TUẦN 21
BÀI 12. NGƯỜI CÔNG DÂN
CHIA SẺ VỀ CHỦ ĐIỂM (15 phút)

Trò chơi: Giải ô chữ
1. Tìm chữ phù hợp với các ô chữ (BT 1)
1.1. GV hướng dẫn cách thực hiện
– GV yêu cầu cả lớp quan sát ô chữ, nghe 1 HS đọc to, rõ YC của trò

chơi.
– GV gắn / chiếu lên bảng trò chơi Giải ô chữ; hướng dẫn cả lớp
cùng làm mẫu dòng 1 trong SGK – chọn từ thích hợp với dòng 1 theo
gợi ý. Cách làm:
+ 1 HS đọc to lời gợi ý: từ đồng nghĩa với đất nước, bắt đầu bằng chữ
T.
+ 1 HS phát biểu. GV ghi (hoặc chiếu) từ TỔ QUỐC vào các ô
trống ở dòng 1 theo hàng ngang (Nhắc HS: mỗi ô trống chỉ ghi 1 chữ
cái in hoa, đánh dấu thanh vào chữ cái có dấu thanh).
- GV nhắc lại các bước giải ô chữ: Đọc gợi ý, phán đoán từ ngữ,
ghi từ ngữ vào các ô trống theo hàng ngang (mỗi ô ghi 1 chữ cái in
hoa), số chữ phải khớp với các ô, sau khi điền hết các từ vào các
hàng ngang, đọc từ mới xuất hiện ở cột dọc màu xanh.
1.2. Học sinh thảo luận, giải ô chữ

– HS trao đổi, làm bài vào VBT. GV phát cho 2 HS 2 phiếu khổ to

phô tô BT.
– 2 HS làm bài trên phiếu gắn bài lên bảng lớp. Đại diện nhóm 1
báo cáo kết quả giải ô chữ (đọc từ ngữ ở từng hàng). Tiếp đến đại diện
nhóm 2. Cả lớp góp ý. GV chốt lại đáp án:
+ Các từ ở hàng ngang: dòng 2 – NON SÔNG, dòng 4 – GIỮ GÌN
(GÌN GIỮ),
dòng 5 – XÂY DỰNG, dòng 7 – VIỆT NAM.
2. Đọc từ xuất hiện ở cột dọc
1

– Một vài HS báo cáo kết quả: Từ xuất hiện ở cột dọc màu xanh là

CÔNG DÂN.
– GV: Em hiểu công dân là gì? HS trả lời tự do theo hiểu biết của
các em (Công dân là người dân của một nước.).
– GV nhận xét, khen HS và dẫn vào bài học.

3. Giáo viên giới thiệu chủ điểm: Đúng như các em nói, công dân là

người dân của một nước. Đó là chủ điểm mà chúng ta sẽ học ở Bài 12
này. Chúng ta sẽ tìm hiểu những câu chuyện, bài thơ, vở kịch về
những người công dân và bổn phận của mỗi công dân chúng ta với đất
nước. Trước hết, cô (thầy) và các em sẽ đọc vở kịch viết về một người
công dân yêu nước, quyết tâm đi tìm con đường giành lại độc lập, tự
do cho đất nước ta. Vở kịch có tên là Người công dân số Một. Chúng
ta sẽ đọc để biết người công dân số Một ấy là ai và có công lao to lớn
với đất nước như thế nào nhé.
BÀI ĐỌC 1
NGƯỜI CÔNG DÂN SỐ MỘT
(55 phút)
I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT:

1.Phát triển các năng lực đặc thù
Phát triển năng lực ngôn ngữ
– Đọc thành tiếng trôi chảy toàn bài. Phát âm đúng các từ ngữ có

âm, vần, thanh mà HS địa phương dễ viết sai. Ngắt nghỉ hơi đúng.
Giọng đọc thể hiện được tình cảm, cảm xúc phù hợp với nội dung bài
đọc. Tốc độ đọc 95 – 100 tiếng / phút. Đọc thầm nhanh hơn học kì I.
– Hiểu nghĩa của một số tên riêng (anh Thành, Xóm Chiếu, Saxơ-lu Lô-ba) và các từ ngữ trong bài (từ ngữ khó: phắc-tuya, đèn hoa
kì, đèn toạ đăng, chớp bóng,...). Hiểu bối cảnh của câu chuyện, nội
dung và ý nghĩa của bài đọc: Ca ngợi lòng yêu nước, quyết tâm đi
2

tìm con đường cứu nước của người thanh niên Nguyễn Tất Thành –
Bác Hồ thời trẻ.
Phát triển năng lực văn học
Biết bày tỏ sự yêu thích với những từ ngữ, chi tiết hay.
2.Góp phần phát triển các năng lực chung và phẩm chất
Phát triển NL giao tiếp và hợp tác (biết cùng các bạn thảo luận
nhóm), NL tự chủ và tự học (trả lời đúng các câu hỏi đọc hiểu). Bồi
dưỡng lòng yêu nước.
II. ĐỒ DÙNG DẠY VÀ HỌC:

– GV chuẩn bị: máy tính, máy chiếu, tranh minh hoạ nội dung bài đọc.
– HS chuẩn bị: SGK Tiếng Việt 5, tập hai; vở ô li hoặc vở bài tập.
III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC

HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN
A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC SINH
 

- GV tổng kết hoạt động Chia sẻ và giới  - HS chú ý lắng nghe.
thiệu bài đọc như phần giới thiệu chủ  
điểm.

