NGỮ VĂN 12- KNTT- BÀI 4. MUỐI CỦA RỪNG

- 0 / 0
(Tài liệu chưa được thẩm định)
Nguồn:
Người gửi: Hoàng Trọng Kỳ Anh
Ngày gửi: 15h:34' 20-10-2026
Dung lượng: 366.7 KB
Số lượt tải: 4
Nguồn:
Người gửi: Hoàng Trọng Kỳ Anh
Ngày gửi: 15h:34' 20-10-2026
Dung lượng: 366.7 KB
Số lượt tải: 4
Số lượt thích:
0 người
Ngày soạn: …/…/…
Ngày dạy: …/…/…
TIẾT : MUỐI CỦA RỪNG
I. MỤC TIÊU BÀI HỌC
1. Kiến thức
Sau bài học này, HS sẽ:
- Chỉ ra, phân tích và đánh giá được sự phù hợp của người kể chuyện, điểm nhìn
trong việc thể hiện chủ đề của văn bản Muối của rừng.
- Nhận biết và phân tích, đánh giá được vai trò của yếu tố kì ảo trong truyện ngắn
hiện đại qua văn bản Muối của rừng, liên hệ với các yếu tố kì ảo trong truyện
truyền kì Đền thiêng cửa bể.
- Xác định được chủ đề, ý nghĩa của truyện Muối của rừng.
- Vận dụng được kiến thức, kĩ năng đã học về văn bản Muối của rừng thực hiện một
số nhiệm vụ thực tiễn.
2. Năng lực
Năng lực chung:
- Năng lực tự học và tự chủ: Tìm kiếm thông tin, đọc sách giáo khoa, quan sát hình
ảnh đề hiểu về thể loại truyện ngắn.
- Năng lực giao tiếp và hợp tác: Thảo luận nhóm để thực hiện phiếu học tập, hợp tác
để giải quyết vấn đề về văn bản Muối của rừng.
- Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: Thu thập và làm rõ các thông tin liên quan
đến bài học; biết đề xuất và phân tích được một số giải pháp giải quyết vấn đề.
Năng lực đặc thù
- Năng lực thu thập thông tin liên quan đến văn bản Muối của rừng.
- Năng lực trình bày suy nghĩ, cảm nhận cá nhân về văn bản Muối của rừng.
Năng lực số
- 2.1.NC1a: Khai thác và thẩm định các nguồn tư liệu số về tác giả Nguyễn Huy
Thiệp, đặc điểm truyện ngắn hiện đại và các trào lưu phê bình sinh thái trên các
thư viện số.
- 6.1.NC1a: Sử dụng các công cụ kỹ thuật số để mô hình hóa sơ đồ tâm lý nhân vật
và trực quan hóa các yếu tố kì ảo trong văn bản.
- 6.3.NC1a: Khai thác trí tuệ nhân tạo (AI) để phân tích đa chiều về hành vi nhân
vật, so sánh các môtíp văn học và kiến tạo các thông điệp bảo vệ môi trường trên
không gian số.
d. Năng lực AI
1
- 12.A1.2: HS phân tích vai trò của con người và AI trong quá trình đọc, viết hoặc ra
quyết định ở Bài 4 Muối của rừng; AI chỉ gợi ý/xử lí hỗ trợ, còn HS lựa chọn căn cứ, diễn
giải và kết luận cuối cùng.
- 12.B1.MR1: HS phân tích nguyên nhân dẫn tới một phản hồi AI sai lệch/thiên lệch
trong Bài 4 Muối của rừng, xem xét dữ liệu đầu vào, ngữ cảnh, cách đặt yêu cầu và giới
hạn của hệ thống trước khi kết luận.
- 12.C2.MR1: HS tùy chỉnh yêu cầu đối với ChatGPT/Gemini/NotebookLM/Canva AI
hoặc công cụ phù hợp để hỗ trợ Bài 4 Muối của rừng; quy định rõ nguồn, vai trò, dạng
đầu ra và tiêu chí kiểm chứng trước khi sử dụng sản phẩm.
- HS tự hệ thống 3–5 ý rồi dùng Canva AI thiết kế poster/infographic một trang.
Câu lệnh gợi ý: “Chỉ bố trí từ các ý tôi cung cấp; không thêm dữ kiện ngoài nguồn.”
- HS kiểm tra nội dung, hình và nguồn rồi biên tập. Minh chứng: dàn ý + sản phẩm
trước/sau. (NL AI – 12.C2.MR1)
3. Phẩm chất
- Có ý thức trân trọng, bảo vệ thiên nhiên, có lối sống hòa hợp với thế giới tự nhiên.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Đối với giáo viên
- KHBD
- SGK, SGV Ngữ văn 12;
- Phiếu bài tập, trả lời câu hỏi;
- Tranh ảnh về tác giả, tác phẩm;
- Bảng phân công nhiệm vụ cho HS hoạt động trên lớp;
- Bảng giao nhiệm vụ học tập cho HS ở nhà;
- Máy tính, máy chiếu.
- Video AI được tạo bằng các công cụ AI để khởi động bài học.
- Công cụ AI hỗ trợ: ChatGPT, Copilot.
- Công cụ AI sử dụng theo hoạt động: ChatGPT, Copilot, Canva AI.
- Thiết bị có kết nối Internet cho hoạt động AI theo nhóm (nếu điều kiện lớp học cho
phép).
2. Đối với HS
- SGK, SBT Ngữ văn 12.
- Sách tham khảo, tư liệu sưu tầm liên quan đến bài học…
- Bảng giao nhiệm vụ học tập đã chuẩn bị ở nhà.
- Thiết bị số: Máy tính bảng hoặc điện thoại thông minh (nếu điều kiện cho phép) có
kết nối Internet.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
2
a. Mục tiêu: Tạo hứng thú cho HS, thu hút HS sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ học tập của
mình.
b. Nội dung: GV cho HS xem 1 đoạn video ngắn và đặt câu hỏi để HS nghiên cứu trả lời.
c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS.
d. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV cho HS xem video và trả lời câu hỏi: Qua video em có suy nghĩ thế nào về mối
quan hệ giữa con người và tự nhiên? Tự nhiên có phải phụ thuộc tất cả vào con người
không?
https://www.youtube.com/watch?v=YARYEaAnZQA&t=19s (hết cả 3'20s)
- GV tiếp tục chiếu cho HS xem video AI được thiết kế riêng cho bài học và yêu cầu HS
trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó.
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS liên hệ thực tế, dựa vào hiểu biết của bản thân cùng trả lời câu hỏi.
- HS xem video và trả lời câu hỏi.
- GV quan sát, hỗ trợ HS thực hiện (nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận
- GV mời đại diện 1-2 HS trả lời câu hỏi.
- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, có thể phản biện nếu thấy không đúng.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét, đánh giá, chốt kiến thức: Tự nhiên và con người là một mối quan hệ
tương tác qua lại lẫn nhau. Tự nhiên cung cấp cho con người nguồn tài nguyên dồi dào
nhưng ngược lại con người cũng góp phần cải tạo tự nhiên. Mối quan hệ là hoàn toàn
không thể tách rời.
- GV dẫn dắt vào bài học mới: Tự nhiên là một chủ đề lớn được rất nhiều tác giả tập
trung khai thác. Thế nhưng để viết hay, viết sâu sắc và mang đến một cái nhìn mới mẻ
nhất không thể nào không kể đến nhà văn Nguyễn Huy Thiệp. Trong bài học hôm nay
chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu về văn bản Muối của rừng để phát hiện một góc nhìn mới
mẻ, một quan điểm chân chính về mối quan hệ giữa con người và thế giới tự nhiên.
[2.1.NC1a: HS thực hiện các tương tác cơ bản với học liệu số (xem video, trả lời câu hỏi
trên môi trường số)].
2. HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 1: Đọc văn bản
a. Mục tiêu: Nắm được những thông tin về tác giả tác phẩm và đọc văn bản Muối của
rừng.
b. Nội dung: HS sử dụng SGK, chắt lọc kiến thức để tiến hành trả lời câu hỏi liên quan
đến tác giả Nguyễn Huy Thiệp và văn bản Muối của rừng.
