Ngày ….tháng…năm….
Tiết: 71-72
LƯU BIỆT KHI XUẤT DƯƠNG
Phan Bội Châu

A. Mục tiêu bài học:
1. Kiến thức:
- Vẻ đẹp hào hùng lãng mạn của chí sĩ cách mạng trong buổi đầu ra đi tìm đường cứu nước.
- Giọng thơ tâm huyết, sôi sục đầy lôi cuốn.
2. Kĩ năng:
Đọc hiểu thơ thất ngôn đường luật theo đặc trưng thể loại.
3. Thái độ:
Tích hợp KNS.
- Giáo dục lòng yêu nước, tự cường dân tộc.
B. Chuẩn bị bài học:
1. Giáo viên:
1.1 Dự kiến bp tổ chức hs hoạt động dạy học:
- Phương pháp đọc hiểu. Phân tích, tổng hợp, trao đổi thảo luận nhóm.
- Tích hợp phân môn Làm văn. Tiếng Việt. Đọc văn.
1.2. Phương tiện:
Sgk, giáo án, đọc tài liệu tham khảo.
2. Học sinh:
- Hs chủ động tìm hiểu bài qua hệ thống câu hỏi sgk.
C. Hoạt động dạy và học:
1. Ổn định tổ chức:
2. Kiểm tra bài cũ:
Phân tích tâm trạng của Ro-mê-ô và Giu-li-ét trong tình yêu và thù hận ?
3. Bài mới.
“Chúng ta có thể nói rằng trong lịch sử giải phóng dân tộc Việt Nam , trước Chủ tịch Hồ Chí Minh , Phan Bội Châu là một nhân vật vĩ đại” (Tôn Thất Phiệt). Phan Bội Châu là linh hồn của phong trào giải phóng Tổ quốc khoảng 25 năm đầu thế kỉ XX. Tên tuổi ông gắn liền với các tổ chức yêu nước như Duy Tân hội, Phong trào Đông Du,… Tên tuổi ông còn gắn liền với hàng trăm bài thơ, hàng chục cuốn sách… Trước lúc lên đường sang Nhật Bản, ông đã viết bài thơ “Lưu biệt khi xuất dương”. Bài thơ là một mốc son chói lọi của nhà chí sĩ Phan Bội Châu.
Hoạt động của Giáo viên và Học sinh
Nội dung cần đạt

Hoạt động 1: Gv hướng dẫn Hs đọc hiểu khái quát.
Gv yêu cầu Hs đọc hiểu phần tiểu dẫn và đưa ra câu hỏi Hs trả lời.
- Hãy nêu vài nét về tác giả?
(Hs trả lời, Gv nhận xét chốt ý)
- Em hãy cho biết hoàn cảnh ra đời của bài thơ?
Tình hình xã hội của nước ta đầu thế kỉ XX?
(Tình hình chính trị trong nước đen tối, các phong trào yêu nước thất bại, ảnh hưởng của tư tưởng dân chủ tư sản từ nước ngoài tràn vào.)
Gv cho Hs đọc bài thơ.
Nêu ý nghĩa bài thơ ?
Hoạt động 2: Gv hướng dẫn Hs đọc hiểu .
- Hai câu đề tác giả nêu lên quan niệm gì? Từ ngữ nào thể hiện điều này?
Quan niệm này có giống với quan niệm của các nhà thơ nhà văn trong văn học trung đại không? Tìm những câu thơ thể hiện điều này?



-Ư bách niên nghĩa là gì? Cái tôi xuất hiện như thế nào?
- Sự chuyển đổi giọng thơ từ khẳng định (câu 3) sang câu nghi vấn (câu 4) có ý nghĩa gì?

Đây có phải là cái tôi hoàn toàn mang tính cá nhân không? Vì sao?




-Tác giả đưa ra tình cảnh cụ thể của đất nước. Đó là tình cảnh gì?(nỗi đau, nỗi nhục mất nước)



Tác giả đề xuất tư tưởng mới mẻ về nền học vấn cũ như thế nào?
(mang trong mình ý chí giải phóng dân tộc cùng nỗi nhục mất nước, ảnh hưởng tân thư…PBc nhìn thấy sự vô ích của lối cũ; là một nhà nho ông thấy được ý nghĩa Nho học trong việc đào luyện con người phù hợp với đòi hỏi thời kì lịch sử)

Hình ảnh nào trong câu thơ nói lên tư thế và khát vọng của nhân vật trữ tình trong buổi ra đi tìm đường cứu nước? Em có nhận xét gì về cách dịch của tác giả?
(- “Trường phong”(ngọn gió dài)
“thiên trùng bạch lãng”(ngàn lớp sóng bạc)) Tư thế: “nhất tề phi”-
( Hình tượng kì vĩ.)
Câu 8 dịch thơ chưa sát.
Hoạt động 3: Hướng dẫn Hs tổng kết.
Em hãy nêu những giá trị nội dung và nghệ thuật của bài thơ?



Hoạt động 4 : HS đọc ghi nhớ SGK
I. Tìm hiểu chung:
1. Tác giả:
- Phan Bội Châu (1867 - 1940)
- Quê: Đan Nhiễm – Nam Đàn – Nghệ An.
- Là một người yêu nước và cách mạng “vị anh hùng, vị thiên