Tìm kiếm Giáo án
Bài 18. Nhớ rừng

- 0 / 0
(Tài liệu chưa được thẩm định)
Nguồn:
Người gửi: Phạm Thị Thương
Ngày gửi: 08h:38' 09-02-2023
Dung lượng: 34.6 KB
Số lượt tải: 15
Nguồn:
Người gửi: Phạm Thị Thương
Ngày gửi: 08h:38' 09-02-2023
Dung lượng: 34.6 KB
Số lượt tải: 15
Số lượt thích:
0 người
Ngày soạn: 6/12/2022
Ngày giảng: 9/12/2022
UNIT 17 – PERIOD 55
Văn bản: NHỚ RỪNG - Thế Lữ
I. Mục tiêu
1. Năng lực: Chỉ ra và phân tích được những chi tiết, hình ảnh thể hiện niềm khát khao
tự do mãnh liệt, lòng yêu nước kín đáo của tác giả qua lời con hổ ở vườn bách thú.
Đọc diễn cảm; phân tích những chi tiết nghệ thuật tiêu biểu trong tác phẩm thơ hiện đại
viết theo bút pháp lãng mạn.
2. Phẩm chất: Biết trân trọng cuộc sống hoà bình, tự do; có ý thức vươn lên trong cuộc
sống.
* Yêu cầu đối với học sinh khá, giỏi:
Viết đoạn văn cảm nhận vẻ đẹp của bức tranh tứ bình và hình ảnh chúa sơn lâm.
II. Thiết bị dạy học và học liệu
1. Giáo viên: phương án lên lớp, tài liệu HDH.
2. Học sinh: Nghiên cứu tài liệu, soạn bài
III. Tiến trình dạy học
1. Hoạt động 1: Xác định vấn đề/ nhiệm vụ học tập/ Mở đầu
* Mục tiêu: HS xác định được vấn đề của bài học
* Tổ chức thực hiện:
* Kiểm tra đầu giờ
H: Đọc thuộc lòng và diễn cảm bài thơ “Muốn làm thằng Cuội” và nêu nội dung,
nghệ thuật của bài thơ?
* Khởi động vào bài
- HSHĐ cá nhân (3p) thực hiện phần HĐKĐ, TL-Tr3/5
- HS: Trình bày, chia sẻ
- GV dẫn vào bài: Ở Việt Nam khoảng những năm 30 của thế kỉ XX xuất hiện một
phong trào thơ mới rất sôi động được coi là cuộc cách mạng thơ ca - một phong trào thơ
có tính chất lãng mạn, tiểu tư sản (1932 - 1945) gắn liền với tên tuổi: Thế Lữ, Lưu Trọng
Lư, Xuân Diệu, Huy Cận, Hàn Mạc Tử... Bài hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu về Thế Lữ một nhà thơ tiêu biểu cho phong trào thơ mới đó. Bài thơ “Nhớ rừng” chính là bước khởi
đầu cho thơ mới. Tại sao tác giả lại lấy nhan đề là “Nhớ rừng”? Thông qua hình tượng
con hổ tác giả muốn gửi gắm tới bạn đọc điều gì?...
3. Tổ chức các hoạt động
Hoạt động của thầy - trò
Nội dung
H: Theo em văn bản này cần đọc với giọng I. Đọc và thảo luận chú thích
ntn?
- HSHĐ cá nhân (1'), trình bày, chia sẻ
- GV nhấn mạnh: Đọc to, diễn cảm.
+ Đoạn 1+4: Giọng buồn, u uất, chú ý những
từ ngữ kéo dài, mỉa mai, khinh bỉ.
+ Đoạn 2+3+5: Giọng vừa hào hứng vừa tiếc
nuối, tha thiết, bay bổng, mạnh mẽ, hùng
tráng.
Chú ý đọc liền mạch những câu thơ vắt dòng,
những câu thơ có từ “để”, từ “với” ở đầu câu.
- GV đọc 1 đoạn
- 2 HS đọc nối tiếp -> hết văn bản, nhận xét
cách đọc của bạn.
- GV nhận xét, chữa lỗi.
H: Nêu những hiểu biết của em về tác giả
Thế Lữ?
- HS trình bày, chia sẻ
- GV giải thích: Thế Lữ - Thứ Lễ (Bút danh
của ông được đặt theo cách chơi chữ nói lái
dân gian có hàm ý là “người lữ khách trên
trần thế”, cả đời chỉ ham cái đẹp để vui chơi.
- GV mở rộng: Thế Lữ là nhà thơ tiêu biểu
nhất của phong trào Thơ mới (1932 - 1945).
Thơ mới: một phong trào thơ có tính chất lãng
mạn của tầng lớp tri thức trẻ từ năm 1932 đến
năm 1945. Ngay ở giai đoạn đầu, Thơ mới đã
có nhiều đóng góp cho văn học, nghệ thuật
nước nhà.
Thơ Thế Lữ dồi dào, lãng mạn. Ngoài thơ,
ông còn viết truyện, hoạt động sân khấu và là
một trong những người có công đầu tiên xây
dựng ngành kịch nói ở nước ta.
(về văn học nghệ thuật)
H: Nêu vị trí, giá trị của tác phẩm?
- HS trình bày, chia sẻ
+ “Nhớ rừng” in trong tập “Mấy vần thơ”
(1943)
- GV: Nhà thơ Thế Lữ đã kể lại quá trình sáng
tác bài thơ “Nhớ rừng”: Hồi ấy, khi Thế Lữ
làm người sửa bản in cho báo Ý muốn
Phương Đông, ông thường đi qua vườn Bách
Thảo, Hà Nội để đến nơi làm việc. Chính thời
gian này Thế Lữ đã sáng tác bài thơ “Nhớ
rừng”.
Nhớ rừng là bài thơ tiêu biểu nằm trong
phong trào thơ mới, là bài thơ tiêu biểu nhất
của Thế Lữ, góp phần mở đường cho sự thắng
lợi của thơ mới.
(Thể thơ 8 chữ hiện đại)
- GV yêu cầu HS quan sát bài thơ và nhận
diện thể thơ 8 chữ.
* Tác giả: (TL-Tr5/8)
- Thế Lữ tên khai sinh Nguyễn Thứ
Lễ (1907- 1989), quê ở Bắc Ninh.
- Là nhà thơ tiêu biểu nhất của
phong trào Thơ mới (1932 - 1945).
- Thơ ông đồi dào, lãng mạn...
* Tác phẩm (TL-Tr5/8)
- Ra đời năm 1934 in trong tập
“Mấy vần thơ”.
- Là bài thơ tiêu biểu góp phần mở
đường cho sự thắng lợi của thơ mới.