3
c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS và kiến thức HS tiếp thu được liên quan đến
Nguyễn Huy Thiệp và văn bản Muối của rừng.
d. Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV- HS
DỰ KIẾN SẢN PHẨM
NLS
Nhiệm vụ 1: Tìm hiểu tác giả Nguyễn Huy I. Tìm hiểu chung
Thiệp
1. Tác giả
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập. a. Tiểu sử
- GV cho HS phân vai thực hiện chuyên mục
“Chân dung cuộc sống”.
Tìm hiểu về cuộc đời cũng như sự nghiệp của
nhà văn Nguyễn Huy Thiệp:
+ Thân thế, sự nghiệp.
+ Sự nghiệp văn chương.
+ Phong cách sáng tác.
- HS thực hiện nhiệm vụ
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập.
- HS chia vai đóng cặp để thực hiện phỏng
vấn.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo
luận.
- GV mời các nhóm HS phát biểu, yêu cầu cả
lớp nhận xét, bổ sung.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm
vụ học tập.
- GV nhận xét, đánh giá, chốt kiến thức.
- Nguyễn Huy Thiệp: (1950 – 2021)
- Quê quán: Quê gốc ở Thanh Trì, Hà
Nội nhưng sinh ra tại Thái Nguyên.
- Ông được đánh giá là nhà văn có đóng
góp lớn trong việc đổi mới nọi dung và
hình thức nghệ thuật của văn xuôi Việt
Nam.
b. Sự nghiệp văn chương
- Tính đến hiện tại ông để lại cho văn
học Việt Nam hơn 50 truyện ngắn, 10
kịch bản, 4 tiểu thuyết cùng nhiều tác
phẩm phê bình văn học.
- Những tác phẩm nổi tiếng của ông bao
gồm có: Tướng về hưu, Chảy đi sông ơi.
Không có vua, Con gái thủy thần…
Nhiệm vụ 2: Tìm hiểu văn bản “Muối của 2. Văn bản “Muối của rừng”
2.1.NC1a:
HS
rừng”
2.1. Đoạn trích Muối của rừng
khai thác và thẩm
+ Muối của rừng trích từ tập Truyện định các nguồn
4
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập.
- GV chia HS thành 4 nhóm, hướng dẫn HS
cách đọc văn bản và trả lời câu hỏi:
+Nhóm 1: Trình bày xuất xứ của văn bản
Muối của rừng?
+ Nhóm 2: Bố cục và nội dung từng phần của
văn bản Muối của rừng?
+ Nhóm 3: Nhan đề gợi cho em suy nghĩ gì?
+ Nhóm 4: Tóm tắt đoạn trích Muối của
rừng?
- GV yêu cầu HS sử dụng thiết bị cá nhân để
tra cứu nhanh thông tin về loài hoa "Muối của
rừng" và ý nghĩa biểu tượng của nó trong văn
hóa dân gian qua các trang web uy tín về thực
vật học và văn hóa.
- HS thực hiện nhiệm vụ
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập.
- Sau khi HS tự đọc và nêu nhận xét, dùng
ChatGPT/Gemini để nhận một cách lí giải bổ
sung.
Câu lệnh gợi ý: “Chỉ dựa trên ngữ liệu tôi cung
cấp, nêu tối đa 2 nhận xét và chi tiết làm căn
cứ; không đủ căn cứ thì ghi rõ.”
- HS đối chiếu từng ý với văn bản, chấp
nhận/bác bỏ và tự kết luận. Minh chứng: bảng
“ý AI – căn cứ – quyết định của HS”. (NL AI
– 12.A1.2)
- HS suy nghĩ cá nhân và tiến hành thảo luận
trong vòng 3 phút.
- Nhóm nào hoàn thành sớm sẽ được trình bày
và lấy điểm.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo
luận.
- GV mời các nhóm HS phát biểu, yêu cầu cả
lớp nhận xét, bổ sung.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm
vụ học tập.
ngắn Nguyễn Huy Thiệp, NXB Văn học,
Hà Nội.
+ Thời điểm sáng tác Muối của rừng là
vào năm 1986 khi mà mối quan hệ giữa
con người và thiên nhiên cần được nhìn
nhận lại.
II.2. Bố cục
- Có thể chia thành 6 phần như sau:
+ Phần 1: Từ đầu cho đến “nặng nề”:
Ông Diểu gặp đàn khỉ và bắn trúng con
khỉ đực.
+ Phần 2: Tiếp theo đến “buông mồi”:
Ông Diểu chứng kiến khi cái quay lại
dìu khỉ đực chạy đi.
+ Phần 3: Tiếp theo cho đến “từng
đường nét”: Ông Diểu bị khỉ con cướp
sung và chứng kiến những sự lạ.
+ Phần 4: Từ “có tiếng kêu” cho đến “an
toàn”: Ông Diểu leo lên mỏm núi và cứu
chữa con khỉ đực.
+ Phần 5: “Ông Diểu lần mò” đến “con
khỉ đực nằm”: Ông Diểu ôm khỉ đực
xuống núi rồi lại phóng sinh cho nó.
+ Phần 6: còn lại: Ông Diểu ra về và gặp
hoa tử huyền.
II.3. Nhan đề
Nhan đề: Muối của rừng.
+ Nhan đề gợi ra câu chuyện về thiên
nhiên cũng giống như Mảnh trăng cuối
rừng (Nguyễn Minh Châu), hay Đất
rừng phương Nam (Đoàn Giỏi)…
+ Nhan đề gợi ra những chuyện lạ vì
bình thường ta vẫn nghe muối thì gắn
với biển. Trong câu chuyện cũng có
những chi tiết vô cùng lạ lùng liên quan
đến hành trình trải nghiệm của nhân vật
chính – ông Diểu.
5
tư liệu số về tác
giả Nguyễn Huy
Thiệp, đặc điểm
truyện ngắn hiện
đại và các trào
lưu phê bình sinh
thái trên các thư
viện số.
NL AI –
12.A1.2: HS
phân tích vai trò
người–AI và giữ
quyền quyết định
cuối đối với cách
hiểu, lập luận
hoặc sản phẩm.
- GV nhận xét, đánh giá, chốt kiến thức
+ Nhan đề có sự kết nối chặt chẽ với
phần kết của câu chuyện: Ông Diểu
phóng sinh cho con khỉ ra về gặp hoa tử
huyền – “người ta vẫn gọi loài hoa này
là muối của rừng”.
Đây được xem là sự lặp lại có chủ
đích của tác giả về kết cấu mang tính
thông điệp: Con người sẽ được yên bình,
ấm no khi biết sống hòa với thiên nhiên.
II.4. Tóm tắt
Câu chuyện kể về ông Diểu, sau Tết
Nguyên đán đã mang theo khẩu súng của
cậu con trai tặng vào rừng săn bắn và hạ
gục được con khỉ bố trong một gia đình
khỉ có ba thành viên. Khỉ mẹ đã dìu khỉ
bố chạy trốn về phía núi khi nó bị
thương nặng, còn khỉ con thì xuất hiện
túm lấy khủng súng bỏ chạy cùng với bố
mẹ và bị rơi xuống cực. Ông Diểu đã
quyết định leo lên mỏm đá cao và bắt
được khỉ bố bị thương, ông tiến hành
băng bó vết thương rồi bố nó xuống
chân núi. Nhưng ông không ngờ rằng
trong lúc đó con khỉ cái vẫn theo chân
ông không rời phút nào. Cảm động trước
tình cảm của hai con khỉ vợ và khỉ
chồng dành cho nhau ông đã quyết định
phóng sinh con khỉ đực. Ông trần truồng
trở về và gặp hoa tử huyền, loài hoa
hiếm chỉ năm mươi năm mới nở một lần
đây chứng tỏ là một điều lành. Và loài
hoa này thường được gọi là Muối của
rừng.
Hoạt động 2: Khám phá văn bản
a. Mục tiêu: HS vận dụng các tri thức ngữ văn để tìm hiểu theo đúng đặc trưng của
truyện có yếu tố kì ảo trên các phương diện như:
+ Xác định được điểm nhìn và ngôi kể trong truyện ngắn.
