Ngày soạn:…/…/…
Ngày dạy:…/…/…
CHUYÊN ĐỀ 1: LỊCH SỬ NGHỆ THUẬT TRUYỀN THỐNG VIỆT NAM
(15 tiết)
I. MỤC TIÊU CHUYÊN ĐỀ
1. Kiến thức
Sau chuyên đề này, HS sẽ:
- Nêu được những nét cơ bản của nghệ thuật thời Lý về kiến trúc, điêu khắc thông qua hoạt động trải
nghiệm thực tế hoặc sưu tầm tranh, ảnh, tài liệu,…
- Nêu được những nét cơ bản của nghệ thuật thời Trần về kiến trúc, điêu khắc thông qua hoạt động trải
nghiệm thực tế hoặc sưu tầm tranh, ảnh, tài liệu,…
- Nêu được những nét cơ bản của nghệ thuật thời Lê sơ về kiến trúc, điêu khắc thông qua hoạt động
trải nghiệm thực tế hoặc sưu tầm tranh, ảnh, tài liệu,…
- Liệt kê được những thành tựu nghệ thuật chính thời Mạc; Nêu được những điểm chính của nghệ
thuật kiến trúc thời Mạc.
- Nêu được những nét cơ bản của nghệ thuật thời Lê trung hưng về kiến trúc, điêu khắc, mĩ thuật thông
qua hoạt động trải nghiệm thực tế hoặc sưu tầm tranh ảnh, tài liệu,...; Phân tích được những điểm
mới về nghệ thuật thời Lê trung hưng.
- Mô tả được những nét cơ bản về nghệ thuật thời Nguyễn về kiến trúc, điêu khắc, mĩ thuật, âm nhạc
thông qua hoạt động trải nghiệm thực tế hoặc sưu tâm tranh ảnh, tài liệu,...; Nêu được những điểm
mới của nghệ thuật thời Nguyễn.
2. Năng lực
Năng lực chung:
- Tự chủ, tự học: thông qua việc liệt kê được những thành tựu nghệ thuật chính thời Mạc; nêu được
những điểm chính của nghệ thuật kiến trúc thời Mạc; phân tích được những điểm mới về nghệ thuật
thời Lê trung hưng.
- Giải quyết vấn đề và sáng tạo: thông việc nêu được những nét cơ bản của nghệ thuật thời Lê trung
hưng về kiến trúc, điêu khắc, mĩ thuật thông qua hoạt động trải nghiệm thực tế hoặc sưu tầm tranh
ảnh, tài liệu; nêu được những điểm mới của nghệ thuật thời Nguyễn.
- Giao tiếp và hợp tác: thông qua việc mô tả được những nét cơ bản về nghệ thuật thời Nguyễn về kiến
trúc, điêu khắc, mĩ thuật, âm nhạc thông qua hoạt động trải nghiệm thực tế hoặc sưu tầm tranh, ảnh,
tài liệu,…; nêu được những điểm mới của nghệ thuật thời Nguyễn.
Năng lực riêng:
- Tìm hiểu lịch sử: thông qua việc nêu được những nét cơ bản của nghệ thuật thời Lý, Trần, Lê sơ, Lê
trung hưng, Nguyễn về kiến trúc, điêu khắc thông qua hoạt động trải nghiệm thực tế hoặc sưu tầm
tranh, ảnh, tài liệu,…
3. Phẩm chất
- Chăm chỉ trong học tập, tích cực tìm tòi và khám phá kiến thức mới.
- Có ý thức, trách nhiệm trong việc bảo tồn, phát huy các di sản văn hóa của dân tộc và nhân loại nói
chung.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC
1. Đối với giáo viên
- Xây dựng kế hoạch theo định hướng phát triển năng lực.
- Tranh, ảnh, tư liệu có liên quan đến nội dung Lịch sử nghệ thuật truyền thống Việt Nam.
- Phiếu học tập.
1