* Thể thơ: 8 chữ (tự do)
- Số câu, số chữ không hạn định, tự do, linh
hoạt, vần điệu khác thơ cũ (bắt buộc số câu,
chữ, niêm luật chặt chẽ)
H: Thơ mới khác Thơ cũ ở điểm nào?
- GV mở rộng: Thơ mới đề cao cái tôi cá
nhân, cảm xúc được trình bày tự nhiên, cởi
mở, chân thành. Hình thức phóng khoáng,
linh hoạt không gò bó. Ngay ở giai đoạn đầu
Thơ mới đã có những đóng góp quan trọng
cho nền VHNT nước nhà.
- HSHĐ cá nhân (2') tự tìm hiểu các từ khó
TL-Tr
- HSHĐ cặp đôi (2') thực hiện yêu cầu a.
TL-Tr/9.
- HS báo cáo, chia sẻ
- GV nhận xét, kết luận
1- c; 2 - e; 3 - d; 4 - b; 5 - a.
II. Tìm hiểu văn bản
1. Cảnh con hổ ở vườn bách thú
- HS chú ý đoạn 1. TL-Tr3/6
* Tâm trạng
H: Tâm trạng của con hổ khi bị giam hãm ở
bách thú được thể hiện qua những hình ảnh
Gậm một khối căm hờn ...
thơ nào?
Ta nằm dài trông ngày tháng ...
H: Em hiểu thế nào là “gậm”, “khối căm
hờn”? “Nằm dài” gợi tư thế gì?
- Gậm: nhấm nháp từng tí một
- Khối căm hờn: Sự căm tức đóng thành vật
thể đông đặc khó tan.
- HS: ngao ngán, buồn bã, bất lực -> Không
có cách nào thoát khỏi môi trường tù túng,
tầm thường, chán ngắt.
- HSHĐ cặp đôi (2'), báo cáo, chia sẻ.
H: Nhận xét cách dùng từ ngữ trong hai
Từ ngữ gợi tả, cách xưng hô kiêu
câu thơ và từ xưng hô, qua đó diễn tả tâm
hãnh. Diễn tả tâm trạng uất hận,
trạng của con hổ như thế nào ?
chán ngán và bất lực trước thực tại
- GV kết luận, chốt
của con hổ.
H: Vì sao hổ lại có tâm trang như vậy?
- HS: Hổ từ chỗ là chúa tể của muôn loài,
đang tung hoành chốn nước non hùng vĩ. Thì
nay bị nhốt chặt trong cũi sắt trở thành một
thứ trò lạ mắt, thứ đồ chơi, bị lũ người giễu
cợt. Người xưa thường nói “Hùm thiêng khi
đã sa cơ cũng hèn”. Con hổ này không hèn,
với tư thế nằm dài tưởng như thờ ơ nhưng nó
vẫn âm ỉ trong lòng một thái độ.
H: Trong tâm trạng uất hận đó con hổ có
thái độ như thế nào với mọi người xung
quanh?
- HSHĐ cá nhân (2'), trình bày, chia sẻ
H: Tại sao nó lại khinh và gọi lũ người kia
là ngạo mạn ngẩn ngơ? Vì sao nó cảm thấy
nhục? Nhận xét hình ảnh thơ? Qua đó em
hiểu gì về thái độ của con hổ?
- Những kẻ đắc thắng, nhỏ nhen, không hiểu
tâm trạng của nó (vốn là chúa tể muôn loài kể
cả loài người cũng phải nể sợ).
- Từ chỗ là vị chúa tể, mọi vật đều sợ uy
quyền của nó nay thành trò chơi, tiêu khiển
cho con người, bất mãn vì bị xếp ngang hàng
với những kẻ đồng loại tầm thường.
- GV nhận xét, chốt
* Thái độ
Khinh lũ người kia....
Giương mắt bé giễu oai linh…
Với cặp báo chuồng bên vô tư lự.
Với hình ảnh đối lập thể hiện sự
coi thường những kẻ đắc thắng, nhỏ
nhen, bất mãn vì bị xếp ngang hàng
với những kẻ đồng loại tầm thường
đồng thời cảm thấy tủi nhục trước
cuộc sống tầm thường, tù túng.
- HS nghiên cứu khổ 4
H: Con hổ không chỉ uất ức vì bị giam cầm
mà nó còn có thái độ như thế nào với thực Ghét những cảnh không đời nào
tại nơi cảnh vườn bách thú?
thay đổi
- HSHĐ cá nhân (1'), trình bày, chia sẻ
Những cảnh sửa sang tầm thường,
giả dối
Hoa chăm, cỏ xén, lối phẳng, cây
trồng, dải nước đen giả suối, mô gò
thấp kém, dăm vừng lá...không bí
hiểm...học đòi bắt chước vẻ hoang
vu...
H: Nhận xét cách sử dụng từ ngữ, ngắt
Tác giả sử dụng một loạt các từ
nhịp, giọng điệu thơ? Từ đó em hiểu gì về
ngữ liệt kê liên tiếp với sắc thái giễu
thái độ của con hổ?
cợt, nhịp thơ ngắn, dồn dập
- GV phân tích: Thực ra cảnh nhân tạo của
-> thái độ chán ghét, bực dọc với
công viên đâu có thảm hại đến mức ấy, nhưng
thực tại tù túng, giả tạo, tầm thường.
dưới cái nhìn của vị chúa tể, nó mất đi vẻ đẹp
tự nhiên, hùng vĩ của chốn đại ngàn....
H: Bài thơ ra đời 1934, em hiểu gì về hoàn
cảnh lịch sử nước ta lúc bấy giờ?
- HS: Mất nước, người dân trở thành nô lệ
H: Đặt bài thơ vào trong hoàn cảnh đó, tâm
trạng uất ức, tủi nhục, chán ghét của con hổ
gợi em liên tưởng đến tâm trạng của ai?
Tâm trạng chán ghét, uất ức
- HSHĐ cặp đôi (2'), báo cáo, chia sẻ.
của con hổ chính là tâm trạng của
- GV liên hệ bài thơ “Muốn làm thằng cuội” những người anh hùng bị sa cơ, của
của Tản Đà về ước muốn thoát li cuộc sống người dân nô lệ lúc bấy giờ.
tối tăm, bon chen nơi trần thế, vươn tới cuộc
sống tự do, phóng khoáng ở cung trăng....
4. Củng cố: (2')
- HS đọc diễn cảm lại bài thơ.
- HS quan sát tranh vẽ (TL-Tr4/7), mô tả, cảm nghĩ về bức tranh.
5. Hướng dẫn học bài: (2')
- Bài cũ:
+ Đọc thuộc lòng bài thơ; phân tích đoạn 1 của văn bản.
- Bài mới: Chuẩn bị bài “Nhớ rừng” (tiếp)
+ phân tích tiếp khổ 2 + 3, và 5.
