Ngày soạn: 16/11/2014
Ngày dạy: 18/11/2014

PHẦN LỊCH SỬ ĐỊA PHƯƠNG:

Tiết 34. Bài 2:
NGHỆ AN TỪ THẾ KỶ X ĐẾN THẾ KỶ XV

A. Mục tiêu bài học:
1. Kiến thức: Giúp học sinh biết và hiểu được:
- Lịch sử Nghệ An từ thế kỷ X đến thế kỷ XV, về mảnh đất Nghệ An trong buổi đầu độc lập ( tên gọi và sự thay đổi địa giới hành chính, tình hình chính trị – xã hội, tình hình kinh tế, văn hoá - giáo dục và trong thời kỳ kháng chiến chống ngoại xâm).
2.Tư tưởng:
- Giáo dục học sinh lòng tự hào về lịch sử quê hương, từ đó các em có ý thức gắn bó với quê hương và xây dựng quê hương giàu đẹp.
3.Kỹ năng:
- Rèn kỹ năng sưu tầm tư liệu lịch sử, phân tích, đánh giá, tư duy logic, liên hệ.
B. tiện dạy học:
+ Sách lịch sử địa phương Nghệ An, tư liệu.
+ Kênh hình, tranh ảnh liên quan.
C. trình :
1. định lớp:
2. Bài mới:
Hoạt động 1.
1. Tên gọi và địa giới hành chính

Hoạt động dạy và học
Nội dung cần đạt

HS Theo dõi mục 1. LSĐP
? Tên gọi Nghệ An có từ khi nào?
? Thời Bắc thuộc, Nghệ An thuộc những quận, huyện nào? Địa giới hành chính ra sao?
? Từ thời Lý đến thời Nguyễn, Nghệ An có những tên gọi nào?
? Địa giới hành chính Nghệ An có sự thay đổi như thế nào qua các thời kì đó?
HS Hoạt động cá nhân
GV Sử dụng bảng phụ, bổ sung, phân tích, liên hệ hiện nay, giới thiệu và kết luận.


- Năm 1036, thời Lý, Hoan Châu được đổi thành châu Nghệ An; Nghệ An phủ ( tên gọi Nghệ An có từ đó.
Thời kì
Tên gọi
Địa giới hành chính

Bắc thuộc
Thuộc quận Cửu Chân, Cửu Đức, Đức Châu, Hoan Châu
Hà Tĩnh và Nam Nghệ An


Diễn Châu
Bắc Nghệ An

Nhà Lý
Châu Nghệ An, Nghệ An lộ
Hà Tĩnh và Nam Nghệ An

Nhà Trần
Nghệ An lộ, trấn
Hà Tĩnh và Nam Nghệ An

Nhà Hậu Lê
Nghệ An thừa tuyên
Hà Tĩnh và Nghệ An ngày nay

Nhà Nguyễn
Nghệ An
Nghệ An ngày nay



Hoạt động 2.
2. Tình hình chính trị – xã hội
HS Theo dõi mục 1. LSĐP
? Tình hình chính trị – xã hội ở Nghệ An trong những thế kỉ X – XV có gì nổi bật?
+ Vì sao thời Ngô, Đinh, Tiền Lê, NA chưa được nhà nước quan tâm?
+ Vì sao Thời Trần, Hồ và Lê sơ, các triều đại phong kiến lại xây dựng Nghệ An thành “phên dậu” của Đại Việt?
HS Hoạt động nhóm, cá nhân
GV Bổ sung, phân tích, liên hệ, sử dụng lược đồ trình bày và kết luận.


- Thời Ngô, Đinh, Tiền Lê, NA chưa được nhà nước quan tâm.
- Thời Trần, Hồ và Lê sơ, NA được xem là vùng trọng yếu, “phên dậu” của Đại Việt.
- Cuối thời Trần và Lê sơ, NA không ổn định.
- NA thường xuyên phải đối phó với sự xâm lấn của Chăm pa và Vạn Tượng.

Hoạt động 3.
3. Tình hình kinh tế
HS Theo dõi mục 3. LSĐP
? Từ thế kỉ X – XV, kinh tế NA có chuyển biến như thế nào?
+Nông nghiệp?
+ Thủ công?
+ Thương nghiệp?
HS Hoạt động nhóm bàn.
GV Bổ sung, phân tích, liên hệ, kết luận, chuyển ý.

* Nông nghiệp: công cuộc khai khẩn ruộng đất được đẩy mạnh; nghề trồng lúa, cau, hồ tiêu, nghề cá phát triển.
* Thủ công nghiệp: xuất hiện một số làng nghề như khai quặng (Yên Thành), đúc đồng ở Diễn Châu, rèn sắt ở Nho Lâm (Diễn Châu).
* Thương nghiệp: nhiều cảng biển quan trọng; chợ được lập nhiều ( trao đổi hàng hóa nhộn nhịp, tấp nập.


Hoạt động 4.
4. Tình hình văn hóa – giáo dục
HS Theo dõi mục 4. LSĐP
? Văn hoá - giáo dục thời này có đặc điểm gì nổi bật?
?Em có nhận xét gì về tình hình văn hóa -giáo dục ở NA thời kì này?
HS Hoạt động cá nhân
GV Bổ sung, phân