TuÇn 24 - TiÕt 29
NS: 22/02/2008
Chương IV: VIỆT NAM TỪ SAU CÁCH MẠNG THÁNG TÁM ĐẾN TOÀN QUỐC KHÁNG CHIẾN

Bài 24: CUỘC ĐẤU TRANH BẢO VỆ VÀ XÂY DỰNG CHÍNH QUYỀN DÂN CHỦ NHÂN DÂN (1945-1946)

I. MỤC TIÊU BÀI HỌC
Sau khi học xong, HS cần:
1. Kiến thức
- Nắm được những thuận lợi và khó khăn của nước ta trong những năm đầu của đất nước Việt Nam dân chủ cộng hoà.
- Hiểu được những chủ trương biện pháp của Đảng, Chủ tịch Hồ Chí Minh trong việc diệt giặc đói, giặc dốt và những khó khăn về tài chính; những chủ trương sách lược cụ thể trong cuộc đấu tranh chống bọn phản động trong nước và giặc ngoại xâm: Tưởng – Pháp.
- Nắm được ý nghĩa của những cuộc đấu tranh chống thù trong giặc ngoài.
2. Tư tưởng, tình cảm, thái độ.
Giáo dục cho HS lòng yêu nước, tinh thần cách mạng, niềm tin vào sự lãnh đạo của Đảng, niềm tự hào dân tộc.
3. Kĩ năng
- Rèn cho HS kĩ năng phân tích, nhận định đánh giá tình hình đất nước sau cách mạng tháng Tám và nhiệm vụ cấp bách trước mắt trong những năm đầu của nước Việt Nam dân chủ cộng hoà.
II. THIẾT BỊ ĐỒ DỤNG DẠY - HỌC
- Sử dụng tranh ảnh trong SGK.
- HS sưu tầm tranh ảnh về thời kì này có liên qua đến nội dung bài học.
III. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY - HỌC
1. Kiểm tra bài cũ
Câu hỏi: Sự lãnh đạo sáng suốt, kịp thời của Đảng và lãnh tụ Hồ Chí Minh được thể hiện ở điểm nào?
2. Giới thiệu bài mới.
Sau cách mạng tháng Tám thắng lợi nước Việt Nam dân chủ cộng hoà non trẻ vừa mới ra đời đã gặp muôn vàn khó khăn thử thách, đó là: giặc đói, giặc dốt, những khó khăn về tài chính đặc biệt là giặc ngoại xâm. Trươc những khó khăn như “ngàn cân treo sợi tóc” đó Đảng, Chính phủ đứng đầu là Hồ Chí Minh đã có những chủ trương, sách lược nào để giải quyết những khó khăn trên? Kết quả, ý nghĩa ra sao? Để trả lời câu hỏi trên chúng ta tìm hiểu nội dung bài học.
3. Dạy và học bài mới

