Ngày soạn/Dete of preparation: 28/9/2024
Ngày giảng/Dete of teaching: 30/9/2024
Class: 8A
PERIOD 4, 5 – LESSON 3
CÁCH MẠNG CÔNG NGHIỆP
(NỬA SAU THẾ KỈ XVIII – GIỮA THẾ KỈ XIX)
I. MỤC TIÊU/ OBJECTIVES
1. Về kiến thức:
- Trình bày được những thành tựu tiêu biểu của Cách mạng công nghiệp
- Nêu được những tác động quan trọng của cách mạng công nghiệp đối với sản
xuất và đời sống xã hội.
2. Về năng lực:
- Biết khai thác nội dung và sử dụng kênh hình trong sách giáo khoa, tìm hiểu
thêm từ internet, sách, báo về những phát minh khoa học kĩ thuật cũng như những tác
động của nó đối với cuộc sống hiện nay.
- Biết phân tích sự kiện để rút ra kết luận, nhận định, liên hệ thực tế.
3. Về phẩm chất:
- Giáo dục học sinh yêu lao động, say mê với phát minh khoa học kĩ thuật.
- Khâm phục, biết ơn đối với những nhà khoa học và những phát minh về khoa
học kĩ thuật của họ.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU/ MATERIALS
- Giáo án biên soạn theo định hướng phát triển phẩm chất và năng lực cho HS.
- Một số video, tranh ảnh liên quan đến nội dung bài học:
+ Video cách mạng công nghiệp
+ Tranh ảnh các thành tựu của cách mạng công nghiệp
- Máy chiếu, máy tính
- Giấy A1 hoặc bảng phụ để HS làm việc nhóm.
- Phiếu học tập.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC/ TEACHING PROCESS
A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
a) Mục tiêu:
- Tạo sự tò mò, ham học hỏi và lòng khao khát muốn tìm hiểu những điều ở hoạt
động hình thành kiến thức mới của bài học; tạo không khí hứng khởi để HS bắt đầu
một tiết học mới.
b. Tổ chức thực hiện
H. Đây là thành tựu ở những lĩnh vực nào? Em biết gì về những thành tựu này?
Những thành tựu này có còn được ứng dụng trong cuộc sống hiện nay không?

HS trả lời
(Gợi ý đáp án)
Máy kéo sợi Gien ni: Vào những năm 1750, các xưởng dệt may không thể đáp
ứng được thị trường. Lúc này, người ta vẫn còn sử dụng xe quay sợi với một cọc
suốt. Vì thế mà mỗi công nhân chỉ làm được một cuộn chỉ mỗi ngày. Đến năm 1765,
máy kéo sợi Gien-ni được tạo ra. Máy có cấu tạo như cỗ quay bình thường nhưng lại
có khoảng 16 – 18 cọc suốt và chỉ cần 1 công nhân vận hành. Vì lượng cọc nhiều
hơn, máy có thể tạo nhiều sợi vải hơn, năng suất làm việc cũng tăng lên gấp 8 lần.
Phát minh này đã mang lại rất nhiều lợi ích cho ngành dệt nước Anh thời ấy. James
Hargreaves được ghi nhận là người đã sáng tạo ra máy kéo sợi Gien-ni vào năm
1764.
Đoàn tàu hỏa đầu tiên chạy trên đường sắt nối hai thành phố Man-che-xto và
Li-vơ-pun:
- Năm 1814, Xti-phen-xơn chế tạo đầu máy xe lửa chạy bằng hơi nước.
- Năm 1825, Anh khánh thành đoạn đường sắt đầu tiên nối liền Man-che-xtơ với Livơ-pun.
- Đến năm 1850, Anh có khoảng 10,000km đường sắt.
Tàu thủy đầu tiên do Robe Phon-ton chế tạo: Trong năm 1807, Robert
Fulton đã chế tạo thành công một tàu thủy chạy chở khách chạy bằng hơi nước và sử
dụng nó để thực hiện một chuyến hành trình từ New York đến Albany, bang New
York. Đây là một bước nhảy vọt quan trọng trong sự phát triển của tàu thuỷ cũng như
cách vận chuyển hàng hóa và con người trên sông. Phát mình về tàu thuỷ của Robert
Fulton đã giúp cho việc vận chuyển trở nên nhanh chóng hơn và tiết kiệm hơn so với
các phương tiện trước đó.

