https://thuviensach.vn

Table of Contents
Mục lục
Chương 1
Chương 2
Chương 3
Chương 4
Chương 5
Chương 6
Chương 7
Chương 8
Chương 9
Chương 10
Chương 11
Chương 12
Chương 13
Chương 14
Chương 15
Chương 16
Chương 17
Chương 18
Chương 19
Chương 20
Chương 21
Chương 22
Chương 23
Chương 24
Chương 25
Chương 26
Chương 27

https://thuviensach.vn

Mục lục
Chương 1
Chương 2
Chương 3
Chương 4
Chương 5
Chương 6
Chương 7
Chương 8
Chương 9
Chương 10
Chương 11
Chương 12
Chương 13
Chương 14
Chương 15
Chương 16
Chương 17
Chương 18
Chương 19
Chương 20
Chương 21
Chương 22
Chương 23
Chương 24
Chương 25
Chương 26
Chương 27

https://thuviensach.vn

LÃO GORIOT
Honoré de Balzac
www.dtv-ebook.com

Chương 1
NHÀ TRỌ BÌNH DÂN
Khu nhà trọ bình dân ở phố Neuve- sainte- Geneviève nằm lọtthỏm giữa
khu La tinh và khu ngoại ô Sainte- Marceau. Bà lão Vauqueur, vốn ngườiở
Connans, làm nhiệm vụ quản lý toàn bộ khu nhà trọ đó suốt 40 năm nay nhàtrọ Vauqueur.
Gọi là nhà trọ bình dân vì Vauqueur đón nhận tất cả mọi tầnglớp, mọi
lứa tuổi của xã hội tới đây ngủ nghỉ mà không cần phải để ý đến bất cứlời
xầm xì bàn tán nào cả. Đấy là nói như thế, chứ đã suốt ba mươi năm
nay,người ta chưa hề thấy có một thanh niên nào tới trọ ở đó, mặc dù giá
thuê phòngở đấy ưu tiên đặc biệt cho giới trẻ. Thế rồi một ngày kia bỗng
nhiên có một côgái trẻ xuất hiện ở khu nhà trọ, đó cũng là những ngày đầu
tiên của tấn thảmkịch này, nó bắt đầu từ năm 1819.
Dùng từ thảm kịch cũng chẳng có gì là thái quá cả, vì câuchuyện này
không chỉ là một bi kịch theo đúng nghĩa của nó mà suốt từ đầu chícuối nó
làm cho người ta xúc động tới tận con tim. Gập trang sách lại, bạn đọcthấy
lòng mình xót xa, còn trên khóe mắt thì lệ rơi lã chã. Nhiều người
khôngkhỏi thầm thắc mắc: ngoài những người dân Paris quen thuộc ra, liệu
còn có ai ởnơi khác quan tâm và thông cảm với chuyện này được nữa
không? Bởi vì xem chừngcác tình tiết của nó quá tủn mủn và mang đậm sắc
thái riêng biệt của địaphương, một địa phương nằm giữa các ngọn đồi
Montmartre và dãy núi Montrouge,một thung lũng mà khi ngửa mặt nhìn
lên chỉ thấy những mảng thạch cao lở toácra như sắp rơi xuống những dòng
suối đặc quánh bùn đen. Ở cái thung lũng này,hình như khổ đau thì đầy ắp
và là thực tế, còn những niềm vui thì hiếm hoi đếnnỗi trở thành hão huyền;

https://thuviensach.vn

và người ta cũng chẳng mong có một điều gì đó khả dĩtạo ra được ấn tượng
trong chốc lát ở nơi này. Tuy nhiên, những con người đứchạnh cũng như
những kẻ xấu xa ở đây vẫn có thể góp phần làm cho nỗi đau khổ củanhân
loại thêm phần lớn lao hơn. Và trước những đau khổ ấy thì sự ích kỷ,
nhữngquyền lợi đang đòi hỏi đều bảo nhau tạm ngừng lại và thương xót.
Tuy nhiên, tấtcả đều chỉ là thoảng qua, được ví như hình ảnh một quả chín
thơm ngon đẹp mắtbị ăn ngấu nghiến trong nháy mắt.
Chiếc xe chở nền văn minh - giống như chiếc xe của tượngthần
Jaggernat vừa bị hãm chân lại bởi một thằng điên lao vào bánh trước, và
gãta lập tức bị nghiền nát. Cũng giống như bạn vậy, cuốn sách này đang ở
trên đôitay mềm mại của bạn, còn bạn thì nằm lọt thỏm trên chiếc ghế bành
ấm áp và đầyhưng phấn vì nghĩ rằng câu chuyện này sẽ làm cho bạn thích
thú. Bạn tự nhủ rằngsau khi đã đọc hết, đã biết hết những bí mật của lão
Goriot bất hạnh, bạn vẫncó thể đánh chén bữa tối một cách ngon lành và tự
cam đoan rằng sự dửng dưngcủa bạn chẳng qua là vì tác giả quá thơ thẩn
mà nói ngoa thổi phồng sự việc.Nhưng, xin bạn chớ vội kết tội tác giả, bởi
vì đây không phải là một chuyệnviễn tưởng, cũng không hề được hư cấu,
thêm bớt mà nó là một thảm kịch thực sự- All is true - tất cả đều là sự thật,
nó thật tới mức mà khiđã rõ nó rồi, mỗi người đều có thể nhận thấy ở đó
một phần của con người mình,nội tâm của mình.
Như đã nói, khu nhà trọ do bà Vauquer quản lý. Nó nằm ở phíađoạn
dưới phố Neuve- Sainte- Geneviève, phía bên phải nơi mảnh đất thấp dần
vềphía khu phố Arbalète. Hiếm khi ngựa nghẽo qua lại ở khu này vì đây là
một sườndốc gập ghềnh nguy hiểm. Bởi thế nên các đường phố ở đây dù
đan xen nhau nhưnglại vô cùng yên tĩnh. Sự yên tĩnh lại được bổ sung thêm
hai công trình kiến trúclà nhà thờ Van de Grâce và điện Pastheon. Hai tòa
nhà này tung vào bầu khôngkhí ở đây những mầu vàng khè và làm tất cả tối
tăm hơn bởi những màu sắc khôkhan tỏa ra từ các mái vòm. Người ta toàn
nhìn thấy những viên gạch lát khôcứng, những đường cống rãnh không có
cả bùn lẫn nước, còn các bức tường thì cỏleo bám đầy.