……………………………………………………………………………………………..
Ngày soạn: 6/12/2022
Ngày giảng: 10/12/2022
UNIT 17 – PERIOD 56
Văn bản: NHỚ RỪNG (Tiếp)
(Thế Lữ)
I. Mục tiêu
1. Năng lực: Chỉ ra và phân tích được những chi tiết, hình ảnh thể hiện niềm khát khao
tự do mãnh liệt, lòng yêu nước kín đáo của tác giả qua lời con hổ ở vườn bách thú.
Đọc diễn cảm; phân tích những chi tiết nghệ thuật tiêu biểu trong tác phẩm thơ hiện đại
viết theo bút pháp lãng mạn.
2. Phẩm chất: Biết trân trọng cuộc sống hoà bình, tự do; có ý thức vươn lên trong cuộc
sống.
* Yêu cầu đối với học sinh khá, giỏi:
Viết đoạn văn cảm nhận vẻ đẹp của bức tranh tứ bình và hình ảnh chúa sơn lâm.
II. Thiết bị dạy học và học liệu
1. Giáo viên: phương án lên lớp, tài liệu HDH.
2. Học sinh: Nghiên cứu tài liệu, soạn bài
III. Tiến trình dạy học
1. Hoạt động 1: Xác định vấn đề/ nhiệm vụ học tập/ Mở đầu
* Mục tiêu: HS xác định được vấn đề của bài học
* Tổ chức thực hiện:
* Kiểm tra đầu giờ
H: Đọc thuộc lòng và diễn cảm đoạn 1 bài thơ “Nhớ rừng”?
* Khởi động vào bài
H: Từ tâm trạng u uất, căm hờn, chán ghét cuộc sống tù túng, giả dối con hổ đã
nhớ đến điều gì?
- HS: Trình bày, chia sẻ
- GV dẫn vào bài: Mặc dù bị mất tự do nhưng con hổ luôn nghĩ về thời quá khứ oanh
liệt, nhớ về cảnh thiên nhiên hùng vĩ. Một vị chúa tể của muôn loài oai phong lẫm liệt
một thời. Giờ học hôm nay chúng ta tiếp tục tìm hiểu các khổ thơ còn lại để thấy nỗi nhớ
và khao khát giấc mộng ngàn của con hổ.
3. Tổ chức các hoạt động
Hoạt động của thầy - trò
Nội dung
II. Tìm hiểu văn bản
2. Nỗi nhớ về quá khứ của con hổ
H: Khổ 2 và 3 diễn tả điều gì?
HS: HĐCN (2')
H: Sống trong cảnh “bị nhục nhằn tù
hãm” chúa Sơn lâm nhớ da diết hình ảnh a. Nhớ rừng
nào đầu tiên? Tại sao con hổ lại nhớ về
núi rừng trước?
- HS: Thèm khát tự do để trở về vùng lãnh
địa của nó, tỏ oai quyền của mình
- HS đoc đoạn thơ thứ 2
- HSHĐ cặp đôi (4'), báo cáo, chia sẻ.
H: Tìm những chi tiết, hình ảnh thể hiện
nỗi nhớ rừng của con hổ? Tác giả đã sử
dụng nghệ thuật gì? Qua đó cảnh núi
rừng hiện lên như thế nào?
- GVKL, chốt
“Nhớ cảnh sơn lâm, bóng cả, cây già
Với tiếng gió gào ngàn, với giọng
nguồn hét núi
Với khi thét khúc trường ca dữ dội...”
Tác giả dùng điệp từ “với” và các
động từ đã diễn tả nỗi nhớ của con hổ
về cảnh núi rừng hùng vĩ, thiêng liêng,
hoang vu, huyền bí.
b. Nhớ thời oanh liệt
H: Trên cái nền thiên nhiên ấy, hình ảnh * Hình ảnh con hổ
con hổ hiện lên qua những chi tiết, hình Ta bước chân lên, dõng dạc, đường
hoàng
ảnh thơ nào?
Lượn tấm thân như sóng cuộn nhịp
- HS trình bày, chia sẻ
nhàng,
- HSHĐ cặp đôi (2'), trình bày, chia sẻ
H: Nhận xét về từ ngữ, hình ảnh thơ, Vờn bóng âm thầm, lá gai, cỏ sắc
giọng điệu? Qua đó em hình dung tư thế, Trong hang tối mắt thần khi đã quắc
vẻ đẹp của chúa sơn lâm như thế nào?
Là khiến cho mọi vật đều im hơi...”
- GV: Chúa sơn lâm không chỉ nhớ về cuộc
đời tự do oanh liệt ngày xưa mà còn nhớ về
Tác giả dùng nghệ thuật so sánh,
chốn rừng thiêng - nơi hổ đã từng sống
động từ, tính từ, câu thơ giàu hình ảnh,
nhịp thơ ngắn thay đổi làm nổi bật vẻ
đẹp oai phong, dũng mãnh, mềm mại,
uyển chuyển của chúa tể muôn loài
- HS chú ý đoạn 3
giữa núi rừng uy nghiêm, hùng vĩ.
H: Con hổ nhớ về cảnh núi rừng ở các * Cảnh núi rừng
thời điểm nào? Cảnh sắc trong mỗi thời
điểm đó có gì nổi bật?
- HSHĐ cá nhân, trình bày, chia sẻ
+ Thời điểm: những đêm, những ngày mưa,
những bình minh, những chiều,..
+ Cảnh sắc: đêm vàng, ngày mưa chuyển 4
phương ngàn, bình minh cây xanh nắng
gội, những chiều lênh láng máu sau
rừng....
H: Em hiểu “đêm vàng” là gì? “mưa
chuyển bốn phương ngàn” là ntn?
- Đêm vàng: hình ảnh ẩn dụ - đêm của ánh
trăng huyền ảo, tự do.
- Mưa dữ dội, rung chuyển cả núi rừng, có
sấm chớp ghê gớm.
H: Em có nhận xét gì về cảnh rừng buổi
chiều?
- HS: Cảnh buổi chiều ghê sợ, dữ dội, bi
tráng: màu đỏ của máu, mặt trời, ráng chiều
vắng vẻ, bí ẩn, rùng rợn.
H: Giữa khung cảnh thiên nhiên ấy con
hổ hiện lên ntn? Theo em điệp từ “ta” lặp
lại nhiều lần có tác dụng gì?
- HS: Con hổ hiện lên vừa như thi sĩ lãng
mạn lại rất uy nghi đầy quyền uy của một
vị chúa tể rừng xanh, với tư thế lẫm liệt, Ta say mồi đứng uống ánh trăng tan?
kiêu hùng -> khí phách ngang tàng, làm Ta lặng ngắm giang sơn ta đổi mới?
chủ của con hổ giữa thiên nhiên; tạo nhạc Tiếng chim ca giấc ngủ ta tưng bừng
điệu rắn rỏi, hùng tráng.
