Mĩ thuật
CHỦ ĐỀ 5: SỰ KẾT HỢP CỦA CÁC HÌNH KHỐI KHÁC NHAU
BÀI 10: LÀM QUEN VỚI HÌNH TƯƠNG PHẢN (2 tiết)
I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT

1. Năng lực: 
a. Năng lực đặc thù:
- Quan sát và nhận biết: Nhận biết được các hình tương phản
trong mỹ thuật và cuộc sống. Phân biệt được các cặp hình tương
phản (to - nhỏ, dài - ngắn, tròn - vuông…).
- Thể hiện và sáng tạo:
+ Sử dụng được các yếu tố tương phản để tạo ra sản phẩm mỹ
thuật đơn giản. Phát triển kỹ năng vẽ, cắt, dán để thể hiện ý tưởng
về hình tương phản.
+ Thể hiện khả năng sáng tạo khi kết hợp các yếu tố tương phản
để tạo ra sản phẩm độc đáo. Biết tìm tòi, khám phá cách ứng
dụng hình tương phản vào các hoạt động mỹ thuật và đời sống

- Phân tích và đánh giá: Nêu được nhận xét về sự khác biệt giữa
các hình tương phản trong sản phẩm của bản thân và bạn bè. Hiểu
được ý nghĩa của hình tương phản trong bố cục và thiết kế mỹ
thuật.
b. Năng lực chung:
- Tự chủ và tự học: Tìm tòi, quan sát các hình ảnh tương phản
trong thực tế để ứng dụng vào bài học.
- Giao tiếp và hợp tác: Trao đổi, thảo luận với bạn bè về các ý
tưởng sử dụng hình tương phản. Tham gia hoạt động nhóm để
hoàn thành bài tập hoặc sản phẩm mỹ thuật.
- Giải quyết vấn đề và sáng tạo: Ứng dụng các kiến thức về hình
tương phản để giải quyết yêu cầu sáng tạo trong bài học. Tự sáng
tạo các bố cục mới từ các yếu tố tương phản.
c. Năng lực khác:
- Thẩm mỹ: Phát triển cảm nhận thẩm mỹ thông qua việc quan sát
và sáng tạo với các hình tương phản.

- Kỹ năng vận động: Rèn luyện sự khéo léo qua các hoạt động vẽ,
cắt, dán, và sắp xếp bố cục.
- Tư duy logic: Xác định và lựa chọn hình tương phản phù hợp để
thể hiện ý tưởng mỹ thuật
2. Phẩm chất:
- Chăm chỉ: Thể hiện sự kiên trì, tỉ mỉ trong quá trình thực hành
các hoạt động vẽ, cắt, dán, và sắp xếp hình tương phản để hoàn
thành sản phẩm mỹ thuật.
- Trách nhiệm: Có ý thức thực hiện tốt nhiệm vụ học tập cá
nhân và nhóm. Giữ gìn dụng cụ học tập và bảo quản sản phẩm
mỹ thuật của mình và bạn bè.
- Nhân ái: Thể hiện tinh thần đoàn kết, hỗ trợ bạn bè trong hoạt
động nhóm. Biết lắng nghe và tôn trọng ý kiến của bạn khi thảo
luận về các sản phẩm nghệ thuật.
3. Kiến thức, kĩ năng

- Biết được hình tương phản về hình dạng, kích thước. Bước đầu
làm quen và tìm hiểu vẻ đẹp của sản phẩm, tác phẩm mĩ thuật có
hình tương phản về hình dạng kích thước.
- Kết hợp được một số hình tương phản về hình dạng hoặc kích
thước để tạo sản phẩm theo ý thích.
- Trưng bày và chia sẻ được cảm nhận về sản phẩm của mình, của
bạn.
II. ĐỒ DÙNG DẠY HỌC

1. Học sinh: 
- Sgk, vở thực hành.
- Giấy A4, bút chì, sáp màu, màu dạ…
2. Giáo viên: 
- Sgk, Sgv, giáo án điện tử
- Giấy A4, bút chì, sáp màu, màu dạ…
- Máy tính, máy chiếu.
III. PHƯƠNG PHÁP VÀ HÌNH THỨC DẠY HỌC