https://thuviensach.vn

Dù chỉ là khách vãng lai qua đây, thì người vô tâm nhất cũngphải cảm
thấy buồn phiền. Nhà cửa ở đây thật nghèo nàn và buồn tẻ, những bứctường
im ỉm và cũ mốc như tường của nhà tù. Một tiếng kẽo kẹt của chiếc xe
ngựacũ nát qua đây thôi cũng đủ là một sự kiện. Nếu một người từ nơi khác
lạc vàonơi này, hẳn rằng họ chỉ thấy ở đây những nhà trọ bình dân, những
công trìnhcủa sự nghèo khổ, buồn chán, sự giã cỗi chết chóc và niềm vui
của tuổi thanhxuân bị cưỡng ép vào công việc tẻ nhạt và khủng khiếp. Đúng
là không có một nơinào của Paris cóthể khủng khiếp hơn và nhàm chán
hơn. Phố Neuve- Saint- Geneviève làm cho ngườita tưởng tượng đến một
chiếc khung bằng đồng, thứ duy nhất hợp với câu chuyệnnày bởi vì nó màu
hung, bởi những ý tưởng nghiêm trang của nó, giống như khingười lữ
khách từng bước một bước xuống hầm mộ cổ, ánh sáng cứ nhạt dần vàtiếng
của người dẫn hát cứ chìm dần.
Thật là một sự so sánh tuyệt hảo! Ai sẽ là người quyết địnhcái gì nhìn
khủng khiếp hơn, hoặc là những trái tim khô khan, hoặc là những bộóc
trống rỗng?
Chính diện của nhà trọ là một vườn hoa nhỏ nên nó rơi vàogóc phải của
phố Neuve- Saint- Geneviève - vì thế mà người ta không nhìn thấychiều sâu
của ngôi nhà. Dọc theo mặt tiền này, giữa ngôi nhà và vườn hoa nóitrên là
một lối đá cuội rộng chừng hai mét trũng xuống như lòng chảo, hai bênxếp
hai dãy bình lớn màu xanh da trời hoặc trắng trồng toàn cây mỏ hạc,
câytrúc đào hoặc cây lựu. Trước khi đặt chân vào cái lối nhỏ đó, người ta
phảichui qua một chiếc cổng hình tròn, phía trên có gắn một tấm biển nổi
bật haidòng chữ: Quán Vauquer và Nhà trọ bình dân cho nam giới, nữ giới
và mọingười. Có một cái cửa sổ mắt cáo được trang bị nút chuông nhỏ với
nhữngtiếng kêu chói tai, mà nếu người ta nhìn qua cửa sổ ấy vào ban ngày
thì sẽ thấyphía bên kia đường lát, trên bức tường ở phố bên kia có một cái
vòm vòng cungbằng đá xanh do một nghệ sĩ của khu phố trang trí. Bên
trong là một bức tượngthần tình yêu bán thân. Nhìn lớp sơn tróc vảy của
bức tượng này, sẽ cho nhữngngười ham thích trường phái tượng trưng cảm

https://thuviensach.vn

tưởng là mình đã khám phá ra ở đâymột huyền thoại tình yêu của người
Paris màngười ta sẽ cứu chữa được sau đó ít lâu. Dòng chữ khắc đã bị xóa
nhòa phần lớndưới chân bức tượng gợi cho người ta nhớ lại quãng thời gian
trang trí hoa vănnày, ấy là vào năm 1777, khi mà Voltaire trở về Paris và
cảm hứng thốt lên:
Dù bạn là ai, đây, muôn thuở người tình.
Nếu không trước, cũng sau, và mãi mãi.
Khi màn đêm buông xuống, cánh cửa mắt cáo kia được thay thếbằng
một cái khác, kín hoàn toàn. Khu vườn hoa phía trước có chiều rộng
đúngbằng bề mặt của ngôi nhà, được bao bọc kín bởi dãy tường khu phố và
dãy tườngchung của hai bên nhà hàng xóm. Các bức tường được phủ kín
dây thường xuângiống như choàng một chiếc măng tô màu xanh gây một ấn
tượng thật nên thơ giữalòng Paris trongcon mắt người qua đường. Cạnh
những bức tường là những giàn nho. Bà Vauqueurthật là lo lắng không yên
mỗi khi tới mùa nho kết trái mà lại gặp mưa đá hoặctuyết bụi. Và nỗi lo ấy
chứa đầy trong các cuộc hội thoại giữa bà với kháchtrọ.
Men theo các bức tường là những lối đi chật hẹp dẫn đến mộtlùm cây bồ
đề, loại cây mà bà Vauqueur vẫn phát âm một cách chắc chắn làcây bù đề
bởi bà sinh ra ở Conflans, mặc kệ tất cả những lờinhận xét về ngữ pháp của
các khách trọ.
Giữa hai lối đi nhỏ là một góc trồng cây ác- ti- sô cùng mộtsố loài cây
ăn quả mà lá được xén theo hình búp sợi, còn phía ngoài cùng là mộtvài
loại rau gia vị. Phía dưới mỗi vòm bồ đề đều đặt một chiếc bàn tròn
màuxanh kèm theo vài chiếc ghế nhỏ. Vào những ngày nóng bức, nhiệt độ
cao đến nỗicó thể làm nở một quả trứng, bên bộ bàn ghế đó, các vị khách
giàu có có thể tựcho phép mình thưởng thức một ly cà phê đặc sánh.

