THIẾT KẾ BÀI GIẢNG

LỤC VÂN TIÊN CỨU KIỀU NGUYỆT NGA
(trích Truyện Lục Vân Tiên - Nguyễn Đình Chiểu)
I. Mục tiêu: Giúp HS:
1. Kiến thức :
- Hiểu được khát vọng cứu người, giúp đời của tác giả qua của hai nhân vật lí tưởng: Lục Vân Tiên – Kiều Nguyệt Nga.
- Cảm nhận được vẻ đẹp tính cách và thái độ cư xử của nhân vật Lục Vân Tiên – Kiều Nguyệt Nga.
- Nhận thức được những thành tựu về mặt ngôn ngữ, nghệ thuật xây dựng hình tượng nhân vật trong đoạn trích này.
2. Kỹ năng:
- Năng lực đọc hiểu một đoạn trích thuộc thể loại truyện thơ Nôm dưới góc nhìn văn hóa Nam Bộ.
- Học tập và vận dụng kiến thức bài học vào thực tế đời sống của bản thân.
3. Thái độ: Trân trọng tài năng, nhân cách đạo đức con người Nguyễn Đình Chiểu; yêu chính nghĩa, quí trọng đạo đức, phẩm chất con người Nam Bộ.
II. Cách thức tiến hành
GV tổ chức giờ học theo cách kết hợp các phương pháp đọc diễn cảm, gợi tìm kết hợp với các hình thức trao đổi thảo luận, trả lời câu hỏi. Đặc biệt GV cần xuất phát từ góc độ văn hóa Nam Bộ để làm rõ giá trị của tác phẩm.
III. Chuẩn bị:
1. Ngoài SGK, SGV, GV cần chuẩn bị tranh ảnh chân dung Nguyễn Đình Chiểu, một số bài viết về Nguyễn Đình Chiểu, clip thăm lăng cụ Nguyễn Đình Chiểu, clip về thiên nhiên vùng sông nước và cảnh sinh hoạt của người Nam Bộ, phim về Lục Vân Tiên, một đoạn vở cải lương Lục Vân Tiên và Kiều Nguyệt Nga, clip về Nam Bộ, hướng dẫn học sinh tự tìm thêm văn hóa Nam Bộ và thể loại truyện thơ Nôm cũng như tác phẩm (về thể loại, hoàn cảnh ra đời của tác phẩm, tác giả). Soạn giáo án trên phần mềm Powerpoint.
2. HS chuẩn bị trước ở nhà:
- SGK, vở soạn, vở ghi
- Đọc kĩ mục Tiểu dẫn và văn bản đoạn trích
- Đọc kĩ phần chú thích ở Sách giáo khoa để hiểu được các từ khó, các điển cố được sử dụng trong bài, thử diễn đạt lại nội dung các câu văn khó theo cách hiểu của mình.
- Trả lời hệ thống câu hỏi trong Sách giáo khoa, và các câu hỏi gợi mở thêm của giáo viên.
3. Giáo viên dự kiến phương án kiểm tra quá trình tự học của học sinh ở nhà qua vở bài soạn, (có thể kiểm tra bằng trắc nghiệm trước khi vào bài học mới).
4. Sau giờ dạy, tiến hành cho HS làm bài kiểm tra trắc nghiệm kết hợp với tự luận ngắn.
IV. Các bước lên lớp
Bước 1. Ổn định tổ chức
Bước 2. Kiểm tra bài cũ: đọc thuộc lòng 8 câu cuối trong đoạn trích “Kiều ở lầu Ngưng Bích”. Nêu cảm nhận của em về đoạn thơ?
Bước 3. Bài mới:
Lục Vân Tiên là tác phẩm đầu tay của Nguyễn Đình Chiểu và là truyện kể mang màu sắc dân gian được mọi người dân Việt Nam nhất là người dân Nam Bộ đón nhận rất nồng nhiệt, bởi rất gần gũi với tình cảm, tâm hồn của họ. Đoạn trích Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga, đã thể hiện được khát vọng hành đạo giúp đời của tác giả và khắc họa những phẩm chất đẹp đẽ nhất của hai nhân vật lí tưởng Lục Vân Tiên và Kiều Nguyệt Nga. Những phẩm chất đẹp đẽ ấy rất gần gũi với tính cách, phẩm chất người dân Nam Bộ.
Hoạt động của GV - HS
Nội dung

Hoạt động 1: Trải nghiệm văn hóa Nam Bộ
- Cho học sinh xem: Clip về vùng đất Nam Bộ, xem phim hay một đoạn vở cải lương Lục Vân Tiên hoặc qua các tác phẩm viết về Nam Bộ ở lớp 6 đã học như Đất rừng phương Nam (trích trong sông nước Cà Mau – Đoàn Giỏi), hay đọc thêm bài Sài Gòn tôi yêu của Minh Hương ở lớp 7.
- Đặt câu hỏi: Em hiểu biết gì về thiên nhiên, nếp sống sinh hoạt, tính cách con người ở Nam Bộ?
- HS trao đổi trả lời
* Gợi ý:
+ Về thiên nhiên: Địa hình, khí hậu,… mang đặc điểm riêng: là vùng đồng bằng nên bằng phẳng, thấp trũng, sông nước chằng chịt, khí hậu hai mùa mưa, nắng,…
+ Tính cách, tâm lí con người: Bộc trực, thẳng thắn, hào hiệp, trọng nghĩa,…; Lời nói: mộc mạc, dễ hiểu, thích nói thẳng, không vòng vo,…; cách sinh hoạt: giản dị, không cầu kì,..
- Tìm hiểu tiểu dẫn về tác giả, tác phẩm
+ Yêu cầu HS đọc phần giới thiệu tác phẩm/ Sgk và nêu những nét chính về cuộc đời