1. Phương pháp dạy học chủ yếu:

a. Phương pháp quan sát:
- Giáo viên hướng dẫn học sinh quan sát các hình ảnh minh họa
hoặc vật thật để nhận biết các đặc điểm của hình tương phản (to nhỏ, dài - ngắn, tròn - vuông, v.v.).
- Học sinh quan sát các sản phẩm mỹ thuật mẫu để nhận diện sự
ứng dụng của yếu tố tương phản trong nghệ thuật.
b. Phương pháp thực hành:
- Học sinh thực hành vẽ, cắt, dán và sắp xếp các hình tương phản
để tạo ra sản phẩm cá nhân hoặc nhóm.
- Khuyến khích học sinh thử nghiệm nhiều cách sắp xếp khác
nhau để phát huy sự sáng tạo.
c. Phương pháp thảo luận nhóm:
- Học sinh được chia thành các nhóm nhỏ để cùng nhau thảo luận
về cách ứng dụng hình tương phản trong sản phẩm.
- Giáo viên tổ chức cho học sinh chia sẻ và nhận xét sản phẩm
của nhau, phát triển kỹ năng giao tiếp và tư duy phản biện.

d. Phương pháp gợi mở, vấn đáp:
- Giáo viên đặt câu hỏi dẫn dắt để khơi gợi suy nghĩ và giúp học
sinh tìm ra các đặc điểm của hình tương phản.
- Học sinh tự trả lời hoặc đưa ra ý kiến cá nhân về cách sử dụng
hình tương phản trong mỹ thuật.
e. Phương pháp trò chơi học tập:
- Tổ chức các trò chơi liên quan đến việc phân biệt hoặc ghép nối
các hình tương phản để tạo không khí học tập hứng thú và hiệu
quả.

3. Hình thức dạy học chủ yếu:
a. Dạy học cá nhân:
- Học sinh thực hiện các nhiệm vụ học tập độc lập như quan sát,
vẽ, cắt, dán, và sáng tạo sản phẩm mỹ thuật theo ý tưởng cá
nhân.

- Giáo viên hỗ trợ từng học sinh khi cần, đặc biệt là những học
sinh gặp khó khăn trong việc nhận biết và ứng dụng hình tương
phản.
b. Dạy học nhóm:
- Học sinh làm việc theo nhóm nhỏ để:
+ Thảo luận, chia sẻ ý tưởng về hình tương phản.
+ Hợp tác sáng tạo sản phẩm chung, ví dụ: sắp xếp các hình
tương phản thành một bức tranh nhóm.
+ Phát huy tinh thần hợp tác, học hỏi lẫn nhau trong quá trình
học tập.
c. Dạy học toàn lớp:
- Giáo viên tổ chức các hoạt động chung như:
+ Giới thiệu bài học, cung cấp kiến thức cơ bản về hình tương
phản.
+ Hướng dẫn quy trình thực hiện bài tập.
+ Tổ chức trò chơi hoặc hoạt động nhận biết hình tương phản để
tăng hứng thú.

+ Tổng kết bài học, nhận xét và đánh giá sản phẩm của học
sinh.
d. Dạy học trải nghiệm:
- Học sinh tham gia các hoạt động thực tế như:
+ Quan sát và nhận diện hình tương phản trong tự nhiên hoặc
môi trường xung quanh.
+ Sử dụng các vật liệu sẵn có (giấy màu, hình cắt sẵn, vải, lá
cây, v.v.) để tạo sản phẩm mỹ thuật có hình tương phản.
e. Hình thức trình bày và chia sẻ sản phẩm:
- Học sinh trưng bày sản phẩm của mình hoặc nhóm mình trước
lớp.
- Tham gia nhận xét, đánh giá sản phẩm của bạn bè, từ đó rút
kinh nghiệm và phát triển kỹ năng.

TIẾT 1

Hoạt động của Giáo viên

Hoạt động của Học sinh

1. Hoạt động Mở đầu ( 3-5 phút)
- GV tổ chức trò chơi: Ai nhanh, ai đúng.
- GV phổ biến cách chơi, luật chơi:
+ GV chia lớp làm 3 đội.