https://thuviensach.vn

Ngôi nhà trọ gồm có ba tầng, những phòng trên cùng có máiđược xây
bằng đá và quét một lớp vôi vàng, thế là tự nó bỗng dưng tạo ra chobản
thân một sự hèn kém so với tất cả những ngôi nhà thời ấy ở Paris. Những
tấm rèm checác khung kính của năm ô cửa sổ không cái nào giống cái nào,
nghĩa là mỗi cáimột màu, chẳng hề ăn nhập với nhau. Mặt sâu của ngôi nhà
này có hai cửa sổ ởtầng trệt và được bảo vệ bằng những song sắt giăng kín
lưới. Phía sau ngôi nhàlà một khoảng sân rộng chừng hai mươi bước, đó có
thể gọi là khu chung cư hòathuận của gà, lợn và thỏ. Tận cuối sân là một cái
kho chứa gỗ. Giữa kho chứa đồvà cửa sổ nhà bếp treo lủng lẳng một chân
bát để hứng nước mỡ ở bồn rửa bát rơixuống. Khoảng sân này có một cái
cổng nhỏ mở ra phố Neuve- Saint- Geneviève màngười đầu bếp dùng làm
nơi tống rác từ ngôi nhà ra sau khi đã dùng nước để kỳcọ nhà cửa cho hết
mùi hôi thối.
Bởi vì ngôi nhà dùng vào việc kinh doanh nhà trọ bình dân,nên căn
phòng đầu tiên của tầng trệt trông khá sáng sủa với hai cửa sổ nhìn rađường
phố, cùng với một cửa kính thông ra hành lang làm lối đi vào. Phòng
nàycòn được thông với một phòng ăn, có buồng cầu thang ngăn cách phòng
ăn với nhàbếp bởi những bậc thang bằng gỗ và bằng gạch vuông đã được
đánh bóng. Thật làmột cảm giác buồn tẻ khi nhìn vào căn phòng được trang
bị bởi những chiếc ghếbành và ghế tựa bọc vải nhồi sợi chỗ xỉn chỗ sáng.
Chính giữa những chiếc ghếđó là một chiếc bàn tròn mặt làm bằng thứ đá
hoa cương Sainte- Anne, trên bànđặt một khay chén bằng sứ trắng có chỉ
vàng đã bị mờ đi một nửa, thứ khay chén ngàynay có thể bắt gặp ở bất cứ
nơi nào. Tường của căn phòng này được ốp gỗ đến vừatầm vịn, phía trên đó
được dán bằng giấy bản vẽ đầy những tích truyện Télémaque([1]) mà các
nhân vật cổ điển được tô màu. Phần phẳng giữahai cửa sổ giăng lưới sắt
được dành cho khách trọ ngắm nhìn bức vẽ bữa tiệcCalypso tổ chức cho
con trai Ulysse. Đã từ bốn mươi năm nay, tác phẩm tranh nàyluôn kích
động sự giễu cợt của những khách trọ trẻ, những người luôn cho rằngmình
ở cao hơn vị trí hiện tại khi chế nhạo bữa ăn tối mà ở đó sự nghèo khổtrói
buộc họ. Lò sưởi bằng đá, mặt bếp sạch sẽ đã chứng thực là nó chỉ được

