Chương 7. VIỆT NAM TỪ THẾ KỈ XIX ĐẾN  ĐẦU  THẾ KỈ XX.
Bài 16. Việt Nam dưới thời Nguyễn (nửa đầu thế kỉ XIX)
I. MỤC TIÊU BÀI HỌC
1. Kiến thức:
- HS mô tả được sự ra đời của nhà Nguyễn.
- Trình bày được những nét chính về tình hình chính trị; sự phát triển kinh tế, văn
hóa, xã hội thời Nguyễn.
- Mô tả được quá trình thực thi chủ quyền đối với quần đảo Hoàng Sa và Trường
sa của các vua Nguyễn.
2. Năng lực:
- Năng lực chung: Năng lực tự học, năng lực giao tiếp, năng lực hợp tác, năng lực phát
hiện và giải quyết vấn đề.

- Năng lực chuyên biệt:
+ Khai thác, sử dụng tranh ảnh, tư liệu, bản đồ; năng lực báo cáo thuyết trình, phản
biện và đánh giá sản phẩm.
+ Rèn cho HS kĩ năng phân tích , đánh giá khách quan về nhà Nguyễn
3. Phẩm chất:
- Bồi dưỡng tình cảm đối với những giá trị văn hóa tinh thần của nhân dân
- Trân trọng và giữ gìn những giá trị kinh tế, văn hóa mà nhà Nguyễn để lại
- Yêu nước, chăm chỉ và trách nhiệm
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
- Giáo viên: Lược đồ Việt Nam thời Nguyễn và hiện nay
- Học sinh: Trả lời câu hỏi bài tập
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
A. Hoạt động khởi động
a. Mục tiêu: GV HDHS xem video giới thiệu về di tích lịch sử triều Nguyễn. HS
theo dõi video và liên hệ kiến thức bài học.
b. Nội dung: HS hoạt động cá nhân
c. Sản phẩm: Triều Nguyễn Việt Nam
d. Tổ chức thực hiện
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ: HS theo dõi video về Đại Nội Huế
https://www.youtube.com/watch?v=2xuJn9VSP50
Em hãy cho biết di tích lịch sử trên gắn với triều đại phong kiến nào của nước ta?
Trình bày hiểu biết của em về triều đại đó?
GV giới thiệu điểm nổi bật về di tích
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: HS trả lời câu hỏi
Bước 3: Báo cáo, thảo luận: HS trình bày hiểu biết của mình về di tích
Bước 4: Kết luận, nhận định: Năm 1802 sau khi đánh bại các vương triều Tây Sơn
Nguyễn Ánh lên ngôi vua lập ra triều Nguyễn. Quá trình hình thành và phát triển
của triều Nguyễn diễn ra như thế nào chúng ta cùng tìm hiểu bài 16: Việt nam dưới
thời Nguyễn.
B. Hoạt động hình thành kiến thức