- Máy tính, máy chiếu (nếu có).
2. Đối với học sinh
- SHS Chuyên đề học tập Lịch sử 11.
- Tranh ảnh, tư liệu về một số công trình kiến trúc, điêu khắc tiêu biểu của các thời kì: Lý, Trần, Lê sơ,
Mạc, Lê trung hưng và Nguyễn.
III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
a. Mục tiêu: Tạo sự hứng thú, kích thích HS muốn khám phá về các thành tựu của nghệ thuật truyền thống
Việt Nam ngay từ đầu bài học.
b. Nội dung:
- GV trình chiếu cho HS quan sát Hình 1 kết hợp một số hình ảnh, video liên quan đến một số bức tượng
chùa Tây Phương, HS trình bày một số hiểu biết về nghệ thuật điêu khắc của ngôi chùa này.
- GV trình chiếu cho HS quan sát hình ảnh Điện Thái Hòa trong Đại Nội Huế (Thừa Thiên Huế), dẫn dắt và
yêu cầu HS trả lời câu hỏi: Việt Nam còn có những thành tựu tiêu biểu nào khác về kiến trúc, điêu khắc, mĩ
thuật, âm nhạc? Hãy chia sẻ những hiểu biết của em về một trong các thành tựu đó.
c. Sản phẩm:
- HS trình bày hiểu biết của bản thân về tượng chùa Tây Phương và nghệ thuật điêu khắc của ngôi chùa này.
- HS trình bày hiểu biết về một trong các thành tựu tiêu biểu về kiến trúc, điêu khắc, mĩ thuật, âm nhạc
truyền thống Việt Nam và chuẩn kiến thức của GV.
d.Tổ chức thực hiện:
Nhiệm vụ 1: Quan sát Hình 1 SGK tr.4 và trả lời câu hỏi
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV trình chiếu cho HS quan sát Hình 1 kết hợp hình ảnh, video về một số bức Tượng La Hán chùa Tây
Phương:

2

https://www.youtube.com/watch?v=h5GOpuzZi0k
- GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi: Nêu một số hiểu biết của em về Tượng La Hán chùa Tây Phương và nghệ
thuật điêu khắc của ngôi chùa này.
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS xem hình ảnh, video, vận dụng một số kiến thức đã học, hiểu biết của bản thân và trả lời câu hỏi.
- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV mời đại diện 1 – 2 HS trả lời.
- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có).
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét, đánh giá và kết luận:
+ Chùa Tây Phương (Hà Nội) lưu giữ hệ thống 64 pho tượng phật giáo niên đại thế kỷ XVIII, XIX, phản ánh
đậm nét đời sống, văn hóa Việt Nam trong nhiều giai đoạn lịch sử. 18 vị La Hán ở đây được các nghệ nhân
dân gian sáng tạo vượt qua mọi chuẩn mực, trở thành những tác phẩm kinh điển của nghệ thuật điêu khắc
cổ Việt Nam.
+ Tượng La Hán là một trong những đề tài phổ biến của nghệ thuật điêu khắc kiến truyền thống Việt Nam,
được khắc trên chất liệu gỗ. Qua bàn tay tài hoa của những người thợ, hình ảnh các vị La Hán trở nên sống
động và gần gũi.
+ Theo quan điểm phật học, các vị La Hán chùa Tây Phương là những vị “Phật tổ kế đăng” giữ vai trò kế
tiếp, đăng quang ngôi vị đứng đầu phật pháp. Hiện chùa Tây Phương đang lưu giữ 18 vị Phật tổ trong 28 vị
Phật toàn giác trong quá khứ, đó là điều đặc biệt về những pho tượng La hán ở chùa Tây Phương.
+ Đây cũng là nguồn cảm hứng để nhà thơ Huy Cận viết bài thơ nổi tiếng Các vị La Hán chùa Tây Phương
năm 1960.
- GV chuyển sang nhiệm vụ mới.
Nhiệm vụ 2: Ai hiểu biết hơn
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV trình chiếu cho HS quan sát hình ảnh Điện Thái Hòa trong Đại Nội Huế (Thừa Thiên Huế)và dẫn dắt:
Hình dưới đây là một trong những thành tựu tiêu biểu về kiến trúc và điêu khắc truyền thống Việt Nam. Trải
qua các thời kì từ Lý, Trần đến Nguyễn, Việt Nam còn có rất nhiều những thành tựu tiêu biểu khác về kiến
trúc, điêu khắc, mĩ thuật và âm nhạc.

