Tiết 36,37 Kiều ở lầu Ngưng Bích
(trích truyên Kiều – Nguyễn Du)
A. Mục tiêu
- HS cảm nhận được tấm lòng thủy chung, hiếu thảo của nàng Kiều
- Thấy được nghệ thuật miêu tả nội tâm n/v của Nguyễn Du : diễn biến tâm trạng n/v thể hiện qua ngôn ngữ độc thoại và NT tả cảnh ngụ tình
- Rèn luyện kỉ năng phân tích tâm trạng nhân vật qua tả cảnh vật, t/nhiên, độc thoại nội tâm, điệp từ, điệp ngữ...
- Giáo dục hs lòng yeu mến, cảm thông những nhũng người có cảnh ngộ đáng thương .
B. Chuẩn bị
- Sgk, sgv, bài soạn
- Những ý kiến bình luận về đoạn trích.
C.Tiến trình hoạt động dạy học
1. Kiểm tra : Đọc TL đoạn trích “ Cảnh ngày xuân ”
BT 1 Tr 87 sgk
2.Bài mới: G/v giới thiệu bài : Vì sao Kiều phải ra ở lầu Ngưng Bích, Lầu này ở đâu? Vị trí ấy có tác dụng gì ?

Hoạt động của giáo viên - học sinh
Nội dung cần đạt

Hoạt động 1
Nêu vị trí của đoạn trích ?



HS đọc đoạn trích.
Nêu kết cấu đoạn trích.







Hoạt động 2
HS đọc 6 câu đầu.
? Em hiểu “khoá xuân” là gì ?
( K ở lầu NBích thực chất là bị giam lỏng )
? Cảnh thiên nhiên trong 6 câu đầu hiện lên với không gian thời gian ntn ?
? Qua khung cảnh ấy có thể thấy K đang ở trong hoàn cảnh và tâm trạng ntn ? Từ ngữ nào góp phần diễn tả hoàn cảnh và tâm trạng ấy ?
( Các từ ngữ “bẽ bàng” hoàn toàn cô độc )



Gv bình :





Đọc 8 câu tiếp.
? Trong cảnh ngộ của mình K đã nhớ tới ~ ai ? Nỗi nhớ chàng Kim được thể hiện ntn ?



Em hiểu câu “Tấm son gột rửa...” ?
+ Tấm lòng son sắt của nàng đ/v KT
+ K0 bao giờ nguôi quên
tấm lòng son bị hoen ố biết bao giờ mới gột rửa được.
? Tại sao nỗi nhớ đầu tiên lại dành cho KT ? như thế có hợp lý không ? Việc sắp xếp ấy thể hiện NDu là người ntn ?
* Gv : tác giả đã đảo ngược trật tự đạo lý PK nhưng vẫn phù hợp với quy luật tâm lý và còn thể hiện sự tinh tê của ngòi bút ND. Bởi vì với cha mẹ nàng đã bán mình báo hiếu, nàng đã hy sinh hạnh phúc tình yêu của mình, giờ chủ yếu là day dứt với KT. Nàng luôn mặc cảm mình là kẻ phụ bạc. Kiều không dấu diếm tình yêu mãnh liệt da diết với KT.
Quả thực trên quãng đường lưu lạc thời gian và cảnh ngộ có đổi thay, cung bậc nhớ thương có thể khác nhau. Nhưng không bao giờ nàng có thể quên được mối tình đầu trong trắng thiết tha. Hình bóng chàng K luôn khắc sâu trong tâm hồn
“Nhớ lời nguyện ước ba sinh
Xa xôi ai có thấu tình chăng ai”
“Tiếc thay chút nghĩa cũ càng
Dẫu lìa ngõ ý còn vương tơ lòng”
ND thấu hiểu và cảm thông với sự đổ vỡ dang dở của mối tình cao đẹp → quan niệm tiến bộ, ngòi bút tinh tế cao tay.
? Nỗi nhớ cha mẹ được thể hiện ntn ?
HS phân tích.
* Gv : Dù đã hy sinh tình yêu h/phúc để cứu cha nhưng giờ đây trong xa cách nàng vẫn rất khổ tâm day dứt vì không được phụng dưỡng cha già mẹ yếu.
Chưa xứng đáng bổn phận làm con.
? Cùng là nỗi nhớ nhưng lại là ~ cách nhớ khác nhau với ~ lý do khác nhau nên cách thể hiện cũng khác nhau.
Hãy phân tích NT dùng từ ngữ hình ảnh để làm rõ điều đó ?
HS suy nghĩ phát biểu.
* Gv
+ Với KT : “tưởng”→ tưởng tượng, nhớ lại → nỗi lòng đôi lứa trong xa cách
+ h/ảnh “dưới nguyệt chén đồng”
? Trong cảnh ngộ hiện tại K là người đáng thương nhất nhưng K đã quên nỗi khổ của bản thân để nghĩ về KT, cha mẹ. Em có nhận xét gì ?

HS đọc 8 câu thơ cuối
? 8 câu thơ tả cảnh ngụ tình đặc sắc. Cảnh thực hay hư ? Những cảnh đó đã diễn ra tâm trạng của Kiều ntn ?
- “Buồn trông cửa bể...” →
Cánh buồm thấp thoáng...
- “Buồn trông ngọn nước...” →
Những cảnh hoa trôi...
- “Buồn trông nội cỏ...”
Thảm cỏ đơn điệu...
- “Buồn trông gió cuốn...
Sóng gió ầm ầm dữ dội...
? Nhận xét cách miêu