BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TÀI LIỆU
HƯỚNG DẪN THỰC HIỆN
CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG
(Sau rà soát và chỉnh sửa Chương trình)
MÔN: LỊCH SỬ ĐỊA LÍ (PHÂN MÔN LỊCH SỬ)

Năm 2026

MỤC LỤC
Phần I:.................................................................................................................... 3
BỐI CẢNH MỚI TRONG TRIỂN KHAI CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ
THÔNG ................................................................................................................. 3
I. BỐI CẢNH MỚI TRONG TRIỂN KHAI CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC
PHỔ THÔNG .................................................................................................... 3
II. TỔ CHỨC DẠY HỌC TRONG BỐI CẢNH MỚI ..................................... 5
1. Xây dựng kế hoạch giáo dục ......................................................................... 5
2. Dạy học theo định hướng phát triển năng lực HS......................................... 9
3. Kiểm tra đánh giá theo định hướng phát triển năng lực ............................. 10
4. Ứng dụng nền tảng số trong quản lý, dạy học và kiểm tra đánh giá........... 12
5. Sử dụng hiệu quả cơ sở vật chất, thiết bị dạy học ....................................... 13
Phần II: ................................................................................................................ 14
HƯỚNG DẪN THỰC HIỆN CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG
MÔN LỊCH SỬ ĐỊA LÝ (PHÂN MÔN LỊCH SỬ)........................................... 14
I. ĐẶC ĐIỂM CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG PHÂN MÔN
LỊCH SỬ CẤP TRUNG HỌC CƠ SỞ ........................................................... 14
1. Đặc điểm chung của môn Lịch sử Địa lí ................................................. 14
2. Đặc điểm của phân môn Lịch sử ............................................................. 16
3. Nội dung của môn học sau điều chỉnh theo Thông tư 17/2025/TTBGDĐT ngày 12/9/2025. ............................................................................ 18
II. TRIỂN KHAI THỰC HIỆN CHƯƠNG TRÌNH TRONG BỐI CẢNH MỚI
......................................................................................................................... 24
1. Hướng dẫn thực hiện CTGDPT sau sửa đổi theo Thông tư số 17 .......... 24
2. Hướng dẫn tích hợp kĩ năng số và dạy học AI........................................ 28
3. Hướng dẫn dạy học 2 buổi trên ngày ...................................................... 46
III. GỢI Ý MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP, HÌNH THỨC TỔ CHỨC DẠY HỌC
......................................................................................................................... 47
1. Một số phương pháp dạy học theo hướng phát triển năng lực ............... 47
2. Một số kĩ thuật dạy học tích cực ............................................................. 61
3. Hướng dẫn cập nhật và khai thác hiệu quả ngữ liệu trong dạy học ........ 80
IV. HƯỚNG DẪN THỰC HIỆN CHƯƠNG TRÌNH .................................... 89
1. Xây dựng kế hoạch Tổ chuyên môn ....................................................... 89
2. Xây dựng kế hoạch giáo dục của giáo viên .......................................... 101
3. Xây dựng kế hoạch bài dạy phân môn Lịch sử (giáo án) ..................... 102
4. Kiểm tra đánh giá .................................................................................. 151
5. Xây dựng ma trận đặc tả và đề kiểm tra/thi đánh giá năng lực ............ 204
6. Đề kiểm tra đánh giá minh họa (ma trận, đặc tả, đề, hướng dẫn chấm) 224