 

B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH  
KIẾN THỨC

 

Mục tiêu:
– Đọc thành tiếng trôi chảy toàn bài. Phát
âm đúng các từ ngữ HS dễ viết sai. Ngắt
nghỉ hơi đúng.
– Hiểu nghĩa của các từ ngữ được chú giải
trong bài. Chú ý một số từ được sử dụng:
phắc-tuya, đèn hoa kì, đèn toạ đăng, chớp  
3

bóng,...
- Hiểu được bối cảnh, nội dung và ý nghĩa
của câu chuyện.
Hoạt động 1: Đọc thành tiếng
Cách tiến hành:

- HS lắng nghe bạn đọc mẫu, đọc thầm

– HS đọc mẫu kết hợp giải nghĩa từ ngữ theo.
khó và những từ ngữ khác, nếu thấy cần  - HS cùng GV giải nghĩa từ khó.
thiết đối với HS địa phương.

- Anh Thành (Nguyễn Tất Thành): tên
của Bác Hồ thời trẻ.
-Xóm Chiếu: một xóm nghèo ở Sài Gòn
trước đây, nay thuộc Quận 4, Thành
phố Hồ Chí Minh.
-Phắc-tuya (tiếng Pháp): hoá đơn.
-Sa-xơ-lu Lô-ba: tên một trường học ở
Sài Gòn thời thuộc Pháp, dành riêng
cho con em người Pháp và người Việt
Nam giàu có.
- Tra từ điển, tìm nghĩa của các từ ngữ
ngoài SGK mà các em chưa hiểu nghĩa,
ghi lên bảng.
- HS chia đoạn, xác định giọng đọc, đọc

- GV tổ chức cho HS chia đoạn và đọc nối tiếp đoạn trong nhóm.
nối tiếp các đoạn theo nhóm. Vở kịch gồm
4 đoạn:
+ Đoạn 1 (tên bài, cảnh trí, nhân vật): đọc
với giọng dõng dạc, rành mạch.
+ Đoạn 2 (từ lời thoại đầu tiên của anh
4

Lê đến Lê: Vậy anh vào Sài Gòn này
làm gì?): Lời anh Lê đọc với giọng vui
vẻ, hào hứng. Lời anh Thành đọc với
giọng nhẹ nhàng nhưng kiên quyết.
+ Đoạn 3 (từ Thành: Anh Lê này!...
đến ... ở Sài Gòn này nữa.): Lời anh
Thành trầm lắng, suy tư. Lời anh Lê lúc
đầu ngạc nhiên, về sau sôi nổi, hào
hùng.
+ Đoạn 4 (từ Thành: Anh Lê ạ,... đến
hết): Lời anh Thành trầm lắng, suy tư.
Lời anh Lê ngạc nhiên.
+ GV chỉ định 1 bạn điều hành 2-3 nhóm
đọc giao lưu, yêu cầu từng nhóm HS đọc

- Một số nhóm đọc to trước lớp theo
yêu cầu bạn điều hành. Các nhóm còn
lại nhận xét bạn đọc.

bài, mỗi nhóm 4 bạn đọc tiếp nối đến hết
bài.
+ GV sửa lỗi phát âm, uốn nắn tư thế đọc
cho HS. Nhắc HS ngắt nghỉ hơi ở các dấu
chấm, dấu phẩy, giọng đọc phù hợp với
diễn biến tâm lí của từng nhân vật.

- Học sinh phát hiện những từ khó đọc,
thực hành luyện đọc từ khó.
 

- GV yêu cầu phát hiện từ khóc đọc.
- GV nhấn mạnh lại những từ ngữ khó đọc
và những từ ngữ dễ mắc lỗi sai khi

 
 

đọc: Phắc-tuya, Sa-xơ-lu Lô-ba….
Hoạt động 2: Đọc hiểu

HS đọc nối tiếp 5 câu hỏi theo yêu cầu
5

Cách tiến hành

của GV.

- GV mời 5 HS tiếp nối nhau đọc to, rõ Câu 1: Dựa vào bài đọc và hiểu biết của
em về tiểu sử của Bác Hồ, hãy cho biết
ràng 5 câu hỏi:
câu chuyện diễn ra trong hoàn cảnh nào.
Câu 2: Anh Lê trao đổi với anh Thành
về việc gì?
Câu 3: Những câu nói nào của anh
Thành cho thấy anh đang nghĩ đến một
việc lớn lao hơn chuyện tìm việc làm ở
Sài Gòn?
Câu 4: Em hiểu anh Thành muốn nói
điều gì qua việc so sánh các ngọn đèn?
Câu 5: Cách trình bày một vở kịch có
gì khác với cách trình bày một câu
chuyện, bài thơ?
- HS thảo luận, hỏi đáp và nhận xét câu
trả lời của nhau. 
- GV giao nhiệm vụ cho HS đọc thầm bài
đọc, thảo luận nhóm 4 người theo các câu
hỏi tìm hiểu bài. HS trả lời câu hỏi bằng - Một HS đóng vai phóng viên hỏi, đại
diện các nhóm trả lời.
trò chơi Phóng viên.
- GV yêu cầu HS thực hiện trò chơi, mỗi
nhóm cử 1 đại diện tham gia. HS trả lời, -Trả lời: Câu chuyện diễn ra ở một
sau đó đổi vai ( nếu còn nhiều thời gian ). xóm nghèo của Sài Gòn, trong hoàn
Câu 1: Dựa vào bài đọc và hiểu biết của cảnh nước ta bị thực dân Pháp đô hộ.
bạn về tiểu sử của Bác Hồ, hãy cho biết
câu chuyện diễn ra trong hoàn cảnh nào.
6