a. Mục tiêu:
- Sự thành lập nhà Nguyễn
- Tổ chức chính quyền và các chính sách của nhà Nguyễn
- Tình hình kinh tế, xã hội Việt Nam nửa đầu thế kỉ XIX
- Tình hình văn hóa, giáo dục nước ta dưới thời Nguyễn
b. Nội dung: Sự thành lập nhà Nguyễn; các chính sách kinh tế, xã hội , văn hóa
của triều Nguyễn.
c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS
d. Tổ chức thực hiện
Hoạt động của thầy và trò
Sản phẩm dự kiến
Hoạt động 1: Nhà Nguyễn thành lập và 1. Nhà Nguyễn thành lập và
củng cố quyền thống trị
củng cố quyền thống trị
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
a) Sự thành lập Vương triều
- GV quan sát SGK và thảo luận cặp đôi về Nguyễn
sự thành lập Vương triều Nguyễn; Quá trình - Năm 1792, vua Quang Trung
củng cố quyền thống trị của vua Gia Long; qua đời, Triều Tây Sơn suy yếu.
chính sách đối ngoại
- Năm 1802, Nguyễn Ánh đánh
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: HS hoạt động bại Tây Sơn; lập triều Nguyễn,
theo bàn
lấy niên hiệu Gia Long; đặt
Bước 3: Báo cáo, thảo luận HS trình bày,
kinh đô ở Phú Xuân.
các nhóm nhận xét
? Trình bày những nét chính về chính trị => Triều đại PK quản lý lãnh
thổ từ Bắc vào Nam
thời Nguyễn
b) Nhà Nguyễn củng cố quyền
? Ý nghĩa những chính sách ấy?
? Quan sát lược đồ hình 16.3 em có nhận xét thống trị
- Nguyễn Ánh củng cố chế độ
gì về đơn vị hành chính thời Nguyễn?
? Em hãy giới thiệu về vua Minh Mạng và quân chủ trung ương và thống
công lao của ông đối với đất nước
nhất lãnh thổ.
GV trình chiếu bản đồ VN thời Minh Mạng - Năm 1815, nhà Nguyễn ban
và hiện nay sau đó yêu cầu HS phát hiện
hành Luật Gia Long.
Hoàng Sa, Trường sa đã xuất hiện trên bản - Chia đất nước thành 30 tỉnh và
đồ từ thời nhà Nguyễn.
1 phủ.
? Ưu điểm và hạn chế của các chính sách - Nhà Nguyễn thực hiện chính
ngoại giao của nhà Nguyễn? Bài học về
sách ngoại giao mềm dẻo với
ngoại giao của nước ta hiện nay?
nhà Thanh, khước từ quan hệ
Bước 4: Kết luận, nhận xét
với Âu-Mỹ và thi hành chính
GV kết luận chốt ý, HS ghi bài
Gv nhấn mạnh vai trò của vua Gia Long và sách cấm đạo. 
vua Minh Mạng đối với triều Nguyễn

Hoạt động của thầy và trò
Sản phẩm dự kiến
Hoạt động 2: Tình hình kinh tế, xã hội Việt 2. Tình hình kinh tế, xã

Nam nửa đầu thế kỉ XIX
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
- GV quan sát SGK và thảo luận cặp đôi
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
- HS đọc SGK và thực hiện yêu cầu. GV khuyến
khích học sinh hợp tác với nhau (nhóm bàn) khi
thực hiện nhiệm vụ học tập.
Thảo luận nhóm (5')
- Nhóm 1: Tìm hiểu chính sách về nông nghiệp?
- Nhóm 2: Tìm hiểu chính sách về thủ công
nghiệp?
- Nhóm 3: Tìm hiểu chính sách về thương nghiệp?
? Đánh giá của em về chính sách hạn chế ngoại
thương của nhà Nguyễn?

hội Việt Nam nửa đầu thế
kỉ XIX

a) Kinh tế
- Nông nghiệp:
+ Chính sách quân điền
+ Khuyến khích khai
hoang.
+ Địa chủ, cường hào bao
chiếm ruộng
+ Lụt lội, hạn hán xảy ra
thường xuyên.

=> Nông nghiệp không phát

- Chủ trương “bế quan tỏa cảng” của nhà Nguyễn đã
triển, đời sống ND không
cản trở việc giao lưu với những nước có nền khoa học
và công nghệ phát triển lúc bấy giờ, không có điều
kiện tiếp cận với nền khoa học kỹ thuật đương thời.
- Kìm hãm sự phát triển của kinh tế, làm cho nước ta
tiếp tục trong tình trạng nông nghiệp lạc hậu.

? Nêu nét nổi bật về xã hội thời Nguyễn nửa đầu
thế kỉ XIX? Các cuộc khởi nghĩa nổ ra gợi cho em
suy nghĩ gì?
? Nhận xét của em về tình hình kinh tế xã hội triều
Nguyễn đầu thế kỉ XIX?
Bước 3. Báo cáo kết quả hoạt động
- HS lần lượt trả lời các câu hỏi
Bước 4. Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
học tập
HS phân tích, nhận xét, đánh giá kết quả của học
sinh.
GV bổ sung phần phân tích nhận xét, đánh giá, kết
quả thực hiện nhiệm vụ học tập của học sinh.
Chính xác hóa các kiến thức đã hình thành cho học
sinh.

ổn đinh.