3

- GV yêu cầu HS làm việc cá nhân và trả lời câu hỏi:
+ Việt Nam còn có những thành tựu tiêu biểu nào khác về kiến trúc, điêu khắc, mĩ thuật, âm nhạc?
+ Hãy chia sẻ những hiểu biết của em về một trong các thành tựu đó.
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS quan sát hình ảnh, dựa vào kiến thức đã học, hiểu biết của bản thân và trả lời câu hỏi.
- GV quan sát, hỗ trợ, hướng dẫn HS (nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV mời đại diện 1 – 2 HS trình bày hiểu biết trước lớp.
- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, nêu ý kiến bổ sung (nếu có).
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét, đánh giá câu trả lời của HS và nêu ví dụ:
CHÙA MỘT CỘT – HÀ NỘI
+ Chùa Một Cột còn có các tên gọi khác là Diên Hựu Tự hay Liên Hoa Đài. Chùa được xây dựng vào năm
1049, dưới thời vua Lý Thái Tông. Theo truyền thuyết, vua Lý Thái Tông mơ thấy Phật Bà Quan Âm đang
toạ trên đài sen toả ánh hào quang và mời nhà vua lên đài sen. Tỉnh giấc, nhà vua kể với bề tôi. Nhà sư
Thiển Tuệ khuyên vua nên dựng chùa trên trụ đá như trong giấc mơ, làm toà sen để Phật Bà ngự ở trên.
+ Dưới thời Lý, chùa toạ lạc trên đất thôn Thanh Bảo, huyện Quảng Đức, ở phía tây Hoàng thành Thăng
Long. Ngày nay, chùa nằm tại công viên phía sau phố Ông Ích Khiêm, ngay cạnh quần thể di tích Quảng
trường Ba Đình - Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh, thuộc quận Ba Đình, thành phố Hà Nội.
+ Chùa Một Cột đã được phục dựng, trùng tu nhiều lần qua các thời Trần, Hậu Lê, Nguyễn. Đến năm 1954,
trước khi quân Pháp rút khỏi Hà Nội đã đặt thuốc nổ phá chùa. Năm 1955, Bộ Văn hoá cho dựng lại theo
thiết kế của kiến trúc sư Nguyễn Bá Lăng nhưng quy mô chỉ gói gọn trong một ngôi chùa nhỏ.

4

https://www.youtube.com/watch?v=tYXe1AnQQxk
- GV dẫn dắt HS vào bài học: Nghệ thuật truyền thống Việt Nam rất đa dạng, đã có hàng nghìn năm lịch sử
là một bộ phận của văn hoá Việt Nam, được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác. Vậy lịch sử truyền thống
Việt Nam qua các triều đại có sự phát triển, khác biệt như thế nào? Chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu trong
chuyên đề này – Chuyên đề 1 – Lịch sử nghệ thuật truyền thống Việt Nam.
B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
HOẠT ĐỘNG 1: TÌM HIỂU NGHỆ THUẬT THỜI LÝ – TRẦN
Hoạt động 1.1. Tìm hiểu về nghệ thuật thời Lý
Nhiệm vụ 1: Tìm hiểu về nghệ thuật kiến trúc
a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS nêu được những nét cơ bản của nghệ thuật kiến trúc thời Lý thông
qua hoạt động trải nghiệm thực tế hoặc sưu tầm tranh, ảnh, tài liệu.
b. Nội dung: GV yêu cầu HS làm việc cá nhân, khai thác tư liệu, bảng 1, hình 2, 3, 4, thông tin trong mục
I.1.a SGK tr.5, 6 và trả lời câu hỏi:
- Nêu những nét cơ bản của nghệ thuật kiến trúc thời Lý và rút ra nhận xét.
- Mô tả một công trình kiến trúc thời Lý mà em ấn tượng nhất.
c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS về những nét cơ bản của nghệ thuật kiến trúc thời Lý và chuẩn kiến thức
của GV.
d. Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS
Nhiệm vụ 1: Tìm hiểu về nghệ thuật kiến trúc
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu HS làm việc cá nhân, khai thác tư liệu, bảng 1,
hình 2, 3, 4, thông tin trong mục I.1.a SGK tr.5, 6 và trả lời câu
hỏi: Nêu những nét cơ bản của nghệ thuật kiến trúc thời Lý và
rút ra nhận xét.