Các thành tựu trên hiện nay vẫn còn được ứng dụng trong cuộc sống nhưng đã
được cải tiến, hiện đại hơn rất nhiều.
G. Dẫn vào bài: Cuộc cách mạng TS Anh vào giữa thế kỉ XVII đã gạt bỏ
những trở ngại về chính trị, xã hội của CĐPK, tạo điều kiện để giai cấp TS Anh tiến
hành cuộc cách mạng trong sản xuất. C. Mác đã từng khẳng định: Năng suất lao động
là cái đảm bảo cho sự thắng lợi của trật tự xã hội này đối với một trật tự xã hội khác.
Cách mạng công nghiệp diễn ra vào nửa sau thế kỷ 18 đến giữa thế kỷ 19 có ý nghĩa
quyết định đến thắng lợi của chủ nghĩa tư bản đối với chế độ phong kiến. Vậy cuộc
cách mạng công nghiệp đạt được những thành tựu nổi bật nào và tác động ra sao đến
quá trình sản xuất và đời sống xã hội? Chúng ta sẽ cùng tìm hiểu trong bài học hôm
nay.
HOẠT ĐỘNG CỦA GV- HS/
NỘI DUNG/
Teaches's and Ss' activities
CONTENS
B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC 1. Cách mạng công nghiệp ở
1. Cách mạng công nghiệp ở Anh.
Anh.
a) Mục tiêu: Trình bày được những thành tựu tiêu
biểu của cách mạng công nghiệp ở Anh.
- Giữa thế kỉ XVIII, CMCN
b) Tổ chức thực hiện
diễn ra đầu tiên ở Anh do nơi
- HS đọc thông tin trong SGK trang 15-16, xem đây hội tụ đủ những tiền đề để
video và hình ảnh 3.1, 3.2, 3.3, hoạt động cá nhân tiến hành cách mạng: vốn (tư
và trả lời câu hỏi:
bản), nhân công và sự phát triển
? Cuộc CMCN diễn ra ở Anh trong điều kiện kĩ thuật
như thế nào?
? Trình bày những thành tựu tiêu biểu của - CMCN diễn ra đầu tiên trong
CMCN Anh. Theo em thành tựu nào là tiêu biểu ngành dệt, sau đó lan ra các
nhất? vì sao?
ngành khác như GTVT, luyện
? Những thành tựu trên có ý nghĩa như thế nào kim….
đối với nước Anh?
- Những thành tựu tiêu biểu: máy
kéo sợi Gien-ni (1764), máy kéo
- HS trả lời
sợi chạy bằng sức nước của
- GV nhận xét, chốt KT
R.Ác-rai (1769), máy hơi nước
? Cuộc CMCN diễn ra ở Anh trong điều kiện của Giêm-oát (1784), máy dệt
như thế nào?
của Ét-mơn Các-rai (1785)…
GV: Bổ sung: Cách mạng đã thành công ở Anh
vào thế kỉ XVII và đưa nước này phát triển đi lên
chủ nghĩa tư bản; giai cấp tư sản cầm quyền cần
phát triển sản xuất nên phải sử dụng máy móc.
Máy móc đã được sử dụng trong sản xuất thời
trung đại, song còn thô sơ (như cần trục nhỏ, máy
bơm hút nước có mỏ, ống bể dùng sức nén không
khí, động cơ chạy bằng sức gió...)Máy móc lúc đó
mới chỉ thay thế phần nào lao động chân tay, cần
cải tiến và phát minh nhiều máy móc để đẩy nhanh
sản xuất, sản phẩm ngày càng nhiều và phức tạp
hơn.