https://thuviensach.vn

đốtlửa vào nhũng dịp trọng đại, người ta trang trí bếp lò bằng hai bình cắm
đầyhoa giả cũ mèm đi kèm với một chiếc đồng hồ quả lắc bằng đá hoa
cương màu xanh nhạtcòn kém thẩm mỹ hơn. Căn phòng đầu tiên này tỏa ra
một thứ mùi không có tên gọitrong ngôn ngữ và có lẽ nên gọi là mùi nhà
trọ. Nó có vẻ như mùi của chỗ khôngthoáng khí, mùi mốc, mùi oi khét; nó
tạo ra sự lạnh lẽo, ẩm ướt xông lên mũi,nó xâm nhập vào quần áo; nó có
mùi vị như tất cả các mùi hợp lại: mùi một cănphòng sau bữa ăn tối, mùi
hôi nhà bếp, mùi nhà tế bần. Dù chỗ này là đáng ghêtởm nhưng nếu bạn
đem nó ra để so sánh với phòng ăn ở cạnh đó bạn sẽ thấy phòngkhách này
còn quá lịch sự và thơm tho biết bao, như một phòng riêng của thiếunữ vậy.
Phòng ăn đó hoàn toàn được ghép bằng gỗ, không rõ trước kia được
sơnbằng màu gì mà giờ đây không còn nhận biết được nữa, nó trở thành
một cái nềnmà trên đó cáu ghét đã vẽ lên những khuôn mặt kỳ dị. Căn
phòng đầy những tủđựng chén bát đồ đạc dính dớp, phía trên là những bình
nhỏ bụng tròn hoặc nhữnghình chữ V đã bị hỏng; những vòng tròn lấp lánh
ánh kim, những chồng đĩa bằngsứ dày có màu xanh lơ, được sản xuất tại
Tournai. Trong một góc phòng có đặt mộtchiếc hộp nhiều ngăn đánh số
dùng để đựng những chiếc khăn có vết bẩn hoặc làcó vết rượu màu của
khách trọ. Ở đây người ta tìm thấy những đồ đạc không thểxóa bỏ được,
chúng không tồn tại ở khắp nơi nhưng lại hiện diện ở đây như nóphải thế,
như những tàn tích đặc trưng cho nền văn minh của những người bị
bệnhnan y. Bạn sẽ thấy ở đây một chiếc nhiệt kế hình con khỉ chồi ra mỗi
khi trờimưa, những bức tranh kinh tởm làm mất cảm giác ăn ngon miệng
được lồng trongkhung gỗ đánh véc ni có mạ vàng; một chiếc khung treo
đồng hồ bằng đồi mồi cókhảm đồng, một chiếc chảo màu xanh, những
chiếc đèn dầu Argrard đầy bụi bặm lẫnvào dầu, một chiếc bàn dài phủ khăn
trải bằng vải hồ khá bẩn đủ để một ngườingoại trú viết tên của mình lên đó
bằng ngón tay, những chiếc ghế tựa khập khiễng,những tấm chùi chân thảm
hại bằng hàng đan dịch chuyển lung tung nhưng khôngbao giờ mất đi đâu
và sau nữa là cái lò sưởi vỡ lỗ, bản lề chệch, củi trong đóđã cháy thành
than. Để giai thích rõ đồ đạc ở đây cũ kỹ, nứt nẻ, mục nát, yếuớt, mòn vẹt,
què cụt, tồi tàn, hoang phế, hấp hối đến như thế nào, có lẽ cầnmột bài văn
https://thuviensach.vn

miêu tả về nó mà vì thế có thể làm chậm lại quá nhiều hứng thú đốivới câu
chuyện này và những người bận rộn sẽ không tha thứ cho điều đó. Nềngạch
màu đỏ đầy những lỗ do cọ sát hoặc do khuôn làm xấu. Tóm lại là cái
nghèongự trị không khoan nhượng lên tất cả đời sống trong sự dè sẻn, cô
đọng và trơsờn. Nếu như nó chưa lấm bùn đen thì nó cũng đang có những
vết bẩn và nếu nhưnó không thủng lỗ cũng không rách rưới, thì rồi nó cũng
sẽ rơi vào tình trạngmục nát mà thôi.
[[1] TruyệnTélémaque ở thê kỷ 17, kể những chuyện phiêu lưu của
Télémaque - con của Ulyssevà Penelop. Được lấy từ sử thi Ulysse.]
Căn phòng này trông choáng nhất là vào lúc bảy giờ, khi conmèo của bà
Vauquer đi trước chủ, nhảy lên những chiếc tủ đựng bát đĩa và bànăn, đánh
hơi thấy có nhiều sữa đựng trong bát chén được đậy bằng những chiếcđĩa,
và khẽ rên những tiếng gừ gừ. Khi đó bà goá xuất hiện với chiếc mũ
nồibằng vải tuyn kì cục đội trên một vòng tóc giả không được chải chuốt tử
tế, bàta vừa đi vừa kéo lê đôi giầy nhăn nhúm. Gương mặt bà có vẻ già cũ,
béo trònnhư hạt mít, ở giữa mọc lên một cái mũi khoằm giống như chiếc
mỏ của con vẹt,đôi tay nhỏ béo mũm mĩm, thân hình mập mạp như một con
chuột trong nhà thờ,chiếc áo nịt ngực đầy ắp và phập phồng; tất cả như hài
hoà với căn phòng này,nơi sự bất hạnh đang rò rỉ và sự bóc lột đang ẩn nấp,
còn bà Vauquer thì hítthở mùi hôi thối một cách nhiệt tình mà không cảm
thấy buồn nôn. Nét mặt bàtươi tắn như một làn tuyết đầu tiên của mùa thu,
đôi mắt có dấu chân chim nhưkhông biết đến nụ cười, vẻ luôn cau có gay
gắt của người làm chiết khấu đối vớinhững cô gái nhảy. Tóm lại toàn bộ
con người bà thể hiện tính chất nhà trọ cũngnhư ngôi nhà trọ bao hàm hình
ảnh con người bà.
Địa ngục trần gian sẽ không ổn nếu như không có cai ngục,bạn sẽ không
thể nào tưởng tượng ra cảnh này mà không có thứ kia. Tình trạngphì nộn và
nhợt nhạt của người phụ nữ nhỏ bé đó là sản phẩm của cuộc sống nàygiống
như bệnh sốt truyền nhiễm là hậu quả của mùi xú uế từ một bệnh viện.

