HANH PHÚC CỦA MỘT TANG GIA
Tiểu dẫn
Tiểu sử-con người
Tiểu sử: Vũ Trọng Phụng (1912-1939) ông sinh tại Hà Nội trong một gia đình nghèo.Quê ở làng Hảo-Mĩ Hào-Hưng Yên. Tốt nghiệp tiểu học ông đi kiếm sống nhưng cuộc sống chật vật,bấp bênh bằng nghề viết báo viết văn.Khoảng từ năm 1937-1938 ông mắc bệnh lao và mất tại Hà Nội.
Con người: Ông là một người có năng khiếu và say mê văn chương từ sớm.Đây là một con người tài năng nhưng tâm trạng phẫn uất và tư tưởng bi quan định mệnh là yếu tố nổi bật trong tâm hồn và thế giới quan của ông.
Sự nghiệp sáng tác
Vũ Trọng Phụng bắt đầu sáng tác từ năm 18 tuổi.Ông có bút danh Thiên Hư.
Không đầy 10 năm mà ông để lại một khối lượng tác phẩm đồ sộ với nhiều thể loại khác nhau,trong đó có các tác phẩm chính sau:
Các phóng sự: Cạm bẫy người (1933), Kĩ nghệ lấy Tây (1934), Cơm thầy cơm cô(1936).
Các tiểu thuyết: Giông tố, Số đỏ, Vỡ đê (1936), Lấy nhau vì tình (1937), Trúng số độc đắc (1938).
Sáng tác của Vũ Trọng Phụng toát lên một niềm căm phẫn mãnh liệt cái xã hội đen tối,thối nát đương thòi.
Hoàn cảnh ra đời tác phẩm và xuất xứ đoạn trích Hạnh phúc của một tang gia
Hoàn cảnh ra đời tác phẩm Số đỏ: Sách giáo khoa
Vị trí đoạn trích: Đoạn trích thuộc chương XV của tiểu thuyết Số đỏ (1936). Tên đầy đủ của chương là Hạnh phúc của một tang gia - Văn Minh nữa cũng nói vào - Một đám ma gương mẫu. Cụ cố tổ bị ốm nặng, cả nhà đám con cháu đều mong cụ chết sớm để được chia gia tài. Tình cờ nhơ bài thuốc của Xuân Tóc Đỏ cụ lại qua khỏi, nhưng cũng chính vì một câu nói của Xuân (theo thoả thuận của ông Phán mọc sừng, con rể cụ cố Hồng và là cháu rể cụ cố tổ) ngay giữa nhà trước mặt cụ cố và mọi người: Ngài là một người chồng mọc sừng, cụ cố tổ uất quá tắc thở và ba hôm sau ông cụ già chết thật…
Đọc hiểu
Đọc, tóm tắt đoạn trích và bố cục đoạn trích
Đọc và tóm tắt
Bố cục: gồm 3 phần
Phần 1: Từ đầu đến “cho Tuyết vậy”: Niềm vui và hạnh phúc của các thành viên trong gia đình khi cụ cố tổ qua đời.
Phần 2: Tiếp theo đên “Đám cứ đi”: Cảnh đám ma gương mẫu.
Phần 3: Còn lại: Cảnh hạ huyệt
Tìm hiểu mâu thuẫn trào phúng của đoạn trích
Mâu thuẫn trào phúng chính là mâu thuẫn tạo nên tiếng cười dựa trên sự đối lập, tương phản giữa bản chất bên trong và hình thức bên ngoài, giữa ý nghĩ và lời nói, giưa lời nói và hành động, bản chât và hiện tượng… Trong đoạn trích mâu thuẫn trào phúng chính là nằm ngay ở nhan đề của chương truyện. Tang gia là gia đình có người thân qua đời điều đó tạo nên sự đau xót cho người thân, nhưng cái chết của cụ cố tổ lại tạo nên những hạnh phúc và niềm vui cho con cháu. Cụ cố tổ chết đám con cháu trong gia đình không hề có một chút đau xót mà trái lại mỗi người lại có một niềm hạnh phúc riêng. Đây đúng là hạnh phúc của một gia đình vô phúc.
Nhan đề của chương truyện đã chưa đựng một mâu thuẫn hạnh phúc gây sự chú ý cho người đọc và tạo nên một tiếng cười mỉa mai chua chát. Hai khái niệm hạnh phúc và tang gia tương như không thể đi liền nhau vậy mà trong đoạn trích nó lại gắn bó với nhau khăng khít. Đúng là một sự mỉa mai chua chát.
Niềm vui và hạnh phúc của các thành viên khi cụ cố tổ qua đời: Niềm vui và hạnh phúc của đám con cháu khi cụ cố tổ qua đời đó chính là ở chỗ di chúc chia gia tài của cụ sẽ được thực thi, nó sẽ không còn là lí thuyết viển vông nữa. Họ đều sẽ được lợi sau khi ông cha của mình mất. Hạnh phúc với họ là tiền bạc và danh vọng, họ bỏ qua thậm chí coi thường tình cảm gia đình của những người thân ruột thịt. Niềm vui và hạnh phúc của họ được tác giả khắc hoạ như sau:
Cụ cố Hồng hạnh phúc vì mình sẽ được hưởng số gia tài lớn nhất, hạnh phúc vì được khen là già cả, nhà có phúc…
Ông Văn Minh - cháu trưởng cụ cố tổ hạnh phúc vì bản di chúc sắp được thực thi.
Bà Văn Minh - cháu dâu hạnh phúc vì có cơ hội để quảng cáo nhưng bộ áo tang tân thời.
Cô Tuyết hạnh phúc vì trong đám tang được mặc bộ đồ Ngây thơ để cho thiên hạ được biết cô vẫn chưa mất đi chữ Trinh.