Bài 8 - Tiết 37
Tuần 8
LỤC VÂN TIÊN CỨU KIỀU NGUYỆT NGA
(Trích truyện Lục Vân Tiên – Nguyễn Đình Chiểu)

I. MỤC TIÊU:
1. Kiến thức: Giúp Hs:
- Hiểu biết bước đầu về tác giả Nguyễn Đình Chiểu và tác phẩm Lục Vân Tiên.
- Thể loại thơ lục bát truyền thống của dân tộc qua tác phẩm truyện Lục Vân Tiên.
- Những hiểu biết bước đầu về nhân vật, sự kiện, cốt truyện trong tác phẩm.
- Khát vọng cứu người, giúp đời của tác giả và phẩm chất của 2 nhân vật Lục Vân Tiên và Kiều Nguyệt Nga.
2. Kỹ năng:
- Đọc – hiểu một đoạn trích truyện thơ.
- Nhận diện và hiểu được tác dụng của các từ địa phương Nam Bộ được sử dụng trong đoạn trích.
- Cảm nhận được vẻ đẹp của hình tượng nhân vật lí tưởng theo quan niệm đạo đức mà Nguyễn Đình Chiểu đã khắc hoạ trong đoạn trích.
3. Thái độ:
- Giáo dục Hs lòng nhân nghĩa, hướng đến điều thiện, điều tốt đẹp.
II. NỘI DUNG HỌC TẬP:
- Đọc – tìm hiểu về Nguyễn Đình Chiểu và Truyện Lục Vân Tiên.
- Phân tích đoạn trích Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga.
- Nội dung và nghệ thuật của văn bản.
III CHUẨN BỊ:
1. Giáo viên: Tác phẩm Lục Vân Tiên, tranh ảnh, bảng phụ.
2. Học sinh: Vở bài soạn, soạn bài, dụng cụ học tập.
IV. TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP:
1/ Ổn định tổ chức và kiểm diện:
2/ Kiểm tra miệng:
? Đọc các câu thơ nói lên tâm trạng của Kiều khi ở lầu Ngưng Bích? (3đ)
- Hs đọc 8 câu thơ cuối.
? Cho biết tâm trạng của nàng trong các câu thơ đó? Biện pháp nghệ thuật sử dụng trong đoạn thơ? (5đ)
- Cánh buồm thấp thoáng gợi nỗi nhớ quê nhà.
- Cánh hoa trôi gợi lên thân phận nổi trôi của Kiều.
- Màu cỏ úa gợi cuộc sống bi thương.
-Tiếng sóng gợi sóng gió cuộc đời.
-> Dùng nghệ thuật tả cảnh ngụ tình và điệp ngữ.
=> Gv kiểm tra vở soạn của hs (2 điểm).
3/ Tiến trình bài học:

Hoạt động của giáo viên và học sinh
Nội dung bài học

* Hoạt động 1: Vào bài
* Hoạt động 2: Tìm hiểu chung
- Hs đọc chú thích sgk/112.
? Qua phần chú thích: em hãy nêu các ý chính nói về cuộc đời của Nguyễn Đình Chiểu?
- Học sinh trả lời, giáo viên mở rộng thêm, sau đó chốt ý chính để ghi bảng: Bị mù lòa, đường công danh nghẽn lối, tình duyện trắc trở, về quê nhà lại gặp buổi loạn li -> Nỗi đau trước tình cảnh lầm than của dân tộc).
? Từ đó em có nhận xét gì về cuộc đời của Nguyễn Đình Chiểu?
- Học sinh tự nhận xét theo cảm nhận của mình.
? Tuy cuộc đời bất hạnh nhưng ở Nguyễn Đình Chiểu có nhân cách gì đáng trân trọng?
- Làm thầy thuốc, dạy học, nhà thơ…
? Còn thái độ của ông đối với bọn xâm lược như thế nào?
- Học sinh trả lời.
* Giáo viên có thể lấy thêm dẫn chứng minh họa về quan điểm sáng tác của Nguyễn Đình Chiểu:
“Chở bao nhiêu đạo thuyền không khẩm.
Đâm mấy thằng gian bút chẳng tà”.
? Nêu vài nét về sự nghiệp sáng tác của ông?
- Sáng tác nhiều tác phẩm bằng chữ Nôm có giá trị nhằm truyền bá đạo lí làm người như: Truyện Lục Vân Tiên, Dương Từ – Hà Mậu …
- Cổ vũ lòng yêu nước, ý chí cứu nước: Chạy giặc, Văn tế nghĩa sĩ cần Giuộc …
? Qua các chi tiết trên, em có kết luận gì về tác giả Nguyễn Đình Chiểu?
-> Giáo viên liên hệ thực tế và giáo dục thái độ sống cho học sinh: sống có ích cho đất nước, cuộc đời.
* Giáo viên treo một số hình ảnh về Nguyễn Đình Chiểu: ảnh tác giả, lăng của tác giả cho học sinh theo dõi và hiểu rõ hơn về tác giả.
? Em hãy nêu xuất xứ về truyện: “Lục Vân Tiên”?
-> Học sinh trả lời về chữ viết, số câu, thể thơ, viết năm nào:
- Viết vào khoảng đầu những năm 50 của TK XIX, cốt truyện do nhà thơ sáng tạo: dài 2082 câu lục bát.
? Qua phần đọc ở nhà: em hãy cho biết Truyện Lục Vân tiên gồm có mấy phần? Ý chính của từng phần?
- Thảo luận theo bàn: 3 phút, sau đó cho các em trả lời, nhận xét