https://thuviensach.vn

Chiếc váy lót bằng len đan của bà ta thò ra cả bên ngoài mộtchiếc váy
cũ, sợi bông sờn ra những kẽ nứt của vải. Khi bà có mặt thì bức tranhở đây
hoàn tất. Ở độ tuổi chừng năm mươi bà Vauquer giống như tất cả những
phụnữ đã từng đau khổ.
Đôi mắt lờ đờ với vẻ vô hại của một người môi giới sẽ phảnkháng quyết
liệt để được trả giá cao hơn, nhưng mặt khác lại làm tất cả để đượcan ủi số
phận, sẵn sàng giải phóng cho Georges hoặc Pichegru ([2]),nếu như
Georges hoặc Pichegru cần được giải phóng. Tuy nhiên bà là người phụ
nữtốt bụng như những khách trọ thường nói và họ tin rằng bà chẳng có của
nả gìkhi nghe bà phàn nàn rên rỉ và ho giống như họ. Ông Vauquer là ai? Bà
chưa baogiờ nói về người chồng đã chết. Ông ta đã đánh mất tài sản như thế
nào? Trongnhững lúc rủi ro bất hạnh, bà đã kể lể, ông ta đối xử với bà tồi
tệ, chỉ để lạicho bà đôi mắt dành để khóc, ngôi nhà dùng để ở và cái quyền
chẳng phải độnglòng thương xót tới bất kỳ sự không may mắn nào bởi vì,
như bà nói, bà đã hứngchịu tất cả những gì có thể chịu đựng được. Khi nghe
tiếng chạy lúp xúp của bàchủ, chị đầu bếp to béo Sylvie vội vàng dọn bữa
sáng cho các khách trọ.
[[2]:Hai tướng Pháp âm mưu chống Napoléon.]
Thường những khách trọ tự do chỉ đặt cơm tối hết khoảng bamươi phơrăng mỗi tháng. Vào thời điểm câu chuyện này bắt đầu, số người ăntrong
nhà trọ là bảy người. Tầng một gồm hai căn phòng tốt nhất của ngôi nhà.Bà
Vauquer ở phòng kém hơn còn phòng kia thuộc về bà Coutere, vợ goá của
một ngàiuỷ viên tư lệnh của nước Cộng hoà Pháp.
Cùng ở với bà là một cô gái còn rất trẻ tên gọi là VictorineTaillefer,
người được bà dành cho tình cảm của người mẹ. Tiền trọ của hai quýbà này
lên tới một nghìn tám trăm franc. Hai phòng ở tầng hai đã có người ở,một
phòng được thuê bởi một ông già tên là Poiret; người ở phòng còn lại là
mộtngười đàn ông khoảng bốn mươi tuổi, đội một bộ tóc giả màu đen cùng

https://thuviensach.vn

màu vớichòm râu quai nón, tự cho mình là cựu thương gia, ông tên là
Vautrin.
Tầng ba gồm bốn buồng trong đó có hai buồng đã được thuê,một cô tên
là Michonneau, và một người trước đây sản xuất mì sợi được gọi vớicái tên
là lão Goriot. Hai buồng còn lại được dành cho những kẻ qua đường;những
sinh viên vô sản, những kẻ đó giống như lão Goriot và cô Michonneau,
chỉcó thể bỏ ra bốn nhăm phơ- răng thanh toán cho việc ăn uống và việc ở
trọ; cònbà Vauquer không mong muốn sự có mặt của họ cho lắm và chỉ
nhận họ khi khôngtìm được điều gì tốt hơn: họ ăn quá nhiều bánh mì. Vào
thời gian đó, một tronghai căn buồng kia thuộc về một chàng trai trẻ thuộc
vùng lân cận Angoulêmeđến Paris đểhọc luật và gia đình đông đúc của anh
đã phải chịu sự thiếu thốn kéo dài khiphải gửi cho anh một nghìn hai trăm
phơ- răng mỗi năm. Eugène de Rastignac, têncủa anh, là một trong những
thanh niên quen làm việc do sự nghèo khổ, là nhữngngười hiểu rõ từ khi
còn trẻ tuổi những hy vọng của cha mẹ đặt nơi họ và họ tựchuẩn bị một số
mệnh tốt đẹp bằng cách tính toán trước tầm quan trọng nhữngngành học của
họ và thích nghi trước với biến động trong tương lai của xã hộiđể trở thành
những người đầu tiên triệt để tận dụng nó. Nếu như không có nhữngquan
sát tò mò của anh ta và cái tài khéo léo mà qua đó anh ta đến ra mắt
trongcác phòng tiếp khách ở Paris, câu chuyện này đã không có được những
màu sắcchân thực, mà được như vậy cũng là nhờ anh ta có trí óc minh mẫn
và ham muốn đisâu vào khám phá những điều bí ẩn trong một cảnh ngộ
kinh khủng dù nó được cheđậy khéo léo bởi những kẻ gây ra hay người
phải chịu đựng nó.
Phía trên tầng ba là kho chứa đồ để treo quần áo và hai cănbuồng có che
mái là nơi ở của một cậu bé làm công vất vả tên là Chirstophe vàchị béo
Sylvie, đầu bếp. Ngoài bảy người ăn ở tại nhà trọ này ra, bà Vauquer,tuỳ
năm thịnh năm suy còn có tám sinh viên luật và y khoa cùng với hai hoặc
bangười quen trong khu phố là những người thường chỉ đặt bữa ăn tối ở chỗ
của bà.Phòng ăn tối chứa được mười tám người và có thể lên tới hai mươi

