Người soạn: Tạ Thị Nga
GVHD: Nguyễn Giang Tâm
Ngày dạy: 29/03/2018
Bài 28
LĂNG KÍNH

I. MỤC TIÊU:
1. Về kiến thức:
Nêu được cấu tạo của lăng kính, công dụng của lăng kính.
Trình bày được cấu hai tác dụng của lăng kính: tán sắc ánh sáng và làm lệch về đáy một chùm tia sáng đơn sắc.
Viết được công thức lăng kính.
Nêu được các ứng dụng của lăng kính trong khoa học và kỹ thuật.
2. Về kỹ năng:
Vẽ đường truyền ánh sáng qua lăng kính.
Vận dụng các công thức lăng kính để giải một số bài tập liên quan.
3. Về thái độ:
- Có sự nhìn nhận sâu sắc về hiện tượng một số hiện tượng tự nhiên có liên quan đến tán sắc ánh sáng và các thiết bị có sử dụng lăng kính.
II. CHUẨN BỊ
1. Giáo viên:
- Các tranh, ảnh về quang phổ, máy quang phổ, máy ảnh,…
2. Học sinh:
- Ôn tập về sự khúc xạ ánh sáng và sự phản xạ toàn phần.
III. TIẾN TRÌNH DẠY - HỌC
Ổn định lớp (1 phút)
Đặt vấn đề
Ở chương VI các em đã được học về hiện tượng khúc xạ ánh sáng và phản xạ toàn phần. Vậy 2 hiện tượng này được ứng dụng trong những dụng cụ nào? Để biết được điều này chúng ta chuyển sang học chương VII: MẮT, CÁC DỤNG CỤ QUANG.
Trong chương này, ta sẽ tìm hiểu một số dụng cụ quang thường dùng như: lăng kính, thấu kính, kính lúp, kính hiển vi, kính thiên văn. Đầu tiên, chúng ta đi tìm hiểu BÀI 28: LĂNG KÍNH
Tiến trình dạy
Hoạt động 1: Tìm hiểu về cấu tạo của lăng kính
Hoạt động cả giáo viên
Hoạt động của học sinh
Nội dung ghi bảng

Cho hs quan sát lăng kính và hỏi:
- Lăng kính có màu hay trong suốt?

- Lăng kính có hình gì?
- Thông báo cho hs lăng kính chỉ được làm từ một chất
có thể là thủy tinh, nhựa, …
- Y/c 1 hs nêu cấu tạo của lăng kính.
- Thông báo: Khi sử dụng lăng kính, chùm tia sáng hẹp được chiếu truyền qua lăng kính trong một mặt phẳng vuông góc với cạnh của khối lăng trụ. Do đó, lăng kính được biểu diễn bằng tam giác tiết diện thẳng.(chỉ trên lăng kính)
- Lăng kính có những phần tử nào ?
- GV nhận xét, bổ xung.
+ Cạnh là giao tuyến của 2 mặt bên.
+ hai mặt bên là hai mặt trong suốt khi ta chiếu ánh sáng vào.
+ Đáy là mặt còn lại, thường không được sử dụng và được bôi đen.
- Về phương diện quang học, một lăng kính được đặc trưng
bởi:
+ Góc chiết quang A là góc ngụy diện của hai mặt bên.
+ Chiết suất n là chiết suất tỉ đối của chất làm lăng kính với chiết suất của môi trường bên ngoài.
- Thông thường ở THPT ta thường xét với lăng kính đặt trong không khí, mà không khí có chiết suất là 1. Do đó chiết suất tỉ đối trùng với chiết suất tuyệt đối của chất làm lăng kính. Vậy đường truyền của tia sáng đi qua lăng kính ntn chúng ta chuyển sang phần II. ĐƯỜNG TRUYỀN CỦA TIA SÁNG QUA LĂNG KÍNH.
- Quan sát lăng kính












- Lăng kính trong suốt.

- Có hình lăng trụ tam giác.

- Lắng nghe.


- Nêu cấu tạo của lăng kính.










- Các phần tử của lăng kính gồm: cạnh, đáy, hai mặt bên








- Quan sát, lắng nghe và ghi nhớ.

I.CẤU TẠO CỦA LĂNG KÍNH

1, Cấu tạo của lăng kính









-Lăng kính là một khối chất trong suốt, đồng chất (thủy tinh, nhựa,...) thường có dạng lăng trụ tam giác.







2, Các phần tử của lăng kính
- Các phần tử của lăng kính: cạnh, đáy, hai mặt bên








- Lăng kính được đặc trưng bởi:
+ Góc chiết quang A;
+ Chiết suất n.







Hoạt động 2: Khảo sát đường truyền các tia sáng qua lăng kính
Hoạt động của giáo viên
Hoạt động của học sinh
Nội dung ghi bảng

- Ở lớp 9, ta đã biết ánh sáng trắng gồm nhiều màu và lăng kính có tác dụng phân tích chùm ánh sáng