Tuần 10 NS : 20/10/2016
Tiết 37 ND : 22/10/2016
NÓI QUÁ
A. MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT:
- Hiểu dược khái niệm, tác dụng của nói quá trong văn chương và trong giao tiếp hằng ngày.
- Biết vận dụng hiểu biết về biện pháp nóii quá trong đọc hiểu và tạo lập văn bản.
B. TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG, THÁI ĐỘ :
1. Kiến thức :
- Khái niệm nói quá .
- Phạm vi sử dụng của biện pháp tu từ nói quá ( chú ý cách sử dụng trong thành ngữ , tục ngữ, ca dao,…).
- Tác dụng của biện pháp tu từ nói quá .
2. Kĩ năng : Vận dụng hiểu biết về biện pháp nói quá trong đọc - hiểu văn bản .
3. Thái độ : Phê phán những lời nói khóac, nói sai sự thật .
C- PHƯƠNG PHÁP :
- Nêu vấn đề, vấn đáp, thuyết trình, thực hành.
D-TIẾN TRÌNH DẠY HỌC :
1. Ổn định :
2. Kiểm tra :
- Nêu chức năng của tình thái từ? Có mấy loại tình thái từ?
- Khi sử dụng tình thái từ cần lưu ý điều gì ?
3-Bài mới : Trong cuộc sống hằng ngày hay trong văn thơ, nhiều khi để tăng sức biểu cảm, gây ấn tượng người ta hay nói quá sự thật lên. Biện pháp nghệ thuật trên gọi là nói quá, ngoa dụ, thậm xưng, phóng đại…

HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH
NỘI DUNG BÀI DẠY

*Tìm hiểu khái niệm nói quá.
+ Trong giao tiếp hằng ngày cũng như trong văn chương, người Việt Nam thường sử dụng cách nói quá.
H.GV gọi HS đọc các ví dụ. Em có nhận xét gì về các cụm từ in đậm?
- Các cụm từ in đậm nói quá sự thật. Hay nói cách khác là đã phóng đại sự việc lên.
H. Theo em, trong ví dụ, người nói đã phóng đại về mức độ, quy mô hay tính chất của sự vật ?
- Phóng đại về mức độ, tính chất.
H. Vậy, theo em, thế nào là nói quá ?
-HS đọc ghi nhớ : SGK/102
*Tìm hiểu tác dụng của nói quá
H. So sánh hai cách nói sau đây, cách nào gây ấn tượng hơn ?

Cách 1
 Cách 2

Đêm tháng năm chưa nằm đã sáng
Ngày tháng mười chưa cười đã tối
Mồ hôi thánh thót như mưa ruộng cày
Đêm tháng năm rất ngắn
Ngày tháng mười rất ngắn
Mồ hôi ướt đẫm

- Cách 1.
H. Nói quá sự thật như vậy nhằm mục đích gì?
- Miêu tả để nhấn mạnh, gây ấn tượng, tăng sức biểu cảm.
* Hs đọc lại toàn bộ ghi nhớ trong SGK.
H. Theo em, nói quá và nói khoác điểm gì giống nhau và khác nhau ?
* Giống : Nói quá và nói khoác đều phóng đại mức độ, qui mô tính chất của sự vật , hiện tượng .
* Khác : mục đích sử dụng.

Nói quá
Nói khoác

Nói quá là biện pháp tu từ nhằm mục đích nhấn mạnh, gây ấn tượng, tăng sức biểu cảm.

Nói khoác nhằm làm cho người nghe tin vào những điều không có thực. Nói khoác là hành động có tác động tiêu cực.
Ví dụ : Nói khoác “Quả bí khổng lồ.”



+ Hướng dẫn học sinh làm các bài tập SGK/102
1. Bài tập 1: Tìm biện pháp nói quá và giải thích ý nghĩa của chúng
a. Sỏi đá cũng thành cơm: thành quả của lao động gian khổ, vất vả, nhọc nhằn
(nghĩa bóng : niềm tin vào bàn tay lao động)
b.đi lên đến tận trời : vết thương chẳng có nghĩa lý gì, không phải bận tâm
c. thét ra lửa: Kẻ có quyền sinh quyền sát đối với người khác




2.Bài tập 2: Điền các thành ngữ vào chỗ trống
a. Chó ăn đá gà ăn sỏi: thuộc nơi đất đai cằn cỗi, trơ trọi, khó bề làm ăn và luôn luôn đói kém .
b.Bầm gan tím ruột : căm thù, căm ghét đến cực độ.
c. Ruột để ngoài da: có tính bộc tuệch, có gì nói nấy, ít giữ ý tứ trong nói năng, thường hay làm mất lòng người nghe hoặc làm lộ chuyện bí mật .
d. Nở từng khúc ruột : Hết sức thỏa mãn, hả hê trong lòng.
e .Vắt chân lên cổ : rướn hết sức mà chạy .
3. Bài tập 3: Đặt câu với các thành ngữ: nghiêng nước nghiêng thành,dời non lấp biển, lấp