https://thuviensach.vn

người nhưngbữa sáng chỉ có bảy khách trọ nên nó có cái vẻ của một bữa ăn
gia đình. Mỗingười đều đi xuống nhà bằng đôi giày đi trong nhà, tự cho
phép đưa ra những lờinhận xét kín đáo về cách ăn mặc hoặc dáng vẻ của
những người bên ngoài, vềnhững sự kiện của buổi tối trước đó trong khi thể
hiện sự tin tưởng vào sự thânthiết ở đây.
Bẩy người khách trọ này là những đứa trẻ hư được chiềuchuộng bởi bà
Vauquer, người luôn so tính những sự chăm sóc quan tâm dành chohọ với
một nhận định theo kiểu các nhà Thiên văn, theo mức độ mà số tiền mà
họtrả cho nhà trọ. Cùng một kiểu đánh giá như vậy làm ra vẻ những người
này giốngnhau một cách ngẫu nhiên. Hai người ở tầng hai chỉ trả có bảy hai
phơ- răng mỗitháng. Giá rẻ này chỉ có thể gặp được ở trong khu ngoại ô
Saint - Marcel, ởgiữa Bourbe và Sanpétrière và bà Couture là một ngoại lệ
duy nhất, thông báorằng chỉ dành cho những khách trọ bất hạnh ít nhiều
trông thấy rõ. Cảnh tượngnão lòng như bên trong ngôi nhà được lặp lại
trong trang phục khách trọ, cũngrách nát như vậy. Đàn ông mặc áo rơđanh- gôt mà mầu của nó đã cũ đến nỗi khónhận ra được, đi những đôi giày
giống như những đôi bị vứt ở cột mốc trongnhững khu phố lịch sự, quần áo
lót sờn rách không còn ra gì nữa. Phụ nữ mặcnhững chiếc váy phai màu
được nhuộm lại rồi lại phai màu với viền đăng- ten cũkỹ và lỗi mốt, đi
những đôi găng tay trơn láng vì dùng nhiều, khoác chiếc cổ áoxếp luôn luôn
có màu hung và khăn choàng vai rút sợi. Trang phục bên ngoài nhưvậy
nhưng thân hình họ rất vững chắc: những thể trạng chống chịu được với
bãotáp cuộc đời, những gương mặt lạnh giá, khô khan, lu mờ như những
chiếc khiênđã hết thời sử dụng. Những khuôn miệng méo mó được trang bị
hàm răng hau háu.Những khách trọ đó khiến ta cảm thấy như sắp xảy ra
những thảm kịch trọn vẹn,không phải là những màn kịch được đóng dưới
ánh đèn sân khấu kia trong nhữngmàn vải vẽ sơn, mà là những bi kịch sống
và câm lặng, những bi kịch lạnh lùnglàm con tim thổn thức, những bi kịch
đeo đuổi đai đẳng.

https://thuviensach.vn

Cô gái già Michonneau giữ gìn đôi mắt mệt mỏi của mình bằngmột tấm
vải diềm taffetas màu xanh cáu bẩn được đính vòngquanh bởi một sợi dây
đồng thau làm hoảng sợ cả thiên thần của lòng thương hại.Chiếc khăn san
của cô với những viền nhỏ và có hình giọt lệ giống như phủ lênmột bộ
xương, những gì mà nó che giấu được đều có hình dạng rất xương xẩu.
Sựchua chát nào đã chi phối việc tạo ra những đường nét phụ nữ đó của cô?
Cô chắchẳn đã từng xinh đẹp và toàn vẹn. Phải chăng là do sự thấp hèn, sự
buồn phiền,lòng hám của?

https://thuviensach.vn

LÃO GORIOT
Honoré de Balzac
www.dtv-ebook.com

Chương 2
Cô đã từng quá yêu, đã từng là người bán phấn buôn son haychỉ là một
cô gái đĩ? Có phải cô đang trả giá cho những chiến tích của một thờihuy
hoàng mà những thú vui trước đó đều ồ ạt, bằng một tuổi già mà những
ngườiđi qua đều trốn chạy? Ánh mắt nhìn của cô trắng dã lạnh lẽo, gương
mặt cằn cỗiđe doạ. Cô có một cái giọng lảnh lót của một con ve sầu kêu
trong bụi cây khigần đến mùa đông. Cô nói đã từng chăm sóc một ông già
bị chứng chảy nước mũi vàbị con cái bỏ rơi không có nơi nương tựa. Ông
già này đã tặng lại cô một nghìnphơ- răng lợi tức suốt đời, và cô đã phải
luôn giành giật bởi những người thừakế cùng những điều vu khống mà cô
phải đương đầu hứng chịu. Cho dù cuộc sốngnhiều sự đam mê đã tàn phá
khuôn mặt cô, vẫn còn thấy một vài dấu vết thời trẻ:màu da trắng mịn cho
phép đoán biết được thân hình chắc vẫn có vài nét đẹp cònsót lại.
Ông Poiret là một loại người kỳ cục. Cứ nhìn ông ta lầm lũinhư một
chiếc bóng mầu xám dọc theo lối nhỏ của vườn cây trồng, đầu đội mộtchiếc
mũ catket cũ và nhão nhoét cố cầm cây gậy bằng gỗ táo mầu ngà đã ngả
vàngtrong tay để mặc cho vạt áo rơ- đanh- gôt nhăn nheo phấp phới che hờ
chiếc quần cộcgần như trống trải và đôi chân xanh lét run rẩy như chân
người say rượu, để lộchiếc gi- lê mầu trắng bẩn và chiếc khăn đeo ngực
bằng vải mut- xơ- lin dầy co rúmkết hợp khập khiễng với chiếc cà - vạt cột
quanh cái cổ gà tây của ông, rấtnhiều người tự hỏi phải chăng cái bóng
mỏng dính này thuộc về dòng giống liềulĩnh của những đứa con trai Taphet,
những người bay lượn trên đại lộ Ý? Côngviệc nào đã có thể làm ông ta héo
quắt như vậy? Nỗi đam mê nào đã làm nâu xámkhuôn mặt có hình củ hành
của ông ta, khuôn mặt dành cho biếm hoạ mà lại làthực? Ông ta đã làm gì?
Có thể ông ta đã từng là nhân viên của bộ tư pháp,trong cơ quan mà những
kẻ đao phủ gửi về những bản thanh toán chi phí, nhữnghóa đơn mua khăn
https://thuviensach.vn

