HAI ĐỨA TRẺ
Thạch Lam


Hoạt động của thầy và trò
Nội dung cần đạt


G: Ở tiết học trước các em đã tìm hiểu xong cảnh phố huyện lúc chiều muộn. Đó là cảnh ngày tàn, cảnh chợ tàn và những kiếp người tàn tạ. Con người hoà lẫn cùng bóng tối như những cái bóng vật vờ lay lắt, mong manh đang trôi theo thời gian. Cuộc sống ấy cứ đều đều, đơn điệu, lặp đi lặp lại buồn tẻ, nhàm chán. Bây giờ chúng ta sẽ cùng tiếp tục tìm hiểu xem cảnh phố huyện khi đêm về có gì thay đổi.





































Trước hết chúng ta tìm hiểu xem thiên nhiên khi đêm xuống có gì khác so với lúc chiều muôn.
Cảnh thiên nhiên khi đêm xuống được nhà văn miêu tả như thế nào ?
G: khung cảnh thiên nhiên yên ả, êm đềm, sự dịu dàng len thấm vào mọi cảnh vật. Không gian tĩnh lặng đến mức Liên có thể nghe thấy tiếng hoa bàng rụng khe khẽ.
Khi đêm xuống bóng tối đã ngự trị
Tìm những chi tiết miêu tả bóng tối ở phố huyện ?
G. Nhà văn không chỉ miêu tả bóng tối của không gian mà đó còn là bóng tối của xã hội thực dân nửa phong kiến đang bao trùm lên cuộc sống của con người. Bóng tối là một chi tiết gây ấn tượng sâu sắc cho người đọc. Bóng tối như cái nền không gian nghệ thuật của tác phẩm và không gian của xã hội.
G:Giữa thế giới đầy bóng tối ấy cuộc sống của con người đã diễn ra như thế nào. Chúng ta tiếp tục tìm hiểu bức tranh cuộc sống
G: Trong đêm tối ấy mọi ánh nhìn sẽ tập trung vào ánh sáng.
ánh sáng được nhà văn miêu tả qua những hình ảnh nào?
Trong những hình ảnh miêu tả ánh sáng thì hình ảnh nào làm em chú ý nhất? Hình ảnh đó có ý nghĩa gì?

Em có nhận xét gì về những hình ảnh miêu tả ánh sáng?
Âm thanh của cuộc sống đã vang lên nhè nhẹ.
Âm thanh của cuộc sống đã vang lên như thế nào? nhận xét về những chi tiết miêu tả âm thanh đó?

Miêu tả cảnh phố huyện khi đêm về tác giả đã sử dụng biện pháp nghệ thuật nào?Hiệu quả của biện pháp ây?
G: Tác giả đã xây dựng bức tranh phố huyện khi đêm về bằng thủ pháp tương phản giữa ánh sáng và bóng tối; động- tĩnh; nhịp điệu câu văn chậm rãi... để nhấn mạnh bóng tối đậm đặc và sự tĩnh lặng đang bao trùm không gian. Đêm tối như ôm trùm lên tất cả phố huyện và càng dày đặc mênh mông hơn khi nhà văn điểm vào đó những điểm sáng nhỏ nhoi, lập lờ, yếu ớt như “khe sáng” ,“hột sáng”, “quầng sáng” “chấm lửa nhỏ lơ lửng”. Thạch lam đã dựng lên trong truyện của mình không gian nghệ thuật là không gian bóng tối. Ánh sáng xuất hiện chỉ là thứ ánh sáng le lói không đủ sức xé rách màn đêm mà nó chỉ làm cho đêm tối thêm mêmh mông hơn.
Giữa bóng tối đậm đặc và không gian tĩnh lặng ấy hình ảnh những cư dân phố huyện hiện lên như thế nào?
G: gương mặt của con người lẫn cùng bóng tối. Con người thực chất chỉ là những cái bóng lay lắt mong manh theo thời gian





Em có nhận xét gì về cuộc sống của con người khi đêm xuống? Nhịp sống của con người nơi đây ra sao?
G:Phố huyện như một sân khấu cuộc đời chỉ độc diễn một màn buồn tẻ, không có sự thay đổi cả người lẫn cảnh. Khi đêm về cuộc sống ở phố huyện vẫn cứ lặp đi lặp lại đơn điệu, buồn tẻ, bế tắc. Ngày hôm nay là sự lặp lại y nguyên những gì đã diễn ra hôm qua và sẽ còn gặp lại ở ngày mai.
Hãy đưa ra nhận xét chung về cảnh thiên nhiên và con người ở phố huyện khi đêm về?
Qua việc miêu tả tỉ mỉ, chi tiết về bức tranh phố huyện khi đêm xuống các em nhận thấy nhà văn có tình cảm như thế nào đối với những kiếp người cùng khổ?

Mặc dù sống một cuộc sống nghèo khó, quẩn quanh, bế tắc, nhưng con người ở phố huyện có hoàn toàn tuyệt vọng không?( không) Tìm câu văn thể hiện điều đó? “Chừng ấy người trong bóng tối mong đợi một cái gì tươi sáng cho sự sống nghèo khổ hằng ngày của họ”.
G: Các em ạ! với tấm lòng nhân đạo nhà văn đã không để cho các nhân vật mà ông yêu thương, nâng niu, trân trọng chìm đi trong bóng tối, trong bế tắc, tù túng mà ông đã khơi dậy trong