DỰ KIẾN SẢN PHẨM
I. Nghệ thuật thời Lý – Trần
1. Nghệ thuật thời Lý
a. Kiến trúc
* Những nét cơ bản của nghệ
thuật kiến trúc:
- Kiến trúc cung đình:
+ Kinh thành Thăng Long phát
triển dưới thời vua Lý Thái Tổ.
Hoàng Thành Thăng Long được
xây dựng trên quy mô lớn.
+ Dấu tích nghệ thuật kiến trúc
thời Lý tại Hoàng Thành Thăng
Long: những công trình có loại
hình phong phú, quy mô rộng
lớn, trang trí tinh xảo; kết hợp hài
hòa giữa các chất liệu gỗ, đá,
5

gạch, đất nung; quy hoạch thống
nhất và cân xứng.
- Kiến trúc tôn giáo và tín
ngưỡng dân gian:
+ Hệ thống chùa, tháp được xây
dựng ở nhiều nơi.
+ Hệ thống đền thờ thần linh, anh
hùng, người có công với làng, với
nước,…
+ Các công trình chùa, tháp, đền,
…được xây dựng hài hòa với
cảnh quan xung quanh , tạo ra sự
hòa hợp lâu dài giữa con người,
kiến trúc và thiên nhiên.
* Một số công trình kiến trúc
tiêu biểu:
- Chùa: chùa Phật Tích, chùa
Dạm, chùa Đọi Sơn, chùa Diên
Hựu,…
- Tháp: tháp Bảo Thiên, tháp
Chiêu Ân, tháp Phật Tích, tháp
Sùng Thiện Diên Linh,…
- Đền: đền Đồng Cổ, đền Bà
Chúa Kho,…

Hình 4. Chùa Một Cột (Hà Nội)
- GV cho HS quan sát thêm một số hình ảnh, video về nghệ
thuật kiến trúc thời Lý do GV cung cấp (Đính kèm phía dưới
Nhiệm vụ 1).
- GV yêu cầu HS liên hệ thực tế, liên hệ bản thân và trả lời câu
hỏi: Mô tả một công trình kiến trúc thời Lý mà em ấn tượng
nhất.
6

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS khai thác hình ảnh, video, tư liệu, thông tin trong mục và
trả lời câu hỏi.
- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận
- GV mời đại diện 1 – 2 HS nêu nét cơ bản của nghệ thuật kiến
trúc thời Lý, nhận xét.
- GV mời đại diện 1 – 2 HS mô tả công trình kiến trúc thời Lý
mà em ấn tượng nhất.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét, đánh giá và kết luận.
- GV chuyển sang nhiệm vụ mới.
Dấu tích kiến trúc thời Lý tại Hoàng thành Thăng Long
https://www.youtube.com/watch?v=zWVfC4ZraO0