? Trình bày những thành tựu tiêu biểu của
CMCN Anh.
H. Nêu được các thành tựu của CMCN ở Anh bao
gồm các thông tin: Tên phát minh, người phát
minh, năm phát minh, ý nghĩa
? Theo em thành tựu nào là tiêu biểu nhất? vì
sao?
Học sinh có thể lựa chọn bất kỳ thành tựu nào
mà mình cho là tiêu biểu nhất, miễn là trình bày
lập luận một cách thuyết phục và có đủ dẫn chứng
chứng minh.
Giáo viên có thể gợi ý học sinh trình bày theo
hướng dẫn (thành tựu tiêu biểu nhất là gì? nó có ý
nghĩa gì đối với sự phát triển khoa học kĩ thuật và
sản xuất thời kỳ đó? hiện nay thành tựu đó có ý
nghĩa gì đối với cuộc sống?....)
Sau đó giáo viên cho 1-2 học sinh lên bảng
trình bày và khuyến khích những học sinh khác
mạnh dạn bày tỏ quan điểm về nội dung giới thiệu
của bạn (thậm chí khuyến khích những ý kiến
phản biện…)
Yêu cầu cần đạt: học sinh giới thiệu được
thành tựu tiêu biểu nhất của cách mạng công
nghiệp Anh theo quan điểm cá nhân và giải thích
được vì sao đó là thành tựu tiêu biểu nhất, qua đó
học sinh rèn luyện được kỹ năng trình bày, lập
luận, phân tích vấn đề.
? Những thành tựu trên có ý nghĩa như thế nào - Ý nghĩa: Cách mạng công
đối với nước Anh?
nghiệp ở Anh đã khiến nước
này từ một nước nông nghiệp
trở thành nước công nghiệp phát
triển nhất thế giới, là “công
xưởng của thế giới”
2. Cách mạng công nghiệp lan ra các nước Âu 2. Cách mạng công nghiệp lan
– Mĩ.
ra các nước Âu – Mĩ.
a. Mục tiêu: Nêu được những thành tựu công
nghiệp ở các nước Âu – Mĩ.
Tên
Thời Thành Kết
b. Tổ chức thực hiện.
nước gian tựu
quả
- GV tổ chức cho học sinh thảo luận: GV chia lớp Pháp 1830 Kinh
Trở
thành 4 nhóm thực hiện nhiệm vụ 3W1H và hoàn
tế phát thàn
thành phiếu học tập sau (Thời gian 3 phút) :
1870 triển
h
Where: Cách mạng công nghiệp Anh nhanh
thứ hai nước
chóng lan tới đâu ?
sau
công

When: Thời gian diễn ra ở các nước khi nào?
What: Trong lĩnh vực nào ?
How: Kết quả đạt được như thế nào ?
Tên
Thời gian
Thành tựu Kết quả
nước
Pháp
1830
1870
Đức
1840
1860
Mĩ
1793
1831
- HS trả lời
- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức.
- GV trình chiếu hình ảnh và giới thiệu về phương
pháp luyện kim.

Hình: Lò luyện gang Bet – xme.
Đây là phương pháp có khả năng luyện gang lỏng
thành thép, có chất lượng tốt, dễ cán, giá rẻ, giúp
cho việc chế tạo máy móc và động cơ nhanh hơn,
nhỏ hơn, nhẹ hơn cũng như thuận lợi trong xây
dựng đường xe lửa, chế tạo tàu thuyền, chế tạo vũ
khí.
3. Tác động của cuộc Cách mạng công nghiệp
đối với sản xuất và xã hội.
a. Mục tiêu: Nêu được tác động của các cuộc
Cách mạng công nghiệp đối với sản xuất, xã hội.
b. Tổ chức thực hiện.
- GV tổ chức cho học sinh thảo luận cặp đôi.
Hoàn thành phiếu học tập: Nối sản xuất, xã hội,
tác động tiêu cực với nội dung các số tương ứng.

Anh.
Đức

1840
1860

Kinh
tế phát
triển
tốc độ
nhanh

Mĩ

1793
1831

Kinh
tế phát
triển
thứ 4
thế
giới.

nghi
ệp.
Trở
thàn
h
nước
công
nghi
ệp
Trở
thàn
h
nước
công
nghi
ệp

3. Tác động của cuộc Cách
mạng công nghiệp đối với sản
xuất và xã hội.
- Sản xuất: Làm thay đổi bộ mặt
các nước tu bản, nhiều khu công
nghiệp, thành phố ra đời, cư dân
đô thị tăng.
- Xã hội: Hình
thành 2 giai cấp
tư sản và vô sản.