- HS lắng nghe và tham gia trò chơi.
- HS chia đội.
- HS lắng nghe.

+ GV cho hs nghe bài hát: Các hình cơ
bản của ngọc Lan.

- HS viết tên các hình cơ bản.

+ GV yêu cầu hs viết tên các hình cơ bản
xuất hiện trong bài hát. Thời gian 2 phút.
- GV nhận xét kết quả chơi của các đội.
- GV liên hệ, giới thiệu bài mới.
2. Hoạt động Hình thành kiến thức
mới (15-16 phút)

 - Hs lắng nghe

a. Quan sát, nhận thức (Từ 7 - 10

- Hs quan sát.

phút)
- GV yêu cầu HS quan sát hình 1,2 Sgk
trang 39.
+ Nêu tên các hình cơ bản có ở hình 1 và
hình 2?

+ Hình 1: hình tròn và hình vuông.
+ Hình 2: hình vuông và hình
vuông.

- HS chia nhóm, thảo luận.
+ Cặp hình số 1: khác nhau về hình

- GV yêu cầu hs thảo luận nhóm đôi.

dạng.

+ Chỉ ra sự khác nhau về hình dạng ở cặp + Cặp hình số 2: khác nhau về kích
hình số 1 và kích thước ở cặp hình số 2? thước.
- HS nhận xét.
- Hs lắng nghe.
- GV nhận xét, bổ sung: Sự khác nhau về
hình dạng, kích thước là một trong những  - HS chơi trò chơi.
biểu hiện của sự tương phản.
- Gv tổ chức trò chơi: nhanh mắt, nhanh - Hs quan sát.
- HS chia nhóm, thảo luận, viết đáp

tay.

án vào bảng phụ.

- Gv chiếu hình 1, 2, 3 sgk trang 40.
- Gv yêu cầu Hs thảo luận nhóm 4.

- Đại diện nhóm chia sẻ kết quả

+ Chỉ ra các cặp hình tương phản về hình + Tương phản về kích thước: H1 và
dạng, kích thước.

H4; H5 và H8; H4 và H8.

- Yêu cầu đại diện nhóm chia sẻ

+ Tương phản về kích thước: H5 và
H6; H5 và H3; H4 và H3.
- HS nhận xét.
- Hs lắng nghe.

- Gv mời một số hs nhận xét

- Hs quan sát và lắng nghe.

- Gv nhận xét kết quả chơi của các nhóm.
Tuyên dương nhóm có câu trả lời đúng. - Hs trả lời.
- Gv chiếu và giới thiệu một số hình ảnh
sgk trang 40.
+ Em hãy chỉ ra cặp hình tương phản về
hình dạng, kích thước có trong mỗi hình?

- Hs nhận xét.
- Hs lắng nghe

- Gv mời một số hs nhận xét
- Gv nhận xét, bổ sung: Hình tương phản
- HS quan sát.
xuất hiện nhiều trong cuộc sống, trong
sản phẩn, tác phẩm mĩ thuật
b. Hướng dẫn cách thực hành (Từ 5 - - Hs trả lời.
10 phút)
- Gv yêu cầu HS quan sát hình gợi ý một - HS chia nhóm, thảo luận theo
số cách tạo sản phẩm có hình tương phản hướng dẫn.
sgk trang 41.
+ Có mấy cách tạo sản phẩm có hình
tương phản? Đó là những cách nào?
- Gv chia lớp thành 2 nhóm lớn.
- Gv yêu cầu hs thảo luận nhóm 4.