-Trả lời: Anh Lê xin việc làm cho
anh Thành và trao đổi với anh Thành

về việc đó.
Câu 2: Anh Lê trao đổi với anh Thành về
-Trả lời: Trong vở kịch, cuộc trò
việc gì?
chuyện giữa anh Thành và anh Lê
nhiều khi không ăn nhập với nhau vì
Câu 3: Những câu nói nào của anh Thành mỗi người theo đuổi một ý nghĩ: Anh
cho thấy anh đang nghĩ đến một việc lớn Lê lo sắp xếp việc làm cho bạn. Còn
lao hơn chuyện tìm việc làm ở Sài Gòn? anh Thành nghĩ đến việc lớn lao hơn,
thể hiện qua các câu nói: Nếu chỉ cần
miếng cơm manh áo thì tôi ở Phan
Thiết cũng đủ sống…; Anh có khi
nào nghĩ đến đồng bào không? và
những câu nói về các ngọn đèn ở
đoạn cuối.
- Trả lời: Anh Thành so sánh nước ta
với các nước khác. / Anh Thành muốn
nói là nước ta đang rất lạc hậu, phải
Câu 4: Bạn hiểu anh Thành muốn nói
điều gì qua việc so sánh các ngọn đèn?

thay đổi để đánh đuổi được thực dân
Pháp. / Anh Thành muốn tìm một con
đường mới để cứu nước. / …

- Trả lời: Vở kịch có hướng dẫn về
cảnh trí; có phần giới thiệu các nhân
vật; trình bày lời thoại của các nhân
Câu 5: Cách trình bày một vở kịch có gì
vật theo thứ tự, ghi rõ đó là lời của
khác với cách trình bày một câu chuyện,
ai.Thơ không trình bày như trên mà
bài thơ?
trình bày theo dòng thơ, hết một dòng
thơ phải xuống dòng.Truyện không
7

có cách trình bày như kịch và thơ.HS
nhận xét sau mỗi câu trả lời và nêu ý
kiến của mình.
- Kết thúc trò chơi, GV nhận xét và chốt ý - Anh Thành là một người trẻ có lòng
yêu nước sâu sắc, quyết tâm tìm cách
kiến đúng.
giải phóng dân tộc khỏi ách đô hộ. Anh
- GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi: Qua vở đã dũng cảm ra nước ngoài, dấn thân
kịch trên em có suy nghĩ như thế nào về vào con đường đầy gian nan để tìm
kiếm giải pháp cho dân tộc, đó là một
anh thanh niên Nguyễn Tất Thành?
tấm gương sáng cho thế hệ mai sau…

- Mời 3 HS nhắc lại, GV chiếu nội dung
bài.
- GV nhận xét, đánh giá, khen ngợi và
động viên HS.
C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
Mục tiêu:
- HS đọc diễn cảm bài đọc; ngắt nghỉ hơi

đúng; nhấn giọng ở những từ ngữ quan  
trọng; thể hiện giọng đọc phù hợp

- HS đọc.

Hoạt động 3: Đọc diễn cảm bài đọc
Cách tiến hành:
- GV mời một số HS đọc diễn cảm nối
tiếp đoạn 2 trong bài đọc. Chú ý phân biệt
giọng đọc tên nhân vật, nội dung lời thoại,
8

lời chỉ dẫn sân khấu; cách nghỉ hơi sau tên
người nói ở mỗi lượt thoại và ở những câu
dài, cách nhấn mạnh các từ ngữ quan
trọng.
- VD:Lê: // Sao lại thôi? // Anh chỉ cần
cơm nuôi / và mỗi tháng một đồng. //
Tôi đã đòi cho anh thêm / mỗi năm hai
bộ quần áo / và mỗi tháng thêm năm
hào… // (Nói nhỏ)// Vì tôi nói với họ: //
Anh biết chữ Tàu, / lại có thể viết
phắc-tuya / bằng tiếng Tây.//
- Tổ chức cho HS thi đọc diễn cảm đã
luyện.

- HS trả lời như: Học tập tốt, ngoan
- GV nhận xét HS chọn ra nhóm thắng ngoãn, vâng lời….
cuộc, tuyên dương.
D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG, TRẢI
NGHIỆM
- GV nêu câu hỏi: Sau khi học bài đọc
trên em thấy bản thân mình cầm làm gì
xứng đáng là cháu ngoan Bác Hồ?
- GV nhận xét, khích lệ những suy nghĩ
tích cực của HS.
* Củng cố, dặn dò
- GV tổng kết bài đọc; nhận xét và biểu
dương HS.
9

- HS lắng nghe và thực hiện theo yêu
cầu.

-GV dặn HS về nhà đọc truyện (hoặc
thơ, văn, kịch) theo yêu cầu trong SGK
(trang 23, Tiếng Việt 5, tập hai). HS có
thể tìm truyện trong quyển Truyện đọc
lớp 5 (Nhà xuất bản Đại học Quốc gia
Hà Nội). Trước mắt, chuẩn bị các câu
chuyện, bài thơ, bài hát về Bác Hồ để
thực hiện tiết Trao đổi: Bác Hồ của em.
IV. ĐIỀU CHỈNH SAU BÀI DẠY
......................................................................................................................
......................................................................................................................
......................................................................................................................