Sản
1. Ô nhiễm môi trường
xuất
2. Nâng cao năng suất
Xã 3. Thay đổi căn bản quá trình sản
hội
xuất.
Tiêu
4. Nhiều khu công nghiệp và thành
cực:
phố.
- Sau 5. Nhiều ngành kinh tế khác phát
khi
triển.
cặp
6. Sự ra đời của nhiều đô thị quy mô
đôi trả lớn.
lời,
7. Hình thành hai giai cấp tư sản và vô
GV
sản.
gọi đại 8. Tranh giành thuộc địa.
diện
9. Lao động bị bóc lột thậm tệ.
một
10. Cuộc đấu tranh của vô sản chống
nhóm
lại tư sản.
2 bất
kì lên trình bày tác động của cuộc Cách mạng
công nghiệp đối với sản xuất và xã hội.
- GV đánh giá, nhận xét kết quả hoạt động.
- GV trình chiếu hình ảnh và giới thiệu một số
hình ảnh minh hoạ về tác động của cách mạng
công nghiệp.

Nhiều trung tâm công nghiệp mới và thành thị
đông dân ra đời: London, Paris, Newyork…
C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
a. Mục tiêu: Củng cố kiến thức về cuộc cách mạng công nghiệp.
b. Tổ chức thực hiện
Bài tập 1:

- GV nêu yêu cầu:
Lập bảng thống kê những thành tựu tiêu biểu của cách mạng công nghiệp từ
nửa sau thế kỉ XVIII đến giữa thế kỉ XIX ở các nước châu Âu và Mỹ
Quốc
Thành tựu tiêu biểu của cách mạng công nghiệp
gia
Năm
Nhà phát minh
Tên phát minh
- HS trả lời
- GV nhận xét
Quốc
Thành tựu tiêu biểu của cách mạng công nghiệp
gia
Năm
Nhà phát minh
Tên phát minh
Anh
1764
Giêm Ha-gri-vơ
Máy kéo sợi Gien-ni
1769
R. Ác-rai
Máy kéo sợi chạy bằng sức nước
1784
Giêm Oát
Máy hơi nước
1785
Ét- mơn Các-rai
Máy dệt
1814
Xti-phen-xơn
Đầu máy xe lửa chạy bằng hơi nước
CM Công nghiệp bắt đầu từ 1830 trong CN nhẹ rồi lan sang công
Pháp
nghiệp nặng=> KT Pháp đứng thứ 2 thế giới (sau Anh)
Bắt đầu từ những năm 40 của thế kỉ XIX trong luyện kim, hóa chất và
Đức
trở thành nước công nghiệp (1871)
Bắt đầu từ công nghiệp nhẹ; công nghiệp đường sắt, khai mỏ, luyện
Mỹ
kim, đóng tàu… phat triển-> giữa thế kỉ XIX KT Mỹ đứng hành thứ 4
thế giới
Bài tập 2: HS làm việc cặp đôi
Có ý kiến cho rằng: "Xã hội loài người chuyển từ văn minh nông nghiệp
sang văn minh công nghiệp là nhờ cách mạng công nghiệp". Em có đồng ý với ý
kiến đó không? Vì sao?
- GV mời đại diện 1-2 cặp đôi lên trình bày kết quả trước lớp:
- Các nhóm khác, lắng nghe, nhận xét, bổ sung, chất vấn.
-SP dự kiến
Ý kiến :"Xã hội loài người chuyển từ văn minh nông nghiệp sang văn minh
công nghiệp là nhờ cách mạng công nghiệp" là một ý kiến đúng vì:
- Đồng ý với ý kiến “xã hội loài người chuyển từ văn minh nông nghiệp sang
văn minh công nghiệp là nhờ cách mạng công nghiệp”. Vì:
+ Trước khi tiến hành cách mạng công nghiệp: con người chủ yếu lao động
dựa vào sức mạnh của cơ bắp (lao động thủ công); hoặc sử dụng một số loại máy
móc chạy bằng năng lượng gió (cối xay gió…) và nước. Tuy nhiên các hình thức sản
xuất đó còn nhiều hạn chế, nên năng suất lao động của con người chưa cao; khối
lượng sản phẩm sản xuất ra chưa nhiều và các loại năng lượng gió, nước ở thời điểm
này vẫn chưa thể tạo ra sự chuyển biến căn bản trong đời sống sản xuất.
+ Cuối thế kỉ XVIII - đầu thế kỉ XIX, những thành tựu của cash mạng công
nghiệp đã làm thay đổi căn bản quá trình sản xuất: máy móc thay thế cho lao động
thủ công nên quá trình sản xuất của con người đã có sự thay đổi căn bản, năng xuất
lao động tăng, thúc đẩy nhiều ngành kinh tế khác phát triển, tạo ra nguồn của cải dồi