Chùa Phật Tích
https://www.youtube.com/watch?v=-QTr4_1OkHs

https://vni.pro.vn/true360/sen

Chùa Một Cột

7

Tháp Báo Thiên
Đền Bà Chúa Kho
Nhiệm vụ 2: Tìm hiểu về nghệ thuật điêu khắc
a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS nêu được những nét cơ bản của nghệ thuật điêu khắc thời Lý thông
qua hoạt động trải nghiệm thực tế hoặc sưu tầm tranh, ảnh, tài liệu.
b. Nội dung: GV yêu cầu HS làm việc theo cặp, yêu cầu HS, quan sát Hình 5, 6, mục Góc khám phá và trả
lời câu hỏi:
- Nêu những nét cơ bản của nghệ thuật điêu khắc thời Lý và rút ra nhận xét.
- Mô tả một tác phẩm điêu khắc thời Lý mà em ấn tượng nhất.
c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS về những nét cơ bản của nghệ thuật điêu khắc thời Lý và chuẩn kiến thức
của GV.
d. Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS
Nhiệm vụ 2: Tìm hiểu về nghệ thuật điêu khắc
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu HS làm việc theo cặp, yêu cầu HS, quan sát
Hình 5, 6, mục Góc khám phá và trả lời câu hỏi: Nêu những
nét cơ bản của nghệ thuật điêu khắc thời Lý và rút ra nhận
xét.

Hình 5. Lá đề bằng đất nung chạm hình rồng thời Lý

DỰ KIẾN SẢN PHẨM
b. Điêu khắc
* Những nét cơ bản của nghệ
thuật điêu khắc:
- Phát triển phong phú, đa dạng,
tiêu biểu là hình tượng rồng; tượng
bằng đồng, gỗ, đá, đất nung.
- Hình tượng rồng thời Lý chịu ảnh
hưởng của Phật giáo, đặc điểm nổi
bật: thân hình tròn, da trơn, nhỏ dần
về phần đuôi. Thân rồng thường
uốn lượn mềm mại, nhẹ nhàng,
thanh thoát và có tư thế như đang
bay.
* Một số công trình tiêu biểu: đỉnh
tháp Báo Thiên, chuông Quy Điền,
tượng Phật Di Lặc chùa Quỳnh
Lâm.

8

Hình 6. Hình tượng rồng thời Lý trên đất nung
- GV cho HS quan sát thêm một số hình ảnh, video về nghệ
thuật điêu khắc thời Lý do GV cung cấp (Đính kèm phía
dưới Nhiệm vụ 2).
- GV yêu cầu HS liên hệ thực tế, liên hệ bản thân và trả lời
câu hỏi: Mô tả một tác phẩm điêu khắc thời Lý mà em ấn
tượng nhất.
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS khai thác hình ảnh, video, tư liệu, thông tin trong mục
và trả lời câu hỏi.
- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận
- GV mời đại diện 1 – 2 HS nêu nét cơ bản của nghệ thuật
điêu khắc thời Lý, nhận xét.
- GV mời đại diện 1 – 2 HS mô tả một tác phẩm điêu khắc
thời Lý mà em ấn tượng nhất.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét, đánh giá và kết luận.
- GV kết luận chung: Thành tựu điêu khắc và kiến trúc thời
Lý là sự kết hợp giữa các yếu tố: điều kiện tự nhiên, xã hội
với tôn giáo đương thời; sự kế thừa nghệ thuật truyền thống
của người Việt và sự tiếp thu những yếu tố văn hóa bên
ngoài (Ấn Độ, Trung Hoa,…)
- GV chuyển sang nhiệm vụ mới.

9

Chuông Quy Điền
https://www.youtube.com/watch?v=o7Utz2G6KU8

Điêu khắc rồng thời Lý
(chùa Phật Tích , Bắc Ninh)

Chùa Quỳnh Lâm

Đầu ngói trang trí hoa sen
(Hoàng thành Thăng Long, Hà Nội)