đen cho những kẻ giết cha mẹ, mua cám cho những xe bọc chở tù,dây mảnh
cho dao chém. Có thể ông ta là người tiếp nhận ở cửa lò mổ hoặc là
phóthanh tra vệ sinh. Tóm lại người đàn ông này giống như là một con lừa
ở cối xaygió công cộng của chúng ta, một trong những con chuột Paris,
những kẻ khôngbiết đến ngay cả thánh Bertrard của họ, như một cái trụ trên
đó đã quay đủ sựkhông may mắn và dơ bẩn của xã hội, cuối cùng là một
trong những người đàn ôngmà chúng ta nói đến khi nhìn thấy họ: dĩ nhiên
là phải có những kẻ nhưvậy. Paris đẹpđẽ này không biết đến những gương
mặt nhợt nhạt vì những đau khổ tinh thần haythể xác nào đó. Nhưng Paris
là một đại dương thực thụ. Bạn hãy ném vào đó mộtchiếc máy dò, bạn sẽ
không bao giờ đo nổi độ sâu của nó đâu! Bạn hãy đi vòngquanh khắp lượt,
hãy miêu tả nó! Dù bạn có thận trọng khi đi qua nó, mô tả kỹnó, dù những
nhà thám hiểm đại dương có đông đúc và hứng thú đến đâu, vẫn luônbắt
gặp ở đó một nơi sơ khai, một hang động chưa ai biết đến, những hoa,
nhữngviên ngọc trai, những con quỷ, một vài thứ kỳ lạ khó tin, bị lãng quên
bởinhững thợ lặn tài tử. Nhà trọ Vauquer là một trong những nơi quỷ quái lạ
lùngđó.
Có hai hình ảnh trái ngược rõ rệt với đám khách trọ nội trúvà đám khách
ăn ngoại trú.
Victorine Taillefer là một cô gái trắng trẻo ốm yếu, giốngnhư nước da
của các cô gái bị bệnh xanh xao, và dù cô hòa mình với sự đau đớn,nó làm
nền cho bức tranh này bởi một nỗi buồn quen thuộc, bởi một phong cách
eấp, ngượng ngùng, bởi một vẻ nghèo túng và yếu đuối thì gương mặt cô
cũng khôngcằn cỗi, các cử chỉ và giọng nói của cô vẫn còn nhanh nhẹn,
hoạt bát. Con ngườitrẻ tuổi bất hạnh này giống như một cây con đã có lá
vàng, vừa mới bị trồngtrong một mảnh đất không phù hợp. Sắc diện của cô
ửng đỏ, mái tóc màu vànghung, dáng người quá mảnh mai, thể hiện sự
duyên dáng mà các nhà thơ hiện đạitìm thấy trên các bức tượng nhỏ thời
trung cổ. Đôi mắt màu xám đen biểu hiệnmột sự dịu dàng, sự ngoan đạo
của một tín đồ Cơ Đốc giáo. Quần áo cô mặc đơngiản, không quá đắt tiền,

https://thuviensach.vn

để lộ những đường nét trẻ trung. Cô xinh đẹp một cáchchắp nhặt. Nếu cô
sung sướng chắc là đẹp mê hồn: hạnh phúc là chất thơ của phụnữ cũng như
kem phấn là chất liệu của việc trang điểm vậy. Giá như niềm vuiluôn làm
nước da ửng hồng trên gương mặt xanh xao của cô, giá như những
ngọtngào của một cuộc sống lịch sự được đong đầy, tô đỏ lên đôi má đã hơi
lõm mộtchút, giá như tình yêu làm tươi vui lại đôi mắt buồn của cô,
Victorine đã cóthể sánh được với những cô gái trẻ đẹp nhất. Cô thiếu thứ
mà người phụ nữ cầncó, những áo quần son phấn và những bức thư tình.
Truyện của cô có thể cung cấp chủ đề cho một cuốn sách. Chacô tin rằng
mình có lý khi không thừa nhận cô, khi từ chối giữ cô ở bên cạnh,ông ta chỉ
cho cô sáu trăm phơ- răng mỗi năm và sẽ làm thay đổi số tài sản củacô để
có thể chuyển toàn bộ sang cho con trai của ông ta. Một người bà con xacủa
mẹ Victorine mà ngày xưa vì thất vọng, mẹ cô đã đến nhà của bà ta và chết
ởđó, bà Couture đã chăm sóc cô bé mồ côi như con đẻ của mình. Thật
không may bàgoá của một vị uỷ viên tư lệnh quân đội cộng hoà lại chẳng có
gì trên đời ngoàisố tiền người chồng quá cố để lại và tiền trợ cấp; một ngày
nào đó bà có thể bỏrơi cô gái tội nghiệp này, không kinh nghiệm, không tài
sản, hoàn toàn phó tháccho cuộc đời. Người phụ nữ tốt bụng ấy dẫn
Victorine đi lễ nhà thờ tất cả các ngàychủ nhật và cứ mười lăm ngày lại đi
làm lễ rửa tội để vô tình biến cô thành mộtcô gái sùng kính đạo. Bà nghĩ
cũng đúng. Những tình cảm tôn giáo đã mang tặngmột tương lai cho cô gái
bị cha từ bỏ. Cô yêu mến cha mình, cô hàng năm tìm đếnnhà ông ta để đem
lời xin lỗi của người mẹ mà cánh cổng ngôi nhà ấy không baogiờ mở ra.
Anh trai cô, người làm trung gian hòa giải duy nhất cho cô, khôngđến thăm
cô lấy một lần trong bốn năm trời và cũng chẳng gửi cho cô một sự trợgiúp
nào. Cô cầu xin Chúa làm cho cha cô tỉnh ngộ, làm cho trái tim anh trai
côbiết cảm động và cầu phúc cho họ mà không hề có một lời oán hận. Bà
Couture vàbà Vauquer không tìm đủ lời trong từ điển để nguyền rủa cách cư
xử thô bạo kia.Khi họ chửi rủa gã triệu phú đáng ghê tởm đó, Victorine lại
nói nên những lờidịu ngọt, giống như bài ca của con chim bồ câu xám bị
thương mà tiếng rên đauđớn của nó vẫn còn thể hiện tình yêu.