6
+ Phân tích trải nghiệm, tâm trạng và nhận thức của ông Diểu.
+ Vai trò của yếu tố kì ảo trong Muối của rừng.
b. Nội dung: Sử dụng SGK chắt lọc kiến thức để tiến hành trả lời các câu hỏi liên quan
đến văn bản Muối của rừng.
c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS và kiến thức HS tiếp thu được liên quan đến
văn bản Muối của rừng.
d. Tổ chức thực hiện
HOẠT ĐỘNG CỦA GV- HS
DỰ KIẾN SẢN PHẨM
NLS
Nhiệm vụ 1: Ngôi kể và điểm nhìn trong II. Khám phá văn bản
Muối của rừng
1. Ngôi kể và điểm nhìn trong Muối
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học của rừng
tập.
a. Ngôi kể và điểm nhìn
- GV chia lớp thành các nhóm thảo luận - Ngôi kể: Truyện được kể theo ngôi
trong vòng 3 phút để trả lời câu hỏi sau thứ ba.
đây.
- Điểm nhìn: Điểm nhìn có sự dịch
+ Truyện được kể từ điểm nhìn nào?
chuyển khi thì của ông Diểu (“hành
+ Phân tích mối quan hệ giữa điểm nhìn động ấy thật là đê tiện”) khi thì là của
của người kể chuyện và điểm nhìn của con khỉ cái (“Nó sẽ cuồng nhiệt hi sinh
nhân vật?
bởi lòng cao thượng của nó sẽ được
- Các nhóm tiếp nhận nhiệm vụ.
thiên nhiên tính điểm. Ông đã lộ mặt là
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập. tên ám sát!”); và khi thì ở điểm nhìn của
- Các nhóm thảo luận để trả lời.
người kể chuyện (“Loài hoa tử huyền cứ
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và ba chục năm nở một lần. Người nào gặp
thảo luận.
hoa tử huyền sẽ gặp may mắn….)
- GV mời đại diện các nhóm lên bảng yêu Sự dịch chuyển điểm nhìn khiến vấn
cầu các nhóm khác nhận xét, góp ý, bổ đề được sáng tỏ nhiều góc, nhiều chiều,
sung.
kết hợp thể hiện cái nhìn sắc lạnh về
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện hiện thực, tạo tính đối thoại, thể hiện
nhiệm vụ học tập.
được sự phồn tạo bí ẩn của đời sống.
- GV nhận xét, chốt kiến thức.
b. Mối quan hệ giữa điểm nhìn người
kể chuyện và điểm nhìn của nhân vật
- Có thể thấy điểm nhìn có sự song
hành và luân chuyển cho nhau trong
suốt đoạn trích.
- Vai trò:
+ Giúp cho câu chuyện trở nên khách
quan hơn.
7
Nhiệm vụ 2: Phân tích trải nghiệm, tâm
trạng và nhận thức của ông Diểu khi đi
săn
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học
tập.
- GV hướng dẫn HS tìm hiểu về văn bản
thông qua 3 trạm dừng chân:
+ Trạm 1: Ông Diểu đã có những ý nghĩ gì
khi chứng kiến đời sống của đàn khỉ trong
khu rừng mùa xuân? Bạn có đồng tình với
những ý nghĩ đó hay không? Vì sao?
+ Trạm 2: Từ lúc đến Hõm Chết, những sự
việc kì lạ đã làm cho ông Diểu thay đổi
cảm xúc và suy nghĩ như thế nào?
+ Trạm 3: Em có nhận xét gì về diện mạo
cũng như tình thế của ông Diểu ở đầu
truyện và cuối truyện?
- GV yêu cầu HS sử dụng công cụ thiết kế
(Canva/Miro) để vẽ biểu đồ biến thiên tâm
lý của ông Diểu, đánh dấu các bước ngoặt
quan trọng tương ứng với các sự kiện kì ảo
trong rừng.
- Các nhóm tiếp nhận nhiệm vụ.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập.
- Các nhóm thảo luận để trả lời.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và
thảo luận.
- Hành trình theo các trạm dừng chân.
- GV theo dõi và điều hành hỗ trợ HS khi
cần.
+ Đi sâu khai thác thế giới nội tâm cùng
suy nghĩ, nhận thức của nhân vật về thế
giới tự nhiên từ đó có thể dễ dàng trogn
việc hiểu và lí giải hành động cua nhân
vật. Đồng thời nhận ra quá trình thay đổi
nhận thức của Ông Diểu về thế giới tự
nhi
2. Phân tích trải nghiệm, tâm trạng
và nhận thức của ông Diểu khi đi săn
a. Khi chứng kiến đờu sống của đàn
khỉ
+ Ông Diểu đã có những ý nghĩ và nhận
xét về con khỉ đầu đàn (“gớm lắm đấy”,
“tự tin đến thô bạo”, con khỉ đực “cái
thằng bố ô trọc ấy”, “đồ phong tình
phóng đãng”, “tên bạo chúa khốn
nạn”… về con khỉ cái (“giống cái bao
giờ cũng dễ phân tâm”, “với giống cái
thì thân thể mình là quan trọng nhất”).
Thể hiện tính chủ quan, cực đoan
cũng như định kiến.
b. Khi đến Hõm Chết
+ Ông chứng kiến những sự việc kì lạ:
Cảnh tượng ở Hõm Chết (“sương mù
dâng lên cuồn cuộn, trông vừa kinh dị,
vừa đầy tử khí”)
Khỉ con màu trắng (“cô hồn của
những bà cô ông mãnh thường biến
thành hình khỉ trắng”).
Chỗ con khỉ đực bị thương (“nằm
trên “ngọn đá phẳng lì và khá chông
chênh”, “cảm tưởng như bất cứ lúc nào
tảng đá cũng có thể lăn nhào”).
Tiếng kêu của khỉ đực (“tựa như
Thần Chết bực mình”, “lắp bắp nghe
như tiếng của trẻ con”.)
Núi lở bất ngờ (“đoạn đường mà ông
8
6.1.NC1a: HS sử
dụng các công cụ
kỹ thuật số để mô
hình hóa sơ đồ tâm
lý nhân vật.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện leo lên lúc nãy loáng cái chỉ còn một vết
nhiệm vụ học tập.
chém thẳng phẳng lì”)
- GV nhận xét, chốt kiến thức.
Chỗ ông Diểu để quần áo (“đùn lên
một đống mối to gần bằng cây rạ”)
Khỉ cái đeo bám “lẽo đẽo đằng sau”,
“lẵng nhẵng bám theo”….
+ Cảm xúc và suy nghĩ của ông Diểu:
“kinh hoàng”, “hay là ma?”, “bàng
hoàng”, “không ngờ”, “rùng mình”,
“kinh hãi”; “giật thót”, “thấy buồn tê
tái”… Diễn biến tâm trạng của ông Diểu
phức tạp từ kinh ngạc – sợ hãi – buồn bã
khi nhận thấy thiên nhiên bị hủy hoại,
khi bị thiên nhiên cảnh báo và trừng
phạt, khi nhận thấy bản tính và phẩm
tính của loài vật.
Những sự việc kì lạ trên hành
trình đi săn khỉ đã làm cho ông Diểu
thay đổi nhận thức và liên tục hành động
“lạ lùng”.
c. Tình thế và diện mạo của ông Diểu
ở đầu và cuối truyện
- Diện mạo cũng như tình thế của ông
Diểu đã có sự thay đổi từ đầu cho đến
cuối truyện cụ thể:
+ Lúc đầu: Ông Diểu đi săn – trang phục
đầy đủ, mang theo súng săn, lương thực
với một tinh thần chủ động, tự tin và tâm
thế kẻ cả, định kiến => Có thể thấy đây
là hình ảnh của một con người cao ngạo
làm chủ tự nhiên, khai thác, hủy hoại tự
nhiên để phục vụ cuộc sống của mình.