10

BÀI VIẾT 1
LUYỆN TẬP TẢ PHONG CẢNH
(Tìm ý, lập dàn ý)
(1 tiết)
I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT

1.Phát triển năng lực đặc thù
Phát triển năng lực ngôn ngữ
Tìm ý và lập được dàn ý cho bài văn tả phong cảnh; các ý được trình
bày rõ ràng, mạch lạc.
Phát triển năng lực văn học
Biết lựa chọn những chi tiết tiêu biểu, sắp xếp các chi tiết theo trình tự
hợp lí; chọn được một số từ ngữ giàu hình ảnh để thể hiện kết quả quan
sát.
2.Góp phần phát triển các năng lực chung và phẩm chất
Phát triển NL tự chủ và tự học (biết tự giải quyết nhiệm vụ học
tập); NL sáng tạo (biết vận dụng những điều đã học để tìm ý, lập dàn ý
cho bài văn tả phong cảnh). Bồi dưỡng PC chăm chỉ, trách nhiệm
(hoàn thành nhiệm vụ được giao: tìm ý và hoàn thiện dàn ý cho bài
văn).
II. ĐỒ DÙNG DẠY HỌC
– GV chuẩn bị: máy tính, máy chiếu; phiếu học tập dành cho HS.
– HS chuẩn bị: SGK Tiếng Việt 5, tập hai.
III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC CHỦ YẾU
HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN

HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC SINH

A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
– GV thu thập hình ảnh, video phong cảnh mà - Học sinh gửi cho GV qua
học sinh có dịp được đi du lịch.

zalo trước ở nhà.
11

- Mời 2 HS chia sẻ về trải nghiệm, cảm xúc sau
chuyến đi.

- HS chia sẻ ngắn gọn.

– GV giới thiệu bài: Đất nước Việt Nam xinh đẹp
với khung cảnh hùng vĩ, rộng lớn mà thiên nhiên - HS lắng nghe.
tặng cho chúng ta. Để có thể vẽ lại vẻ đẹp diệu kì
đó bằng lời văn cô mời các em vào bài học ngày
hôm nay.
B.

HOẠT

ĐỘNG

HÌNH

THÀNH

KIẾN THỨC
Mục tiêu: - Giúp học sinh nắm được cấu tạo của
bài văn tả phong cảnh.
Hoạt động 1: Tìm ý, lập dàn ý:
Cách tiến hành:
− GV hướng dẫn HS đọc đề bài và các gợi ý.
− GV hướng dẫn HS hiểu gợi ý, dựa vào gợi ý để
tìm ý, lập dàn ý.
− GV yêu cầu HS hoạt động nhóm 4 bạn để xem
lại nội dung ghi chép về kết quả quan sát ở Bài
viết 2.
− Từ những quan sát ở bài trước GV hướng dẫn
HS điền các ý vào sơ đồ tư duy đã phát cho mỗi
nhóm theo đúng gợi ý. Nhóm a,b,c... : Thực hiện
theo tình tự thời gian. Nhóm x,y,z: Theo trình tự
không gian ( Tùy theo tình hình của từng lớp mà
GV có thể linh hoạt chọn một trong hai trình tự
hoặc cả hai nếu HS học tốt )

12

- HS đọc yêu cầu.
- HS lắng nghe.
-HS xem lại bài.
- HS thảo luận, tìm từ khóa để
điền vào sơ đồ tư duy theo sự
phân công.

Hình ảnh sơ đồ tư duy GV phát cho HS ( nếu thiếu các em
có thể vẽ thêm để bổ sung theo ý mình )

– GV mời một HS điều hành phần chia sẻ sản
phẩm học tập.
- HS mời đại diện các nhóm chia sẻ bài làm và
lấy ý kiến nhận xét để hoàn thiện bài cho nhóm - HS sửa lỗi dùng từ, cách sắp
xếp các ý cho đúng theo trình

bạn.

- Giáo viên nhận xét, hướng dẫn HS cách chọn tự (hoặc hỏi đáp lại).
chi tiết để viết bài văn.
C. HOẠT ĐỘNG THỰC HÀNH LUYỆN TẬP
Mục tiêu:
- Học sinh trao đổi được với nhóm bạn những nét - Học sinh đọc yêu cầu của
bài tập.

chính trong sơ đồ mà nhóm đã làm.
Hoạt động 2: Hoàn Thiện ý:
Cách tiến hành:

- GV yêu cầu HS hoạt động cá nhân để lập dàn ý - HS viết bài, GV đi quan sát
để sửa lỗi dùng từ, lỗi chính

từ sơ đồ của nhóm.
13

- GV chụp một số bài mẫu chiều lên màn hình tả cho HS.
TV để cùng các em nhận xét, sửa lỗi (nếu có)

- HS chú ý quan sát, sửa lỗi

( GV nên chọn cả bài hay và chưa hay để HS rút cho bạn.
kinh nghiệm)
- GV nhận xét chung, nhắc nhở các lỗi sai các em
thường gặp phải, nhấn mạnh các từ, ý hay trong – HS làm việc cá nhân để
bài mẫu.

chuẩn bị cho bài của mình.

D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
- Học sinh về nhà quan sát thêm những đặc điểm
nổi bật, tìm các từ láy, từ gợi tả gợi cảm của
cảnh, bổ sung ý để chuẩn bị cho tiết viết bài.
Củng cố, dặn dò
- GV tổ chức cho HS tự nhận xét, đánh giá về tiết
học.
- GV nhận xét chung về tiết học, tuyên dương
những bạn tìm ý và lập dàn ý tốt, lưu ý những
HS cần cố gắng; nhắc HS chuẩn bị cho tiết Bài
viết 2: Luyện tập tả phong cảnh.