2

Phần I:
BỐI CẢNH MỚI TRONG TRIỂN KHAI CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC
PHỔ THÔNG
I. BỐI CẢNH MỚI TRONG TRIỂN KHAI CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ
THÔNG
1. Đột phá phát triển giáo dục và đào tạo
Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát
triển giáo dục đào tạo, về quan điểm giáo dục có đặt ra "Giáo dục, đào tạo phải bảo
đảm "học đi đôi với hành", "lý thuyết gắn liền với thực tiễn", "nhà trường gắn liền
với xã hội". Giáo dục mầm non, phổ thông là nền tảng hình thành nhân cách, phát
triển phẩm chất và năng lực người học. Giáo dục nghề nghiệp giữ vai trò then chốt
trong phát triển lực lượng lao động kỹ năng cao. Giáo dục đại học là nòng cốt phát
triển nhân lực trình độ cao, nhân tài, thúc đẩy phát triển khoa học, công nghệ và
đổi mới sáng tạo.
Về nhiệm vụ giải pháp Nghị quyết số 71 có yêu cầu "Xây dựng các nền
tảng giáo dục thông minh, sách giáo khoa, giáo trình thông minh; đẩy mạnh ứng
dụng khoa học công nghệ, trí tuệ nhân tạo trong đổi mới phương pháp dạy và
học, kiểm tra, đánh giá; thúc đẩy ứng dụng các mô hình giáo dục số, giáo dục trí
tuệ nhân tạo, quản trị giáo dục thông minh, trường học số, lớp học thông minh"
và "Chuyển mạnh sang phương pháp giáo dục hiện đại, tích cực, tăng cường tự
học, trải nghiệm sáng tạo, hướng HS phát huy tư duy độc lập, năng lực giải quyết
vấn đề; tiếp tục đổi mới phương pháp kiểm tra đánh giá, bảo đảm đánh giá trung
thực kết quả học tập và giảng dạy; thực hiện đồng bộ các giải pháp để khắc phục
tình trạng dạy thêm, học thêm tràn lan."
2. Phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số quốc gia
- Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 về đột
phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.
Tại nhiệm vụ, giải pháp có quy định "Tăng cường đầu tư, đổi mới, nâng cao chất
lượng giáo dục đào tạo, bảo đảm nguồn nhân lực chất lượng cao đáp ứng yêu cầu
phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Có
cơ chế, chính sách hấp dẫn về tín dụng, học bổng và học phí để thu hút HS, sinh
viên giỏi theo học các lĩnh vực toán học, vật lý, sinh học, hoá học, kỹ thuật và
công nghệ then chốt, nhất là ở các trình độ sau đại học. Xây dựng và triển khai
các chương trình đào tạo tài năng trên các lĩnh vực". "Xây dựng nền tảng giáo
dục, đào tạo trực tuyến, mô hình giáo dục đại học số, nâng cao năng lực số trong
xã hội."
- Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật giáo dục tại khoản 1, khoản 2
Điều 19. Hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo là nhiệm vụ của cơ
sở giáo dục; được tổ chức thực hiện phù hợp với mục tiêu, chương trình, nhiệm
vụ của từng cấp học, trình độ đào tạo; Cơ sở giáo dục tự triển khai hoặc phối hợp
với tổ chức khoa học và công nghệ, cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ trong hoạt
3

