Giáo án chi tiết văn bản "Lặng lẽ Sa Pa" của Nguyễn Thành Long
Văn bản:
         Lặng lẽ Sa Pa
……………………………..Nguyễn Thành Long…………………………..
I.Vài nét về tác giả, tác phẩm:
1.Tác giả:
- Nguễn Thành Long (1925-1991), quê ở Duy Xuyên, Quảng Nam.
- Viết văn từ thời kì k/c chống Pháp, là cây bút chuyên viết truyện ngắn và kí.
- Thành công trong sáng tác của Nguyễn Thành Long không phải ở khai thác tình huống dữ dội mà là sự nhẹ nhàng, trong trẻo, thấm đẫm chất trữ tình.
- Ông đã nhận Giải thưởng Phạm Văn Đồng với tập bút kí “Bát cơm Cụ Hồ”
2.Tác phẩm:
“Lặng lẽ Sa Pa” sáng tác năm 1970, trong chuyến đi thực tế của tác giả ở Lào Cai, in trong tập “Giữa trong xanh” (1972).
5.Chủ đề của truyện - Truyện Lặng lẽ Sa Pa ngợi ca những con người lao động như anh thanh niên làm công tác khí tượng và cái thế giới những con người như anh. Tác giả muốn nói với người đọc: “ Trong cái lặng im của Sa Pa…có những con người làm việc và lo nghĩ như vậy cho đất nước” - Đồng thời qua câu chuyện về anh thanh niên, tác phẩm cũng gợi ra những vấn đề về ý nghĩa và niềm vui của lao động tự giác, vì những mục đích chân chính đối với con người: dù trong hoàn cảnh đơn độc giữa thiên nhiên vắng lặng quanh năm mà con người vẫn không cô đơn buồn tẻ khi người ta tìm thấy ý nghĩa của công việc và cuộc sống của mình.
II.Đọc hiểu văn bản:
* Tìm hiểu chung:
- Phương thức biểu đạt: Tự sự+Biểu cảm+Miêu tả+Nghị luận.
- Ngôi kể: ngôi thứ 3, nhưng lại đặt vào vai nhân vật ông họa sĩ.
- Nhân vật:
+ Xuất hiện trực tiếp: Ông họa sĩ,cô kĩ sư, anh thanh niên, bác lái xe.
+ Xuất hiện gián tiếp: ông kĩ sư dưới vườn rau Sa Pa, anh cán bộ bản đồ sét.
- Tóm tắt:
“Lặng lẽ Sa Pa” kể về cuộc gặp gỡ tình cờ giữa các nhân vật: ông họa sĩ già, cô kỹ sư trẻ, bác lái xe và anh thanh niên làm khí tượng trong vòng nửa giờ trên đỉnh núi Yên Sơn khi xe dừng lại. Ông họa sĩ và cô gái lên thăm nơi ở và làm việc của anh thanh niên trên núi. Anh bộc bạch với họ về công việc, về cuộc sống, về những suy nghĩ của mình. Ông họa sĩ đã kịp ghi lại ký họa chân dung anh . Anh muốn giới thiệu với ông họa sĩ những người khác xứng đáng hơn để vẽ. Họ chia tay nhau trong niềm xúc động.
Câu hỏi 1,sgk/189:
+Cốt truyện đơn giản.
+Tình huống truyện: Cuộc gặp gỡ tình cờ giữ ông họa sĩ già, cô kĩ sư trẻ và anh thanh niên làm công tác khí tượng kiêm vật kí địa cầu trên đỉnh núi cao.
+Tác phẩm này, theo lời tác giả, là “một bức chân dung”. Đó là bức chân dung của anh thanh niên. Nhân vật anh thanh niên được hiện ra qua sự nhìn nhận,suy nghĩ và đánh giá của các nhân vật: bác lái xe, cô kĩ sư, ông họa sĩ. Qua cái nhìn và cảm xúc của mỗi người, hình ảnh anh thanh niên thêm rõ nét và đáng mến hơn.
- Ý nghĩa nhan đề:
+ Với nhan đề “Lặng lẽ Sa Pa”, truyện ngắn của Nguyễn Thành Long đã thể hiện rõ tư tưởng chủ đề của tác phẩm: thông qua việc viết về nơi nghỉ mát êm đêm, thơ mọng tác giả ca ngợi những con người hết lòng vì công việc, vì cuộc sống mới. Đó chính là anh thanh niên làm công tác khí tượng trên đỉnh Yên Sơn,ông kĩ sư dưới vườn rau Sa Pa, anh cán bộ nghiên cứu bản đồ sét. Tất cả đang cống hiến lặng lẽ âm thầm.
+ Nhan đề của tác phẩm vừa gợi ra vẻ đẹp của thiên nhiên Sa Pa, vừa thể hiện sự lớn lao của những con người trên mảnh đất ấy. Với tên truyện như vậy, phải chẳng tác giả đã lấy địa danh làm nền để khắc họa vẻ đẹp con người?
- Nội dung bao trùm:
“Lặng lẽ Sa Pa” là bài ca ca ngợi cuộc sống mới, con người mới nơi địa đầu Tổ quốc. Bức thông điệp tác giả muốn gửi tới người đọc là: Đằng sau cái lặng lẽ của Sa Pa là những âm vang từ thiên nhiên, cuộc sống và những con người của mảnh đất kì thú này, là cả một sự sống đang sôi trào, nảy nở bất tận.
Tìm hiểu chi tiết:
1. Cảnh sắc thiên nhiên Sa Pa:
-Nắng đốt cháy rừng