+ Cuối truyện: Sau khi bắn khỉ đực và
cứu chữ rồi phóng sinh nó trải qua nhiều
cung bậc cũng như cảm xúc và nhận
thức ông Diểu “trần truồng” ra về. Thiên
nhiên đã tước đoạt của ông quần áo, thức
9
Nhiệm vụ 3: Yếu tố kì ảo trong truyện
Muối của rừng
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học
tập.
- GV yêu cầu HS thảo luận nhóm nhỏ gồm
4 HS theo kĩ thuật Khăn trải bàn với vị trí
ngồi như hình vẽ dưới đây:
-
GV yêu cầu HS đọc văn bản Muối của
rừng và hoàn thành các thử thách:
+ Thống kê và nêu ý nghĩa của những chi
tiết kì ảo trong truyện Muối của rừng?
+ Những chi tiết này thể hiện chủ đề nào
trong tác phẩm?
- HS tiếp nhận nhiệm vụ.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập.
- Các nhóm thảo luận để trả lời.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và
thảo luận.
- GV mời 1 vài nhóm đứng dậy trả lời câu
hỏi.
- GV theo dõi và điều hành hỗ trợ HS khi
cần.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện
ăn cũng như vũ khí nhưng lại trả lại cho
ông trạng thái tự nhiên hòa hợp với đất
trời. => Con người trở về đúng bản ngã
của mình nhỏ bé, khiêm nhường trước
thiên nhiên.
3. Yếu tố kì ảo trong truyện Muối của
rừng
- Những chi tiết kì ảo được liệt kê trong
truyện bao gồm có:
+ Sương mù dâng lên cuồn cuộn sau khi
khỉ con rơi xuống vực và cất lên những
tiếng kêu thảm thiết.
Không khí âm u, đầy tử khí như báo
hiệu sự thâm u của rừng xanh đã lên
tiếng trước tội ác của ông Diểu.
+ “Thoắt nhiên, đất đá từ lưng chừng
núi sụt xuống rào rào như có sức mạnh
nào đấy đổ đẩy. Đoạn đường mà ông leo
lên chỉ có một vết chém phẳng lì”
Thể hiện sự nổi giận của tự nhiên
trước hành động của con người.
+ Hoa tử huyền xuất hiện ở cuối truyện:
Loài hoa báo hiệu những sự tốt lành,
may mắn, ấm no. Thể hiện niềm tin vào
bản chất thuần phác của thiên nhiên và
con người.
Đồng thời cũng là phần thưởng cho
sự lương thiện, thức tỉnh kịp thời của
ông với thiên nhiên.
CHỦ ĐỀ: Thể hiện sự hướng thiện,
ngợi ca vẻ đẹp của thiên nhiên.
10
nhiệm vụ học tập.
Nhiệm vụ 4: Tổng kết giá trị nội dung
nghệ thuật của tác phẩm
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học
tập.
- HS sử dụng kĩ năng tổng hợp, thảo luận
theo cặp dể trả lời câu hỏi:
+ Nhận xét những đặc sắc về nghệ thuật và
nội dung của văn bản Muối của rừng?
- Các nhóm tiếp nhận nhiệm vụ.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập.
- Các nhóm thảo luận để trả lời.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và
thảo luận.
- HS trả lời câu hỏi, chia sẻ suy nghĩ.
- GV quan sát và khích lệ.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện
nhiệm vụ học tập.
- GV nhận xét, chốt kiến thức.
III. Tổng kết
1. Nghệ thuật
+ Cốt truyện xây dựng độc đáo với nhiều
cảm xúc, chi tiết vừa thực lại vừa ảo.
+ Lối kể chuyện tuyến tính hấp dẫn.
+ Xây dựng diễn biến tâm lí nhân vật
phức tạp.
+ Hệ thống ngôn ngữ mộc mạc với độc
thoại nội tâm sắc sảo.
2. Nội dung
+ Mang đến cho người đọc một thông
điệp vô cùng ý nghĩa về mối quan hệ
mật thiết giữa thiên nhiên và con người.
Khi nào con người nhận ra được ý nghĩa
thực sự của thiên nhiên thì sẽ nhận được
món quà quý giá từ thiên nhiên.
+ Đây cũng là kết tinh của sự đấu tranh
giữa cái thiện và cái ác trong mỗi con
người.
BẢNG KIỂM ĐÁNH GIÁ SẢN PHẨM TRÌNH BÀY NỘI DUNG THẢO LUẬN
CÁC NHÓM
STT
Tiêu chí
Xuất hiện
Không xuất
hiện
1
Thể hiện được đúng đủ nội dung
2
Các thể hiện phong phú, không đơn điệu
3
Thiết kế phần trình bày đẹp, sinh động, hấp
dẫn
4
Thể hiện được sâu sắc nội dung
5
Cách thức thể hiện và nội dung hài hòa để lại
ấn tượng sâu sắc với các bạn
3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
a. Mục tiêu: Củng cố lại kiến thức về văn bản Muối của rừng đã học.
b. Nội dung: Sử dụng SGK, kiến thức đã học để trả lời các câu hỏi liên quan.
c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời HS chọn.
d. Tổ chức thực hiện
11
Nhiệm vụ 1: Trả lời câu hỏi trắc nghiệm
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập.
- GV sử dụng các công cụ sáng tạo bài tập tương tác như Kahoot!, Quizizz,
ActivePresenter,… để cùng học sinh ôn tập lại những nội dung vừa học trong bài.
- GV gửi link cho HS để thực hiện làm bài.
- GV lần lượt nêu các câu hỏi:
Trường THPT:………………………
Lớp:…………………………………..
Họ và tên:……………………………..
PHIẾU BÀI TẬP
VĂN BẢN MUỐI CỦA RỪNG
Khoanh tròn vào đáp án đặt trước câu trả lời đúng:
Câu 1: Dòng nào sau đây nói đúng nhất về Nguyễn Huy Thiệp?
A. Là nhà văn có nhiều đóng góp trong việc đổi mới nội dung và hình thức nghệ thuật của
văn xuôi Việt Nam đương đại.
B. Là nhà văn tiên phong trong phong trào thơ văn đương đại.
C. Là nhà thơ có nhiều giải thưởng lớn về văn học nghệ thuật.
D. Là nhà văn tiên phong của văn học hiện đại.
Câu 2: Hành động của con khỉ cái sau khi khỉ đực bị bắn hạ là gì?
A. Nó hoảng loạn khiếp sợ nhưng vẫn cố đến gần nâng khỉ đực dậy.
B. Nó sợ hãi và bỏ trốn thật nhanh.
C. Nó vẫn ôm theo khỉ con để chạy.
D. Nó vẫn điềm nhiên nhìn ông Diểu ánh mắt thù hận.
Câu 3: Con khỉ con sau khi lấy được súng của ông Diểu nó đã làm gì?
A. Nó thử bóp cò.
B. Nó cầm súng và lăn xuống vực.
C. Nó vứt súng xuống vực.
D. Nó đưa súng cho khỉ mẹ.
Câu 4: Vì sao ông Diểu sợ hãi khi đuổi theo con khỉ con để giành lại súng?
A. Vì ông cảm nhận được sự kinh dị và tử khí từ dưới miệng vực bốc lên.
B. Vì ông bị con khỉ con giành súng và nó chĩa súng về phía ông.
C. Vì ông gặp ma.
D. Vì ông sợ hãi tột cùng vì suýt bị rơi xuống vực.
Câu 5: Khu vực đáng sợ nhất trong thung lũng có tên là gì?
12
A. Hang Cọp.
B. Hang Thung Lũng.
C. Hõm Chết.
D. Tử Thần.
Câu 6: Ông Diểu đã cầm máu cho con khỉ bằng:
A. Cái quần lót của ông.
B. Bằng nhúm cỏ Lào.
C. Bằng cây dương sỉ.
D. Bằng ít thuốc lá ông cầm theo bên người.
Câu 7: Khi rừng kết muối là điểm báo gì?
A. Đất nước thanh bình mùa màng phong túc.
B. Điềm báo nạn dịch hoành hành khắp nơi.
C. Điềm báo những nguy hiểm cận kề cho người đi rừng.
D. Điềm báo một năm đầy chông gai thử thách.
Câu 8: Loài hoa được mệnh danh là Muối của rừng có tên là gì?