động giáo dục, đào tạo, nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ và đổi mới
sáng tạo theo quy định của pháp luật.
- Bộ Giáo dục và Đào tạo (GDĐT) đã ban hành Thông tư số 02/2025/TTBGDĐT ngày 24/01/2025 về quy định khung năng lực số cho người học và Công
văn số 3456/BGDĐT-GDPT ngày 27/6/2025 về hướng dẫn triển khai thực hiện
khung năng lực số cho HS phổ thông và học viên giáo dục thường xuyên, trong
đó yêu cầu tổ chức thực hiện Khung năng lực số cho HS dựa trên Khung năng lực
số cho người học ban hành kèm theo Thông tư số 02, đối với từng khối lớp. Về
môn học, môn Tin học giữ vai trò chủ đạo, cung cấp kiến thức nền tảng và hệ
thống các kỹ năng số cốt lõi cho HS, các môn học và hoạt động giáo dục khác tạo
môi trường để HS vận dụng kỹ năng số vào thực tiễn, qua đo củng cố và phát triển
năng lực một cách toàn diện. Năng lực số của HS được hình thành và phát triển
một cách liên tục, tích hợp trong suốt quá trình học tập thông qua các môn học
và hoạt động giáo dục.
- Bộ GDĐT ban hành Quyết định số 3459/QĐ-BGDĐT ngày 15/12/2025
về ban hành khung nội dung thí điểm giáo dục trí tuệ nhân tạo cho HS phổ thông,
trong đó quy định mục tiêu, nội dung, yêu cầu cần đạt cho từng khối lớp.
3. Triển khai chính quyền 2 cấp và sáp nhập đơn vị hành chính
- Ngày 12/6/2025 Quốc hội ban hành Nghị quyết số 202/2025/QH15 về
việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh; Nghị quyết số 203/2025/QH15 ngày
16/6/2025 của Quốc hội về sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp nước Cộng
hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam quy định về chính quyền địa phương 02 cấp.
- Triển khai nội dung chính quyền địa phương 02 cấp và việc sáp nhập đơn
vị hành chính cấp tỉnh, Bộ GDĐT đã tổ chức tập huấn nghiệp vụ quản lý giáo dục
cấp xã, phường, đặc khu và tháo gỡ khó khăn với 3321 xã, phường, đặc khu. Tổ
chức sửa đổi, bổ sung Chương trình giáo dục phổ thông, ban hành Thông tư số
17/2025/TT-BGDĐT ngày 12/9/2025 về sửa đổi bổ sung một số nội dung chương
trình giáo dục phổ thông kèm theo Thông tư số 32/2028/TT-BGDĐT. Đồng thời
ban hành tài liệu hướng dẫn thực hiện Chương trình giáo dục phổ thông sửa đổi,
tổ chức tập huấn giáo viên đối với các môn học có nội dung chương trình sửa đổi,
bổ sung.
- Tổ chức rà soát, bổ sung, cập nhật đơn vị hành chính và thẩm định các
SGK sửa đổi, hoàn thành thẩm định 14 đầu SGK, xin ý kiến chuyên gia, rà soát cập
nhật 191 đầu SGK.
4. Triển khai sử dụng 01 bộ sách giáo khoa thống nhất trên toàn quốc
- Luật Giáo dục sửa đổi bổ sung năm 2025, tại khoản 1 Điều 32 có quy
định: Sách giáo khoa triển khai chương trình giáo dục phổ thông, cụ thể hóa yêu
cầu của chương trình giáo dục phổ thông về mục tiêu, nội dung giáo dục, yêu cầu
về phẩm chất và năng lực của HS; định hướng về phương pháp giảng dạy và cách
thức kiểm tra, đánh giá chất lượng giáo dục; nội dung và hình thức sách giáo khoa
không mang định kiến dân tộc, tôn giáo, nghề nghiệp, giới, lứa tuổi và địa vị xã
hội; sách giáo khoa thể hiện dưới dạng sách in, sách chữ nổi Braille, sách điện tử;
4