Ta đợi chết mảnh mặt trời gay gắt".
- HSHĐ cá nhân (2'), trình bày, chia sẻ
H: Em nhận xét gì về bút pháp miêu tả?
Hình ảnh, màu sắc của cả đoạn thơ? Qua
đó hình ảnh bức tranh TN và con hổ hiện
lên ntn?
GVKL, chốt
Bút pháp lãng mạn, hình ảnh gợi
cảm, từ ngữ chọn lọc, so sánh, ẩn dụ
táo bạo tạo nên vẻ đẹp thiên nhiên
tráng lệ, kì vĩ, thơ mộng, nổi bật lên là
chúa sơn lâm với tư thế lẫm liệt, kiêu
hùng và đầy uy lực.
- GV: Nhưng đó chỉ là dĩ vãng huy hoàng,
chỉ hiện lên trong nỗi nhớ da diết tới đau
đớn của con hổ. Một loạt các điệp từ (nào
đâu, đâu những,...) được lặp đi lặp lại, diễn
tả thấm thía nỗi nhớ tiếc không nguôi của
con hổ đối với những cảnh không bao giờ
còn thấy nữa. Và giấc mơ huy hoàng đó đã
khép lại trong tiếng than u uất.
“Than ôi! Thời oanh liệt nay còn
H: Theo em câu “Than ôi! Thời oanh liệt đâu?”
nay còn đâu?” là kiểu câu gì? Tác dụng
của việc sử dụng kiểu câu đó?
Câu thơ khép lại trong tiếng than u
- HSHĐ cá nhân, trình bày, chia sẻ
uất về giấc mơ huy hoàng đã mất.
HS đọc khổ cuối
3. Khao khát giấc mộng ngàn
"Hỡi oai linh....ta ơi !"
H: Em có nhận xét gì về từ ngữ, giọng
điệu? Theo em con hổ thể hiện mong ước
gì?
- HSHĐ cá nhân (2'), trình bày, chia sẻ
- GV nhận xét, chốt
- Giọng thơ thống thiết, trầm hùng thể
hiện khao khát cháy bỏng cuộc đời tự
do, trở về với dĩ vãng vàng son.
III. Tổng kết
1. Nội dung
H: Bài thơ mượn lời con hổ, nhà thơ
Mượn lời con hổ trong vườn bách
muốn gửi gắm điều gì?
thú, tác giả kín đáo bộc lộ tình cảm
- HSHĐ cặp đôi ( 3'), báo cáo, chia sẻ.
- Bài thơ giãi bày nỗi khổ đau vì thân phận yêu nước, niềm khát khao thoát khỏi
nô lệ, thái độ chán ghét xã hội tù túng; khơi kiếp đời nô lệ.
dậy niềm khát khao tự do và nỗi nhớ tiếc
thời oanh liệt, tự hào của dân tộc.
Mượn lời con hổ để nói lên nỗi niềm yêu
nước sâu kín của người dân nô lệ lúc bấy
giờ.
2. Nghệ thuật
H: Theo em, nhờ đâu bài thơ đã để lại ấn
tượng sâu sắc trong lòng người đọc?
- HS trình bày, chia sẻ
- Sử dụng bút pháp lãng mạn với
nhiều biện pháp nghệ thuật: nhân hóa,
đối lập, phóng đại, từ ngữ gợi hình, gợi
cảm.
- Xây dựng hình tượng nghệ thuật có
nhiều tầng ý nghĩa.
- Có âm điệu thơ biến hóa qua mỗi
đoạn thơ nhưng thống nhất ở giọng
điệu dữ dội bi tráng trong toàn bộ tác
phẩm
- Ngôn ngữ, nhạc điệu phong phú, giầu
chất biểu cảm.
4. Củng cố: (2')
H: “Nhớ rừng” là một áng thơ văn yêu nước, tại sao lại xếp vào trào lưu lãng mạn?
- HS: + Vì nói giúp người dân về nỗi đau khổ vì thân phận nô lệ, khơi dậy niềm tự hào,
nuối tiếc quá khứ, khao khát tự do.
Trào lưu lãng mạn: Vẻ đẹp của tâm hồn lãng mạn và bi kịch của cá nhân. Bị tù hãm khao khát tự do, không chấp nhận hiện thực - không có cách thoát ra, buông mình trong
mộng tưởng.
5. Hướng dẫn học bài: (1')
- Bài cũ:
+ Đọc thuộc lòng bài thơ; phân tích và nắm được nội dung, nghệ thuật chính của
văn bản.
+ HS khá – giỏi: - Viết đoạn văn ngắn (12-15 dòng) phân tích vẻ đẹp hình tượng nhân vật
trữ tình trong bài thơ.
Gợi ý
* Mở đoạn: Giới thiệu tác giả, bài thơ và vẻ đẹp của nhân vật trữ tình
* Thân đoạn: Cần làm nổi bật các ý
- Nằm trong cũi sắt, con hổ nhớ về chốn sơn lâm – nơi nó từng ngự trị, đó là nơi có hàng
ngàn cây đại thụ, có tiếng gió rít qua từng kẽ lá, tiếng của rừng già ngàn năm. Tất cả gợi
ra một khu rừng hoang dã, hùng vĩ như vô cùng bí ẩn .
- Hình ảnh con hổ giữa chốn rừng xanh bạt ngàn được miêu tả qua một loạt từ ngữ miêu
tả, gợi hình: “dõng dạc”, “đường hoàng”, “lượn tấm thân”, “vờn bóng”, “ mắt…quắc”…,
thể hiện sự uy nghi, ngang tàng, lẫm liệt của loài chúa tể rừng xanh.
- Hình ảnh con hổ khi còn làm vua chốn rừng xanh được miêu tả qua nỗi nhớ về quá khứ:
Một loạt những hình ảnh sóng đôi giữa rừng già và loài chúa tể sơn lâm: “Đêm vàng bên
bờ suối” – “ ta say mồi…uống ánh trăng”, “ngày mưa” – “ ta lặng ngắm giang sơn”,
“bình minh…nắng gội” – “giấc ngủ ta tưng bừng”, “chiều…sau rừng” – “ta đợi chết…”.
- Việc sử dụng 1 loạt câu hỏi tu từ, đặc biệt là câu cuối đoạn đã thể hiện tâm trạng nuối
tiếc, nhớ nhung một quá khứ vàng son, một thời kì oanh liệt, tự do, ngạo nghễ làm chủ
thiên nhiên núi rừng. Từ đó toát lên vẻ đẹp đến kiêu ngạo của nhân vật trữ tình
* Kết đoạn: Khẳng định vẻ đẹp của nhân vật trữ tình
- Bài mới: Chuẩn bị bài: văn bản “Ông đồ”
+ Đọc kĩ văn bản và trả lời các câu hỏi vào vở soạn.