A. Hoa tử huyền
B. Hoa ban
C. Hoa xuyến chi
D. Hoa muồng
Câu 9
Ngày dạy: …/…/…
TIẾT : MUỐI CỦA RỪNG
I. MỤC TIÊU BÀI HỌC
1. Kiến thức
Sau bài học này, HS sẽ:
- Chỉ ra, phân tích và đánh giá được sự phù hợp của người kể chuyện, điểm nhìn
trong việc thể hiện chủ đề của văn bản Muối của rừng.
- Nhận biết và phân tích, đánh giá được vai trò của yếu tố kì ảo trong truyện ngắn
hiện đại qua văn bản Muối của rừng, liên hệ với các yếu tố kì ảo trong truyện
truyền kì Đền thiêng cửa bể.
- Xác định được chủ đề, ý nghĩa của truyện Muối của rừng.
- Vận dụng được kiến thức, kĩ năng đã học về văn bản Muối của rừng thực hiện một
số nhiệm vụ thực tiễn.
2. Năng lực
Năng lực chung:
- Năng lực tự học và tự chủ: Tìm kiếm thông tin, đọc sách giáo khoa, quan sát hình
ảnh đề hiểu về thể loại truyện ngắn.
- Năng lực giao tiếp và hợp tác: Thảo luận nhóm để thực hiện phiếu học tập, hợp tác
để giải quyết vấn đề về văn bản Muối của rừng.
- Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: Thu thập và làm rõ các thông tin liên quan
đến bài học; biết đề xuất và phân tích được một số giải pháp giải quyết vấn đề.
Năng lực đặc thù
- Năng lực thu thập thông tin liên quan đến văn bản Muối của rừng.
- Năng lực trình bày suy nghĩ, cảm nhận cá nhân về văn bản Muối của rừng.
Năng lực số
- 2.1.NC1a: Khai thác và thẩm định các nguồn tư liệu số về tác giả Nguyễn Huy
Thiệp, đặc điểm truyện ngắn hiện đại và các trào lưu phê bình sinh thái trên các
thư viện số.
- 6.1.NC1a: Sử dụng các công cụ kỹ thuật số để mô hình hóa sơ đồ tâm lý nhân vật
và trực quan hóa các yếu tố kì ảo trong văn bản.
- 6.3.NC1a: Khai thác trí tuệ nhân tạo (AI) để phân tích đa chiều về hành vi nhân
vật, so sánh các môtíp văn học và kiến tạo các thông điệp bảo vệ môi trường trên
không gian số.
d. Năng lực AI
1
- 12.A1.2: HS phân tích vai trò của con người và AI trong quá trình đọc, viết hoặc ra
quyết định ở Bài 4 Muối của rừng; AI chỉ gợi ý/xử lí hỗ trợ, còn HS lựa chọn căn cứ, diễn
giải và kết luận cuối cùng.
- 12.B1.MR1: HS phân tích nguyên nhân dẫn tới một phản hồi AI sai lệch/thiên lệch
trong Bài 4 Muối của rừng, xem xét dữ liệu đầu vào, ngữ cảnh, cách đặt yêu cầu và giới
hạn của hệ thống trước khi kết luận.
- 12.C2.MR1: HS tùy chỉnh yêu cầu đối với ChatGPT/Gemini/NotebookLM/Canva AI
hoặc công cụ phù hợp để hỗ trợ Bài 4 Muối của rừng; quy định rõ nguồn, vai trò, dạng
đầu ra và tiêu chí kiểm chứng trước khi sử dụng sản phẩm.
- HS tự hệ thống 3–5 ý rồi dùng Canva AI thiết kế poster/infographic một trang.
Câu lệnh gợi ý: “Chỉ bố trí từ các ý tôi cung cấp; không thêm dữ kiện ngoài nguồn.”
- HS kiểm tra nội dung, hình và nguồn rồi biên tập. Minh chứng: dàn ý + sản phẩm
trước/sau. (NL AI – 12.C2.MR1)
3. Phẩm chất
- Có ý thức trân trọng, bảo vệ thiên nhiên, có lối sống hòa hợp với thế giới tự nhiên.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Đối với giáo viên
- KHBD
- SGK, SGV Ngữ văn 12;
- Phiếu bài tập, trả lời câu hỏi;
- Tranh ảnh về tác giả, tác phẩm;
- Bảng phân công nhiệm vụ cho HS hoạt động trên lớp;
- Bảng giao nhiệm vụ học tập cho HS ở nhà;
- Máy tính, máy chiếu.
- Video AI được tạo bằng các công cụ AI để khởi động bài học.
- Công cụ AI hỗ trợ: ChatGPT, Copilot.
- Công cụ AI sử dụng theo hoạt động: ChatGPT, Copilot, Canva AI.
- Thiết bị có kết nối Internet cho hoạt động AI theo nhóm (nếu điều kiện lớp học cho
phép).
2. Đối với HS
- SGK, SBT Ngữ văn 12.
- Sách tham khảo, tư liệu sưu tầm liên quan đến bài học…
- Bảng giao nhiệm vụ học tập đã chuẩn bị ở nhà.
- Thiết bị số: Máy tính bảng hoặc điện thoại thông minh (nếu điều kiện cho phép) có
kết nối Internet.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
2
a. Mục tiêu: Tạo hứng thú cho HS, thu hút HS sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ học tập của
mình.
b. Nội dung: GV cho HS xem 1 đoạn video ngắn và đặt câu hỏi để HS nghiên cứu trả lời.
c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS.
d. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV cho HS xem video và trả lời câu hỏi: Qua video em có suy nghĩ thế nào về mối
quan hệ giữa con người và tự nhiên? Tự nhiên có phải phụ thuộc tất cả vào con người
không?
https://www.youtube.com/watch?v=YARYEaAnZQA&t=19s (hết cả 3'20s)
- GV tiếp tục chiếu cho HS xem video AI được thiết kế riêng cho bài học và yêu cầu HS
trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó.
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS liên hệ thực tế, dựa vào hiểu biết của bản thân cùng trả lời câu hỏi.
- HS xem video và trả lời câu hỏi.
- GV quan sát, hỗ trợ HS thực hiện (nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận
- GV mời đại diện 1-2 HS trả lời câu hỏi.
- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, có thể phản biện nếu thấy không đúng.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét, đánh giá, chốt kiến thức: Tự nhiên và con người là một mối quan hệ
tương tác qua lại lẫn nhau. Tự nhiên cung cấp cho con người nguồn tài nguyên dồi dào
nhưng ngược lại con người cũng góp phần cải tạo tự nhiên. Mối quan hệ là hoàn toàn
không thể tách rời.
- GV dẫn dắt vào bài học mới: Tự nhiên là một chủ đề lớn được rất nhiều tác giả tập
trung khai thác. Thế nhưng để viết hay, viết sâu sắc và mang đến một cái nhìn mới mẻ
nhất không thể nào không kể đến nhà văn Nguyễn Huy Thiệp. Trong bài học hôm nay
chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu về văn bản Muối của rừng để phát hiện một góc nhìn mới
mẻ, một quan điểm chân chính về mối quan hệ giữa con người và thế giới tự nhiên.
[2.1.NC1a: HS thực hiện các tương tác cơ bản với học liệu số (xem video, trả lời câu hỏi
trên môi trường số)].
2. HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 1: Đọc văn bản
a. Mục tiêu: Nắm được những thông tin về tác giả tác phẩm và đọc văn bản Muối của
rừng.
b. Nội dung: HS sử dụng SGK, chắt lọc kiến thức để tiến hành trả lời câu hỏi liên quan
đến tác giả Nguyễn Huy Thiệp và văn bản Muối của rừng.
3
c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS và kiến thức HS tiếp thu được liên quan đến
Nguyễn Huy Thiệp và văn bản Muối của rừng.
d. Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV- HS
DỰ KIẾN SẢN PHẨM
NLS
Nhiệm vụ 1: Tìm hiểu tác giả Nguyễn Huy I. Tìm hiểu chung
Thiệp
1. Tác giả
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập. a. Tiểu sử
- GV cho HS phân vai thực hiện chuyên mục
“Chân dung cuộc sống”.