Chính phủ quy định việc miễn phí sách giáo khoa cho HS; Bộ trưởng Bộ GDĐT
quyết định một bộ sách giáo khoa giáo dục phổ thông sử dụng thống nhất toàn
quốc.
- Quyết định số 3588/QĐ-BGD ĐT ngày 26/12/2025 quyết định bộ sách
giáo khoa giáo dục phổ thông sử dụng thống nhất toàn quốc. Bộ GDĐT ban hành
các Công văn gửi UBND cấp tỉnh và Sở GDĐT về việc tăng cường công tác quản
lý thực hiện bộ SGK thống nhất từ năm học 2026-2027 (Công văn số
4060/BGDĐT-GDPT ngày 17/7/2025 gửi UBND các tỉnh, thành phố về tăng
cường công tác chỉ đạo thực hiện chương trình, sach giáo khoa giáo dục phổ thông
năm học 2025-2026; Công văn số 70/BGDĐT-GDPT ngày 08/01/2026 gửi
UBND tỉnh về chỉ đạo thực hiện Chương trình, sách giáo khoa giáo dục phổ thông
và tài liệu giáo dục địa phương
5. Tổ chức dạy học 2 buổi/ngày
Nhằm nâng cao chất lượng các hoạt động giáo dục toàn diện về Đức - Trí Thể - Mĩ bao gồm giáo dục đạo đức, giáo dục giá trị sống, kỹ năng sống, giáo dục
STEM/STEAM, giáo dục văn hóa đọc, văn hóa học đường, giáo dục thể chất,
nghệ thuật, giáo dục tài chính; phát triển năng lực ngoại ngữ, năng lực số, năng
lực trí tuệ nhân tạo (AI), năng lực thẩm mỹ,... cho HS; hình thành ý thức, thói
quen học tập suốt đời; Nâng cao chất lượng giờ học chính khóa; khắc phục tình
trạng dạy thêm, học thêm không đúng quy định; xây dựng môi trường giáo dục
lành mạnh, an toàn, bảo đảm công bằng trong tiếp cận giáo dục; Sử dụng hiệu quả
đội ngũ giáo viên, cơ sở vật chất, thiết bị dạy học hiện có, góp phần thực hiện đổi
mới phương pháp dạy học và kiểm tra, đánh giá theo hướng phát triển năng lực,
phẩm chất HS; đẩy mạnh xã hội hóa để phát triển giáo dục. Thủ tướng Chính phủ
dã ban hành Chỉ thị số 17/CT-TTg ngày 06/6/2025 của Thủ tướng Chính phủ về
việc tổ chức dạy học 2 buổi/ngày và tổ chức sinh hoạt hè cho trẻ em, HS. Bộ
GDĐT ban hành Công văn số 4567/BGDĐT-GDPT ngày 05/8/2025 hướng dẫn
tổ chức dạy học 2 buổi/ngày đối với giáo dục phổ thông năm học 2025-2026.
II. TỔ CHỨC DẠY HỌC TRONG BỐI CẢNH MỚI
1. Xây dựng kế hoạch giáo dục
Kế hoạch dạy học và giáo dục môn học là bản dự kiến kế hoạch triển khai
tất cả các hoạt động của tổ/nhóm chuyên môn trong một năm học, nhằm thực hiện
những mục tiêu phát triển của tổ chuyên môn và của nhà trường.
Kế hoạch giáo dục của GV là bản dự kiến của GV về những công việc sẽ
làm trong năm học, với mục tiêu, cách thức, trình tự, thời hạn tiến hành cụ thể,
nhằm thực hiện những ý đồ phát triển của cá nhân phù hợp với mục tiêu phát triển
của tổ chuyên môn và của nhà trường.
Kế hoạch bài dạy là kịch bản lên lớp của GV với đối tượng HS và nội dung
cụ thể trong một không gian và thời gian nhất định, trong đó xác định mục tiêu,
nội dung, phương pháp, thiết bị dạy học và học liệu, những hoạt động cụ thể của
thầy và trò, cách thức kiểm tra, đánh giá phù hợp với YCCĐ về năng lực, phẩm
chất tương ứng trong chương trình môn học.
5

- Kế hoạch giáo dục của nhà trường: Kế hoạch giáo dục của nhà trường
được hiểu là sự cụ thể hóa nội dung và cách thức triển khai chương trình giáo dục
quốc gia sao cho phù hợp với điều kiện cụ thể về thời gian, đặc điểm của người
học, đội ngũ giáo viên, nhân viên, cơ sở vật chất, thiết bị dạy học,… để đạt được
các mục tiêu giáo dục đã đề ra. Kế hoạch giáo dục của nhà trường được xây dựng
hằng năm dựa trên kế hoạch giáo dục chung và các hướng dẫn trong CTGDPT.
- Kế hoạch dạy học, kế hoạch giáo dục (KHDH, KHGD) là sự cụ thể hóa
tiến trình thực hiện Chương trình giáo dục phổ thông (bao gồm các môn học,
chuyên đề học tập, nội dung giáo dục bắt buộc và nội dung giáo dục địa phương)
phù hợp với điều kiện cụ thể về thời gian, đặc điểm của người học, nhân lực, vật
lực,… của nhà trường. KHDH, KHGD được xây dựng hằng năm dựa trên kế
hoạch giáo dục chung và các hướng dẫn trong Chương trình giáo dục phổ thông.
- Phân loại theo chủ thể xây dựng và thực hiện kế hoạch gồm: Kế hoạch
giáo dục nhà; Kế hoạch dạy học và giáo dục của tổ chuyên môn; Kế hoạch dạy
học và giáo dục của giáo viên.
- Phân loại theo nội dung gồm: Kế hoạch dạy học môn học; Kế hoạch dạy
học chuyên đề; Kế hoạch hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp; Kế hoạch giáo
dục địa phương; Kế hoạch bồi dưỡng HSG;...
a) Nguyên tắc xây dựng kế hoạch dạy học, kế hoạch giáo dục
Khi xây dựng kế hoạch dạy học, kế hoạch giáo dục ở các nhà trường phải
đảm bảo các nguyên tắc sau đây:
- Đảm bảo tính pháp lý: Kế hoạch dạy học và giáo dục môn học, dựa trên
các văn bản, kế hoạch tổng thể của nhà trường (Hướng dẫn nhiệm vụ năm học của
sở GDĐT; Kế hoạch giáo dục của nhà trường; Công văn hướng dẫn nhiệm vụ năm
học,…), thực hiện nguyên tắc này nhằm đảm bảo sự thống nhất trong việc thực
hiện.
- Đảm bảo thực hiện mục tiêu giáo dục của chương trình giáo dục do Bộ
GDĐT ban hành; tính lôgic của mạch kiến thức và tính thống nhất giữa các môn
học và các hoạt động giáo dục/hoạt động trải nghiệm. Kế hoạch dạy học và giáo
dục môn học theo từng khối lớp cần sắp xếp các nội dung theo thời gian thực hiện,
chú trọng đến sự thống nhất với các môn học, hoạt động giáo dục khác về khung
thời gian, bố trí thời gian đánh giá.
- Đảm bảo dạy học 2 buổi/ngày, với tổng thời lượng của các môn học và
các hoạt động giáo dục/hoạt động trải nghiệm không ít hơn thời lượng quy định
của Chương trình giáo dục phổ thông, bảo đảm các nội dung và hoạt động giáo
dục tăng cường.
- Đảm bảo tính linh hoạt: Kế hoạch dạy học, giáo dục môn học đề ra các
niệm vụ thực hiện trong năm học và được điều chỉnh trong các trường hợp cần
thiết, cả về mặt nội dung và thời gian thực hiện. Việc thực hiện kế hoạch có thể
linh động trong những trường hợp cần thiết tùy theo từng giáo viên và những thay
đổi của các yếu tố khác.
6