dào cho xã hội nền sản xuất có sự chuyển biến mạnh mẽ từ: sản xuất thủ công sang
cơ khí hóa.
+ Bộ mặt các nước tư bản thay đổi với nhiều khu công nghiệp lớn và thành phố
đông dân mọc lên.
D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
a. Mục tiêu: Giúp HS củng cố lại kiến thức đã học thông qua câu hỏi nhận xét, đánh
giá, sưu tầm tư liệu, viết bài giới thiệu.
b. Tổ chức thực hiện
Bài tập vận dụng 1:
GV yêu cầu HS hoạt động cá nhân hoàn thành bài tập 1
Theo em, nếu con người không sáng tạo ra những loại máy móc dùng trong sản
xuất hoặc những phương tiện giao thông hiện đại như tàu hỏa, tàu thủy… thì
hoạt động sản xuất và cuộc sống của chúng ta sẽ thế nào?
- HS trả lời- GV nhận xét
- Dự kiến sản phẩm:
+ Nếu không dùng máy móc trong sản xuất hoặc những phương tiện giao thông hiện
đại như tàu hoả, tàu thuỷ,... thì hoạt động sản xuất sẽ không phát triển được, nền sản
xuất chủ yếu vẫn là sản xuất nông nghiệp, sản xuất chủ yếu dựa vào sức lao động của
con người nên năng xuất sẽ thấp, thời gian để làm ra một sản phẩm sẽ kéo dài hơn và
phải phụ thuộc vào thiên nhiên.
+ Cuộc sống của chúng ta sẽ bị đình trệ, lạc hậu, thấp kém, vận chuyển khó
khăn (con người không thể di chuyển xa và nhanh, khó có thể vận chuyển được khối
lượng lớn người và hàng hóa…)
Bài tập vận dụng 2:
- GV nêu yêu cầu: Sưu tầm tư liệu từ sách, báo, internet về một thành tựu tiêu biểu
của cách mạng công nghiệp từ nửa sau thế kỉ XVIII đến giữa thế kỉ XIX và viết bài
giới thiệu (khoảng 200 chữ) về thành tựu đó.
- HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV hướng dẫn: Những nội dung giới thiệu cần đảm bảo được:
+ Thành tựu CM CN đó là gì? Thuộc quốc gia nào?
+ Hoàn cảnh xuất hiện?
+ Nét đặc sắc của công trình/tác phẩm đó.
+ Giá trị của công trình/tác phẩm đó trong quá khứ và đối với ngày nay.

* Giới thiệu về máy kéo sợi Gien-ni

Trong những năm 1750, các nhà máy dệt may không để đáp ứng được nhu cầu
của thị trường. Lúc này, người ta vẫn còn sử dụng xe quay sợi với với một cọc suốt.