Tìm hiểu về cuộc đời cũng như sự nghiệp của
nhà văn Nguyễn Huy Thiệp:
+ Thân thế, sự nghiệp.
+ Sự nghiệp văn chương.
+ Phong cách sáng tác.
- HS thực hiện nhiệm vụ
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập.
- HS chia vai đóng cặp để thực hiện phỏng
vấn.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo
luận.
- GV mời các nhóm HS phát biểu, yêu cầu cả
lớp nhận xét, bổ sung.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm
vụ học tập.
- GV nhận xét, đánh giá, chốt kiến thức.
- Nguyễn Huy Thiệp: (1950 – 2021)
- Quê quán: Quê gốc ở Thanh Trì, Hà
Nội nhưng sinh ra tại Thái Nguyên.
- Ông được đánh giá là nhà văn có đóng
góp lớn trong việc đổi mới nọi dung và
hình thức nghệ thuật của văn xuôi Việt
Nam.
b. Sự nghiệp văn chương
- Tính đến hiện tại ông để lại cho văn
học Việt Nam hơn 50 truyện ngắn, 10
kịch bản, 4 tiểu thuyết cùng nhiều tác
phẩm phê bình văn học.
- Những tác phẩm nổi tiếng của ông bao
gồm có: Tướng về hưu, Chảy đi sông ơi.
Không có vua, Con gái thủy thần…
Nhiệm vụ 2: Tìm hiểu văn bản “Muối của 2. Văn bản “Muối của rừng”
2.1.NC1a:
HS
rừng”
2.1. Đoạn trích Muối của rừng
khai thác và thẩm
+ Muối của rừng trích từ tập Truyện định các nguồn
4
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập.
- GV chia HS thành 4 nhóm, hướng dẫn HS
cách đọc văn bản và trả lời câu hỏi:
+Nhóm 1: Trình bày xuất xứ của văn bản
Muối của rừng?
+ Nhóm 2: Bố cục và nội dung từng phần của
văn bản Muối của rừng?
+ Nhóm 3: Nhan đề gợi cho em suy nghĩ gì?
+ Nhóm 4: Tóm tắt đoạn trích Muối của
rừng?
- GV yêu cầu HS sử dụng thiết bị cá nhân để
tra cứu nhanh thông tin về loài hoa "Muối của
rừng" và ý nghĩa biểu tượng của nó trong văn
hóa dân gian qua các trang web uy tín về thực
vật học và văn hóa.
- HS thực hiện nhiệm vụ
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập.
- Sau khi HS tự đọc và nêu nhận xét, dùng
ChatGPT/Gemini để nhận một cách lí giải bổ
sung.
Câu lệnh gợi ý: “Chỉ dựa trên ngữ liệu tôi cung
cấp, nêu tối đa 2 nhận xét và chi tiết làm căn
cứ; không đủ căn cứ thì ghi rõ.”
- HS đối chiếu từng ý với văn bản, chấp
nhận/bác bỏ và tự kết luận. Minh chứng: bảng
“ý AI – căn cứ – quyết định của HS”. (NL AI
– 12.A1.2)
- HS suy nghĩ cá nhân và tiến hành thảo luận
trong vòng 3 phút.
- Nhóm nào hoàn thành sớm sẽ được trình bày
và lấy điểm.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo
luận.
- GV mời các nhóm HS phát biểu, yêu cầu cả
lớp nhận xét, bổ sung.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm
vụ học tập.
ngắn Nguyễn Huy Thiệp, NXB Văn học,
Hà Nội.
+ Thời điểm sáng tác Muối của rừng là
vào năm 1986 khi mà mối quan hệ giữa
con người và thiên nhiên cần được nhìn
nhận lại.
II.2. Bố cục
- Có thể chia thành 6 phần như sau:
+ Phần 1: Từ đầu cho đến “nặng nề”:
Ông Diểu gặp đàn khỉ và bắn trúng con
khỉ đực.
+ Phần 2: Tiếp theo đến “buông mồi”:
Ông Diểu chứng kiến khi cái quay lại
dìu khỉ đực chạy đi.
+ Phần 3: Tiếp theo cho đến “từng
đường nét”: Ông Diểu bị khỉ con cướp
sung và chứng kiến những sự lạ.
+ Phần 4: Từ “có tiếng kêu” cho đến “an
toàn”: Ông Diểu leo lên mỏm núi và cứu
chữa con khỉ đực.
+ Phần 5: “Ông Diểu lần mò” đến “con
khỉ đực nằm”: Ông Diểu ôm khỉ đực
xuống núi rồi lại phóng sinh cho nó.
+ Phần 6: còn lại: Ông Diểu ra về và gặp
hoa tử huyền.
II.3. Nhan đề
Nhan đề: Muối của rừng.
+ Nhan đề gợi ra câu chuyện về thiên
nhiên cũng giống như Mảnh trăng cuối
rừng (Nguyễn Minh Châu), hay Đất
rừng phương Nam (Đoàn Giỏi)…
+ Nhan đề gợi ra những chuyện lạ vì
bình thường ta vẫn nghe muối thì gắn
với biển. Trong câu chuyện cũng có
những chi tiết vô cùng lạ lùng liên quan
đến hành trình trải nghiệm của nhân vật
chính – ông Diểu.
5
tư liệu số về tác
giả Nguyễn Huy
Thiệp, đặc điểm
truyện ngắn hiện
đại và các trào
lưu phê bình sinh
thái trên các thư
viện số.
NL AI –
12.A1.2: HS
phân tích vai trò
người–AI và giữ
quyền quyết định
cuối đối với cách
hiểu, lập luận
hoặc sản phẩm.
- GV nhận xét, đánh giá, chốt kiến thức
+ Nhan đề có sự kết nối chặt chẽ với
phần kết của câu chuyện: Ông Diểu
phóng sinh cho con khỉ ra về gặp hoa tử
huyền – “người ta vẫn gọi loài hoa này
là muối của rừng”.
Đây được xem là sự lặp lại có chủ
đích của tác giả về kết cấu mang tính
thông điệp: Con người sẽ được yên bình,
ấm no khi biết sống hòa với thiên nhiên.
II.4. Tóm tắt
Câu chuyện kể về ông Diểu, sau Tết
Nguyên đán đã mang theo khẩu súng của
cậu con trai tặng vào rừng săn bắn và hạ
gục được con khỉ bố trong một gia đình
khỉ có ba thành viên. Khỉ mẹ đã dìu khỉ
bố chạy trốn về phía núi khi nó bị
thương nặng, còn khỉ con thì xuất hiện
túm lấy khủng súng bỏ chạy cùng với bố
mẹ và bị rơi xuống cực. Ông Diểu đã
quyết định leo lên mỏm đá cao và bắt
được khỉ bố bị thương, ông tiến hành
băng bó vết thương rồi bố nó xuống
chân núi. Nhưng ông không ngờ rằng
trong lúc đó con khỉ cái vẫn theo chân
ông không rời phút nào. Cảm động trước
tình cảm của hai con khỉ vợ và khỉ
chồng dành cho nhau ông đã quyết định
phóng sinh con khỉ đực. Ông trần truồng
trở về và gặp hoa tử huyền, loài hoa
hiếm chỉ năm mươi năm mới nở một lần
đây chứng tỏ là một điều lành. Và loài
hoa này thường được gọi là Muối của
rừng.
Hoạt động 2: Khám phá văn bản
a. Mục tiêu: HS vận dụng các tri thức ngữ văn để tìm hiểu theo đúng đặc trưng của
truyện có yếu tố kì ảo trên các phương diện như:
+ Xác định được điểm nhìn và ngôi kể trong truyện ngắn.
6
+ Phân tích trải nghiệm, tâm trạng và nhận thức của ông Diểu.