- Đảm bảo tính khả thi cao, phù hợp với điều kiện dạy học tại các cơ sở
giáo dục và điều kiện kinh tế - xã hội của địa phương. Chú trọng đến sự phân hóa
các điều kiện, đối tượng dạy học để đề xuất nội dung và thời lượng dạy học phù
hợp. Nội dung này giáo viên cụ thể hóa khi xây dựng kế hoạch bài dạy.
b) Quy trình xây dựng kế hoạch dạy học, kế hoạch giáo dục năm học ở cơ
sở giáo dục
Bước 1: Xác định các căn cứ và các yêu cầu đổi mới trong xây dựng
kế hoạch dạy học, kế hoạch giáo dục năm học ở cơ sở giáo dục
Căn cứ pháp lý:
- Thông tư số 32/ 2018/TT-BGDĐT về việc Ban hành chương trình GDPT.
- Công văn hướng dẫn nhiệm vụ năm học của Sở GD ĐT, của xã phường
đối với cấp THCS và TH (nếu có).
- Các Công văn khác chỉ đạo về chuyên đề.
Căn cứ yêu cầu thực tiễn:
- Các đặc điểm tự nhiên, kinh tế, xã hội, truyền thống, văn hóa, lịch sử ...của địa
phương; điều kiện tài chính, cơ sở vật chất, trang thiết bị của các trường THPT.
- Thực trạng đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên của nhà trường.
Các quy định về chế độ, chính sách hiện hành đối với cán bộ quản lý, giáo viên,
nhân viên cơ sở giáo dục.
- Trình độ HS, sự cá nhân hóa quá trình học tập của HS, sự phân hóa đối tượng
HS, sự lựa chọn môn học của HS,… dạy học tích hợp đối với cấp THCS và lựa chọn
môn học và chuyên đề học tập theo định hướng nghề nghiệp đối với cấp THPT.
- Sự phối hợp giữa các lực lượng nhà trường, xã hội trong giáo dục HS.
Các yêu cầu đổi mới:
- Chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo, dạy học tích hợp, dạy AI trong nhà
trường; dạy học 2 buổi/ngày.
- Tổ chức thực hiện hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp; giáo dục theo
định hướng STEM.
- Tự chủ trong phân phối chương trình dạy học, giáo dục, nhất là với nhóm
môn học, chuyên đề học tập.
Bước 2: Xây dựng dự thảo kế hoạch dạy học, kế hoạch hoạt động giáo dục
- Phân tích bối cảnh nhà trường và xác định mục tiêu giáo dục cùng các
định hướng thực hiện chương trình giáo dục của nhà trường: các thông tin về HS;
yếu tố về cơ sở vật chất; điều kiện kinh tế xã hội của địa phương, của gia đình HS
- Xây dựng phân phối chương trình dạy học các môn học và lựa chọn các
chủ đề/nội dung dạy học, hoạt động giáo dục, nội dung giáo dục tăng cường đối
7

