Trường: THPT Thường Tín
Giáo viên hướng dẫn: Tô Quốc Thắng
Giáo sinh thực tập: Lưu Thị Hải Anh
Lớp dạy:......
Ngày soạn:.../03/2015
Ngày dạy:.../03/2015
Bài dạy: Lập luận trong văn nghị luận
Tuần... tiết....
LẬP LUẬN TRONG VĂN NGHỊ LUẬN
A.Mục tiêu bài học
-Củng cố và nâng cao hiểu biết về yêu cầu và cách thức xây dựng lập luận đã học ở THCS như: Khái niệm về lập luận, cách xác định luận điểm, tìm kiếm luận cứ và sủ dụng các phương pháp lập luận.
-Tích hợp kiến thức văn học (các văn bản chính luận trong chương trình phổ thông), tiếng Việt và vốn sống thực tế (các văn bản chính luận trên báo chí, các hoạt động giao tiếp đòi hỏi lập luận như: thảo luận về bài học, sinh hoạt tập thể...)
-Rèn luyện kĩ năng lập luận trong văn chính luận và dùng lí lẽ khi tranh luận trong giao tiếp hằng ngày.
B. Phương tiện dạy học:
Giáo án, sách giáo khoa, sách giáo viên, phiếu học tập.
C. Phương pháp dạy học:
Phát vấn, đàm thoại, gợi mở, nêu vấn đề, làm việc nhóm,...
D. Tiến trình dạy học:
1. Ổn định tổ chức lớp
2. Kiểm tra bài cũ
3. Tìm hiểu bài mới
Hoạt động của giáo viên và học sinh
Nội dung cần đạt

Hoạt động 1: Tìm hiểu khái niệm lập luận trong bài văn nghị luận
Giáo viên yêu cầu học sinh đọc đoạn văn lập luận của Nguyễn Trãi trích trong văn bản Lại dụ Vương Thông và trả lời câu hỏi.
Câu hỏi: Em hãy cho biết mục đích của lập luận nằm ở câu văn nào?
Học sinh suy nghĩ và trả lời


Câu hỏi: Để đạt được mục đích tác giả đã đưa ra những lí lẽ nào?
Học sinh suy nghĩ và trả lời.
Giáo viên: nhận xét, đánh giá.






Câu hỏi: Em hãy cho biết lập luận là gì?



Hoạt động 2: Tìm hiểu cách xây dựng lập luận
Câu hỏi: Muốn xây dựng lập luận người viết phải tiến hành theo những bước nào?


Câu hỏi: Luận điểm là gì?


Câu hỏi: Bài văn nghị luận Chữ ta bàn về vấn đề gì?
Bài văn nghị luận đó có bao nhiêu luận điểm? Đó là những luận điểm nào?















Câu hỏi: Luận cứ là gì?



Hoạt động nhóm: Giáo viên chi lớp thành 4 nhóm để thảo luận (thời gian thảo luận 10 phút).
Nhóm 1, 2: Em hãy chỉ ra những luận cứ trong đoạn văn ở ngữ liệu (1) – SGK (trang 109). Những luận cứ này là luận cứ lí lẽ hay bằng chứng thực tế?
Nhóm 3,4: Em hãy chỉ ra những luận cứ trong đoạn văn ở ngữ liệu (2) – SGK (trang 110). Những luận cứ này là luận cứ lí lẽ hay bằng chứng thực tế?
















Giáo viên gọi học sinh đọc phần 3 (SGK - trang110) và trả lời câu hỏi sau:
Câu hỏi: Em hiểu phương pháp lập luận là gì?
Câu hỏi: Em hãy cho biết trong hai văn bản: Đoạn văn của Nguyễn Trãi lập luận theo phương pháp nào?
Văn bản "Chữ ta" tác giả Hữu Thọ lập luận theo phương pháp nào?
Học sinh: Suy nghĩ trả lời.
Giáo viên nhận xét

Câu hỏi: Ngoài những phương pháp lập luận trên còn gặp nhiều phương pháp lập luận nào ở THCS?
Giáo viên mở rộng kiến thức: Có nhiều phương pháp lập luận, sau đây là một số phương pháp:
-Phép loại suy: Dựa vào sự so sánh hai hoặc hơn hai đối tượng, chúng ta tìm ra được những thuộc tính giống nhau nào đó; từ đó suy ra chúng có những thuộc tính giống nhau khác. Kết quả của phép này thường mang tính ngẫu nhiên, vì vậy khi sử dụng cần phải chú ý:
+Tìm ra càng nhiều thuộc tính giống nhau càng tốt.
+Tìm ra càng nhiều thuộc tính bản chất thì độ tin cậy càng cao.
Ví dụ: Gà là gia cầm, có lông vũ, đẻ trứng...
Ngan là gia cầm, có lông vũ, đẻ trứng, có thể bay ngắn trên mặt đất...
(Kết luận: Gà cũng có thể bay ngắn trên mặt đất.
-Phép phản đề: Là phương pháp xuất phát từ một kết luận có sẵn (sai hoặc đúng) để suy ra một kết luận khác (sai hoặc đúng). Kết luận chung có thể đúng