Ngày giảng: 9/12/2022
UNIT 17 – PERIOD 55
Văn bản: NHỚ RỪNG - Thế Lữ
I. Mục tiêu
1. Năng lực: Chỉ ra và phân tích được những chi tiết, hình ảnh thể hiện niềm khát khao
tự do mãnh liệt, lòng yêu nước kín đáo của tác giả qua lời con hổ ở vườn bách thú.
Đọc diễn cảm; phân tích những chi tiết nghệ thuật tiêu biểu trong tác phẩm thơ hiện đại
viết theo bút pháp lãng mạn.
2. Phẩm chất: Biết trân trọng cuộc sống hoà bình, tự do; có ý thức vươn lên trong cuộc
sống.
* Yêu cầu đối với học sinh khá, giỏi:
Viết đoạn văn cảm nhận vẻ đẹp của bức tranh tứ bình và hình ảnh chúa sơn lâm.
II. Thiết bị dạy học và học liệu
1. Giáo viên: phương án lên lớp, tài liệu HDH.
2. Học sinh: Nghiên cứu tài liệu, soạn bài
III. Tiến trình dạy học
1. Hoạt động 1: Xác định vấn đề/ nhiệm vụ học tập/ Mở đầu
* Mục tiêu: HS xác định được vấn đề của bài học
* Tổ chức thực hiện:
* Kiểm tra đầu giờ
H: Đọc thuộc lòng và diễn cảm bài thơ “Muốn làm thằng Cuội” và nêu nội dung,
nghệ thuật của bài thơ?
* Khởi động vào bài
- HSHĐ cá nhân (3p) thực hiện phần HĐKĐ, TL-Tr3/5
- HS: Trình bày, chia sẻ
- GV dẫn vào bài: Ở Việt Nam khoảng những năm 30 của thế kỉ XX xuất hiện một
phong trào thơ mới rất sôi động được coi là cuộc cách mạng thơ ca - một phong trào thơ
có tính chất lãng mạn, tiểu tư sản (1932 - 1945) gắn liền với tên tuổi: Thế Lữ, Lưu Trọng
Lư, Xuân Diệu, Huy Cận, Hàn Mạc Tử... Bài hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu về Thế Lữ một nhà thơ tiêu biểu cho phong trào thơ mới đó. Bài thơ “Nhớ rừng” chính là bước khởi
đầu cho thơ mới. Tại sao tác giả lại lấy nhan đề là “Nhớ rừng”? Thông qua hình tượng
con hổ tác giả muốn gửi gắm tới bạn đọc điều gì?...
3. Tổ chức các hoạt động
Hoạt động của thầy - trò
Nội dung
H: Theo em văn bản này cần đọc với giọng I. Đọc và thảo luận chú thích
ntn?
- HSHĐ cá nhân (1'), trình bày, chia sẻ
- GV nhấn mạnh: Đọc to, diễn cảm.
+ Đoạn 1+4: Giọng buồn, u uất, chú ý những
từ ngữ kéo dài, mỉa mai, khinh bỉ.
+ Đoạn 2+3+5: Giọng vừa hào hứng vừa tiếc
nuối, tha thiết, bay bổng, mạnh mẽ, hùng
tráng.
Chú ý đọc liền mạch những câu thơ vắt dòng,
những câu thơ có từ “để”, từ “với” ở đầu câu.
- GV đọc 1 đoạn
- 2 HS đọc nối tiếp -> hết văn bản, nhận xét
cách đọc của bạn.
- GV nhận xét, chữa lỗi.
H: Nêu những hiểu biết của em về tác giả
Thế Lữ?
- HS trình bày, chia sẻ
- GV giải thích: Thế Lữ - Thứ Lễ (Bút danh
của ông được đặt theo cách chơi chữ nói lái
dân gian có hàm ý là “người lữ khách trên
trần thế”, cả đời chỉ ham cái đẹp để vui chơi.
- GV mở rộng: Thế Lữ là nhà thơ tiêu biểu
nhất của phong trào Thơ mới (1932 - 1945).
Thơ mới: một phong trào thơ có tính chất lãng
mạn của tầng lớp tri thức trẻ từ năm 1932 đến
năm 1945. Ngay ở giai đoạn đầu, Thơ mới đã
có nhiều đóng góp cho văn học, nghệ thuật
nước nhà.
Thơ Thế Lữ dồi dào, lãng mạn. Ngoài thơ,
ông còn viết truyện, hoạt động sân khấu và là
một trong những người có công đầu tiên xây
dựng ngành kịch nói ở nước ta.
(về văn học nghệ thuật)
H: Nêu vị trí, giá trị của tác phẩm?
- HS trình bày, chia sẻ
+ “Nhớ rừng” in trong tập “Mấy vần thơ”
(1943)
- GV: Nhà thơ Thế Lữ đã kể lại quá trình sáng
tác bài thơ “Nhớ rừng”: Hồi ấy, khi Thế Lữ
làm người sửa bản in cho báo Ý muốn
Phương Đông, ông thường đi qua vườn Bách
Thảo, Hà Nội để đến nơi làm việc. Chính thời
gian này Thế Lữ đã sáng tác bài thơ “Nhớ
rừng”.
Nhớ rừng là bài thơ tiêu biểu nằm trong
phong trào thơ mới, là bài thơ tiêu biểu nhất
của Thế Lữ, góp phần mở đường cho sự thắng
lợi của thơ mới.
(Thể thơ 8 chữ hiện đại)
- GV yêu cầu HS quan sát bài thơ và nhận
diện thể thơ 8 chữ.
* Tác giả: (TL-Tr5/8)
- Thế Lữ tên khai sinh Nguyễn Thứ
Lễ (1907- 1989), quê ở Bắc Ninh.
- Là nhà thơ tiêu biểu nhất của
phong trào Thơ mới (1932 - 1945).
- Thơ ông đồi dào, lãng mạn...
* Tác phẩm (TL-Tr5/8)
- Ra đời năm 1934 in trong tập
“Mấy vần thơ”.
- Là bài thơ tiêu biểu góp phần mở
đường cho sự thắng lợi của thơ mới.
* Thể thơ: 8 chữ (tự do)
- Số câu, số chữ không hạn định, tự do, linh
hoạt, vần điệu khác thơ cũ (bắt buộc số câu,
chữ, niêm luật chặt chẽ)
H: Thơ mới khác Thơ cũ ở điểm nào?