Vì thế mà mỗi công nhân chỉ làm được một cuộn chỉ mỗi ngày. Đến cuối năm 1764,
kĩ sư Giêm Ha-gri-vơ đã phát minh ra máy kéo sợi Gien-ni. Máy này có cấu tạo như
xe quay sợi bình thường nhưng lại chứa tới 16 – 18 cọc suốt và chỉ cần một công
nhân vận hành máy. Vì lượng cọc suốt nhiều hơn, máy có thể tạo ra nhiều sợi vải
hơn khi vận hành, năng suất làm việc cũng tăng lên gấp nhiều lần.
Máy kéo sợi Gien-ni là phát minh quan trọng giúp cho sản lượng nguyên liệu
ngành dệt may tại châu Âu tăng lên nhanh chóng. Phát minh này giúp nguồn cung
sợi vải cho ngành dệt may tăng lên. Đồng thời, nó cũng giúp giá vải giảm xuống và
người tiêu dùng có thể mua vải dễ dàng hơn. Máy kéo sợi Gien-ni mang lại rất nhiều
lợi ích cho ngành dệt may Anh quốc lúc bấy giờ. Sau máy kéo sợi của Giêm Hagrivo
Ác-crai-tơ sáng tạo ra máy kéo sợi chạy bằng sức nước, giải phóng 1 phần sức lao
động của con người. Đến ngày nay máy kéo sợi đã hoàn toàn tự động với năng xuất
cao hơn nhiều lần.
* Máy chạy bằng hơi nước của Jemes Watt
James Watt (19 tháng 1 năm 1736 – 19 tháng
8 năm 1819) là nhà phát minh người Scotland và là
một kỹ sư đã có những cải tiến cho máy hơi nước mà
nhờ đó đã làm nền tảng cho cuộc Cách mạng công
nghiệp lần thứ nhất
Năm 1763-1764, tại Trường Đại học Glassgow, Watt bắt đầu đặc biệt chú ý tới
máy hơi nước. Watt xác định việc nghiên cứu nguyên lý và kết cấu của máy hơi nước
là phương hướng chủ yếu của mình.Năm 1769, Watt đã cải tiến máy hơi nước một bộ
phận có thể phân ly để làm lạnh và cách ly xy-lanh của nó. Năm 1782, ông đã phát
minh ra máy hơi nước kiểu song động. Sau khi kết hợp các phát minh đó lại, ông đã
làm cho hiệu suất của máy hơi nước nâng lên gấp ba lần. Năm 1784, loại máy hơi
nước nằm cũng được xác nhận quyền sáng chế. Máy hơi nước ngày càng có tính thực
dụng và được dùng rộng rãi được gọi là “máy hơi nước vạn năng”. Để ghi nhớ công
ơn to lớn của ông đối với loài người, tên ông đã được đặt cho một đơn vị đo lường. 
Từ khi máy hơi nước xuất hiện đã có một tác dụng to lớn trong cuộc cách
mạng công nghiệp. Ngoài việc dùng làm nguồn năng lượng cho các công xưởng, máy
hơi nước còn được ứng dụng trong giao thông vận tải. Sự ứng dụng rộng rãi máy hơi
nước đã ảnh hưởng đến cuộc cách mạng phương tiện giao thông của nước Anh. Năm
1814, công trình sư người Anh George Stephenson chế tạo thành công xe lửa chạy
bằng máy hơi nước. Stephenson đã được suy tôn là “Cha đẻ của đầu máy xe lửa”. Sự
cải tiến giao thông đường thuỷ là đóng những
chiếc tàu có thể lắp được máy hơi nước làm động
lực.Ngày 19 tháng 8 năm 1807, một nhà phát
minh người Mỹ là Fulton đã thiết kế một chiếc
tàu chở khách chạy bằng máy hơi nước 
*Xe lửa Xti-pen-sơn
Goerge Stephenson sinh ngày 9/6/1781 tại
Northumberland, Anh trong một gia đình công
nhân mỏ. Nhà nghèo, Stephenson không được đi
học, cậu phải đi chăn bò, nhặt than để phụ giúp
Chân dung người phát minh ra
đầu tầu xe lửa - George
Stephenson.

