Bài 10
Tiết 40
Tuần :10
việt : NÓI GIẢM NÓI TRÁNH (GDKNS)

I. MỤC TIÊU
1. Kiến thức :
- Khái niệm nói giảm nói tránh .
- Tác dụng của biện pháp tu từ nói giảm nói tránh .
2 . Kĩ năng
- Phân biệt nói giảm nói tránh với nói không đúng sự thật .
- Sử dụng nói giảm nói tránh đúng lúc, đúng chỗ để tạo lời nói trang nhã , lịch sự .
3. Thái độ : Có thái độ đúng mực trong việc dùng biện pháp tu từ nói giảm nói tránh .
4. Năng lực HS : cảm nhận, quan sát, tưởng tượng, suy nghĩ, phân tích, vận dụng.
II. NỘI DUNG HỌC TẬP
- Hiểu được thế nào là nói giảm nói tránh và tác dụng của nói giảm nói tránh trong ngôn ngữ đời thường và trong tác phẩm văn học .
- Biết sử dụng biện pháp nói giảm nói tránh trong giao tiếp khi cần thiết .
III. CHUẨN BỊ
- Giáo Viên : Sách tham khảo,tư liệu .
- Học Sinh : Soạn bài theo gợi ý GV, vở ghi , vở bài soạn .
IV. TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP
1.Ổn định tổ chức và kiểm diện : Kiểm diện HS(1 phút)
2. Kiểm tra miệng: (5 phút)
Câu 1: Thế nào là nói quá và tác dụng của nói quá?(4đ)
Câu 2: Tìm phép nói quá trong ví dụ sau, giải thích ý nghĩa của phép nói quá đó.(6 đ)
a. Người say rượu mà đi xe máy thì tính mạng ngàn cân treo sợi tóc.
b. Người sao một hẹn thì nên
Người sao chín hẹn thì quên cả mười.
c. Tiếng hát át tiếng bom.
d. Đồn rằng bác mẹ anh hiền
Cắn cơm không vỡ, cắn tiền vỡ đôi.
Đáp án:
a. Ngàn cân treo sợi tóc : là cách nói hình ảnh phi thực tế để giúp người đọc nhận thức mức độ nguy hiểm một cách cụ thể nhất.
b. Hẹn chín mà quên mười: là hoàn toàn không có trong thực tế. Chính cách nói phóng đại quá sự thật này đã nhấn mạnh trái độ trách móc đối với sự quên của người hẹn.
c. Đây là cách nói quá bằng hình ảnh để diễn tả niềm tin, sự lạc quan, sự sống, sự chiến thắng vượt lên trên gian khổ hi sinh trong chiến đấu.
Đáp án
Câu 1 : - Nói quá là biện pháp tu từ phóng đại mức độ, quy mô, tính chất của sự vật, hiện tượng được miêu tả.
- Nhấn mạnh, gây ấn tượng, tăng sức biểu cảm cho sự diễn đạt.
Câu 2:
a. Ngàn cân treo sợi tóc : là cách nói hình ảnh phi thực tế để giúp người đọc nhận thức mức độ nguy hiểm một cách cụ thể nhất.
b. Hẹn chín mà quên mười: là hoàn toàn không có trong thực tế. Chính cách nói phóng đại quá sự thật này đã nhấn mạnh trái độ trách móc đối với sự quên của người hẹn.
c. Đây là cách nói quá bằng hình ảnh để diễn tả niềm tin, sự lạc quan, sự sống, sự chiến thắng vượt lên trên gian khổ hi sinh trong chiến đấu.
d. Nhấn mạnh tích cách đối lập với hiền là khó khăn. Phóng đại sự thật
3. Tiến trình bài học (31 phút)

HOẠT ĐỘNG GIỮA GV VÀ HS
NỘI DUNG BÀI DẠY

Hoạt động 1: Giới thiệu bài. (1 phút)
Bác đã lên đường theo tổ tiên
Mác Lê – nin , thế giới người hiền
- Tố Hữu -
? Câu ca dao trên , có phải tác giả sử dụng biện pháp tu từ nói quá không ? Vì sao.
- Lên đường theo tổ tiên không phải là nói quá. Vậy tác giả đã sử dụng biện pháp tu từ gì, chúng ta sẽ tìm hiểu về bài học hôm nay.
động 2: Khái niệm và tác dụng của biện pháp nói giảm nói tránh. (20 phút)
Giáo Viên treo bảng phụ có vd 1,2 /sgk/107.
Học sinh đọc ví dụ . GV gạch chân những từ ngữ in đậm.
a. Vì vậy, tôi để sẵn mấy lời này, phòng khi tôi sẽ đi gặp cụ Các Mác, cụ Lê-nin và các vị cách mạng đàn anh khác, thì đồng bào cả nước, đồng chí trong Đảng và bầu bạn khắp nơi điều khỏi cảm thấy đột ngột. (Hồ Chí Minh, Di chúc) b. Bác đã đi rồi sao, Bác ơi! Mùa thu đang đẹp, nắng xanh trời