Hoạt động của thày trò
Nội dung kiến thức cần đạt


Trước hết, GV gợi ý cho HS nhớ lại những kiến thức lịch sử thế giới có liên quan đên bài học, đó là: Theo những thoả thuận trong khuôn khổ của Hội nghị I- an-ta quân Anh và Tưởng sẽ vào giải giáp khí giới quân Nhật ở Việt Nam
Tiếp đó, GV nêu câu hỏi: Khi quân Anh, Tưởng kéo vào nước ta đã gây cho ta những khó khăn gì?
HS dựa vào SGK trả lời câu hỏi. Có thể gọi HS khác nhận xét, bổ sung. Cuối cùng GV kết luận. Đồng thời nhấn mạnh: Từ vĩ tuyến 16 trở ra Bắc 20 vạn quân Tưởng Giới Thạch ồ ạt kéo quân vào kéo theo bon tay sai nằm trong các tổ chức phản động: Việt Nam Quốc dân Đảng (Việt Quốc), Việt Nam cách mạng Đồng Minh hội (Việt Cách) với âm mưu không chỉ giải giáp khí giới quân Nhật, mà thực hiện âm mưu thâm độc là tiêu diệt Đảng ta, phá tan Mặt trận Việt Minh và đánh đổ chính phủ Hồ Chí Minh
Còn từ vĩ tuyến 16 trở vào Nam quân Anh cũng kéo vào không chỉ giải giáp khí giới quân Nhật mà còn dọn đường cho quân thực dân Pháp trở lại xâm lược nước ta. Trong khi đó hơn 6 vạn quân Nhật chờ giải giáp khí giới còn cấu kết với lực lượng đế quốc chống lại lực lượng vũ trang của ta, ta còn phải cung cấp lương thực cho chúng trong khi nhân dân ta đang bị nạn đói hoành hành.
GV tiếp tục tổ chức cho HS tìm hiểu những khó khăn của nước ta sau cách mạng tháng Tám về kinh tế, văn hóa.
GV nêu câu hỏi: Hãy cho biết tình hình kinh tế nước ta sau cách mạng tháng Tám? Sau khi HS trả lời, GV nhận xét, bổ sung và kết luận. Đồng thời làm rõ: Hậu quả của chính sách thống trị của Nhật – Pháp là đã gây ra nạn đói cuối năm 1944 đầu năm 1945 làm hơn 2 triệu người chết vẫn chưa được khắc phục. Sản xuất đình đốn, đời sống nhân dân cực khổ.
GV nêu câu hỏi: Tình hình tài chính nước ta có khó khăn gì?
HS dựa vào SGK trả lời câu hỏi. GV nhân xét, bổ sung và kết luận.
Tiếp theo, GV giới thiệu cho HS hậu quả về văn hoá, giáo dục và chế độ thực dân phong kiến để lại đó là hơn 90% dân số mù chữ, các tệ nạn xã hội hoành hành.
Cuối cùng GV chốt vấn đề: nước Việt Nam dân chủ cộng hoà vừa ra đời đã lâm vào tình thế cực kỳ khó khăn như “ngàn cân treo sợi tóc”
GV nêu câu hỏi: Bên cạnh những khó khăn nêu trên, sau cách mạng tháng Tám chúng ta có những thuận lợi gì?
Trước khi HS trả lời, GV có thể gợi ý:
Ta đã có chính quyền chưa? Khi có chính quyền có thuận lợi gì?
Nhân dân phând khởi và tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng, Hồ Chí Minh.
Thế giới: Phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc lên cao…
HS dựa vào vốn kiến thức đã học về những thành quả của cách mạng tháng Tám 1945 để trả lời câu hỏi trên. Có thể gọi một hai học sinh khác nhận xét, bổ sung. Cuối cùng GV kết luận về những thuận lợi của nước ta sau thắng lợi của cách mạng tháng Tám.

Trước hết, GV giới thiệu cho HS biết: một Nhà nước vững mạnh phải xây dựng toàn diện trên tất cả các lĩnh vực chính trị, văn hoá, tư tưởng, quân sự….Nhưng trước hết quan trọng nhất là xây dựng chính quyền vũng mạnh.
Sau đó, GV đặt câu hỏi: Để xây dựng chính quyền nhà nước thì việc đầu tiên mà nhân dân ta phải làm sau cách mạng tháng Tám là gì?
HS dựa vào SGK trả lời câu hỏi. GV nhận xét, bổ sung và kết luận. Đồng thời nói rõ: Trong cuộc bầu cử đầu tiên này có hơn 90% cử tri cả nước đi bầu cử, nhiều nơi nhất là ở Nam bộ nhân dân ta đã phải đổi bằng máu.
GV giới thiệu hình 41 trong SGK “Cử tri Sài Gòn bỏ phiếu bầu Quốc hội khoá I”
Tiếp theo GV giới thiệu cho HS biết sau khi bầu cử thắng lợi, ngày 02-3-1946 Quốc hội họp phiên đầu tiên tại Hà Nội. Đến đây GV nêu câu hỏi: Hãy cho biết nội dung của phiên họp đầu tiên đó?
GV tổ chức cho HS tìm hiểu: Sau cuộc bầu cử Quốc hội, các địa phương ở Bắc bộ và Trung bộ đã tiến hành bầu cử vào Hội đồng nhân dân các cấp theo nguyên tắc phổ thông đầu phiếu và thành lập chính quyền các cấp.
Cuối cùng GV giới thiệu sự kiện ngày 29-5-1946 Hội liên hiệp quốc dân Việt Nam được thành lập với mục tiêu là tăng cường và mở rộng khối đoàn kết toàn dân.