gia đình. Tuy vậy, cậu bé Stephenson sớm bộc lộ niềm đam mê với các loại máy
móc, từ chiếc xe chở than đến các loại máy bơm nước tại mỏ than nơi bố cậu làm
việc. Năm 14 tuổi, Stephenson trở thành thợ bảo dưỡng máy móc tại mỏ. Qua công
việc này, cùng với việc quan sát các chú, các bác tu sửa máy, Stephenson dần dần
quen thuộc với cấu tạo cũng như cách xử lý những sự cố thường xảy ra của các loại
máy móc. ngoài giờ làm việc ở mỏ, Stephenson miệt mài dùng đất sét nặn ra các mô
hình máy và tiến hành nghiên cứu. Ở mỏ có thứ máy móc nào thì ở nhà Stephenson
có mô hình máy móc đó.
Lúc này, tại các mỏ than ở nước Anh, người ta sử dụng các loại xe đơn giản
dùng máy hơi nước làm động lực thay cho xe ngựa kéo. Trong mỏ than, người ta
cũng đã lắp đặt một số đường ray bằng gỗ và sắt để vận chuyển than. Tuy vậy, việc
vận chuyển than vẫn rất thô sơ, có chỗ thì dùng con ngựa kéo, có chỗ dùng động cơ
cùng với cáp kéo xe than dọc theo đường ray. Là một người đam mê tìm hiểu máy
móc, Stephenson sớm nhận ra những bất tiện của loại xe vận chuyển than này. Ông
bắt tay vào việc chế tạo động cơ trượt trên đường ray chạy bằng than đá.
Qua nhiều năm mày mò nghiên cứu, đến năm 1814, Stephenson đã cho ra đời
nguyên mẫu đầu tiên mang tên "Blücher". Trải qua nhiều lần thí nghiệm, Stephenson
tìm ra cách giảm được đáng kể sự chấn động của đầu máy, toa xe và tiếng ồn. Giữa
đầu máy và toa xe, ông bố trí bộ phận lò xo. Ông lắp thêm một ống xả khói ở phía
trên đầu máy để khói không tỏa ra xung quanh đoàn xe lửa. Nhờ thế, tốc độ đầu máy
xe lửa cũng tăng lên đáng kể. Cuối cùng, đầu máy xe lửa kiểu mới mang tên
“Locomotion” ra đời, và có nhiều tính năng khiến Stephenson và các cộng sự thấy hài
lòng.
Năm 1821, Stephenson bắt đầu thiết kế xây dựng đường ray xe lửa đầu tiên,
dài 32 km, nối hai thị xã Stockton và Darlington. Ngày 27-9-1825, tuyến đường này
đã được thông xe. Vào thời đó, mọi người còn chưa thấy xe lửa, nên ai cũng muốn
đến xem nó có hình dáng như thế nào, nên người tới dự lễ thông xe đông nghịt ở nhà
ga, lại còn rải rác dài hai bên đường sắt. Đầu máy "Locomotion" của Stephenson kéo
theo 22 toa hàng, 6 toa chở đầy các vị khách thuộc các giới xã hội tham gia lễ thông
xe. Số toa còn lại thì chứa than và các hàng hoá khác.

 
Đầu máy “Locomotion”.
Đúng vào lúc xe lửa bắt đầu chạy thì một chàng trai cưỡi tuấn mã lao ra, muốn
thi tài cao thấp. Lúc đầu, chàng kỵ sỹ vượt lên trước, mọi người xôn xao, hoài nghi

xem liệu đầu máy xe lửa của Stephenson có vượt qua được con tuấn mã không? Dần
dần, bước chân của con tuấn mã chậm lại, còn đầu máy "Locomotion" kéo theo các
toa xe, như một con rắn dài, nhả ra khói trắng cứ phầm phập lao nhanh lên, dần dần
đuổi kịp, rồi vượt lên, bỏ lại tuấn mã ở phía sau, càng lúc càng xa. Khi đoàn tàu đến
đích là thị trấn Stockton, mọi người ùa ra chúc mừng Stephenson.
* Hướng dẫn về nhà:
- Ôn lại kiến thức đã học.
- HS về nhà làm bài tập trong SBT
- Đọc và tìm hiểu trước Bài 4: Đông Nam Á từ sau thế kỉ XVI đến giữa thế kỉ XIX
PHIẾU HỌC TẬP
Quốc gia
Thành tựu tiêu biểu của cách mạng công nghiệp
Năm
Nhà phát minh
Tên phát minh