-Thủ công nghiệp:
+ Nghề khai mỏ được đẩy
mạnh.
+ Một số ngành, nghề
không phát triển được do
chính sách bế quan toả
cảng, thợ giỏi bị bắt vào
làm trong các quan
xưởng.
-Thương nghiệp:
+ Nội thương phát triển
chậm
+ Ngoại thương: nhà nước
độc quyền
=> Kinh tế lạc hậu; nông
nghiệp đóng vai trò chủ
đạo
b) Xã hội
- Cuộc sống nhân dân khổ
cực.
- Lực lượng: nông dân,
thợ thuyền, binh lính, nhà
nho, nhân dân các dân tộc
thiểu số.
- Các cuộc khởi nghĩa tiêu
biểu bao gồm: Phan Bá

Vành (1821-1827) ở Thái
Bình, Lê Duy Lương
(1833) ở Ninh Bình, Nông
Văn Văn (1833-1835) ở
Cao Bằng và Cao Bá Quát
(1854-1856) ở Hà Nội.
=> Giữa thế kỉ XIX, nền
kinh tế - xã hội Việt Nam
rơi vào tình trạng khủng
hoảng nghiêm trọng.
Hoạt động của thầy và trò
Hoạt động 3: Sự phát triển của văn hoá Việt
Nam nửa đầu thế kỉ XIX
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
- GV quan sát SGK và thảo luận cặp đôi
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
- HS đọc SGK và thực hiện yêu cầu. GV khuyến
khích học sinh hợp tác với nhau (nhóm cặp/ bàn)
khi thực hiện nhiệm vụ học tập.
Nhóm 1: Tìm hiểu về lĩnh vực văn học
Nhóm 2: Tìm hiểu về lĩnh vực nghệ thuật
Nhóm 3: Tìm hiểu về lĩnh vực kiến trúc và điêu
khắc
? Nêu nét nổi bật về văn hóa thời Nguyễn nửa đầu
thế kỉ XIX?
? Nhận xét của em về tình hình kinh tế xã hội triều
Nguyễn đầu thế kỉ XIX?
Bước 3. Báo cáo kết quả hoạt động
- HS lần lượt trả lời các câu hỏi
Bước 4. Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
học tập
HS phân tích, nhận xét, đánh giá kết quả của học
sinh.
GV bổ sung phần phân tích nhận xét, đánh giá, kết
quả thực hiện nhiệm vụ học tập của học sinh.
Chính xác hóa các kiến thức đã hình thành cho học
sinh.

Sản phẩm dự kiến
3: Sự phát triển của văn
hoá Việt Nam nửa đầu thế
kỉ XIX

- Văn học:
+ Dòng văn học viết bằng
chữ Nôm góp phần phong
phú văn học dân tộc:
Truyện Kiều, thơ Nôm
của Hồ Xuân Hương, Bà
Huyện Thanh Quan, Cao
Bá Quát,...
+ Văn học dân gian được
thể hiện qua tục ngữ, ca
dao, dân ca, truyện Nôm,
tiếu lâm,...
+ Nội dung tác phẩm văn
học phản ánh cuộc sống
lao động và khát vọng của
nhân dân, phê phán thói
hư, tật xấu của xã hội
phong kiến.
- Nghệ thuật:
+ Nhã nhạc (nhạc cung
đình) phát triển đến đỉnh
cao thời Nguyễn.
+ Văn nghệ dân gian bao
gồm nhiều làn điệu như
quan họ, trồng quần, hát
vi, hát cò lả,...
+ Hội hoạ gồm tranh

Đông Hồ, tranh Hàng
Trống,
tranh
Kim
Hoàng,...
- Kiến trúc, điêu khắc nổi
tiếng bao gồm kinh thành
Huế, chùa Thiên Mụ, Cửu
đỉnh, chùa Tây Phương và
tượng 18 vị La Hán, đình
làng Đình Bảng,...
C. Hoạt động luyện tập
a. Mục tiêu:
b. Nội dung:
c. Sản phẩm:
d. Tổ chức thực hiện
D. Hoạt động vận dụng
a. Mục tiêu:
b. Nội dung:
c. Sản phẩm:
d. Tổ chức thực hiện
* Dặn dò
- HS về nhà làm bài tập trong SBT
- Chuẩn bị trước bài sau:

https://www.vniteach.com/2023/02/19/sgk-lich-su-va-dia-li-8sach-kntt/https://giaoducthudo.giaoducthoidai.vn/van-dungphuong-phap-day-hoc-phat-trien-nang-luc-va-pham-chatvoi-mon-lich-su-12233.html