với dạy học buổi 2. Các công việc gợi ý thực hiện gồm: Nghiên cứu CTGDPT
2018, chương trình tổng thể và chương trình các môn học, hoạt động trải nghiệm,
hướng nghiệp, nội dung giáo dục địa phương; phân tích những năng lực cần đạt
của môn học và mối quan hệ với các năng lực chung; lựa chọn, thiết kế các chủ
đề dạy học, các hoạt động giáo dục/hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp; xây
dựng phân phối chương trình môn học (thời lượng cho các bài học, chủ đề, hoạt
động trải nghiệm, hướng nghiệp trong môn học), phân phối chương trình giáo
dục/hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp, phân phối chương trình giáo dục địa
phương; phân phối các nội dung giáo dục tăng cường đối với buổi 2.
- Xây dựng dự thảo Kế hoạch dạy học và giáo dục bao gồm đầy đủ các nội
dung (tham khảo Công văn số 5512) để cán bộ, giáo viên có thể bao quát đầy đủ
các hoạt động và tham gia đóng góp ý kiến nhằm điều chỉnh, hoàn thiện cho bản
kế hoạch. Dự thảo kế hoạch cũng có thể đưa ra các phương án khác nhau để các
thành viên trong nhà trường nghiên cứu và chọn ra phương án thực hiện tối ưu
nhất trong bối cảnh hiện tại của nhà trường.
Bước 3: Hoàn thiện kế hoạch dạy học/kế hoạch giáo dục
Ở bước này, Kế hoạch dạy học và giáo dục được trình bày thành văn bản
hoàn chỉnh để phê duyệt và triển khai thực hiện. Kế hoạch được lưu vào hồ sơ và
theo dõi việc thực hiện. Trong quá trình thực hiện có thể điều chỉnh kế hoạch nếu
cần thiết.
Bước 4: Phổ biến kế hoạch dạy học dạy học/kế hoạch giáo dục
- Hình thức phổ biến kế hoạch dạy học và kế hoạch giáo dục có thể rất đa
dạng và linh hoạt tùy theo từng đối tượng. Trong bối cảnh hiện nay, việc phổ biến
kế hoạch giáo dục trên website, qua mạng xã hội… có thể giúp nhiều đối tượng
tiếp cận dễ dàng với kế hoạch giáo dục của nhà trường. Mỗi hình thức phổ biến
sẽ có những ưu – nhược điểm và yêu cầu nhất định, do đó kế hoạch dạy học và
giáo dục có thể được cụ thể hóa bằng nhiều hình thức khác nhau (theo nội dung;
theo tiến trình thời gian…) để có thể phổ biến chính xác, rõ ràng, dễ hiểu với nhiều
đối tượng khác nhau.
- Tổ chuyên môn công bố kế hoạch cho toàn thể GV trong tổ chuyên môn
và bắt đầu triển khai thực hiện kế hoạch của tổ chuyên môn theo lộ trình đã xác
định. Điều quan trọng ở bước này là phải làm tốt việc phổ biến kế hoạch đến tất
cả các thành viên trong tổ chuyên môn, giao nhiệm vụ cho các thành viên trong
tổ chuyên môn theo kế hoạch và cam kết việc thực hiện; đồng thời thường xuyên
giám sát việc thực hiện kế hoạch để có những đánh giá và điều chỉnh nếu phát
sinh các tình huống cần thiết.

