Trường THCS Trần Quý Cáp

Năm học: 2024 - 2025

Tuần : 22, 23
BÀI 43: Trọng lượng, lực hấp dẫn (3 tiết) NS: 15/2/2025
Tiết thứ: 25, 26, 27
I. MỤC TIÊU:
1. Kiến thức: Sau khi học xong bài này HS
- Nêu được định nghĩa trọng lượng, lực hấp dẫn.
- Phân biệt được trọng lượng và khối lượng.
- So sánh được các đặc điểm của trọng lượng và khối lượng của một vật.
2. Năng lực 
- Năng lực chung:
+  Năng lực tự chủ và tự học: tìm kiếm thông tin, đọc sách giáo khoa, quan sát tranh ảnh
để tìm hiểu về lực hút của Trái Đất, trọng lượng, lực hấp dẫn, cách xác định trọng lượng
của vật.
+  Năng lực giao tiếp và hợp tác: thảo luận nhóm để tìm ra phương, chiều của lực hút của
Trái Đất.
+  Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: GQVĐ trong tìm hiểu sự tồn tại lực hút của
Trái Đất, cách xác định trọng lượng của một vật dựa vào khối lượng của vật đó.
- Năng lực KHTN:
+   Lấy được ví dụ chứng tỏ sự tồn tại của lực hút của Trái Đất trong thực tế.
+   Nêu đơn vị đo và dụng cụ thường dùng để đo trọng lượng.
+   Trình bày được cách xác định phương, chiều của trọng lực.
+   Xác định được tầm quan trọng của lực hấp dẫn.
+ Thực hiện được đo trọng lượng của một số vật bằng lực kế.
3. Phẩm chất
Thông qua thực hiện bài học sẽ tạo điều kiện để học sinh:
-  Chăm học, chịu khó tìm tòi tài liệu và thực hiện các nhiệm vụ cá nhân nhằm tìm hiểu về
nhiệt độ.
-  Có trách nhiệm trong hoạt động nhóm, chủ động nhận và thực hiện nhiệm vụ thí
nghiệm, thảo luận về trọng lượng, lực hấp dẫn.
- Trung thực, cẩn thận trong thực hành, ghi chép kết quả thí nghiệm
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU 
1. Đối với giáo viên: 
Các dụng cụ để làm thí nghiệm đo trọng lượng
Thiết bị để chiếu các hình vẽ trong bài
2. Đối với học sinh: Vở ghi, sgk, đồ dùng học tập và chuẩn bị từ trước
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
a. Mục tiêu: HS hứng thú quan tâm hơn đến bài học
b. Nội dung: HS quan sát SGK để tìm hiểu nội dung kiến thức theo yêu cầu của GV.
c. Sản phẩm: Từ bài HS vận dụng kiến thức để trả lời câu hỏi GV đưa ra.
d. Tổ chức thực hiện: 
GV lấy những câu chuyện, đoạn video ngắn trên mạng chiếu cho HS để HS minh họa
thảo luận.
Dẫn dắt: Newton là một nhà bác học vĩ đại nhất của mọi thời đại, ông đã có những cống
hiến nghiên cứu to lớn cho ngành vật lí giúp ích cho cuộc sống con người phát triển. Theo
truyền thuyết, vào một ngày đẹp trời của năm 1666, khi Niu-tơn đang ngồi suy nghĩ dưới
GV: Đặng Tường Vi