https://thuviensach.vn

Eugène de Rastignac có khuôn mặt đặc biệt của người miền Nam,nước
da trắng trẻo, tóc đen, mắt xanh. Lối diễn đạt, cung cách, tư thế quenthuộc
của chàng chứng tỏ chàng là con của một gia đình quý tộc, nơi mà việcgiáo
dục từ nhỏ đã chỉ gồm toàn những truyền thống tốt đẹp. Chàng ăn mặc
tiếtkiệm, ngày thường chàng chỉ mặc những quần áo của năm cũ, nhưng
thỉnh thoảng chàngvẫn có thể đi chơi với cách ăn mặc như một chàng trai
lịch sự. Chàng thường mặcchiếc áo rơ- đanh- gốt cũ, một chiếc gi- lê xấu xí,
thắt chiếc cà- vạt đen nhầunhĩ đáng ghét, cẩu thả theo kiểu sinh viên, mặc
một chiếc quần dài vừa vặn vàđi đôi giày bốt đã được thay đế mới.
Giữa hai nhân vật này và những người khác thì Vautrin, ngườiđàn ông
bốn mươi tuổi có chòm râu má vẽ sơn là một bước chuyển tiếp. Ông ta
làmột trong những kẻ mà dân chúng bảo: đó là một gã láu lỉnh nổi tiếng!
Ông ta cóđôi vai rộng, thân trên nở nang, các cơ bắp nổi rõ, đôi bàn tay dày,
vuông, vànổi bật các đốt ngón bởi những túm lông rậm rạp với một màu
hung dữ dội. Gươngmặt ông ta có nhiều rãnh bởi các nếp nhăn đến sớm, tạo
ra những dấu hiệu củamột số khắc khổ trái ngược hẳn với phong cách mềm
mỏng hòa nhã của ông ta.
Giọng nói trầm vang hài hoà với tính vui vẻ không làm aiphải khó chịu.
Ông ta là con người nhanh nhẹn và luôn tươi cười. Nếu như một ổkhoá nào
đó bị hỏng, ông ta lập tức tháo nó ra, lắp ghép, tra dầu, giũa, ráplại, vừa làm
vừa nói "Cái này tôi biết". Vả chăng ông ta biết tất cả, những contàu, biển
cả, nước Pháp, nước ngoài, các vụ làm ăn, những con người, những sựkiện,
các luật lệ, dinh thự, nhà trọ và cả nhà tù. Nếu như có một ai đó phànnàn
nhiều quá, ngay lập tức ông ta dành cho họ sự quan tâm phục vụ. Ông
đãnhiều lần cho bà Vauquer và vài khách trọ nữa vay tiền, nhưng những
người chịuơn ông thà chết còn hơn là không trả lại được tiền cho ông vì dù
có vẻ tử tế,ông ta vẫn khơi dậy nỗi sợ hãi bởi một cái nhìn sâu thẳm và đầy
kiên quyết.Theo cách ông ta nhổ nước bọt, ông thể hiện một sự lạnh lùng
không lay chuyểnđược không gì làm cho ông ta phải chịu lùi bước trước
một tội ác để thoát khỏimột tình huống rắc rối. Như một vị quan toà nghiêm

https://thuviensach.vn

khắc, con mắt của ông tadường như đi sâu vào tận cùng mọi vấn đề, mọi ý
thức và mọi tình cảm. Thói quencủa ông là đi chơi sau bữa trưa và trở về để
ăn tối, lủi đi chơi sau bữa tối vàrồi lại quay về lúc khoảng nửa đêm bằng
một chiếc chìa khoá vạn năng mà bàVauquer tin tưởng giao cho. Ông ta là
người duy nhất được hưởng ân huệ đó. Màcũng chính ông ta là người tốt
nhất đối với bà goá mà ông ta gọi là mẹ trongkhi ôm lấy người bà, một sự
nịnh hót mà bà góa không hiểu hết ý nghĩa. Ngườiphụ nữ tốt bụng tin sự
việc này là k...