- Các HS còn lại nêu ý kiến,
góp ý, hỏi thêm những chi tiết
chưa rõ.

IV. ĐIỀU CHỈNH SAU BÀI DẠY
..........................................................................................................................
..........................................................................................................................
.........................................................................................................................
.........................................................................................................................

14

NÓI VÀ NGHE
TRAO ĐỔI: BÁC HỒ CỦA EM
(1 tiết)
I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT
1.Phát triển năng lực đặc thù
1.1 Phát triển năng lực ngôn ngữ
– HS kể được một câu chuyện (hoặc đọc một bài thơ, hát một bài hát) về
Bác Hồ.
– Người nói biết điều chỉnh bài nói phù hợp với thái độ, phản hồi của người
nghe.
– Người nghe biết cách nghe, ghi chép vắn tắt nhận xét về bài nói và ý
kiến của bạn trong lúc trao đổi để đặt câu hỏi hoặc phát biểu ý kiến.
1.2 Phát triển năng lực văn học
Biết thể hiện giọng nói, cử chỉ, vẻ mặt phù hợp với nội dung câu chuyện
(bài thơ, bài hát). Biết bày tỏ sự yêu thích các chi tiết hay, hình ảnh đẹp
trong câu chuyện (bài thơ, bài hát).
2.Góp phần phát triển năng lực chung và phẩm chất
Phát triển các NL tự chủ và tự học, giao tiếp và hợp tác, giải quyết vấn đề
và sáng tạo. Bồi dưỡng lòng yêu nước, lòng biết ơn đối với Bác Hồ.

II. ĐỒ DÙNG DẠY HỌC
– GV chuẩn bị: máy tính, máy chiếu, bài trình chiếu, quyển (hoặc văn
bản) các câu chuyện về Bác Hồ.
– HS chuẩn bị: SGK Tiếng Việt 5, tập hai; vở viết.
III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC
HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN

HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC SINH

A. KHỞI ĐỘNG
– GV tổ chức cho HS chơi trò chơi “ Tiếp
sức” để nêu lên các đức tính cần học tập
của Bác Hồ, luật chơi như sau: Chia lớp
thành 3 nhóm, mỗi nhóm 5-6 em đứng
15

- Học sinh chơi trò chơi theo
hướng dẫn của giáo viên. Các đức
tính cần học tập của Bác Hồ như:

thành 3 hàng. Cả hai đội cùng ghi. Em thứ
nhất ghi xong thì chuyền phấn cho em thứ
hai ghi tiếp. Cứ tiếp tục như thế ghi cho
đến hết thời gian. Nhóm nào ghi ghi đúng
nhiều đáp án nhất là nhóm chiến thắng.
Giáo viên tổng kết, tuyên dương.

Yêu nước, khiêm tốn, chăm chỉ,
trung thực, tinh thần học hỏi, tình
yêu thương con người, tiết kiệm,
liêm chính, bao dung, giản dị,
quan tâm mọi người, không tư lợi
cá nhân…..

– GV giới thiệu bài: Trong trò chơi vừa
rồi, các bạn đã kể được tên được các đức
tính cần học tập của Bác Hồ. Trong tiết
Nói và nghe hôm nay, chúng ta sẽ được
tìm hiểu thêm về các câu chuyện, bài thơ,
bài hát để thấy rõ hơn các đức tính cao đẹp
của Người.
B. HOẠT ĐỘNG THỰC HÀNH LUYỆN
TẬP

Mục tiêu: - Giúp học sinh biết một số câu
chuyện, bài thơ, bài hát về Bác Hồ từ đó
các em biết học tập và làm theo tấm gương
đạo đức Hồ Chí Minh.
- HS kể được một câu chuyện (hoặc đọc
một bài thơ, hát một bài hát) về Bác Hồ.
Biết điều chỉnh bài nói phù hợp với thái
độ, phản hồi của người nghe
- HS đọc yêu cầu bài.

Hoạt động 1: Chuẩn bị
16

Cách tiến hành:
- HS nêu.
- Yêu cầu 1 HS đọc yêu cầu của BT 1 và
BT 2, cả lớp đọc thầm theo.
- GV hỏi: Em biết những câu chuyện, bài
thơ, bài hát nào về Bác Hồ?
- GV mở rộng: Ngoài câu chuyện trên các
em còn biết thêm câu chuyện, bài thơ, bài - HS lắng nghe.
hát nào nữa không?
- GV bổ sung như: Bác Hồ, Người cho em
tất cả, Ai yêu nhi đồng bằng Bác Hồ Chí
Minh, Chiếc rễ đa tròn, Bác Hồ và bác
Tôn…..
- HS thực hiện kể lần lượt trong
Hoạt động 2: Kể chuyện, trao đổi trong
nhóm, nhận xét và góp ý cho bạn.
nhóm
- Yêu cầu HS trong nhóm lần lượt kể
chuyện (đọc thơ, hát) về Bác Hồ và trao
đổi về các sáng tác đó.
- GV theo dõi, giúp đỡ HS thực hiện đúng
yêu cầu của BT.
Hoạt động 3: Kể chuyện, trao đổi trước

- HS lắng nghe, nhận xét. Bình
chọn một số tiết mục hay (có nội
- Mỗi nhóm cử 1 HS kể chuyện (đọc thơ, dung hay và cách trình bày tốt).
lớp.

hát) về Bác Hồ.
- Cả lớp hỏi thêm và trao đổi về câu
chuyện (bài thơ, bài hát) mà bạn giới
thiệu.
- Để kết thúc hoạt động GV có thể cho HS
nghe liên khúc bài hát thiếu nhi với Bác Hồ
17

( khoảng 4 phút), cả lớp hát và vỗ tay theo
nhạc.
- HS tìm hiểu thêm ở nhà.
D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
- Dặn dò HS về nhà tìm hiểu thêm các
câu chuyện; trao đổi với người thân về
những điều mình tìm hiểu được.