Kế hoạch bài dạy KHTN 6

Trường THCS Trần Quý Cáp

Năm học: 2024 - 2025

bóng mát của một cây táo thì thấy một quả táo chín rơi. Theo em, hiện tượng này đã làm
ông nảy sinh ý tưởng gì về lực? ...
B. HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI
Hoạt động 1: Làm quen với lực hút trái đất
a. Mục tiêu: HS hiểu được khái niệm lực hút của trái đất từ đó mới cho HS làm quen với
khái niệm về lực hấp dẫn
b. Nội dung: HS dựa trên các hiện tượng đơn giản thường gặp trong đời sống hằng ngày
và đọc SGK để tìm hiểu nội dung kiến thức theo yêu cầu của GV.
c. Sản phẩm: 
HS đưa ra được câu trả lời phù hợp với câu hỏi GV đưa ra
d. Tổ chức thực hiện: 
Hoạt động của GV và HS
Sản phẩm dự kiến
- Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ:
I. Lực hút của trái đất
GV cho HS làm quen với khái niệm lực hút của Khi thả một vật đang cầm
trái đất và yêu cầu HS dự đoán về phương, chiều trên tay thì vật đó rơi xuống
của lực hút
do chịu tác dụng bởi lực hút
- Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: 
trái đất
 + HS dựa trên các hiện tượng đơn giản thường VD: 
gặp trong đời sống hằng ngày và đọc SGK để Cầm viên phấn và thả tay từ
hoàn thành nhiệm vụ
trên cao, viên phấn sẽ rơi
- Bước 3: Báo cáo, thảo luận: 
xuống đất.
 + HS: Lắng nghe, ghi chú, một HS phát biểu lại  Lực kéo chiếc thuyền bị nước
- Bước 4: Kết luận, nhận định: 
tràn vào chìm xuống
GV nhận xét, kết luận
Biểu diễn như sau:

Hoạt động 2: Tìm hiểu khái niệm trọng lượng và lực hút của trái đất
a. Mục tiêu: HS nắm được khái niệm trọng lượng và mối quan hệ giữa trọng lượng với
lực hút của trái đất, xác định trọng lượng của một số vật bằng lực kế.
b. Nội dung: HS dựa trên các hiện tượng đơn giản thường gặp trong đời sống hằng ngày
và đọc SGK để tìm hiểu nội dung kiến thức theo yêu cầu của GV.
c. Sản phẩm: 
HS đưa ra được câu trả lời phù hợp với câu hỏi GV đưa ra
d. Tổ chức thực hiện: 
Hoạt động của GV và HS
Sản phẩm dự kiến
- Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ:
II. Trọng lượng và lực hút của
GV cho HS làm quen với khái niệm của trọng trái đất
lượng và lực hút của trái đất.
Độ lớn lực hút của Trái đất tác
GV tổ chức cho HS tham gia hoạt động như SGK dụng lên một vật gọi là trọng lượng
yêu cầu.
của vật đó
Hãy dự đoán trọng lượng của một vật quanh em, Kí hiệu của trọng lượng: P
GV: Đặng Tường Vi