Tượng tiên nữ đầu người mình chim
Tượng uyên ương gắn trên mái ngói
(chùa Phật Tích, Bắc Ninh)
(Bảo tàng lịch sử quốc gia Hà Nội)
Hoạt động 1.2. Tìm hiểu về nghệ thuật thời Trần
Nhiệm vụ 1: Tìm hiểu về nghệ thuật kiến trúc
a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS nêu được những thành tựu chính về nghệ thuật kiến trúc thời Trần
thông qua hoạt động trải nghiệm thực tế hoặc sưu tầm tranh, ảnh, tài liệu,…
b. Nội dung: GV yêu cầu HS làm việc cặp đôi, khai thác Hình 7, 8, thông tin trong mục 2a SGK tr.7, 8 và
hoàn thành Phiếu học tập số 1: Nêu những nét chính về kiến trúc thời Trần và rút ra nhận xét.
10

c. Sản phẩm: Phiếu học tập số 1 của HS và chuẩn kiến thức của GV.
d. Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS
Nhiệm vụ 1: Tìm hiểu về nghệ thuật kiến trúc
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu HS làm việc cặp đôi, khai thác Hình 7, 8, thông
tin trong mục 2a SGK tr.7, 8 và hoàn thành Phiếu học tập số
1: Nêu những nét chính về kiến trúc thời Trần và rút ra nhận
xét.

DỰ KIẾN SẢN PHẨM
2. Nghệ thuật thời Trần
a. Kiến trúc
Kết quả Phiếu học tập số 1 đính
kèm phía dưới Nhiệm vụ 1.

Hình 7. Tháp Phổ Minh trong khuôn viên
chùa Phổ Minh (Nam Định)

Hình 8. Chùa Bối Khê
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
Nội dung
Đặc điểm
Kiến trúc cung đình
Kiến trúc tôn giáo và tín
ngưỡng dân gian
- GV cho HS quan sát thêm một số hình ảnh, video về nghệ
thuật kiến trúc thời Trần do GV cung cấp (Đính kèm phía dưới
Nhiệm vụ 1).
- GV yêu cầu HS liên hệ thực tế, liên hệ bản thân và trả lời câu
hỏi: Mô tả một công trình kiến trúc thời Trần mà em ấn tượng
nhất.
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập
11

- HS khai thác hình ảnh, video, tư liệu, thông tin trong mục và
trả lời câu hỏi.
- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận
- GV mời đại diện 1 – 2 HS nêu những nét chính về kiến trúc
thời Lý theo Phiếu học tập số 1.
- GV mời đại diện 1 – 2 HS mô tả công trình kiến trúc thời
Trần mà em ấn tượng nhất.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét, đánh giá và kết luận.
- GV chuyển sang nhiệm vụ mới.

Chùa Thái Lạc (Hưng Yên)
https://www.youtube.com/watch?v=46yNiBPnTD4

Chùa Bối Khê (Hà Nội)

https://www.youtube.com/watch?v=XnY9ANhbiiE

Tượng đầu chim phượng
(Bảo tàng lịch sử quốc gia, Hà Nội)

Nền kiến trúc cung điện thời Trần
(Hố khai quật B16,
Hoàng thành Thăng Long)

KẾT QUẢ PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
Nội dung
Kiến trúc cung đình

Đặc điểm
Hệ thống cung điện tại Kinh thành Thăng Long, cung điện ở Tức
Mặc (Nam Định), hành cung Thiên Trường.
Kiến trúc tôn giáo và tín - Đền, chùa, lăng mộ: tiếp tục được xây dựng.
12

ngưỡng dân gian
- Tiêu biểu là đền An Sinh, chùa Bối Khê (Thanh Oai, Hà Nội),…
Nhiệm vụ 2: Tìm hiểu về nghệ thuật điêu khắc
a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS nêu được những thành tựu chính về nghệ thuật điêu khắc thời Trần
thông qua hoạt động trải nghiệm thực tế hoặc sưu tầm tranh, ảnh, tài liệu,…
b. Nội dung: GV yêu cầu HS làm việc cá nhân, khai thác Hình 9, 10, mục Em có biết, thông tin trong mục
2b SGK tr.8, 9 và trả lời câu hỏi:
- Nêu những thành tựu chính về điêu khắc thời Trần và rút ra nhận xét.
- Mô tả một tác phẩm điêu khắc thời Trần mà em ấn tượng nhất.
c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS về những thành tựu chính về nghệ thuật điêu khắc thời Trần và chuẩn kiến
thức của GV.
d. Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS
Nhiệm vụ 2: Tìm hiểu về nghệ thuật điêu khắc
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu HS làm việc cá nhân, khai thác Hình 9, 10, mục
Em có biết, thông tin trong mục 2b SGK tr.8, 9 và trả lời câu
hỏi: Nêu những thành tựu chính về điêu khắc thời Trần và rút
ra nhận xét.