8

Quy trình xây dựng kế hoạch dạy học và giáo dục

2. Dạy học theo định hướng phát triển năng lực HS
- Chương trình GDPT mới được xây dựng trên cách tiếp cận năng lực, bản
chất là các tiếp cận đầu ra nhưng khác biệt là kết quả đầu ra tập trung vào hệ thống
năng lực cần hình thành ở mỗi HS. HS sinh được kì vọng không chỉ học thuộc,
ghi nhớ mà hơn thế là biết làm, biết hành động, ứng xử phù hợp với các tình huống
do cuộc sống đặt ra bằng viết sử dụng kiến thức, kĩ năng đã học. Chương trình
giáo dục theo tiếp cận năng lực chú trọng đến năm thành tố: (i) khả năng của HS,
(ii) kết quả học tập và sự đa dạng, (iii) sử dụng cách tiếp cận và phương pháp dạy
học thay đổi kiến thức, (iv) nguồn tri thức đa dạng không chỉ từ người dạy, (v)
phương pháp đánh giá và kết quả học tập qua sự thay đổi năng lực của HS. Chương
trình giáo dục tiếp cận phát triển năng lưc sẽ hỗ trợ giáo viên để dạy học và đo
lường các năng lực; thiết kế các bài học trên các tình huống và bối cảnh thực cần
thiết với người học. Đổi mới phương pháp dạy học có thể tập trung vào các nội
dung sau đây:
- Dạy học theo định hướng phát triển năng lực nhằm hướng tới thực hiện
giáo dục định hướng kết quả đầu ra. Giáo dục định hướng đầu ra nhằm phát triển
toàn diện cho người học hệ thống năng lực, hoàn thiện nhân cách để có thể vận
dụng các tri thức đã học vào giải quyết các tình huống, các vấn đề trong cuộc sống
từ đó có thể đảm bảo chất lượng đầu ra của việc dạy học.
- Định hướng phát triển giáo dục năng lực không chỉ chú ý tích cực hoá HS
về hoạt động trí tuệ mà còn chú ý rèn luyện năng lực giải quyết vấn đề gắn với
những tình huống của cuộc sống và nghề nghiệp, đồng thời gắn hoạt động trí tuệ
với hoạt động thực hành, thực tiễn. Tăng cường việc học tập trong nhóm, đổi mới
quan hệ GV- HS theo hướng cộng tác có ý nghĩa quan trọng nhằm phát triển năng
lực hợp tác. Bên cạnh việc học tập những tri thức và kỹ năng riêng lẻ của các môn
học chuyên môn cần bổ sung các chủ đề học tập phức hợp nhằm phát triển năng
9

lực hợp tác giải quyết vấn đề. Do vậy để thực hiện được chương trình phổ thông
hiệu quả, giáo viên cần sử dụng các phương pháp dạy học làm tích cực hoá hoạt
động của HS: tăng cường thực hành, vận dụng kiến thức, kĩ năng vào giải quyết
các tình huống hoặc nhiệm vụ học tập. Những tình huống, nhiệm vụ học tập này
cần có sự phức hợp, đòi hòi HS phải sử dụng phối hợp nhiều kiến thức, kĩ năng
khác nhau liên quan đến nhiều lĩnh vực. Người học sẽ hành động trong những bối
cảnh cụ thể với sự tìm tòi khám phá, nghiên cứu, thực hiện các dự án, thảo luận,
thuyết trình, … qua đó năng lực chung và năng lực chuyên biệt được hình thành,
phát triển tự nhiên bằng hoạt động và thông qua hoạt động. HS được tạo cơ hội
học tập cá nhân, học tập hợp tác, học tập khám phá, học tập thông quan trải nghiệm
… với sự tham gia của nhiều biên, chú ý tới việc sử dụng công nghệ thông tin một
cách hiệu quả.
3. Kiểm tra đánh giá theo định hướng phát triển năng lực
- Theo Eric Witty khái quát đánh giá theo năng lực là quá trình tương tác
với người được đánh giá để thu thập các minh chứng về năng lực, sử dụng các
chuẩn đánh giá đã có để đưa ra kết luận về mức độ đạt hay không đạt về năng lực
nào đó của người đó. Đánh giá theo tiếp cận năng lực là hướng tới việc đánh giá
khả năng vận dụng kiến thức và thái độ và những kinh nghiệm vào cuộc sống,
không chỉ đánh giá những đơn vị