Tuần 19 NHỚ RỪNG Ngày soạn:
Tiết 73 THẾ LỮ Ngày dạy:
I. MUC TIÊU
Giúp học sinh:
Cảm nhận được niềm khát khao tự do mãnh liệt, nỗi chán ghét sâu sắc cái thự tại tù túng, tầm thường giả dối, được thể hiện trong bài thơ qua lời con hổ bị nhốt ở Vườn Bách thú.
Thấy đượcgiá trị nghệ thuật đặc sắc, bút pháp lãng mạn đầy truyền cảm của bài thơ.
II. CHUẨN BỊ:
III. TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:
Ổn định lớp
Kiểm tra bài cũ : -Kiểm tra việc soạn bài của học sinh
Giới thiệu bài mới :
HOẠT ĐỘNG
NỘI DUNG

Gọi hs nêu vài nét về tác giả
Hoạt đông 1: Đọc và tìm hiểu văn bản
Gv đọc mẫu và hướng dẫn học sinh đọc
? Ba�i thơ đó có bố cục như thế nào? Ý chính của từng phần?
(5 đoạn)nhưng có 3 ý lớn và chúng ta phân tích theo 3 ý
+Tình cảm con hổ trong vườn bách thú. (đoạn 1+4)
+Cảnh con hổ trong chốn giang sơn hùng vĩ của nó (đoạn 2+3)
+Lời nhắn gửi của con hổ (phần còn lại)
Gọi hs đọc đoạn thơ đầu
? Dưới tên tác phẩm, nhà thơ ghi chú "Lời con hổ ở vườn Bách thú". Đọc xong bài thơ, em hiểu con hổ nói điều gì vvề tâm trạng của nó?
? Hai câu thơ này nói lên điều gì về hoàn cảnh và tâm trạng của con hổ?
? Tâm trạng của con hổ trong hai câu thơ này là gì?
? Em có nhận xét gì về từ "khối" khi tác giả viết "khối căm hờn"?
?Trong tâm trạng ấy, con hổ có thái độ như thế nào với những vật khác? Tìm những chi tiết trong bài thể hiện thái độ đó?
?Vì sao hổ đau xót khi phải chịu ngang bầy cùng " bọn gấu dở hơi" và " cặp báo vô tư lự"?
?Nhận xét về tâm trạng của con hổ trong đoạn thơ đầu?
?Như vậy dưới con mắt của hổ, chốn giam cầm nó hay nói khác đi là cảnh vườn Bách thú được hiện ra như thế nào?
?Tâm trạng của hổ trước cảnh ấy ra sao?
?Em có nhận xét gì về cách ngắt nhịp và giọng điệu của đoạn 4?
? Tác dụng của việc ngắt nhịp và thay đổi giọng điệu ấy?
I. GIỚI THIỆU
1. Tác giả (sgk)
- Thế Lữ tên thật là Nguyễn Thứ Lễ(1907-1989).
- Là một trong những người tiên phong của phong trào thơ mới
2. Ta�c phẩm:
Mượn lời con hổ ở vườn bách thú.
II. ĐỌC HIỂU VĂN BẢN:
- Thể thơ 8 chữ theo kiểu hát nói truyền thống, một thể thơ tự do.
III. TÌM HIỂU VĂN BẢN
1. Tình cảnh của con hổ trong vườn Bách thú
_Gặm một khối căm hờn
_. . . nằm dài trông ngày tháng dần qua.
_Khinh lũ người kia ngạo mạn, ngẩn ngơ.giễu oai linh.
_. bọn gấu dở hơi
_. cặp báo. vô tư lự.
(Tâm trạng căm hờn uất hận và nỗi ngao ngán trong cảnh tù hãm.
_ Ghét .cảnh.không đời nào thay đổi,
_ .. . sửa sang,tầm thường giả dối.
_ Dải nước.giả suối..bắt chước vẻ hoang vu.
(Tâm trạng chán ghét cảnh sống hiện tại
(Tâm trạng uất hận, căm hờn, nỗi chán ghét cao độ.
IV- TỔNG KẾT:
Nghệ thuật
Nội dung