- Đại diện nhóm trình bày kết quả

+ Nhóm 1: tìm hiểu các bước tạo sản

thảo luận.

phẩm đàn cá (tương phản về kích thước) - HS lắng nghe và nhận xét.
+ Nhóm 2: tìm hiểu cách tạo hình và
- HS quan sát và lắng nghe.

trang trí chậu cây xương rồng (tương
phản về hình dạng)
- GV mời đại diện nhóm trả lời

- Hs và gv nhận xét phần trả lời của các
nhóm.
- Gv hướng dẫn hs cách tạo sản phẩm.
*Cách 1: Tạo sản phẩn đàn cá.
+ Bước 1: Vẽ hình tròn lớn ở trung tâm
tờ giấy, vẽ thêm một số chi tiết để tạo
hình cá mẹ. Vẽ thêm một số hình tròn
nhỏ và vẽ thêm chi tiết tạo hình cá con.
+ Bước 2: Vẽ nền tạo màu xanh của
nước.
+ Bước 3: Vẽ màu (vẽ màu ở hình ảnh
chính trước, màu ở hình ảnh phụ và màu
nền sau)

- HS quan sát và lắng nghe.

* Cách 2:Tạo hình và trang trí chậu cây
xương rồng.
- GV chiếu hình gợi ý cách:
+ Bước 1: Vẽ 2 hình tương phản (hình

- HS trả lời theo cảm nhận

tròn và hình vuông) cân đối với phần
giấy.
+ Bước 2: Vẽ thêm các chi tiết và trang

- Hs lắng nghe, ghi nhớ

trí tạo hình chậu cây xương rồng.
+ Bước 3: Vẽ màu đậm, màu nhạt vào
hình chậu cây xương rồng.
+ Bước 4: Vẽ màu nền tạo không gian
cho tranh.

- Hs chia nhóm, thực hành.

- Gv chiếu một số sản phẩm tham khảo
của các em HS năm trước.
- Em có nhận xét gì về hình dáng và màu
sắc của các sản phẩm trên?

- HS làm bài theo hướng dẫn.

- Em ấn tượng với sản phẩm nào nhất? vì
sao?

- Hs trưng bày sản phẩm.

- Gv chốt kiến thức: Có nhiều cách tạo
sản phẩm có hình tương phản.
3. Hoạt động Luyện tập, thực hành (8-

- HS giới thiệu, chia sẻ vầ sản phẩm
của mình.

10 phút)

- HS khác nhận xét.

a. Thực hành, sáng tạo sản phẩm

- HS lắng nghe.

- Gv yêu cầu hs ngồi theo nhóm, thực
hành cá nhân.
- Gv nêu yêu cầu thực hành: Em hãy vẽ 1
bức tranh có hình tương phản theo ý
- HS trả lời.
thích.
- Gv bao quát lớp, hướng dẫn hs thực

- Hs lắng nghe.

hành
b. Phân tích và đánh giá
- Gv yêu cầu HS trưng bày sản phẩmtrên

- 2-3hs trả lời.

bảng.
- Gv gợi ý hs giới thiệu và chia sẻ về sản
phẩm của mình.
 - Gv mời một số hs nhận xét
- Gv nhận xét chung, tuyên dương những
hs có sản phẩm đẹp. Động viên, khuyến
khích những hs làm bài còn chậm
4. Hoạt động Vận dụng (2 phút)
- Gv yêu cầu HS:
+ Tìm các hình ảnh tương phản có trong
lớp học?
- GV nhận xét, bổ sung.
* Tổng kết tiết học (2-3 phút)
+ Nêu 3 điều em biết qua bài học hôm
nay?
- Gv hệ thống kiến thức bài.

- Hs lắng nghe.

- Dặn dò:
+ Giữ gìn sản phẩm cẩn thận để giờ sau
thực hành tiếp.
+ Chuẩn bị đồ dùng học tập cho bài sau.
 

TIẾT 2
Hoạt động của Giáo viên

Hoạt động của Học sinh

1. Hoạt động Mở đầu (2-3phút)
- Hát và vận động.

- HS hát và vận động.

- Gv kiển tra đồ dùng học tập và sản phẩm - Hs trưng bày sản phẩm và đồ
tiết trước của hs.

dùng học tập.
- Tổ trưởng kiển tra, báo cáo.

- Gv nhận xét.

- Hs lắng nghe.

- Gv liên hệ giới thiệu bài.

- Hs nhắc lại tên bài.

2. Hoạt động Hình thành kiến thức
mới (8-10 phút)
a. Quan sát, nhận biết (5 phút)
- Gv trưng bày một số sản phẩm tiết trước
của hs.