- HS hình thành các thói quen tốt,
có thể nhờ bố mẹ chụp ảnh và
phản hồi lại cho GV qua zalo.

- Khuyến khích HS có các hành động thiết
thực noi theo tấm gương đạo đức HCM.
IV. ĐIỀU CHỈNH SAU BÀI DẠY
..........................................................................................................................
..........................................................................................................................
..........................................................................................................................
..........................................................................................................................

18

BÀI ĐỌC 2
NGƯỜI CÔNG DÂN SỐ MỘT ( TIẾP THEO )
( 1 TIẾT )
I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT

1.Phát triển các năng lực đặc thù
1.1Phát triển năng lực ngôn ngữ
– Đọc thành tiếng trôi chảy toàn bài. Phát âm đúng các từ ngữ có

âm, vần, thanh mà HS địa phương dễ viết sai. Ngắt nghỉ hơi đúng.
Giọng đọc thể hiện được tình cảm, cảm xúc, phù hợp với nội dung bài
đọc. Tốc độ đọc 95 – 100 tiếng / phút. Đọc thầm nhanh hơn học kì I.
– Hiểu nghĩa của một số tên riêng (Phú Lãng Sa, La-tút-sơ Tơ-rê-

vin, Biển Đỏ) và các từ ngữ trong bài (từ ngữ khó: súng kíp, súng thần
công, a-lê hấp,...). Hiểu bối cảnh của câu chuyện, nội dung và ý nghĩa
của bài đọc (Ca ngợi lòng yêu nước, quyết tâm đi tìm con đường cứu
nước của người thanh niên Nguyễn Tất Thành – Bác Hồ thời trẻ.).
1.1 Phát triển năng lực văn học
Biết bày tỏ sự yêu thích với những từ ngữ, chi tiết hay.
2. Góp phần phát triển các năng lực chung và phẩm chất
Phát triển NL giao tiếp và hợp tác (biết cùng các bạn thảo luận
nhóm), NL tự chủ và tự học (trả lời đúng các CH đọc hiểu). Bồi
dưỡng PC yêu nước, lòng biết ơn Bác Hồ.
II. ĐỒ DÙNG DẠY HỌC
– GV chuẩn bị: máy tính, máy chiếu, tranh minh hoạ nội dung bài đọc.
– HS chuẩn bị: SGK Tiếng Việt 5, tập hai; vở ô li hoặc vở bài tập.
III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC

HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN
19

HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC SINH

A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

 

- GV có thể cho HS hóa thân thành các nhân  - HS đóng vai, tái hiện lại vở kịch.
vật để dựng thành một vở kịch theo bài đọc  
1.

 

- Giới thiệu bài Đầu tuần này, các em đã
được học một màn kịch trong vở kịch
Người công dân số Một của hai tác giả Hà
Văn Cầu và Vũ Đình Phòng. Hôm nay,
chúng ta sẽ đọc thêm một màn kịch nữa để
biết câu chuyện diễn biến tiếp theo như
thế nào.

 
 

B.HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Mục tiêu: - Đọc thành tiếng trôi chảy toàn
bài. Phát âm đúng các từ ngữ có âm, vần,
thanh mà HS địa phương dễ viết sai. Ngắt
nghỉ hơi đúng. Giọng đọc thể hiện được tình
cảm, cảm xúc, phù hợp với nội dung bài đọc.
Tốc độ đọc 95 – 100 tiếng / phút. Đọc thầm
nhanh hơn học kì I.
- Hiểu nghĩa của một số tên riêng (Phú
Lãng Sa, La-tút-sơ Tơ-rê-vin, Biển Đỏ) và
các từ ngữ trong bài (từ ngữ khó: súng
kíp, súng thần công, a-lê hấp,...). Hiểu bối
cảnh của câu chuyện, nội dung và ý nghĩa
của bài đọc (Ca ngợi lòng yêu nước, quyết
tâm đi tìm con đường cứu nước của người
thanh niên Nguyễn Tất Thành – Bác Hồ
thời trẻ.).
20

 

Hoạt động 1: Đọc thành tiếng
Cách tiến hành:

- HS lắng nghe bạn đọc mẫu, đọc

- HS đọc mẫu bài đọc kết hợp giải nghĩa
từ ngữ khó và những từ ngữ khác, nếu
thấy cần thiết đối với HS địa phương.
Giọng đọc phù hợp với nội dung vở kịch.
Tạm chia đoạn để đọc như sau:
+ Đoạn 1 (từ lời thoại đầu tiên của
anh Lê đến ... xin cho một chân gì
đó…): Lời anh Lê đọc với giọng băn
khoăn, lo lắng. Lời anh Thành đọc với
giọng tự tin.
+ Đoạn 2 (từ Có tiếng gõ cửa. Anh
Mai vào đến Mai: – Cũng được.): Lời
anh Thành sôi nổi, kiên quyết. Lời anh
Mai lo lắng, thận trọng.

thầm theo.

