HƯỚNG DẪN HỌC SINH TỰ HỌC
TRONG THỜI GIAN NGHỈ CHỐNG DỊCH COVID-19
Môn: Ngữ văn - Lớp 8
Thời gian tự học: từ 7h đến 21h Thứ Hai, ngày 27/4/2020
Thời gian nộp bài kiểm tra: trước 21h ngày 27/4/2020
Giáo viên: Trần Linh Thảo. Trường THCS Nguyễn Trãi.

NỘI DUNG TỰ HỌC
Đọc kĩ văn bản: HỊCH TƯỚNG SĨ (SGK NV8 tập 2 trang 55) và các câu hỏi đọc hiểu (trang 61) để tìm hiểu nội dung bài học và thực hành các bài tập sau đây:

KIẾN THỨC CẦN GHI NHỚ:
1. Thế nào là hịch?
2. Tìm hiểu tác giả, tác phẩm?
3. Bố cục văn bản?
4. Sự ngang ngược và tội ác của kẻ thf xâm lược.
5. Thái độ phê phán những sai trái và chỉ ra việc làm đúng đắn của Trần Quốc Tuấn.
6. Nghệ thuật và ý nghĩa của văn bản “Hịch tướng sĩ”.

NỘI DUNG BÀI CẦN GHI CHÉP

HỊCH TƯỚNG SĨ
(Trần Quốc Tuấn)
I. Đọc - tìm hiểu chú thích:
1. Đọc (đọc kĩ nhiều lần, chú ý phần chữ lớn và các từ khó được chú thích trong SGK).
2. Chú thích:
a. Tác giả?
b. Tác phẩm
- Hoàn cảnh ra đời?
- Phương thức biểu đạt?
- Thế nào là “Hịch”?
II. Đọc - tìm hiểu văn bản:
1. Bố cục:
Bài hịch có thể chia làm mấy phần, nội dung và ý chính từng phần? (Các luận điểm chính của văn bản)
Gợi ý: nêu giới hạn và nội dung chính của từng phần.
2. Sự ngang ngược và tội ác của giặc:
Câu 2 (SGK/ 61) Sự ngang ngược và tội ác của giặc được lột tả như thế nào? đoạn văn tố cáo tội ác của giặc đã khơi gợi được điều gì ở tướng sĩ?
Gợi ý:
- Tác giả vạch ra tội ác và sự hống hách, ngang ngược của giặc:
+ Đi lại nghênh ngang, sỉ mắng triều đình.
+ Bắt nạt tể phụ, đòi lụa ngọc, thu vàng bạc, vét của kho.
→ Lột tả bộ mặt ngang ngược, thói tham lam, sự độc ác của những quân giặc, đồng thời bày tỏ sự căm phẫn, thái độ khinh bỉ cực độ của tác giả.
- Sử dụng lối nói so sánh, ẩn dụ:
+ So sánh quân giặc với thân dê chó, lưỡi cú diều.
+ Hình ảnh được đặt trong thế đối sánh để tỏ rõ sự căm thù, khinh bỉ cực độ: uốn lưỡi cũ diều - sỉ mắng triều đình, đem thân dê chó- bắt nạt tể phụ.
→ Tố cáo tội ác của giặc, tác giả đã khơi gợi lòng tự tôn, tự trọng dân tộc, khơi gợi lòng tướng sĩ thái độ căm phẫn trước kẻ thù và trách nhiệm với đất nước.
3. Phê phán những sai trái và chỉ ra việc làm đúng đắn:
Câu 3 (SGK/ 61) Phân tích lòng yêu nước, căm thù giặc của Trần Quốc Tuấn qua đoạn văn tác giả tự nói lên lòng mình “Ta thường tới bữa quên ăn, …vui lòng”
Gợi ý:
- Sau khi tố cáo tội ác của giặc, Trần Quốc Tuấn trực tiếp bày tỏ lòng yêu nước, căm thù giặc của mình.
+ Nỗi đau nước mất nhà tan được diễn tả thống thiết: Quên ăn, mất ngủ, lòng đau như dao cắt, nước mắt đầm đìa.
+ Uất hận lên tới đỉnh điểm khi tác giả bộc lộ thái độ căm phẫn, muốn tiêu diệt kẻ thù: Căm tức chưa xả thịt lột da, nuốt gan uống máu quân thù.
+ Vị tướng nguyện một lòng xả thân vì sự nghiệp bảo vệ đất nước: Dẫu cho trăm thân này phơi ngoài nội cỏ, … ta cũng vui lòng.
→ Nổi bật hình tượng người anh hùng yêu nước, khảng khái, sẵn sàng xả thân vì nước. Dốc hết những lời gan ruột để lay động quân sĩ tình yêu nước, thái độ căm thù giặc.
Câu 4 (SGK/ 61) Sau khi nêu mối ân tình giữa chủ soái và tướng sĩ, Trần Quốc Tuấn phê phán những hành động sai trái của tướng sĩ, đông thời, khẳng định những hành dộng đúng nên làm là có dụng ý gì? Khi phê phán hay khẳng định, tác giả tập trung vào vấn đề gì? Tại sao phải như vậy?
Gợi ý:
- Trần Quốc Tuấn nghiêm khắc phê phán thái độ thờ ơ, vô trách nhiệm của tướng sĩ khi đất nước bị làm nhục.
+ Tập trung phê phán những thú vui tầm thường, hành động sai trái: thích rượu ngon, mê gái đẹp, ưa săn bắn.
+ Thức tỉnh sự tự ý thức, trách nhiệm,