Củng cố : Đọc lại bài thơ
Dặn dò : Học thuộc lòng bài thơ
Tuần 19 NHỚ RỪNG Ngày soạn:
Tiết 74 THẾ LỮ Ngày dạy:
I. MUC TIÊU
Giúp học sinh:
Cảm nhận được niềm khát khao tự do mãnh liệt, nỗi chán ghét sâu sắc cái thự tại tù túng, tầm thường giả dối, được thể hiện trong bài thơ qua lời con hổ bị nhốt ở Vườn Bách Thú.
Thấy đượcgiá trị nghệ thuật đặc sắc, bút pháp lãng mạn đầy truyền cảm của bài thơ.
II. CHUẨN BỊ:
III. TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:
Ổn định lớp
Kiểm tra bài cũ : -Kiểm tra việc soạn bài của học sinh
Giới thiệu bài mới :
HOẠT ĐỘNG
NỘI DUNG

*Gọi HS đọc đoạn 2 và 3.
?Trong nỗi nhớ của con hổ, cảnh núi rừng được miêu tả như thế nào?
? Em có nhận xét gì về cách dùng từ trong đoạn thơ trên?
?Việc dùng từ ngữ như thế đã tạo hiệu quả nghệ thuật gì trong việc miêu tả chốn rừng núi?
?Trong nền cảnh ấy, chúa sơn lâm đã xuất hiện như thế nào?


?Em có nhận xét gì về hình ảnh chúa sơn lâm và sức mạnh của nó giữa đại ngàn?
*Gọi HS đọc khổ thơ 3.
?Con hổ nhớ lại những kỉ niệm gì? Vào thời khắc nào?
?Em có nhận xét gì về cảnh vật trong thời điểm khác nhau đó?
(Đó là thời hoàng kim tươi sáng thơ mộng của con hổ)
?Khổ thơ này về nhịp điệu có gì đặc biệt? Các câu hỏi tu từ thể hiện tâm trạng con hổ như thế nào?

?Qua sự đối lập sâu sắc giữa hai cảnh tượng của con hổ, ta thấy tâm sự của con hổ ở vườn Bách thú như thế nào?
(Tâm trạng bất hòa sâu sắc với thực tại và niềm khát khao tự do mãnh liệt).
Câu hỏi thảo luận
? Tâm sự ấy có gì gần gũi với tâm sự của người Việt Nam đương thời?
Đó là tâm trạng của nhân vật lãng mạn, đồng thời cũng là tâm trạng chung của người Việt Nam mất nước khi đó. Có thể nói, bài thơ đã chạm tới huyệt thần kinh nhạy cảm nhất của người dân Việt Nam đang sống trong cảnh nô lệ, bị "nhục nhằn tù hãm", cũng "gặm một nỗi căm hờn trong cũi sắt" và tiếc thương khôn nguôi thời oanh liệt với những chiến công vẻ vang của dân tộc. Chính vì thế mà bài thơ được công chúng bấy giờ say sưa đón nhận. Họ cảm thấy lời con hổ trong bài thơ chính là tiếng lòng sâu kín của họ.
Bài thơ kết thúc bằng lời nhắn gửi thống thiết của con hổ tới rừng thiêng.
? Lời nhắn gửi ấy có nội dung gì? Ý nghĩa của nó đối với tâm trạng của con người Việt Nam thuở ấy?
Ý nghĩa: Đó là nỗi căm ghét u uất cảnh đời nô lệ của người dân Việt Nam nhưng vẫn thuỷ chung, son sắt với giống nòi, non nước.
Hoạt động 4: Tổng kết nội dung và nghệ thuật
+ Bài thơ nói về con hổ nhưng cũng là nói đến con người nhắc người ta nhớ đến thuở oanh liệt, chán ghét cảnh tù túng nô lệ. Nét tích cực ở bài thơ là : Tuy hình ảnh con hổ không có khí thế sổ lồng tung cánh, hay ý chí mãnh liệt muốn đạp tan phòng mà ra như hình ảnh người tù cách mạng nhưng nó không chịu đầu hàng, luôn nung nấu căm hờn, luơn nhớ về quá khứ, về quá khứ. Đó là nét tích cực khơi gợi trong lòng người đọc.

2. Cảnh con hổ trong chốn giang sơn hoang dã.
_. . . . . bóng cả,cây già.
_ . . tiếng gió gào ngàn, giọng nguồn hét núi.
_. . . thét khúc trường ca dữ dội.
_. . . bước chân dõng dạc đường hoàng.

_Lượn tấm thân như sóng cuộn nhịp nhàng,
_Vờn bóng âm thầm, lá gai, cỏ sắc.
(Vẻ đẹp mãnh liệt oai hùng của chúa rừng giữa thiên nhiên hoang dã.