- HS trưng bày sản phẩm.

- HS lên bảng chỉ tranh.

- Gv yêu cầu hs lên bảng chỉ ra các hình
ảnh tương phản có trong sản phẩm.

- HS khác quan sát và nhận xét.

- Hs và gv nhận xét, bổ sung.
b. Hướng dẫn hoặc gợi mở cách thực
hành, sáng tạo (3 - 5 phút)

- HS trả lời.

- GV yêu cầu hs nhắc lại các bước tạo sản
phẩm đàn cá và tạo hình,trang trí chậu cây
xương rồng.
- Hs và Gv nhận xét, bổ sung.
- Gv yêu cầu hs quan sát sản phẩm của
bạn trên bảng.

- Hs nhận xét.
- Hs quan sát.

+ Chưa hoàn thành.

+ Hs trả lời.

+ Sản phẩm của bạn đã hoàn thành chưa? + HS nhận xét.
+ Theo em để hoàn thành sản phẩm có
hình tương phản tiếp theo ta cần làm gì?
- Gv và Hs nhận xét, bổ sung.
3. Hoạt động Luyện tập, thực hành (18- - Hs chia nhóm, thực hành.
20 phút)
a. Thực hành, sáng tạo sản phẩm (15

- Hs lắng nghe và thực hành.

phút)
- Gv yêu cầu hs ngồi theo nhóm, thực
hành cá nhân.
- Gv nêu yêu cầu thực hành: Em hãy hoàn
thiện bức tranh có hình tương phản đã làm

- HS làm bài theo hướng dẫn.

ở tiết trước.
* Với hs đã hoàn thành bài tiết trước có

- Hs trưng bày sản phẩm.

thể tạo sản phẩm nhóm bằng cách ghép

- HS giới thiệu, chia sẻ về sản

các sản phẩm cá nhân (bức tranh đàn cá

phẩm.

hoặc vườn xương rồng)
- Gv bao quát lớp, hướng dẫn hs thực
hành.

- HS lắng nghe, nhận xét.

b. Phân tích và đánh giá (3 - 5 phút)
- Gv hướng dẫn hs trưng bày sản phẩm.
- Gv yêu cầu hs giới thiệu, chia sẻ về sản

- HS tự đánh giá.
- Hs lắng nghe.

phẩm của mình, của bạn.
+ Tên của sản phẩm.
+ Hình ảnh tương phản.
+ Màu sắc.

 - Hs quan sát.

- Gv yêu cầu hs nhận xét sản phẩm của
bạn

- Xé, cắt, dán.

- Gv yêu cầu hs tự đánh giá.
- Gv nhận xét chung, tuyên dương những
hs, nhóm hs có ý thức học tập tốt, có sản
phẩm đẹp. Động viên, khuyến khích hs
làm bài còn chậm.

- Hs nhận xét
- Hs lắng nghe.

4. Hoạt động vận dụng (2-3phút)
- Gv chiếu một số cách tạo sản phẩm mĩ
thuật có hình tương phản.
+ Theo em để tạo các sản phẩm mĩ thuật

- 2-3hs trả lời.
- Hs lắng nghe.

có hình tương phản ngoài các cách chúng
ta đã được học còn có cách nào khác?
- Gv và Hs nhận xét, bổ sung.
- Gv khuyến khích hs về nhà tạo sản
phẩm có hình tương phản bằng các cách
khác nhau.
* Tổng kết bài học (2-3 phút)
+ Nêu 3 điều em biết qua bài học hn?
- Gv hệ thống kiến thức bài:
+ Hình khác nhau về hình dạng, kích
thước…thường gọi là hình tương phản.
+ Có nhiều cách sắp xếp hình tương phản

- Hs thực hiện theo yêu cầu.

để tạo lên sản phẩm mĩ thuật theo ý thích.
- Dặn dò:  Chuẩn bị đồ dùng học tập cho
bài sau.
IV. ĐIỀU CHỈNH SAU BÀI DẠY 
- GV cần bao quát và hướng dẫn cụ thể hơn đối với những học
sinh còn lúng túng trong hoạt động thực hành.