Kinh nghiệm
hướng dẫn học sinh giảI bài tập xác định
công thức hóa học
môn hóa 8

Đặt vấn đề:
Trong môn hóa học 8 bài tập xác định CTHH có vai trò đặc biệt quan trọng. Thông qua đó HS hiểu sâu về ý nghĩa của CTHH, ý nghĩa của PTHH.hình thành được nhiều kỹ năng như : kỹ năng tính theo CTHH, tính theo PTHH. Qua đó phát triển được tư duy hóa học, hiểu được đặc thù của bộ môn. Từ đó giúp HS hiểu và yêu bộ môn hơn. Để hướng dẫn HS giải loại bài tập này tôi tiến hành như sau

Giải quyết vấn đề:
Trước hết có 2 loại cơ bản
Loại 1: Xác định công thức dựa vào ý nghĩa của CTHH.
Trước hết cần cho HS nắm chắc ý nghĩa của CTHH sau đó vận dụng vào làm 1 số bài tập sau
Xác định CT dựa vào tỷ lệ phần trăm khối lượng các nguyên tố và biết khối lượng mol của hợp chất
Ví dụ: Chất X có 40% Cu; 20% S; 40% O về khối lượng. Tìm CTPT của X. Biết khối lượng mol của X là 160 g
khối lượng mol của hợp chất. Xác định CT dựa vào tỷ lệ phần trăm khối lượng các nguyên tố không biết M
Ví dụ: Chất A có 60% Mg ; 40% O về khối lượng. Tìm CTPT của A
Xác định tên 1 nguyên tố trong hợp chất khi biết tỷ lệ phần trăm khối lượng của nguyên tố đó trong hợp chất và M
Ví dụ 1: Chất A có công thức dạng X2O3 trong đó nguyên tố oxi chiếm 30% về khối lượng. Tìm công thức của A biết khối lượng mol của A là 160g
Ví dụ 2: Một oxit của kim loại B có 30% khối lượng là Oxi. Tìm CT oxit. Biết KL mol của Oxit là 160g
Ta tiến hành như sau
Gọi CT oxit là BxOy ta có
16y = 0,3 y = 3 xMB + 16.3 = 160 xMB = 112
160 Vì x là chỉ số trong công thức nên ta có bảng giá trị sau
x
1
2
3

MB
112
56
37,33

Căn cứ vào bảng ta thấy với x = 2, MB = 56 có nguyên tố Fe là phù hợp.
Vậy CT oxit là Fe2O3

Xác định tên 1 nguyên tố trong hợp chất khi biết tỷ lệ phần trăm khối lượng của nguyên tố đó trong hợp chất và không biết M
Chú ý: Nếu là Oxit thì đặt công thức là AxOy
Ví dụ: Một Oxit của kim loại A có 60% khối lượng là A. Tìm A
Ta tiến hành như sau
Gọi CT Oxit là AxOy

Ta có x.MA = 0,6
x.MA + 16y
x.MA =0,6 .x.MA + 9,6y 0,4 x.MA = 9,6y
MA = 24y/x MA = 12. 2y/x
Vì 2y/x là hóa trị của A nên ta có bảng cặp giá trị tương ứng sau

2y/x
1
2
3

MA
12
24
36


Suy ra A là nguyên tố Mg
Chú ý: Nếu bài toán cho đáp án là Fe3O4 thì phải thêm dữ kiện thích hợp
Xác định công thức hóa học của oxit sắt
Loại này cần chú ý nếu đặt công thức thì phải đặt là FexOy
Ví dụ: Phân tích 1 hợp chất thấy có 70% Fe, 30%O về khối lượng. Tìm CTPT của oxit sắt
Ta tiến hành hướng dẫn như sau
Đặt CT là FexOy . Ta có: 56x : 16y = 7 : 3 3.56x = 7.16y
3x = 2y x : y =