- GV mở rộng: Thơ mới đề cao cái tôi cá
nhân, cảm xúc được trình bày tự nhiên, cởi
mở, chân thành. Hình thức phóng khoáng,
linh hoạt không gò bó. Ngay ở giai đoạn đầu
Thơ mới đã có những đóng góp quan trọng
cho nền VHNT nước nhà.
- HSHĐ cá nhân (2') tự tìm hiểu các từ khó
TL-Tr
- HSHĐ cặp đôi (2') thực hiện yêu cầu a.
TL-Tr/9.
- HS báo cáo, chia sẻ
- GV nhận xét, kết luận
1- c; 2 - e; 3 - d; 4 - b; 5 - a.
II. Tìm hiểu văn bản
1. Cảnh con hổ ở vườn bách thú
- HS chú ý đoạn 1. TL-Tr3/6
* Tâm trạng
H: Tâm trạng của con hổ khi bị giam hãm ở
bách thú được thể hiện qua những hình ảnh
Gậm một khối căm hờn ...
thơ nào?
Ta nằm dài trông ngày tháng ...
H: Em hiểu thế nào là “gậm”, “khối căm
hờn”? “Nằm dài” gợi tư thế gì?
- Gậm: nhấm nháp từng tí một
- Khối căm hờn: Sự căm tức đóng thành vật
thể đông đặc khó tan.
- HS: ngao ngán, buồn bã, bất lực -> Không
có cách nào thoát khỏi môi trường tù túng,
tầm thường, chán ngắt.
- HSHĐ cặp đôi (2'), báo cáo, chia sẻ.
H: Nhận xét cách dùng từ ngữ trong hai
Từ ngữ gợi tả, cách xưng hô kiêu
câu thơ và từ xưng hô, qua đó diễn tả tâm
hãnh. Diễn tả tâm trạng uất hận,
trạng của con hổ như thế nào ?
chán ngán và bất lực trước thực tại
- GV kết luận, chốt
của con hổ.
H: Vì sao hổ lại có tâm trang như vậy?
- HS: Hổ từ chỗ là chúa tể của muôn loài,
đang tung hoành chốn nước non hùng vĩ. Thì
nay bị nhốt chặt trong cũi sắt trở thành một
thứ trò lạ mắt, thứ đồ chơi, bị lũ người giễu
cợt. Người xưa thường nói “Hùm thiêng khi
đã sa cơ cũng hèn”. Con hổ này không hèn,
với tư thế nằm dài tưởng như thờ ơ nhưng nó
vẫn âm ỉ trong lòng một thái độ.
H: Trong tâm trạng uất hận đó con hổ có
thái độ như thế nào với mọi người xung
quanh?
- HSHĐ cá nhân (2'), trình bày, chia sẻ
H: Tại sao nó lại khinh và gọi lũ người kia
là ngạo mạn ngẩn ngơ? Vì sao nó cảm thấy
nhục? Nhận xét hình ảnh thơ? Qua đó em
hiểu gì về thái độ của con hổ?
- Những kẻ đắc thắng, nhỏ nhen, không hiểu
tâm trạng của nó (vốn là chúa tể muôn loài kể
cả loài người cũng phải nể sợ).
- Từ chỗ là vị chúa tể, mọi vật đều sợ uy
quyền của nó nay thành trò chơi, tiêu khiển
cho con người, bất mãn vì bị xếp ngang hàng
với những kẻ đồng loại tầm thường.
- GV nhận xét, chốt
* Thái độ
Khinh lũ người kia....
Giương mắt bé giễu oai linh…
Với cặp báo chuồng bên vô tư lự.
Với hình ảnh đối lập thể hiện sự
coi thường những kẻ đắc thắng, nhỏ
nhen, bất mãn vì bị xếp ngang hàng
với những kẻ đồng loại tầm thường
đồng thời cảm thấy tủi nhục trước
cuộc sống tầm thường, tù túng.
- HS nghiên cứu khổ 4
H: Con hổ không chỉ uất ức vì bị giam cầm
mà nó còn có thái độ như thế nào với thực Ghét những cảnh không đời nào
tại nơi cảnh vườn bách thú?
thay đổi
- HSHĐ cá nhân (1'), trình bày, chia sẻ
Những cảnh sửa sang tầm thường,
giả dối
Hoa chăm, cỏ xén, lối phẳng, cây
trồng, dải nước đen giả suối, mô gò
thấp kém, dăm vừng lá...không bí
hiểm...học đòi bắt chước vẻ hoang
vu...
H: Nhận xét cách sử dụng từ ngữ, ngắt
Tác giả sử dụng một loạt các từ
nhịp, giọng điệu thơ? Từ đó em hiểu gì về
ngữ liệt kê liên tiếp với sắc thái giễu
thái độ của con hổ?
cợt, nhịp thơ ngắn, dồn dập
- GV phân tích: Thực ra cảnh nhân tạo của
-> thái độ chán ghét, bực dọc với
công viên đâu có thảm hại đến mức ấy, nhưng
thực tại tù túng, giả tạo, tầm thường.
dưới cái nhìn của vị chúa tể, nó mất đi vẻ đẹp
tự nhiên, hùng vĩ của chốn đại ngàn....
H: Bài thơ ra đời 1934, em hiểu gì về hoàn
cảnh lịch sử nước ta lúc bấy giờ?
- HS: Mất nước, người dân trở thành nô lệ
H: Đặt bài thơ vào trong hoàn cảnh đó, tâm
trạng uất ức, tủi nhục, chán ghét của con hổ
gợi em liên tưởng đến tâm trạng của ai?
Tâm trạng chán ghét, uất ức
- HSHĐ cặp đôi (2'), báo cáo, chia sẻ.
của con hổ chính là tâm trạng của
- GV liên hệ bài thơ “Muốn làm thằng cuội” những người anh hùng bị sa cơ, của
của Tản Đà về ước muốn thoát li cuộc sống người dân nô lệ lúc bấy giờ.
tối tăm, bon chen nơi trần thế, vươn tới cuộc
sống tự do, phóng khoáng ở cung trăng....
4. Củng cố: (2')
- HS đọc diễn cảm lại bài thơ.
- HS quan sát tranh vẽ (TL-Tr4/7), mô tả, cảm nghĩ về bức tranh.
5. Hướng dẫn học bài: (2')
- Bài cũ:
+ Đọc thuộc lòng bài thơ; phân tích đoạn 1 của văn bản.
- Bài mới: Chuẩn bị bài “Nhớ rừng” (tiếp)
+ phân tích tiếp khổ 2 + 3, và 5.
……………………………………………………………………………………………..
Ngày soạn: 6/12/2022
Ngày giảng: 10/12/2022
UNIT 17 – PERIOD 56
Văn bản: NHỚ RỪNG (Tiếp)
(Thế Lữ)
I. Mục tiêu
1. Năng lực: Chỉ ra và phân tích được những chi tiết, hình ảnh thể hiện niềm khát khao
tự do mãnh liệt, lòng yêu nước kín đáo của tác giả qua lời con hổ ở vườn bách thú.
