CHỦ ĐỀ
NGHỆ THUẬT THƠ TRÀO PHÚNG CỦA NGUYỄN KHUYẾN VÀ TRẦN TẾ XƯƠNG
Thông tin chung:
Đơn vị:
Lĩnh vực: Ngữ văn
Người viết: Trương Thị Cẩm Xuân
Nội dung:
NGHỆ THUẬT THƠ TRÀO PHÚNG
CỦA NGUYỄN KHUYẾN VÀ TRẦN TẾ XƯƠNG
Thông tin chung:
Giới thiệu chung
Nội dung chương trình các môn được tích hợp trong chủ đề
Các bài được tích hợp: SGK Nâng cao
- Tiến sĩ giấy, Ngữ văn 11, 1tiết
- Vịnh khoa thi Hương, đọc thêm Ngữ văn 11, 1tiết
b. Phương án dạy học chủ đề
- Thời điểm thực hiện: Phân phối chương trình
- Số tiết thực hiện: 1 đến 1,5 tiết.
- Đối tượng dạy học: Lớp 11
c. Ý nghĩa xây dựng chủ đề
- Giúp học sinh có những kiến thức mở rộng về nghệ thuật trào phúng nhằm đáp ứng yêu cầu của chương trình thi chọn học sinh giỏi.
- Giúp học sinh có những kỹ năng làm việc nhóm một cách tích cực, hợp tác đạt hiệu quả và có những kỹ năng sống trong môi trường học tập nhóm.
Mục tiêu của chủ đề tích hợp:
Kiến thức:
- Tiến sĩ giấy: Tiếng cười nhẹ nhàng mà thâm thúy châm biếm hạng người chỉ có hư danh mà không có thực học. Chút thoáng tự trào về sự bất lực trước thời cuộc của bản thân
- Vịnh khoa thi hương : Cảm nhận được thái độ phản đối, tấm lòng yêu nước của nhà thơ
- Có những kiến thức khái quát như khái niệm và biểu hiện của nghệ thuật trào phúng thể hiện trong tác phẩm văn chương.
Kỹ năng:
- Làm việc nhóm
- Trình bày một vấn đề và bảo vệ quan điểm cá nhân.
- Cảm nhận và phân tích một vấn đề từ tác phẩm văn học
- Liên hệ so sánh một vấn đề giữa các tác phẩm
- Vận dụng kiến thức văn học để giải quyết tình huống thực tiễn.
Định hướng phát triển phẩm chất, năng lực cho học sinh:
Giúp HS phát triển những phẩm chất sau:
+ Năng lực phê phán, đấu tranh với những biểu hiện xấu xa
+ Hình thành ý thức học thật, kiến thức thật để góp phần dựng xây đất nước
Giúp HS rèn luyện và phát triển năng lực:
+ Tự học: phát hiện nghệ thuật trào phúng trong các tác phẩm nêu trên.
+ Giải quyết vấn đề và sáng tạo: tìm ra và phân tích cụ thể các biểu hiện nghệ thuật trào phúng tác phẩm trên, thấy được cảm hứng yêu nước nhà văn gửi gắm.
+ Năng lực thẩm mĩ: bồi dưỡng năng lực phê phán cái xấu
+ Năng lực hợp tác: giúp HS tăng cường đoàn kết, giúp đỡ nhau vượt qua khó khăn.
Sản phẩm cuối cùng: (?)
Phương pháp dạy học
Phát vấn, diễn giảng
Thảo luận, trình bày một vấn đề
Kế hoạch dạy học
Khởi động:
- Đặt câu hỏi về tính trào phúng trong văn học, những biểu hiện của tính trào phúng ở một số tác phẩm văn học dân gian. Sau đó dẫn đến tính trào phúng trong một số tác phẩm văn xuôi trung đại.
Hình thành kiến thức:
Nội dung
Định hướng của giáo viên
Hoạt động của học sinh
Kết quả học tập

Khái quát về nghệ thuật trào phúng
Phát vấn:
1. Thế nào là trào phúng?
2. Biểu hiện của nghệ thuật trào phúng
3. Giới thiệu một số tác phẩm mà các em biết mang tính trào phúng
- Học sinh chuẩn bị bài trước theo yêu cầu của GV.
- Học sinh làm việc cá nhân.
- Nhân xét, bổ sung ý kiến của bạn.
Học sinh hình thành kiến thức về nghệ thuật trào phúng: Đó là những sáng tác viết ra để chế giễu, đả kích những thói hư, tật xấu, những con người và sự việc tiêu cực bằng cách gây cho người đọc cái cười mang tính chất chê bai, phê phán, răn bảo.

Nghệ thuật trào phúng trong bài Tiến sĩ giấy (Nguyễn Khuyến) và Vịnh khoa thi Hương(Trần Tế Xương)
1. Trào phúng để chê bai những hiện tượng xấu xa
- Giáo viên chuẩn bị vấn đề cần thảo luận theo nhóm để học sinh tự chuẩn bị ở nhà.

- Tại lớp, GV mời đại diện nhóm trình bày kết quả thảo luận.

- Câu hỏi thảo luận
Phân tích và minh chứng biểu hiện tính trào phúng về nội dung trong tác phẩm
- Nhóm 1: . Tiến sĩ giấy (Nguyễn Khuyến)
- Nhóm 2: Vịnh khoa thi hương (Trần Tế Xương)





Bước 1: HS tổ chức nhóm, thảo luận theo yêu cầu của GV (Trong nhóm có nhóm trưởng, thư ký)
Bước 2: Đại diện nhóm trình bày kết quả học tập của nhóm.
Bước 3