+ Vai trò của yếu tố kì ảo trong Muối của rừng.
b. Nội dung: Sử dụng SGK chắt lọc kiến thức để tiến hành trả lời các câu hỏi liên quan
đến văn bản Muối của rừng.
c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS và kiến thức HS tiếp thu được liên quan đến
văn bản Muối của rừng.
d. Tổ chức thực hiện
HOẠT ĐỘNG CỦA GV- HS
DỰ KIẾN SẢN PHẨM
NLS
Nhiệm vụ 1: Ngôi kể và điểm nhìn trong II. Khám phá văn bản
Muối của rừng
1. Ngôi kể và điểm nhìn trong Muối
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học của rừng
tập.
a. Ngôi kể và điểm nhìn
- GV chia lớp thành các nhóm thảo luận - Ngôi kể: Truyện được kể theo ngôi
trong vòng 3 phút để trả lời câu hỏi sau thứ ba.
đây.
- Điểm nhìn: Điểm nhìn có sự dịch
+ Truyện được kể từ điểm nhìn nào?
chuyển khi thì của ông Diểu (“hành
+ Phân tích mối quan hệ giữa điểm nhìn động ấy thật là đê tiện”) khi thì là của
của người kể chuyện và điểm nhìn của con khỉ cái (“Nó sẽ cuồng nhiệt hi sinh
nhân vật?
bởi lòng cao thượng của nó sẽ được
- Các nhóm tiếp nhận nhiệm vụ.
thiên nhiên tính điểm. Ông đã lộ mặt là
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập. tên ám sát!”); và khi thì ở điểm nhìn của
- Các nhóm thảo luận để trả lời.
người kể chuyện (“Loài hoa tử huyền cứ
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và ba chục năm nở một lần. Người nào gặp
thảo luận.
hoa tử huyền sẽ gặp may mắn….)
- GV mời đại diện các nhóm lên bảng yêu Sự dịch chuyển điểm nhìn khiến vấn
cầu các nhóm khác nhận xét, góp ý, bổ đề được sáng tỏ nhiều góc, nhiều chiều,
sung.
kết hợp thể hiện cái nhìn sắc lạnh về
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện hiện thực, tạo tính đối thoại, thể hiện
nhiệm vụ học tập.
được sự phồn tạo bí ẩn của đời sống.
- GV nhận xét, chốt kiến thức.
b. Mối quan hệ giữa điểm nhìn người
kể chuyện và điểm nhìn của nhân vật
- Có thể thấy điểm nhìn có sự song
hành và luân chuyển cho nhau trong
suốt đoạn trích.
- Vai trò:
+ Giúp cho câu chuyện trở nên khách
quan hơn.
7
Nhiệm vụ 2: Phân tích trải nghiệm, tâm
trạng và nhận thức của ông Diểu khi đi
săn
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học
tập.
- GV hướng dẫn HS tìm hiểu về văn bản
thông qua 3 trạm dừng chân:
+ Trạm 1: Ông Diểu đã có những ý nghĩ gì
khi chứng kiến đời sống của đàn khỉ trong
khu rừng mùa xuân? Bạn có đồng tình với
những ý nghĩ đó hay không? Vì sao?
+ Trạm 2: Từ lúc đến Hõm Chết, những sự
việc kì lạ đã làm cho ông Diểu thay đổi
cảm xúc và suy nghĩ như thế nào?
+ Trạm 3: Em có nhận xét gì về diện mạo
cũng như tình thế của ông Diểu ở đầu
truyện và cuối truyện?
- GV yêu cầu HS sử dụng công cụ thiết kế
(Canva/Miro) để vẽ biểu đồ biến thiên tâm
lý của ông Diểu, đánh dấu các bước ngoặt
quan trọng tương ứng với các sự kiện kì ảo
trong rừng.
- Các nhóm tiếp nhận nhiệm vụ.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập.
- Các nhóm thảo luận để trả lời.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và
thảo luận.
- Hành trình theo các trạm dừng chân.
- GV theo dõi và điều hành hỗ trợ HS khi
cần.
+ Đi sâu khai thác thế giới nội tâm cùng
suy nghĩ, nhận thức của nhân vật về thế
giới tự nhiên từ đó có thể dễ dàng trogn
việc hiểu và lí giải hành động cua nhân
vật. Đồng thời nhận ra quá trình thay đổi
nhận thức của Ông Diểu về thế giới tự
nhi
2. Phân tích trải nghiệm, tâm trạng
và nhận thức của ông Diểu khi đi săn
a. Khi chứng kiến đờu sống của đàn
khỉ
+ Ông Diểu đã có những ý nghĩ và nhận
xét về con khỉ đầu đàn (“gớm lắm đấy”,
“tự tin đến thô bạo”, con khỉ đực “cái
thằng bố ô trọc ấy”, “đồ phong tình
phóng đãng”, “tên bạo chúa khốn
nạn”… về con khỉ cái (“giống cái bao
giờ cũng dễ phân tâm”, “với giống cái
thì thân thể mình là quan trọng nhất”).
Thể hiện tính chủ quan, cực đoan
cũng như định kiến.
b. Khi đến Hõm Chết
+ Ông chứng kiến những sự việc kì lạ:
Cảnh tượng ở Hõm Chết (“sương mù
dâng lên cuồn cuộn, trông vừa kinh dị,
vừa đầy tử khí”)
Khỉ con màu trắng (“cô hồn của
những bà cô ông mãnh thường biến
thành hình khỉ trắng”).
Chỗ con khỉ đực bị thương (“nằm
trên “ngọn đá phẳng lì và khá chông
chênh”, “cảm tưởng như bất cứ lúc nào
tảng đá cũng có thể lăn nhào”).
Tiếng kêu của khỉ đực (“tựa như
Thần Chết bực mình”, “lắp bắp nghe
như tiếng của trẻ con”.)
Núi lở bất ngờ (“đoạn đường mà ông
8
6.1.NC1a: HS sử
dụng các công cụ
kỹ thuật số để mô
hình hóa sơ đồ tâm
lý nhân vật.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện leo lên lúc nãy loáng cái chỉ còn một vết
nhiệm vụ học tập.
chém thẳng phẳng lì”)
- GV nhận xét, chốt kiến thức.
Chỗ ông Diểu để quần áo (“đùn lên
một đống mối to gần bằng cây rạ”)
Khỉ cái đeo bám “lẽo đẽo đằng sau”,
“lẵng nhẵng bám theo”….
+ Cảm xúc và suy nghĩ của ông Diểu:
“kinh hoàng”, “hay là ma?”, “bàng
hoàng”, “không ngờ”, “rùng mình”,
“kinh hãi”; “giật thót”, “thấy buồn tê
tái”… Diễn biến tâm trạng của ông Diểu
phức tạp từ kinh ngạc – sợ hãi – buồn bã
khi nhận thấy thiên nhiên bị hủy hoại,
khi bị thiên nhiên cảnh báo và trừng
phạt, khi nhận thấy bản tính và phẩm
tính của loài vật.
Những sự việc kì lạ trên hành
trình đi săn khỉ đã làm cho ông Diểu
thay đổi nhận thức và liên tục hành động
“lạ lùng”.
c. Tình thế và diện mạo của ông Diểu
ở đầu và cuối truyện
- Diện mạo cũng như tình thế của ông
Diểu đã có sự thay đổi từ đầu cho đến
cuối truyện cụ thể:
+ Lúc đầu: Ông Diểu đi săn – trang phục
đầy đủ, mang theo súng săn, lương thực
với một tinh thần chủ động, tự tin và tâm
thế kẻ cả, định kiến => Có thể thấy đây
là hình ảnh của một con người cao ngạo
làm chủ tự nhiên, khai thác, hủy hoại tự
nhiên để phục vụ cuộc sống của mình.
+ Cuối truyện: Sau khi bắn khỉ đực và
cứu chữ rồi phóng sinh nó trải qua nhiều
cung bậc cũng như cảm xúc và nhận
thức ông Diểu “trần truồng” ra về. Thiên
nhiên đã tước đoạt của ông quần áo, thức
9
Nhiệm vụ 3: Yếu tố kì ảo trong truyện
Muối của rừng
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học
tập.