Đọc diễn cảm; phân tích những chi tiết nghệ thuật tiêu biểu trong tác phẩm thơ hiện đại
viết theo bút pháp lãng mạn.
2. Phẩm chất: Biết trân trọng cuộc sống hoà bình, tự do; có ý thức vươn lên trong cuộc
sống.
* Yêu cầu đối với học sinh khá, giỏi:
Viết đoạn văn cảm nhận vẻ đẹp của bức tranh tứ bình và hình ảnh chúa sơn lâm.
II. Thiết bị dạy học và học liệu
1. Giáo viên: phương án lên lớp, tài liệu HDH.
2. Học sinh: Nghiên cứu tài liệu, soạn bài
III. Tiến trình dạy học
1. Hoạt động 1: Xác định vấn đề/ nhiệm vụ học tập/ Mở đầu
* Mục tiêu: HS xác định được vấn đề của bài học
* Tổ chức thực hiện:
* Kiểm tra đầu giờ
H: Đọc thuộc lòng và diễn cảm đoạn 1 bài thơ “Nhớ rừng”?
* Khởi động vào bài
H: Từ tâm trạng u uất, căm hờn, chán ghét cuộc sống tù túng, giả dối con hổ đã
nhớ đến điều gì?
- HS: Trình bày, chia sẻ
- GV dẫn vào bài: Mặc dù bị mất tự do nhưng con hổ luôn nghĩ về thời quá khứ oanh
liệt, nhớ về cảnh thiên nhiên hùng vĩ. Một vị chúa tể của muôn loài oai phong lẫm liệt
một thời. Giờ học hôm nay chúng ta tiếp tục tìm hiểu các khổ thơ còn lại để thấy nỗi nhớ
và khao khát giấc mộng ngàn của con hổ.
3. Tổ chức các hoạt động
Hoạt động của thầy - trò
Nội dung
II. Tìm hiểu văn bản
2. Nỗi nhớ về quá khứ của con hổ
H: Khổ 2 và 3 diễn tả điều gì?
HS: HĐCN (2')
H: Sống trong cảnh “bị nhục nhằn tù
hãm” chúa Sơn lâm nhớ da diết hình ảnh a. Nhớ rừng
nào đầu tiên? Tại sao con hổ lại nhớ về
núi rừng trước?
- HS: Thèm khát tự do để trở về vùng lãnh
địa của nó, tỏ oai quyền của mình
- HS đoc đoạn thơ thứ 2
- HSHĐ cặp đôi (4'), báo cáo, chia sẻ.
H: Tìm những chi tiết, hình ảnh thể hiện
nỗi nhớ rừng của con hổ? Tác giả đã sử
dụng nghệ thuật gì? Qua đó cảnh núi
rừng hiện lên như thế nào?
- GVKL, chốt
“Nhớ cảnh sơn lâm, bóng cả, cây già
Với tiếng gió gào ngàn, với giọng
nguồn hét núi
Với khi thét khúc trường ca dữ dội...”
Tác giả dùng điệp từ “với” và các
động từ đã diễn tả nỗi nhớ của con hổ
về cảnh núi rừng hùng vĩ, thiêng liêng,
hoang vu, huyền bí.
b. Nhớ thời oanh liệt
H: Trên cái nền thiên nhiên ấy, hình ảnh * Hình ảnh con hổ
con hổ hiện lên qua những chi tiết, hình Ta bước chân lên, dõng dạc, đường
hoàng
ảnh thơ nào?
Lượn tấm thân như sóng cuộn nhịp
- HS trình bày, chia sẻ
nhàng,
- HSHĐ cặp đôi (2'), trình bày, chia sẻ
H: Nhận xét về từ ngữ, hình ảnh thơ, Vờn bóng âm thầm, lá gai, cỏ sắc
giọng điệu? Qua đó em hình dung tư thế, Trong hang tối mắt thần khi đã quắc
vẻ đẹp của chúa sơn lâm như thế nào?
Là khiến cho mọi vật đều im hơi...”
- GV: Chúa sơn lâm không chỉ nhớ về cuộc
đời tự do oanh liệt ngày xưa mà còn nhớ về
Tác giả dùng nghệ thuật so sánh,
chốn rừng thiêng - nơi hổ đã từng sống
động từ, tính từ, câu thơ giàu hình ảnh,
nhịp thơ ngắn thay đổi làm nổi bật vẻ
đẹp oai phong, dũng mãnh, mềm mại,
uyển chuyển của chúa tể muôn loài
- HS chú ý đoạn 3
giữa núi rừng uy nghiêm, hùng vĩ.
H: Con hổ nhớ về cảnh núi rừng ở các * Cảnh núi rừng
thời điểm nào? Cảnh sắc trong mỗi thời
điểm đó có gì nổi bật?
- HSHĐ cá nhân, trình bày, chia sẻ
+ Thời điểm: những đêm, những ngày mưa,
những bình minh, những chiều,..
+ Cảnh sắc: đêm vàng, ngày mưa chuyển 4
phương ngàn, bình minh cây xanh nắng
gội, những chiều lênh láng máu sau
rừng....
H: Em hiểu “đêm vàng” là gì? “mưa
chuyển bốn phương ngàn” là ntn?
- Đêm vàng: hình ảnh ẩn dụ - đêm của ánh
trăng huyền ảo, tự do.
- Mưa dữ dội, rung chuyển cả núi rừng, có
sấm chớp ghê gớm.
H: Em có nhận xét gì về cảnh rừng buổi
chiều?
- HS: Cảnh buổi chiều ghê sợ, dữ dội, bi
tráng: màu đỏ của máu, mặt trời, ráng chiều
vắng vẻ, bí ẩn, rùng rợn.
H: Giữa khung cảnh thiên nhiên ấy con
hổ hiện lên ntn? Theo em điệp từ “ta” lặp
lại nhiều lần có tác dụng gì?
- HS: Con hổ hiện lên vừa như thi sĩ lãng
mạn lại rất uy nghi đầy quyền uy của một
vị chúa tể rừng xanh, với tư thế lẫm liệt, Ta say mồi đứng uống ánh trăng tan?
kiêu hùng -> khí phách ngang tàng, làm Ta lặng ngắm giang sơn ta đổi mới?
chủ của con hổ giữa thiên nhiên; tạo nhạc Tiếng chim ca giấc ngủ ta tưng bừng
điệu rắn rỏi, hùng tráng.
Ta đợi chết mảnh mặt trời gay gắt".