Hình 9. Hình tượng rồng thời Trần

DỰ KIẾN SẢN PHẨM
b. Điêu khắc
- Khá phát triển, biểu hiện rõ nét
qua hình tượng rồng:
+ Các tác phẩm chạm khắc trên
đá (tượng hổ đá tại lăng Trần Thủ
Độ), tác phẩm đúc bằng đồng
(vạc Phổ Minh).
+ Hình tượng rồng có thân hình
mập mạp, uốn khúc mạnh mẽ hơn
rồng thời Lý, chủ yếu được chạm
trên bia, bệ đá.
- Thể hiện qua hình tượng trâu,
ngựa ở lăng vua Trần Hiến Tông,
hương án ở chùa Đậu, chùa Thầy,
chùa Ngọc Đình, chùa Bối Khê
(Hà Nội), chùa Dầu (Ninh Bình),
chùa Thanh Lũng (Phú Thọ),….
- Phù điêu hình nhạc công biểu
diễn mang phong cách Chăm-pa.

- GV cho HS quan sát thêm một số hình ảnh, video về nghệ
thuật điêu khắc thời Trần do GV cung cấp (Đính kèm phía
dưới Nhiệm vụ 2).
- GV yêu cầu HS liên hệ thực tế, liên hệ bản thân và trả lời câu
13

hỏi: Mô tả một tác phẩm điêu khắc thời Trần mà em ấn tượng
nhất.
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS khai thác hình ảnh, video, tư liệu, thông tin trong mục và
trả lời câu hỏi.
- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận
- GV mời đại diện 1 – 2 HS nêu những nét chính về nghệ thuật
điêu khắc thời Trần.
- GV mời đại diện 1 – 2 HS mô tả một tác phẩm điêu khắc thời
Trần mà em ấn tượng nhất.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét, đánh giá và kết luận: Nghệ thuật điêu khắc thời
Trần là sự tiếp nối của nghệ thuật điêu khắc thời Lý nhưng
cách tạo hình hiện thực khoáng đạt, khỏe khoắn hơn và thể
hiện rõ tinh thần thượng võ, dấu ấn vương quyền.
- GV chuyển sang nhiệm vụ mới.

Vũ nữ múa – Bệ đá chùa Hoa Long
https://www.youtube.com/watch?v=lWVd3oN__6Y
https://baovatquocgia.baotangso.vn

Tượng hổ tại lăng Trần Thủ Độ
(Thái Bình)

Cánh cửa rồng – chùa Phổ Minh

Tượng Đệ nhất Tổ Trần Nhân Tông
trong tháp Tổ (Yên Tử, Quảng Ninh)

14

Tượng quan hầu tại lăng Trần Hiến Tông
(Đông Triều – Quảng Ninh)

Hình tượng rồng
(Bảo tàng lịch sử quốc gia, Hà Nội)