- GV yêu cầu HS thảo luận nhóm nhỏ gồm
4 HS theo kĩ thuật Khăn trải bàn với vị trí
ngồi như hình vẽ dưới đây:
-
GV yêu cầu HS đọc văn bản Muối của
rừng và hoàn thành các thử thách:
+ Thống kê và nêu ý nghĩa của những chi
tiết kì ảo trong truyện Muối của rừng?
+ Những chi tiết này thể hiện chủ đề nào
trong tác phẩm?
- HS tiếp nhận nhiệm vụ.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập.
- Các nhóm thảo luận để trả lời.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và
thảo luận.
- GV mời 1 vài nhóm đứng dậy trả lời câu
hỏi.
- GV theo dõi và điều hành hỗ trợ HS khi
cần.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện
ăn cũng như vũ khí nhưng lại trả lại cho
ông trạng thái tự nhiên hòa hợp với đất
trời. => Con người trở về đúng bản ngã
của mình nhỏ bé, khiêm nhường trước
thiên nhiên.
3. Yếu tố kì ảo trong truyện Muối của
rừng
- Những chi tiết kì ảo được liệt kê trong
truyện bao gồm có:
+ Sương mù dâng lên cuồn cuộn sau khi
khỉ con rơi xuống vực và cất lên những
tiếng kêu thảm thiết.
Không khí âm u, đầy tử khí như báo
hiệu sự thâm u của rừng xanh đã lên
tiếng trước tội ác của ông Diểu.
+ “Thoắt nhiên, đất đá từ lưng chừng
núi sụt xuống rào rào như có sức mạnh
nào đấy đổ đẩy. Đoạn đường mà ông leo
lên chỉ có một vết chém phẳng lì”
Thể hiện sự nổi giận của tự nhiên
trước hành động của con người.
+ Hoa tử huyền xuất hiện ở cuối truyện:
Loài hoa báo hiệu những sự tốt lành,
may mắn, ấm no. Thể hiện niềm tin vào
bản chất thuần phác của thiên nhiên và
con người.
Đồng thời cũng là phần thưởng cho
sự lương thiện, thức tỉnh kịp thời của
ông với thiên nhiên.
CHỦ ĐỀ: Thể hiện sự hướng thiện,
ngợi ca vẻ đẹp của thiên nhiên.
10
nhiệm vụ học tập.
Nhiệm vụ 4: Tổng kết giá trị nội dung
nghệ thuật của tác phẩm
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học
tập.
- HS sử dụng kĩ năng tổng hợp, thảo luận
theo cặp dể trả lời câu hỏi:
+ Nhận xét những đặc sắc về nghệ thuật và
nội dung của văn bản Muối của rừng?
- Các nhóm tiếp nhận nhiệm vụ.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập.
- Các nhóm thảo luận để trả lời.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và
thảo luận.
- HS trả lời câu hỏi, chia sẻ suy nghĩ.
- GV quan sát và khích lệ.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện
nhiệm vụ học tập.
- GV nhận xét, chốt kiến thức.
III. Tổng kết
1. Nghệ thuật
+ Cốt truyện xây dựng độc đáo với nhiều
cảm xúc, chi tiết vừa thực lại vừa ảo.
+ Lối kể chuyện tuyến tính hấp dẫn.
+ Xây dựng diễn biến tâm lí nhân vật
phức tạp.
+ Hệ thống ngôn ngữ mộc mạc với độc
thoại nội tâm sắc sảo.
2. Nội dung
+ Mang đến cho người đọc một thông
điệp vô cùng ý nghĩa về mối quan hệ
mật thiết giữa thiên nhiên và con người.
Khi nào con người nhận ra được ý nghĩa
thực sự của thiên nhiên thì sẽ nhận được
món quà quý giá từ thiên nhiên.
+ Đây cũng là kết tinh của sự đấu tranh
giữa cái thiện và cái ác trong mỗi con
người.
BẢNG KIỂM ĐÁNH GIÁ SẢN PHẨM TRÌNH BÀY NỘI DUNG THẢO LUẬN
CÁC NHÓM
STT
Tiêu chí
Xuất hiện
Không xuất
hiện
1
Thể hiện được đúng đủ nội dung
2
Các thể hiện phong phú, không đơn điệu
3
Thiết kế phần trình bày đẹp, sinh động, hấp
dẫn
4
Thể hiện được sâu sắc nội dung
5
Cách thức thể hiện và nội dung hài hòa để lại
ấn tượng sâu sắc với các bạn
3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
a. Mục tiêu: Củng cố lại kiến thức về văn bản Muối của rừng đã học.
b. Nội dung: Sử dụng SGK, kiến thức đã học để trả lời các câu hỏi liên quan.
c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời HS chọn.
d. Tổ chức thực hiện
11
Nhiệm vụ 1: Trả lời câu hỏi trắc nghiệm
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập.
- GV sử dụng các công cụ sáng tạo bài tập tương tác như Kahoot!, Quizizz,
ActivePresenter,… để cùng học sinh ôn tập lại những nội dung vừa học trong bài.
- GV gửi link cho HS để thực hiện làm bài.
- GV lần lượt nêu các câu hỏi:
Trường THPT:………………………
Lớp:…………………………………..
Họ và tên:……………………………..
PHIẾU BÀI TẬP
VĂN BẢN MUỐI CỦA RỪNG
Khoanh tròn vào đáp án đặt trước câu trả lời đúng:
Câu 1: Dòng nào sau đây nói đúng nhất về Nguyễn Huy Thiệp?
A. Là nhà văn có nhiều đóng góp trong việc đổi mới nội dung và hình thức nghệ thuật của
văn xuôi Việt Nam đương đại.
B. Là nhà văn tiên phong trong phong trào thơ văn đương đại.
C. Là nhà thơ có nhiều giải thưởng lớn về văn học nghệ thuật.
D. Là nhà văn tiên phong của văn học hiện đại.
Câu 2: Hành động của con khỉ cái sau khi khỉ đực bị bắn hạ là gì?
A. Nó hoảng loạn khiếp sợ nhưng vẫn cố đến gần nâng khỉ đực dậy.
B. Nó sợ hãi và bỏ trốn thật nhanh.
C. Nó vẫn ôm theo khỉ con để chạy.
D. Nó vẫn điềm nhiên nhìn ông Diểu ánh mắt thù hận.
Câu 3: Con khỉ con sau khi lấy được súng của ông Diểu nó đã làm gì?
A. Nó thử bóp cò.
B. Nó cầm súng và lăn xuống vực.
C. Nó vứt súng xuống vực.
D. Nó đưa súng cho khỉ mẹ.
Câu 4: Vì sao ông Diểu sợ hãi khi đuổi theo con khỉ con để giành lại súng?
A. Vì ông cảm nhận được sự kinh dị và tử khí từ dưới miệng vực bốc lên.
B. Vì ông bị con khỉ con giành súng và nó chĩa súng về phía ông.
C. Vì ông gặp ma.
D. Vì ông sợ hãi tột cùng vì suýt bị rơi xuống vực.
Câu 5: Khu vực đáng sợ nhất trong thung lũng có tên là gì?
12
A. Hang Cọp.
B. Hang Thung Lũng.
C. Hõm Chết.
D. Tử Thần.
Câu 6: Ông Diểu đã cầm máu cho con khỉ bằng:
A. Cái quần lót của ông.
B. Bằng nhúm cỏ Lào.
C. Bằng cây dương sỉ.
D. Bằng ít thuốc lá ông cầm theo bên người.
Câu 7: Khi rừng kết muối là điểm báo gì?
A. Đất nước thanh bình mùa màng phong túc.
B. Điềm báo nạn dịch hoành hành khắp nơi.
C. Điềm báo những nguy hiểm cận kề cho người đi rừng.
D. Điềm báo một năm đầy chông gai thử thách.
Câu 8: Loài hoa được mệnh danh là Muối của rừng có tên là gì?
A. Hoa tử huyền
B. Hoa ban
C. Hoa xuyến chi
D. Hoa muồng
Câu 9
 








Các ý kiến mới nhất