BÀI 20: CUỘC VẬN ĐỘNG DÂN CHỦ TRONG NHỮNG NĂM 1936-1939
I. TÌNH HÌNH THẾ GIỚI VÀ TRONG NƯỚC
1. Thế giới
- Chủ nghĩa phát xít lên nắm quyền ở Đức, Ý, Nhật, đe dọa hoà bình và an ninh thế giới.
- Đại hội lần thứ VII của Quốc tế Cộng sản (7 -1935) đề ra chủ trương mới: thành lập Mặt trận Nhân dân ở các nước chống phát xít và nguy cơ chiến tranh.
- Mặt trận nhân dân Pháp lên cầm quyền, ban bố một số chính sách tiến bộ đối với các thuộc địa.
2. Trong nước
- Hậu quả của cuộc khủng hoảng kinh tế cùng với chính sách phản động của thực dân Pháp ở thuộc địa đã làm cho đời sống nhân dân ta càng đói khổ, ngột ngạt.
II. MẶT TRẬN DÂN CHỦ ĐÔNG DƯƠNG VÀ PHONG TRÀO ĐẤU TRANH ĐÒI TỰ DO, DÂN CHỦ
1. Chủ trương của Đảng
-Xác định kẻ thù cụ thể trước mắt là bọn phản động Pháp cùng tay sai.
- Nhiệm vụ là chống phát xít, chống chiến tranh đế quốc, chống bọn phản động thuộc địa, tay sai, đòi tự do, cơm áo, hoà bình.
- Hình thức đấu tranh : hợp pháp, nửa hợp pháp, công khai, nửa công khai.
2. Diễn biến
- Phong trào Đông Dương Đại hội (8-1936) nhằm thu thập nguyện vọng của quần chúng.
- Phong trào “đón rước” phái viên Chính phủ Pháp và Toàn quyền mới, đưa “dân nguyện”.
- Phong trào đấu tranh của quần chúng với các cuộc bãi công, bãi thị, mít tinh,…
-Trong phong trào báo chí công khai, nhiều tờ báo của Đảng ra đời.
III. Ý NGHĨA CỦA PHONG TRÀO
- Trình độ chính trị, công tác của các bộ, đảng viên được nâng cao, uy tín, ảnh hưởng của Đảng được mở rộng.
- Quần chúng được tập dượt đấu tranh, một đội quân chính trị hùng hậu được hình thành.
- Phong trào là cuộc tập dượt lần thứ hai chuẩn bị cho Cách mạng tháng Tám 1945.
Bài 21: VIỆT NAM TRONG NHỮNG NĂM 1939 – 1945
I. TÌNH HÌNH THẾ GIỚI VÀ ĐÔNG DƯƠNG
- Chiến tranh thế giới thứ hai bùng nổ, phát xít Đức tấn công Pháp, tư bản phản động Pháp đầu hàng và làm tay sai cho Đức.
- Ở Viễn Đông: Quân phiệt Nhật Bản tiến sát biên giới Việt -Trung và tiến vào Đông Dương (9-1940).
- Nhật – Pháp câu kết với nhau cùng áp bức bóc lột nhân dân ta, mâu thuẫn giữa toàn thể dân tộc ta với Pháp – Nhật càng sâu sắc.
II. NHỮNG CUỘC KHỞI NGHĨA ĐẦU TIÊN
1. Khởi nghĩa Bắc Sơn (27 – 9 – 1940)
- Nguyên nhân: Quân Nhật đánh vào Lạng Sơn, quân Pháp thua chạy qua châu Bắc Sơn.
- Diễn biến: Đảng bộ Bắc Sơn đã lãnh đạo nhân dân nổi dậy tước khí giới của tàn quân Pháp, giải tán chính quyền địch, thành lập chính quyền cách mạng (27 - 9 - 1940).
- Ý nghĩa: Tuy thất bại, nhưng đội du kích Bắc Sơn ra đời.
2. Khởi nghĩa Nam Kì (23 – 11 – 1940)
- Nguyên nhân: Thực dân Pháp bắt binh lính Việt Nam đi làm bia đỡ đạn chống lại quân phiệt Xiêm.
- Diễn biến: Đảng bộ Nam Kì quyết định khởi nghĩa (đêm 22 rạng ngày 23 - 11 - 1940) ở hầu hết các tỉnh Nam Kì, thành lập chính quyền nhân dân và toà án cách mạng, cờ đỏ sao vàng lần đầu tiên xuất hiện.
- Nguyên nhân thất bại: Nổ ra chưa đúng thời cơ, kế hoạch bị bại lộ.
- Ý nghĩa: Thể hiện tinh thần yêu nước. Để lại nhiều bài học kinh nghiệm quý báu về xây dựng lực lượng vũ trang, về thời cơ khởi nghĩa.
3. Binh biến Đô Lương (13 – 1 – 1941) (giảm tải)
Bài 22: CAO TRÀO CÁCH MẠNG TIẾN TỚI TỔNG KHỞI NGHĨA THÁNG TÁM 1945
I. Mặt trận Việt Minh ra đời (19/ 5/ 1941)
1. Tình hình trong nước về thế giới:
- 6/1941 Đức tấn công Liên Xô - Thế giới hình thành 2 trận tuyến: (phe đồng minh và phe phát xít) + Lực lượng dân chủ. + Phát Xít Đức, Ý, Nhật. - Ngày 28/1/1941, NAQ về nước, tr.tiếp l.đạo CMVN triệu tập Hội nghị trung ương VIII tại Pác Bó (Cao Bằng) từ 10 – 19/5/1941.
2. Chủ trương của Đảng:
+ Đặt lên hàng đầu nhiệm vụ giải phóng dân tộc, đánh đuổi Nhật - Pháp.
+ Tạm gác khẩu hiệu "Đánh đổ địa chủ, chia ruộng đất cho dân cày." Thực