- HSHĐ cá nhân (2'), trình bày, chia sẻ
H: Em nhận xét gì về bút pháp miêu tả?
Hình ảnh, màu sắc của cả đoạn thơ? Qua
đó hình ảnh bức tranh TN và con hổ hiện
lên ntn?
GVKL, chốt
Bút pháp lãng mạn, hình ảnh gợi
cảm, từ ngữ chọn lọc, so sánh, ẩn dụ
táo bạo tạo nên vẻ đẹp thiên nhiên
tráng lệ, kì vĩ, thơ mộng, nổi bật lên là
chúa sơn lâm với tư thế lẫm liệt, kiêu
hùng và đầy uy lực.
- GV: Nhưng đó chỉ là dĩ vãng huy hoàng,
chỉ hiện lên trong nỗi nhớ da diết tới đau
đớn của con hổ. Một loạt các điệp từ (nào
đâu, đâu những,...) được lặp đi lặp lại, diễn
tả thấm thía nỗi nhớ tiếc không nguôi của
con hổ đối với những cảnh không bao giờ
còn thấy nữa. Và giấc mơ huy hoàng đó đã
khép lại trong tiếng than u uất.
“Than ôi! Thời oanh liệt nay còn
H: Theo em câu “Than ôi! Thời oanh liệt đâu?”
nay còn đâu?” là kiểu câu gì? Tác dụng
của việc sử dụng kiểu câu đó?
Câu thơ khép lại trong tiếng than u
- HSHĐ cá nhân, trình bày, chia sẻ
uất về giấc mơ huy hoàng đã mất.
HS đọc khổ cuối
3. Khao khát giấc mộng ngàn
"Hỡi oai linh....ta ơi !"
H: Em có nhận xét gì về từ ngữ, giọng
điệu? Theo em con hổ thể hiện mong ước
gì?
- HSHĐ cá nhân (2'), trình bày, chia sẻ
- GV nhận xét, chốt
- Giọng thơ thống thiết, trầm hùng thể
hiện khao khát cháy bỏng cuộc đời tự
do, trở về với dĩ vãng vàng son.
III. Tổng kết
1. Nội dung
H: Bài thơ mượn lời con hổ, nhà thơ
Mượn lời con hổ trong vườn bách
muốn gửi gắm điều gì?
thú, tác giả kín đáo bộc lộ tình cảm
- HSHĐ cặp đôi ( 3'), báo cáo, chia sẻ.
- Bài thơ giãi bày nỗi khổ đau vì thân phận yêu nước, niềm khát khao thoát khỏi
nô lệ, thái độ chán ghét xã hội tù túng; khơi kiếp đời nô lệ.
dậy niềm khát khao tự do và nỗi nhớ tiếc
thời oanh liệt, tự hào của dân tộc.
Mượn lời con hổ để nói lên nỗi niềm yêu
nước sâu kín của người dân nô lệ lúc bấy
giờ.
2. Nghệ thuật
H: Theo em, nhờ đâu bài thơ đã để lại ấn
tượng sâu sắc trong lòng người đọc?
- HS trình bày, chia sẻ
- Sử dụng bút pháp lãng mạn với
nhiều biện pháp nghệ thuật: nhân hóa,
đối lập, phóng đại, từ ngữ gợi hình, gợi
cảm.
- Xây dựng hình tượng nghệ thuật có
nhiều tầng ý nghĩa.
- Có âm điệu thơ biến hóa qua mỗi
đoạn thơ nhưng thống nhất ở giọng
điệu dữ dội bi tráng trong toàn bộ tác
phẩm
- Ngôn ngữ, nhạc điệu phong phú, giầu
chất biểu cảm.
4. Củng cố: (2')
H: “Nhớ rừng” là một áng thơ văn yêu nước, tại sao lại xếp vào trào lưu lãng mạn?
- HS: + Vì nói giúp người dân về nỗi đau khổ vì thân phận nô lệ, khơi dậy niềm tự hào,
nuối tiếc quá khứ, khao khát tự do.
Trào lưu lãng mạn: Vẻ đẹp của tâm hồn lãng mạn và bi kịch của cá nhân. Bị tù hãm khao khát tự do, không chấp nhận hiện thực - không có cách thoát ra, buông mình trong
mộng tưởng.
5. Hướng dẫn học bài: (1')
- Bài cũ:
+ Đọc thuộc lòng bài thơ; phân tích và nắm được nội dung, nghệ thuật chính của
văn bản.
+ HS khá – giỏi: - Viết đoạn văn ngắn (12-15 dòng) phân tích vẻ đẹp hình tượng nhân vật
trữ tình trong bài thơ.
Gợi ý
* Mở đoạn: Giới thiệu tác giả, bài thơ và vẻ đẹp của nhân vật trữ tình
* Thân đoạn: Cần làm nổi bật các ý
- Nằm trong cũi sắt, con hổ nhớ về chốn sơn lâm – nơi nó từng ngự trị, đó là nơi có hàng
ngàn cây đại thụ, có tiếng gió rít qua từng kẽ lá, tiếng của rừng già ngàn năm. Tất cả gợi
ra một khu rừng hoang dã, hùng vĩ như vô cùng bí ẩn .
- Hình ảnh con hổ giữa chốn rừng xanh bạt ngàn được miêu tả qua một loạt từ ngữ miêu
tả, gợi hình: “dõng dạc”, “đường hoàng”, “lượn tấm thân”, “vờn bóng”, “ mắt…quắc”…,
thể hiện sự uy nghi, ngang tàng, lẫm liệt của loài chúa tể rừng xanh.
- Hình ảnh con hổ khi còn làm vua chốn rừng xanh được miêu tả qua nỗi nhớ về quá khứ:
Một loạt những hình ảnh sóng đôi giữa rừng già và loài chúa tể sơn lâm: “Đêm vàng bên
bờ suối” – “ ta say mồi…uống ánh trăng”, “ngày mưa” – “ ta lặng ngắm giang sơn”,
“bình minh…nắng gội” – “giấc ngủ ta tưng bừng”, “chiều…sau rừng” – “ta đợi chết…”.
- Việc sử dụng 1 loạt câu hỏi tu từ, đặc biệt là câu cuối đoạn đã thể hiện tâm trạng nuối
tiếc, nhớ nhung một quá khứ vàng son, một thời kì oanh liệt, tự do, ngạo nghễ làm chủ
thiên nhiên núi rừng. Từ đó toát lên vẻ đẹp đến kiêu ngạo của nhân vật trữ tình
* Kết đoạn: Khẳng định vẻ đẹp của nhân vật trữ tình
- Bài mới: Chuẩn bị bài: văn bản “Ông đồ”
+ Đọc kĩ văn bản và trả lời các câu hỏi vào vở soạn.
 









Các ý kiến mới nhất