Còn đâu?
_. . . những đêm vàng..uống ánh trăng tan
_. . . những ngày mưa.ngắm giang sơn

3. Lời nhắn gửi.
Nỗi lòng quặn đau, ngao ngán, căm hờn, u uất vì đang bị cầm tù nhưng vẫn mãi thuỷ chung với non nước cũ.












IV-Tổng kết:

Ghi nhớ



Củng cố : Nhắc lại những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của bài thơ
Dặn dò: Học thuộc lòng bài thơ

Tuần 19 CÂU NGHI VẤN Ngày soạn:
Tiết 75 Ngày dạy:
I. Mục tiêu:
Giúp HS
- Hiểu rõ đặc điểm hình thức của câu nghi vấn. Phân biệt
câu nghi vấn với các kiểu câu khác.
- Nắm vững chức năng chính của câu nghi vấn : dùng để hỏi
II. Chuẩn bị:
III. Tiến trình dạy và học:
1. Ổn định.
2. Bài cũ:không
3. Bài mới:
Khởi động: ? Câu chia theo mục đích nói gồm mấy kiểu câu
G: Câu nghi vấn là một trong những kiểu câu chia theo mục đích nói ( chuyển ý vào bài mới
HOẠT ĐỘNG
NỘI DUNG

Hoạt động 1:Gọi HS đọc VD trong sgk.

?Trong đoạn đối thoại sau đây câu nào là câu nghi vấn?



?Những dấu hiệu hình thức nào cho biết đó là câu nghi vấn?
?Câu nghi vấn trong đoạn trích trên dùng làm gì?
?Tóm lại, đặc điểm và công dụng của câu nghi vấn là gì?
*Gọi HS đọc phần ghi nhớ
Hoạt động 3: Luyện tập
G : Tổ chức nhóm lớp thực hiện.
- Nhóm 1 : bài 1, 2
- Nhóm 2 : bài 3.
- Nhóm 3 : bài 4.
- Nhóm 4: bài 5, 6.
Bài 1 : Xác định câu nghi vấn và đặc điểm hình thức của nó.
Dấu chấm hỏi và những từ gạch chân là dấu hiệu của câu nghi vấn.







Bài 2 : Căn cứ để xác định câu nghi vấn : có từ hay, không thể thay thế bằng từ hoặc được. Nếu thay từ hay trong câu nghi vấn bằng từ hoặc thì câu trở nên sai ngữ pháp hoặc biến thành một câu khác thuộc kiểu câu trần thuật và có ý nghĩa khác hẳn.
Bài 3 : Không, vì đó không phải là những câu nghi vấn.
Câu ( a ) và ( b ) có các từ nghi vấn như có . không, tại sao, nhưng những kết cấu chứa những từ .
I. TÌM HIỂU BÀI:
VD:
_ Sáng ngày người ta đấm u có đau lắm không?
_ Thế làm sao u cứ khóc mãi mà không ăn khoai? Hay là u thương chúng con đói quá?
(Hình thức nhận biết: không, thế làm sao, hay là . . . . . ?
(Mục đích: dùng để hỏi

II. BÀI HỌC
(GHI NHỚ :( sgk)

III. Luyện tập:
1. Xác định câu nghi vấn:
a. Chị khất tiền sưu đến chiều nay phải không?
b. Tại sao con người lại phải khiêm tốn như thế?
c. Văn là gì?. . . Chương là gì?
d. Chú mình muốn cùng tớ đùa vui không?
Đùa trò gì?
Cái gì thế
Chị Cốc béo xù đứng trước cửa nhà ta đấy hả?
Đ. Thầy cháu có nhà không?
Mất bao giờ?
Sao mà mất?
2. a, b có từ " hay"( câu nghi vấn, không thể thay thế bằng từ khác được.



3. Không. Vì đó không là những câu nghi vấn.


4. Khác biệt về hình thức: bao giờ đứng đầu và cuối câu.
Ý nghĩa: a hiện thực; b phi hiện thực.

4. Củng cố
-Câu nghi vấn chủ yếu dùng để làm gì? Nhưng trên thực tế cũng có hình thức câu nghi vấn nhưng mục đích là cầu khiến hay cảm thán. Vì vậy để xác định câu nghi vấn, chúng ta cần xác định hình thức và mục đích của nó.