+ Đoạn 3 (từ (Thành cho sách vào
túi quần áo đến hết): Lời anh Thành
vui vẻ, tự tin. Lời anh Lê ngạc nhiên.
Lưu ý: Vào thời điểm diễn ra câu chuyện
trong vở kịch, tên nước Pháp (France) được
phiên âm qua âm Hán Việt với nhiều cách
phiên âm khác nhau, không thống nhất:
Phú Lang Sa, Phú Lãng Sa, Pha Lang Sa,
Pháp Lang Sa, Pháp Lan Tây,...
– Tổ chức cho HS luyện đọc:
+ Chia nhóm 4, lần lượt mỗi học sinh đọc
đoạn trong nhóm.
+ HS lần lượt đọc nối tiếp các đoạn trong
bài, giọng đọc phù hợp với từng nhân vật tìm
21

 - HS cùng GV giải nghĩa từ khó.
- Phú Lãng Sa: nước Pháp (cách gọi
cũ ở Việt Nam).
- Tàu La-tút-sơ Tơ-rê-vin: một
tàu buôn của người Pháp. Trên
chiếc tàu này, năm 1911, Bác Hồ
rời Tổ quốc đi tìm đường cứu
nước.
- Biển Đỏ (Hồng Hải): biển
thuộc Ấn Độ Dương.
- A-lê hấp! (tiếng Pháp): Nào!
(tiếng hô để bắt nhịp hành
động).

- HS luyện đọc đoạn trong nhóm.

các từ mà các em dễ phát âm sai.
+ GV ghi bảng cho học sinh luyện đọc một
số từ khó.
+ Lớp trưởng điều hành cho một số nhóm - Học sinh phát hiện những từ khó
đọc trước lớp.

đọc, thực hành luyện đọc từ khó.
- Một số nhóm đọc to trước lớp theo

Hoạt động 2: Đọc hiểu

yêu cầu của giáo viên. Các nhóm còn

Cách tiến hành

lại nhận xét bạn đọc.

- GV mời 4 HS tiếp nối nhau đọc to, rõ ràng  
4 câu hỏi:

 

- GV giao nhiệm vụ cho HS đọc thầm bài  - HS đọc nối tiếp 4 câu hỏi theo yêu
đọc, thảo luận nhóm đôi theo các câu hỏi tìm cầu của GV.
hiểu bài. HS trả lời câu hỏi bằng trò chơi Hỏi Câu 1: Vì sao anh Thành quyết định
ra nước ngoài để tìm đường cứu
đáp trước lớp.
nước?
- GV yêu cầu HS thực hiện trò chơi:
Câu 2: Tìm trong vở kịch những câu
+ Mỗi nhóm 2 bạn sẽ lên trước lớp. Bạn thứ
nói thể hiện niềm tin và quyết tâm
nhất hỏi câu 1, bạn thứ hai trả lời. Sau đó bạn
của anh Thành.
thứ hai hỏi câu 2, bạn thứ nhất trả lời. Lần Câu 3: Em hiểu câu nói “Sẽ có một
lượt như thế đến hết. Sau đó cho học sinh ngọn đèn khác...” của anh Thành như
thế nào?
nhận xét và nhóm khác tiếp tục.
Câu 4: Theo em, vì sao vở kịch viết
về Bác Hồ được đặt tên là Người
Câu 1: Vì sao anh Thành quyết định ra nước
công dân số Một?
ngoài để tìm đường cứu nước?
(1) Trả

Câu 2: Tìm trong vở kịch những câu nói thể
22

lời: Anh Thành
muốn đi sang nước họ, xem

hiện niềm tin và quyết tâm của anh Thành.

Câu 3: Em hiểu câu nói “Sẽ có một ngọn đèn
khác...” của anh Thành như thế nào?

Câu 4: Theo em, vì sao vở kịch viết về Bác
Hồ được đặt tên là Người công dân số Một?

- GV nhận xét, chốt đáp án.
- GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi: Qua vở kịch
trên em thấy điều gì từ Người công dân số
Một ?
- GV mời 2 - 3 đọc lại.

cách làm ăn của họ, học trí
khôn của họ để về cứu dân
mình.
(2) Trả lời: Những câu nói
thể hiện niềm tin của anh
Thành: Tiền đây chứ đâu?; Sẽ
có một ngọn đèn khác. Những
câu nói thể hiện quyết tâm của
anh Thành: Làm thân nô lệ mà
muốn xoá bỏ kiếp nô lệ thì sẽ
thành công dân, còn yên phận
nô lệ thì mãi mãi là đầy tớ cho
người ta…; Đi ngay có được
không, anh?.
(3) Trả lời: Ý kiến cụ thể của
HS có thể khác nhau nhưng cần
hiểu: Anh Thành tin là sẽ tìm
ra con đường mới để cứu nước.
(4) Trả lời: HS có thể nêu ý
kiến khác nhau: Vì Bác Hồ là
người đem lại độc lập, tự do
cho đất nước. / Vì Bác Hồ là
người thành lập nên nước Việt
Nam mới. / …

- HS có thể nêu lên suy nghĩ của bản
- GV nhận xét, đánh giá, khen ngợi và động thân như: Anh Thành là một người
trẻ có lòng yêu nước sâu sắc, quyết
viên HS các nhóm.
tâm tìm cách giải phóng dân tộc khỏi
C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
ách đô hộ. Anh đã dũng cảm ra nước
ngoài, dấn thân vào con đường đầy
Mục tiêu:
gian nan để tìm kiếm giải pháp cho
- HS đọc diễn cảm bài đọc; ngắt nghỉ hơi dân tộc, đó là một tấm gương sáng
23

đúng; nhấn giọng ở những từ ngữ quan cho thế hệ mai sau…
trọng; thể hiện giọng đọc phù hợp
Hoạt động 3: Đọc diễn cảm bài đọc
Cách tiến hành:
- GV mời một số HS đọc nối tiếp từng đoạn
trong bài đọc. Có thể cho các nhóm thi đọc
diễn cảm với nhau.

