Tiết 5
Bài 1 : SỰÏ CÂN BẰNG LỰC - QUÁN TÍNH

I. MỤC TIÊU:
( Kiến thức:
- Nêu được một số ví dụ về hai lực cân bằng. Nhận biết đặc điểm của hai lực cân bằng và biểu thị bằng vectơ lực.
- Từ dự đoán (về tác dụng của hai lực cân bằng lên vật đang chuyển động) và làm TN kiỉm tra dự đoán để khẳng định: "Vật chịu tác dụng của hai lực cân bằng thì vận tốc không đổi, vật sẽ chuyển động thẳng đều".
- Nêu được một số ví dụ về quán tính. Giải thích được hiện tượng quán tính.
( Thái độ: Phát huy tính chủ động, tích cực của HS.
II. CHUẨN BỊ:
- Giáo viên: dụng cụ TN hình 5.2; 5.3; 5.4; Bảng 5.1
- Học sinh: Xem lại bài "Lực - Hai lực cân bằng"
III. HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:
1. Ổn định lớp:
2. Kiểm tra bài cũ: (3 phút)
- Làm BT 4.4; 4.5 SBT
3. Bài mới:
Hoạt động của GV
Hoạt động của HS
Ghi bài





1. HĐ1: Tổ chức tình huống học tập (5 phút)
- Chúng ta nhớ lại bài học ở lớp 6: (Nhìn vào hình 5.1). Có lực tác dụng lên dây không? Bao nhiêu lực?
- Dây như thế nào?
- Hai lực này như thế nào với nhau?
- Vậy một vật đang chuyển động chịu tác dụng của hai lực cân bằng sẽ như thế nào? Hôm nay chúng ta sẽ nghiên cứu qua bài học số 5.
2. HĐ2: Tìm hiểu về lực cân bằng (13 phút)
- Yêu cầu HS quan sát H.5.2.
- HS đọc bài C1, dùng bút chì biểu diễn các lực trong SGK. Nhận xét từng hình.




- Hai lực tác dụng lên một vật mà vật đó đứùng yên thì hai lực này gọi là gì?
- Dẫn dắt HS tìm hiểu về tác dụng 2 lực cân bằng lên vật đang chuyển động.
- Có thể dự đoán trên 2 cơ sở:
+ Lựïc làm thay đổi vận tốc.
+ Hai lực cân bằng tác dụng lên vật đùứng yên làm vật tiếp tục đứng yên. Nghĩa là không thay đổi vận tốc.
Khi vật đang chuyển động mà chỉ chịu tác dụng của hai lực cân bằng thì hai lực này cũng không làm thay đổi vận tốc của vật, nó tiếp tục chuyển động thẳng đều mãi.
- Làm TN kiểm tra: giới thiệu dụng cụ.
- Hs quan sát các giai đoạn sau:
a. Ban đầu quả cân A đùứùng yên. (Hình a)
b. Quả cân A chuyển động (Hình B)
c. Quả cân A tiếp tục chuyển động khi A` bị giữ lại (Hình c, d)
- Lưu ý giai đoạn c, ghi lại kết quả quãng đường của từøng khoảng thời gian 2s.
- Thảo luận nhóm từø C2 ( C4






- Làm C5

- Rút ra nhận xét.






3. HĐ3: Tìm hiểu về quán tính (13 phút)
- Đưa VD thực tế: Ô tô, tàu hỏa... đang chuyển động không thể dừng lại ngay mà phải đi tiếp một đoạn ( quán tính
- HS nêu thêm VD
- Khi có lực tác dụng, mọi vật không thể thay đổi vận tốc đột ngột vì mọi vật đều có quán tính.
4. HĐ4: Vận dụng (8 phút)
- HS lần lượt làm C6 ( C8.
- Yêu cầu nhóm làm TN kiểm tra C6, C7, C8e.






- Có hai lựïc tác dụng lên dây: lựïc đội A và lựïc đội B.

- Hiện tại dây vẫn đứng yên
( Hai lựïc ngược chiều nhau, có cường độ như nhau.







- Làm việc cá nhân

- Gọi 3 HS biểu diễn lực cho 3 hình.
- NX: Mỗi vật đều có hai lựïc tác dụng lên. Hai lực này cùng nằm trên một đường thẳng, ngược chiều, cùng cường độ.

- Hai lực cân bằng.




















- Theo dõi dụng cụ trên bàn GV

- Xem Hình 5.3










C2: Quả cân A chịu tác dụng 2 lực: trọng lực PA và sức căng dây T.
C3: Lúc này PA + PA` > T ( A, A` chuyển động nhanh dần xuống; B đi lên.
C4: chỉ còn PA = T ( A tiếp tục chuyển động