Kế hoạch bài dạy KHTN 6

Trường THCS Trần Quý Cáp

Năm học: 2024 - 2025

rồi dùng lực kế kiểm tra.
Đơn vị đo là đơn vị đo lực
- Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: 
 + HS dựa thực tế để ước lượng trọng lượng hoàn
thành nhiệm vụ
- Bước 3: Báo cáo, thảo luận: 
+ GV mời HS trả lời câu hỏi
+ GV mời HS khác nhận xét và bổ sung
- Bước 4: Kết luận, nhận định: 
GV nhận xét, kết luận
Hoạt động 3: Tìm hiểu trọng lượng và khối lượng
a. Mục tiêu: HS hiểu rõ hơn về hai đại lượng trọng lượng và khối lượng, rèn luyện thêm
kĩ năng đo lực đã học ở bài trước
b. Nội dung: HS đọc SGK để tìm hiểu nội dung kiến thức theo yêu cầu của GV.
c. Sản phẩm: 
HS đưa ra được câu trả lời phù hợp với câu hỏi GV đưa ra
d. Tổ chức thực hiện: 
Hoạt động của GV và HS
Sản phẩm dự kiến
- Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ:
III. Trọng lượng và khối lượng
GV yêu cầu HS đọc phần đọc hiểu và trả lời câu Trọng lượng và khối lượng của
hỏi SGK:
một vật tuy là hai đại lượng khác
Trong các nội dung sau đây, nội dung nào phù nhau, nhưng co liên quan mật thiết
hợp với khối lượng, với lực hút của Trái Đất, với nhau. Trọng lượng là độ lớn
trọng lượng?
lực hút của Trái Đất tác dụng lên
a. Có đơn vị đo là niuton
vật. còn khối lượng là sổ đo lượng
b. Có đơn vị đo là kilogam
chất của vật đó, khối lượng của vật
c. Có phương và chiều
cảng lớn thì trọng lượng của vật
d. Đo bằng lực kế
cảng lớn.
e. Đo bằng cân
Khối lượng:
g. Không có phương và chiều
b. Có đơn vị đo là kilogam
- Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: 
e. Đo bằng cân
 + HS đọc và tự thực hiện nhiệm vụ
g. Không có phương và chiều
- Bước 3: Báo cáo, thảo luận: 
Lực hút của Trái Đất, trọng lượng:
+ GV mời HS trả lời câu hỏi
a. Có đơn vị đo là niuton
+ GV mời HS khác nhận xét và bổ sung
c. Có phương và chiều
- Bước 4: Kết luận, nhận định: 
d. Đo bằng lực kế
GV nhận xét, kết luận bổ sung, mở rộng thêm:
Quan niệm sai lầm dễ mắc phải: Trong đời sống
hằng ngày người ta thường sử dụng lẫn lộn hai
đại lượng khối lượng và trọng lượng cũng như
đơn vị khối lượng và đơn vị trọng lượng. Ví dụ,
người ta thường nói: Tôi nặng 50 kilôgam, chiếc
xe này có trọng tải (tải trọng) là 5 tấn, ...
Đó là vì, trước khi Niutơn được chính thức trở
thành đơn vị lực trong hệ SĨ thì ở nhiều nước,
nhất là các nước sử dụng tiếng Pháp, người ta
GV: Đặng Tường Vi

Kế hoạch bài dạy KHTN 6

Trường THCS Trần Quý Cáp

Năm học: 2024 - 2025

dùng kilôgam làm đơn vị chung cho khối lượng
và trọng lượng với cách gọi sau đây: Đơn vị khối
lượng là kilôgam viết tắt là kg; đơn vị trọng
lượng là kilôgam lực, viết tắt là KG hay kg hoặc
Kg.
Hoạt động 4: Lực hấp dẫn
a. Mục tiêu: HS tìm hiểu về lực hấp dẫn
b. Nội dung: HS đọc SGK để tìm hiểu nội dung kiến thức theo yêu cầu của GV.
c. Sản phẩm: 
HS đưa ra được câu trả lời phù hợp với câu hỏi GV đưa ra
d. Tổ chức thực hiện: 
Hoạt động của GV và HS
Sản phẩm dự kiến
- Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ:
IV. Lực hấp dẫn
GV yêu cầu HS đọc phần đọc hiểu và trả lời câu Khái niệm: Lực hấp dẫn là lực hút
hỏi SGK:
hai vật về phía nhau, lực làm cho
Câu 1. Trái đất hút quả táo thì quả táo có hút Trái quả táo rơi xuống đất và lực làm
Đất không? Nếu có thì lực này gọi là gì?
các hành tinh quay xung quanh mặt
Câu 2. Trang phục của các nhà tu hành vĩ trụ có trời. Một vật thể có khối lượng
khối lượng khoảng 50 kg. Tại sao họ vẫn có thể càng lớn thì lực hút hấp dẫn của nó
di chuyển dễ dàng trên Mặt Trăng?
càng mạnh.
- Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: 
CH1.
 + HS đọc và tự thực hiện nhiệm vụ
+ Trái đất hút quả táo thì quả táo
- Bước 3: Báo cáo, thảo luận: 
hút Trái Đất.
+ GV mời HS trả lời câu hỏi
+ Lực này gọi là lực hấp dẫn.
+ GV mời HS khác nhận xét và bổ sung
CH 2.
- Bước 4: Kết luận, nhận định: 
+ Vì trên Mặt Trăng, mọi vật chịu
GV nhận xét, kết luận
lực hấp dẫn nhỏ hơn nhiều lần so
với trên Trái Đất.
C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
a. Mục tiêu: Học sinh củng cố lại kiến thức vận dụng thực tiễn
b. Nội dung: HS sử dụng SGK và vận dụng kiến thức đã học để trả lời câu hỏi.
Bộ câu hỏi:
Câu 1:

Câu 2: Quả táo rụng xuống sẽ chuyển động theo phương nào?
Câu 3: Có bạn viết 10kg = 100N. Bạn đó viết đúng hay sai? Vì sao?
GV: Đặng Tường Vi

Kế hoạch bài dạy KHTN 6

Trường THCS Trần Quý Cáp

Năm học: 2024 - 2025

Câu 4: Trọng lượng của một quả cân 250g là bao nhiêu?
Câu 5: Hãy cho biết trọng lượng tương ứng của các vật sau đây:
a) Túi kẹo có khối lượng 150g.
b) Túi đường có khối lượng 2 kg.
c) Hộp sữa có khối lượng 380g.
Câu 6: Một thùng hoa quả có trọng lượng 50N thì thùng hoa quả đó có khối lượng
bao nhiêu kg?
Câu 7: Hãy dùng bút chì đánh dấu x cho mỗi kết luận đúng vào các ô trống trong
bảng sau:

c. Sản phẩm: HS làm các bài tập 
- Đáp án:
Câu 1: Tất cả các vật trên.
Câu 2: C
Câu 3: Sai vì kg là đơn vị đo khối lượng, N là đơn vị đo lực.
Câu 4: P = 10.m = 10. 0,25 = 2,5N
Câu 5:
a) Đổi 150 g = 0,15 kg
Trọng lượng của túi kẹo là: P =10m = 10.0,15 = 1,5 N
b) Trọng lượng của túi đường là: P =10m = 10.2 = 20 N
c) Đổi 380 g = 0,38 kg
Trọng lượng của hộp sữa là: P =10m = 10.0,38 = 3,8 N
Câu 6:
Trọng lượng của thùng hoa quả là:
P=10 m=¿ m=P:10=50 :10=5(kg)

Vậy khối lượng của thùng hoa quả là 5 kg.
Câu 7:
GV: Đặng Tường Vi

Kế hoạch bài dạy KHTN 6

Trường THCS Trần Quý Cáp

Mô tả hiện tượng

Năm học: 2024 - 2025

Khối
lượng

1. Độ lớn của lực hút của Trái Đất
tác dụng lên một vật.
2. Đơn vị là kg.
x

Trọng
lượng
x

3. Lực hút của các vật có khối lượng.
4. Số đo lượng chất của vật.
5. Đơn vị là N.
6. Được biểu diễn bằng một mũi tên.

Lực
dẫn

hấp

x
x
x

x
x

d. Tổ chức thực hiện: 
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập:
GV yêu cầu HS trả lời các câu hỏi và giơ tay giành quyền trả lời.
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: HS thực hiện theo yêu cầu của giáo viên.
Bước 3: Báo cáo, thảo luận: GV gọi nhóm giơ tay trả lời, nhóm khác bổ sung, sửa nếu
cần.
Bước 4: Kết luận, nhận định: củng cố kiến thức vừa học.
D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
a) Mục tiêu: Học sinh vận dụng kiến thức đã học vào giải quyết tình huống thực tế.
b) Nội dung:
- Chế tạo dây dọi.
c, Sản phẩm:
- Học sinh chế tạo dây dọi để xác định được phương và chiều của trọng lực.
d) Tổ chức thực hiện:
- Giao cho học sinh thực hiện ở nhà và nộp sản phẩm vào tiết sau.

GV: Đặng Tường Vi

Kế hoạch bài dạy KHTN 6