaøi: trôn,kogaáp neáp.
* maøng trong: gaáp neáp taïomaøo( coù nhieàu enzim hoâ haáp) aên saâu vaøo chaát neàn.
- trong: chaát neàn chöùa ADN voøng, riboâxoâm, proâ, lipit.




( toång hôïp ATP duøng cho moïi hoaït ñoäng soáng cuûa TB ( keå caû QH).
- chæ coù ôû TBTV, hình baàu duïc.
-ngoaøi: maøng keùp, 2 maøng ñeàu trôn nhaün( gioáng MSC).

- trong:+ chaát neàn: ko maøu, chöùa ADN, riboâxoâm.
+ heä thoáng tuùi deït
( tilacoâit).Treân maøng tilacoâit chöùa chaát dieäp luïc & enzim QH , chuùng xeáp choàng leân nhau ( caáu truùc grana. Caùc grana noái vôùi nhau baèng heä thoáng noäi maøng.
( toång hôïp ATP chæ duøng cho pha toái

So saùnh vaän chuyeån thuï ñoäng vôùi vaän chuyeån chuû ñoäng:

Ñaëc ñieåm
Vaän chuyeån thuï ñoäng.
Vaän chuyeån chuû ñoäng.

Gioáng nhau:
 Laø phöông thöùc vaän chuyeån caùc chaát qua maøng sinh chaát.

Khaùc nhau:
- ko
- caùc chaát khueách taùn qua maøng töø nôi coù noàng ñoä cao ( nôi coù noàng ñoä thaáp(cuøng doác noàng ñoä).
- caùc chaát tan coù theå khueách taùn qua maøng tröïc tieáp qua lôùp keùp photpholipit / keânh proâ xuyeân maøng.
- Coù tieâu toán NL.
- caùc chaát caàn thieát qua maøng töø nôi coù noàng ñoä thaáp ( nôi coù noàng ñoä cao(ngöôïc doác noàng ñoä).

- caàn phaûi coù keânh proâ xuyeân maøng phuø hôïp vôùi töøng loaïi cô chaát.
ATP ñöôïc söû duïng cho caùc proâ ñoù.



Enzim laø gì? vai troø cuûa enzim? Cô cheá taùc duïng ? nhaân toá aûnh höôûng? ( enzim = enz).
Enzim : - laø chaát xuùc taùc sinh hoïc, baûn chaát laø proâteâin.
- chaát chòu taùc duïng cuûa enz laø cô chaát.
Vai troø: - Thuùc ñaåy quaù trình sinh hoaù trong cô theå xaõy ra nhanh, toác ñoä lôùn, ñieàu kieän sinh lyù bình thöôøng.
- TB töï ñieàu chænh qt chuyeån hoaù VC & NL ñeå thích öùng vôùi moâi tröôøng = caùch ñieàu chænh hoaït tính cuûa enz. Chaát öùc cheá ñaëc hieäu khi lieân keát vôùi enz ( bieán ñoåi caáu hình cuûa enz. Chaát hoaït hoaù khi lieân keát vôùi enz ( taêng hoaït tính cuûa enz.
- öùc cheá ngöôïc laø kieåu ñieàu hoaø trong ñoù saûn phaåm quay laïi taùc ñoäng nhö chaát öùc cheá, laøm baát hoaït enz xuùc taùc cho phaûn öùng ñaàu cuûa qt chuyeån hoaù.
Cô cheá: enz laøm giaûm Nl hoaït hoaù cuûa caùc phaûn öùng hoaù hoïc ( sp2 trung gian.


Enz 1 enz 2 enz 3
A B C D
Caùc nhaân toá aûnh höôûng: nhieät ñoä, ñoä pH, noàng ñoä cô chaát & noàng ñoä enzim.
Hô hấp tế bào là gì? Gồm mấy giai đoạn chính? là những giai đọan nào? Nơi xãy ra, nguyên liệu, sản phẩm của mỗi giai đoạn?
( Hô hấp TB là quá trình chuyển hoá năng lượng trong mọi TB sống.Các CHC bị phân giải thành nhiều sản phẩm trung gian → CO2 + H2O, NL được giải phóng chuyển thành NL dễ sử dụng trong ATP.
3 giai đoạn chính:
Đường phân :
- Nơi thực hiện:tế bào chất.
- Ng.liệu: glucôzơ( G).
- Kết quả: * 2 phân tử A.piruvic +2 ATP + 2 phân tử NADH.
Chu trình Krep :
- Nơi thực hiện:chất nền ty thể
- Ng.liệu: A.piruvic
- Kết quả: * 4 CO2 + 2 ATP + 6 NADH + 2 FADH2.
Chuỗi chuyền electron hô hấp :
- Nơi thực hiện: màng trong ty thể.
- Ng.liệu: NADH; FADH2.
- Kết quả: * H2O + nhiều ATP ( 34 ATP).