HOẠT ĐỘNG 2: TÌM HIỂU NGHỆ THUẬT THỜI LÊ SƠ VÀ THỜI MẠC
Hoạt động 2.1. Tìm hiểu về nghệ thuật thời Lê sơ
Nhiệm vụ 1: Tìm hiểu về nghệ thuật kiến trúc
a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS nêu được những thành tựu chính của nghệ thuật kiến trúc thời Lê sơ
thông qua hoạt động trải nghiệm thực tế hoặc sưu tầm tranh, ảnh, tài liệu.
b. Nội dung: GV yêu cầu HS làm theo nhóm, khai thác Tư liệu, Hình 11, 12, thông tin trong mục 1a SGK
tr.10, 11 và trả lời câu hỏi:
- Nêu những thành tựu chính về kiến trúc thời Lê sơ và rút ra nhận xét.
- Mô tả một công trình kiến trúc thời Lê sơ mà em ấn tượng nhất.
c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS về những thành tựu chính của nghệ thuật kiến trúc thời Lê sơ và chuẩn
kiến thức của GV.
d. Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS
Nhiệm vụ 1: Tìm hiểu về nghệ thuật kiến trúc
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV chia HS cả lớp thành 4 nhóm.
- GV yêu cầu HS thảo luận nhóm, khai thác Tư liệu, Hình 11,
12, thông tin trong mục 1a SGK tr.10, 11 và trả lời câu hỏi:
Nêu những thành tựu chính về kiến trúc thời Lê sơ và rút ra
nhận xét.

DỰ KIẾN SẢN PHẨM
II. Nghệ thuật thời Lê sơ và
thời Mạc
1. Nghệ thuật thời Lê sơ
a. Kiến trúc
- Kiến trúc cung đình:
+ Kinh thành Thăng Long và hệ
thống cung điện được trùng tu,
xây mới trên quy mô lớn.
+ Khu Văn Miếu, nhà Thái Học,
công đường của các cơ quan triều
đình được tu bổ, mở rộng thêm.
+ Xây dựng khu quần thể kiến
trúc Lam Kinh, gồm các điện ,
miếu, lăng mộ của các vua Lê.
- Kiến trúc tôn giáo và tín
ngưỡng dân gian:
+ Việc xây chùa mới bị hạn chế.
Một số chùa, tháp được trùng tu
15

(chùa Minh Độ, chùa Thiên Phúc,
chùa Kim Liên, chùa Thúy Lai,
tháp chùa Hoa Yên (Hà Nội),
chùa Đại Bi (Bắc Ninh),…
+ Các lăng mộ của vua, hoàng
hậu công chúa, hoàng tử,… có
quy mô nhỏ.

- GV cho HS quan sát thêm một số hình ảnh về nghệ thuật kiến
trúc thời Lê sơ do GV cung cấp:

Cổng đoan môn trong Khu di tích
Hoàng thành Thăng Long (Hà Nội)

16

Mảnh mô hình tháp men xanh thời Lê sơ

Cặp rồng đá ở bậc thềm Điện Kính Thiên
(Hà Nội)

Tòa chính điện trong Khu di tích Lam Kinh
(Thọ Xuân, Thanh Hóa)
- GV yêu cầu HS liên hệ thực tế, liên hệ bản thân và trả lời câu
hỏi: Mô tả một công trình kiến trúc thời Lê sơ mà em ấn tượng
nhất.
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS khai thác hình ảnh, video, tư liệu, thông tin trong mục,
thảo luận nhóm và trả lời câu hỏi.
- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận
- GV mời đại diện 1 – 2 nhóm nêu những nét chính về kiến
17

trúc thời Lê sơ và rút ra nhận xét.
- GV mời đại diện 1 – 2 HS mô tả một công trình kiến trúc thời
Lê sơ mà em ấn tượng nhất.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét, đánh giá và kết luận.
- GV chuyển sang nội dung mới.
Nhiệm vụ 2: Tìm hiểu về nghệ thuật điêu khắc
a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS nêu được những thành tựu chính của nghệ thuật điêu khắc thời Lê sơ
thông qua hoạt động trải nghiệm thực tế hoặc sưu tầm tranh, ảnh, tài liệu.
b. Nội dung: GV yêu cầu HS làm việc cá nhân, khai thác Hình 13 – 16, mục Em có biết, thông tin trong mục
1b SGK tr.11, 12 và trả lời câu hỏi:
- Nêu những thành tựu chính về điêu khắc thời Lê sơ và rút ra nhận xét.
- Mô tả một tác phẩm điêu khắc thời Lê sơ mà em ấn tượng nhất.
c. Sản phẩm: C