Tiết 19: PHẢN ỨNG HOÁ HỌC (t.t)

A/ MỤC TIÊU:
- Biết được các điều kiện để có phản ứng hoá học.
- Học sinh biết được các dấu hiệu để nhận ra một phản ứng hoá học có xảy ra không?
- Tiếp tục củng cố cách viết phương trình khử, khả năng phân biệt HTVL và HTHH và cách dùng các khái niệm hoá học.
B- CHUẨN BỊ:
- GV chuẩn bị hoá chất: Zn (Al), dd HCl, Pđỏ, dd Na2SO4, BaCl2, CuSO4.
- Dụng cụ: ống nghiệm, kẹp gỗ, đèn cồn…
C- TIẾN TRÌNH:
A- Kiểm tra:
- Nêu định nghĩa phản ứng hoá học. Giải thích các khái niệm: chất tham gia, sản phẩm.
- Kim loại sắt tác dụng với dd axit sunfuric sinh ra khí hiđrô và sắt (II) sunfat. Hãy cho biết chất nào là chất phản ứng? Chất sản phẩm? Viết phương trình chữ của phản ứng?
B- Vào bài:
Tiết học trước, chúng ta đã biết quá trình biến đổi từ chất này thành chất khác gọi làphản ứng hoá học, nhưng khi nào có phản ứng hoá học xảy ra và làm thế nào để nhận biết có phản ứng hoá học xảy ra? Bài học hôm nay giúp chúng ta giải quyết vấn đề.
C- Phát triển bài:
Hoạt động 1
III/ Khi nào có phản ứng hoá học xảy ra?

- GV hướng dẫn các nhóm học sinh làm thí nghiệm cho một mảnh kẽm vào dd HCl.


( Quan sát.


( Qua thí nghiệm trên, các em thấy muốn có phản ứng hoá học xảy ra, nhất thiết phải có điều kiện gì? (Bề mặt tiếp xúc càng lớn thì phản ứng xảy ra dễ dàng và nhanh hơn).


- Nếu (để đường trong) trộn bột Fe và bột S và để trong kk, có phản ứng hoá học xảy ra không? (không) phản ứng cần có đk gì? (to).


( Muốn có phản ứng hoá học xảy ra, còn có điều kiện gì nữa? (to). Dấu hiệu nào chứng tỏ có phản ứng hoá học xảy ra? (có chất mới sinh ra, có sự thay đổi màu sắc).


- GV yêu cầu học sinh liên hệ đến quá trình chuyển hoá từ rượu thành giấm (axitaxêtic) phản ứng cần có điều kiện gì? (men giấm là chất xúc tác).


+ Thế nào là chất xúc tác?


- Qua các TN trên cho biết khi nào thì phản ứng hoá học xảy ra?
Phản ứng hoá học xảy ra khi các chất phản ứng được tiếp xúc nhau, có trường hợp cần đun nóng, có trường hợp cần chất xúc tác.


Vd: Phản ứng nung nóng đường.
- Phản ứng chuyển hoá rượu thành giấm.

Hoạt động 2
IV/ Làm thế nào để nhận biết có phản ứng hoá học xảy ra?

- Gv yêu cầu học sinh quan sát các chất trước thí nghiệm.


- GV hướng dẫn học sinh làm TN:


1/ Cho 1 giọt dd BaCl2 vào dd Na2SO4.


2/ Cho dây Fe vào dd CuSO4 yêu cầu học sinh quan sát và rút ra nhận xét.


TN2: Trên dây Fe có 1 lớp màu đỏ (Cu) bám vào.


( Qua các TN vừa làm và thí nghiệm kẽm tác dụng với dd HCl. Các em hãy cho biết: Làm thế nào để nhận biết có phản ứng hoá học xảy ra? (dựa vào dấu hiệu có chất mới xuất hiện có tính chất hác với chất phản ứng).
Dựa vào dấu hiệu có chất mới xuất hiện, có tính chất khác với chất phản ứng (những tính chất khác mà ta dễ nhận biết là: màu sắc, trạng thái…)

- Dựa vào dấu hiệu nào để biết có chất mới xuất hiện? (sự thay đổi màu sắc, trạng thái, tạo ra chất không tan, tạo ra chất khí).


Ngoài ra sự toả nhiệt, phát sáng cũng là dấu hiệu có phản ứng hoá học xảy ra (vd: than cháy, nến cháy, ga cháy…)


D- Kiểm tra đánh giá:
1. Khi nào phản ứng hoá học xảy ra?
2. Làm thế nào nhận biết có phản ứng hoá học xảy ra?
3. Luyện tập: Nhỏ 1 vài giọt axit clohidric vào 1 cục đá vôi (có thành phần chính là canxi cacbonat) ta thấy có bọt khí sủi lên.
a- Dấu hiệu nào cho thấy có phản ứng hoá học xảy ra?
b- Viết phản ứng chữ của phản ứng? Biết sản phẩm là Canxiclorua, nước và Cacbon điôxit.
Đáp án:
a. Có bọt khí sủi lên (chứng tỏ có chất mới được tạo thành ở trạng thái khí).
b.