 - HS thi đọc diễn cảm nối tiếp theo

-Chú ý phân biệt giọng đọc tên nhân vật,
nội dung lời thoại, lời chỉ dẫn sân khấu;
cách nghỉ hơi sau tên người nói ở mỗi lượt
thoại và ở những câu dài, cách nhấn mạnh
các từ ngữ quan trọng. VD:

nhóm.
- Các học sinh khác nhận xét bạn
đọc. 2- 3 HS trình bày trước lớp.

Thành: // Tôi nghĩ kĩ rồi. // Làm
thân nô lệ mà muốn xoá bỏ kiếp nô lệ /
thì sẽ thành công dân, / còn yên phận
nô lệ / thì mãi mãi là đầy tớ cho người
ta… // Đi ngay có được không, / anh?
- GV nhận xét việc đọc của HS.
D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG, TRẢI
NGHIỆM
- GV nêu câu hỏi: Sau khi bài học này em
thấy bản thân mình cần phải làm gì?
- GV nhận xét, khích lệ HS.

- Dặn dò: GV nhắc HS về nhà tìm thêm các - Học tập và làm theo tấm gương đạo
đức HCM, nỗ lực, có tinh thần học
câu chuyện về Bác Hồ để kể lại cho người hỏi, không ngại khó, ngại khổ…..
thân, bạn bè.
IV. ĐIỀU CHỈNH SAU BÀI DẠY
24

..........................................................................................................................
..........................................................................................................................
..........................................................................................................................
LUYỆN TỪ VÀ CÂU
CÁCH NỐI CÁC VẾ CÂU GHÉP
( 1 TIẾT)
I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT
1. Phát triển năng lực ngôn ngữ
– Biết hai cách nối các vế câu trong câu ghép: nối bằng kết từ, cặp

kết từ hoặc những cặp từ khác có tác dụng nối và nối trực tiếp (không
dùng từ nối).
– Phân tích được cách nối các vế câu trong câu ghép.
– Biết nối các vế câu để tạo được câu ghép.
2. Góp phần phát triển năng lực chung và phẩm chất
Phát triển NL giải quyết vấn đề và sáng tạo (thông qua việc giải các
BT ở phần Nhận xét và Luyện tập), NL giao tiếp và hợp tác (thông
qua HĐ nhóm), PC chăm chỉ (thông qua HĐ học tập).
II. ĐỒ DÙNG DẠY HỌC
– GV chuẩn bị: Máy tính, máy chiếu; phiếu học tập cho HS.
– HS chuẩn bị: SGK Tiếng Việt 5, tập hai; Vở bài tập Tiếng Việt 5 hoặc
vở viết.
HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN

HOẠT ĐỘNG CỦA
HỌC SINH

A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
– GV có thể cho HS chơi trò chơi Rung chuông vàng cho - Học sinh chơi trò
phần khởi động.

chơi theo hướng dẫn

Luật chơi: Mỗi câu hỏi HS có 5 giây để điền đáp án vào của giáo viên.
25

bảng con, hết thời gian HS cùng dơ đáp án của mình. Bạn
nào sai sẽ hát một bài.
- GV chuẩn bị các câu hỏi:
Câu 1: Câu đơn là gì?
A.Là câu do một cụm chủ ngữ - vị ngữ tạo thành.
B.Là câu do hai cụm chủ ngữ - vị ngữ ghép lại với nhau - Đáp án: A
tạo thành. Mỗi cụm chủ ngữ - vị ngữ được gọi là một vế
câu, thể hiện một ý có quan hệ chặt chẽ với những vế câu
khác.
C.câu do ba chủ ngữ - vị ngữ ghép lại với nhau tạo thành.
D.Là từ có một tiếng.
Câu 2: Câu ghép là gì?
A. Là câu do một cụm chủ ngữ - vị ngữ tạo thành.
B. Là câu do hai hoặc nhiều cụm chủ ngữ - vị ngữ ghép lại
với nhau tạo thành. Mỗi cụm chủ ngữ - vị ngữ được gọi là
một vế câu, thể hiện một ý có quan hệ chặt chẽ với những
- Đáp án: B
vế câu khác.
C. Là câu có chỉ có vị nghĩ, không có chủ ngữ.
D. Là câu có trạng ngữ chỉ thời gian.
Câu 3: “Vườn cây vào đông, lá vàng bay lả tả trên nền đất
lạnh. Sương giá quấn quanh ngọn những cành khô. Đêm
xuống, gió bấc thổi hun hút. Chú chim sâu rét. Chú đâm
nản lòng. Chú nằm vo tròn trong cái tổ lá ngái treo đu đưa.
Mặt Trời đã lên cao, chú mới ra khỏi tổ.” đoạn văn trên có
mấy câu ghép?
- Đáp án: B.
A. 1 câu ghép.
B. 2 câu ghép.
C. 3 câu ghép.
D. 4 câu ghép.
26

– GV giới thiệu bài: Bài học trước đã giúp các em nhận
biết câu đơn và câu ghép. Trong tiết học hôm nay, cô
(thầy) sẽ cùng các em tìm hiểu về cách nối các vế câu của
câu ghép.
B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Mục tiêu: - Biết hai cách nối các vế câu trong câu
ghép: nối bằng kết từ, cặp kết từ hoặc những cặp từ
khác có tác dụng nối và nối trực tiếp (không dùn...