GV tổ chức cho HS thảo luận nhóm với câu hỏi: Để giải quyết nạn đói Chính phủ và Chủ tịch Hồ Chí Minh đã có những biện pháp gì?
Gợi ý: Biện pháp trước mắt.
Biện pháp lâu dài
HS dựa vào SGK và kiến thức đã học trả lời câu hỏi. Đại diện nhóm trình bày kết quả thảo luận, đại diện khác nhận xét, bổ sung. Cuối cùng GV kết luận. GV nhấn mạnh thêm ngoài việc đẩy mạnh tăng gia sản xuất, chính quyền cách mạng còn tịch thu ruộng đất của đế quốc và việt gian chia cho nông dân nghèo theo nguyên tắc công bằng và dân chủ, ra thông tư giảm tô, ra các sắc lện bãi bỏ thuế thân và các thứ thuế vô lý khác.
GV nêu câu hỏi: Kết quả của các biện pháp diệt giặc đói trên?
HS trả lời. GV bổ sung và kết luận.
GV giới thiệu hình 42 trong SGK “ Nhân dân góp gao chông giặc đói”

GV nêu câu hỏi: “những biện pháp nhằm giết giặc dốt?
HS dựa vào SGK trả lời câu hỏi. GV nhận xét bổ sung và chốt vấn đề. Đồng thời giới thiệu cho HS kình 43 SGK “Lớp bình dân học vụ” để HS lấy được tinh thần học tập của ngưòi dân Việt Nam sau thắng lợi của cách mạng tháng Tám mặc dù ta có nhều khó khăn về kinh tế. Qua đó giáo dục tinh thần của các em.

GV tiếp tục hướng dẫn học sinh tìm hiểu những biện pháp của chính phủ trong việc đề ra chủ trương giải quyết những khó khăn về tài chính. GV cung cấp cho HS biết: chỉ trong thời gian ngắn nhân dân đã đóng góp 370kg vàng và 20 triệu đồng vào quỹ độc lập, 40n triệu đồng vào quỹ quốc phòng.
1. Tình hình nước ta sau Cách mạng tháng Tám






Khó khăn:
Các lực lượng đế quốc vào chống phá cách mạng: miền Bắc 20 vạn quân Tưởng và bọn tay sai, miền Nam quân Anh dọn đường cho Pháp quay trở lại xâm lược.






















-Sản xuất đình đốn, nạn đói mới đe doạ đời sống nhân dân.












- Tài chính trống rỗng, chưa kiểm soát được ngân hàng Đông Dương.


- Văn hoá giáo dục: 90% dân số mù chữ, các tệ nạn xã hội vẫn tồn tại.



Tóm lại: Nước ta khó khăn to lớn lâm vào tình thế “Ngàn cân treo sợi tóc”








- Thuận lợi: Đã giành được chính quyền, nhân dân tin tưởng vào Hồ Chí Minh. Phong trào giải phóng dân tộc trên thế giới lên cao.








II. Bước đầu xây dựng chế độ mới.











- Ngày 06-1-1946 nhân dân cả nước đi bầu cử Quốc hội với hơn 90% cử tri tham gia.






- Ngày 2-3-1946 Quốc hội họp phiên đầu tiên thành lập chính phủ chính thức do Hồ Chí Minh đứng đầu.



- Bầu cử Hội đồng nhân dân các cấp và thành lập uỷ ban hành chính các cấp ở các địa phương.







III. Diệt giặc đói, giặc dốt và giải quyết khó khăn về tài chính





- Diệt giặc đói:
+ Biện pháp trước mắt là tổ chức quyên góp “Lá lành đùm lá rách” lập hũ gạo cứu đói, kêu gọi nhường cơm xẻ áo.
+ Lâu dài: Đẩy mạnh tăng gia sản xuất, chia ruộng đất của điạ chủ cho nông dân.




Kết quả nạn đói được đảy lùi .





- Diệt giặc dốt:
+ Ngày 08-9-1945, Chủ Tịch Hồ Chí Minh kí sắc lệnh thành lập Nha bình dân học vụ, kêu gọi mọi người tham gia phong trào xoá nạn mù chữ.
+ Các trường học sớm được khai giảng, nội dung phương pháp dạy học bước đầu đổi mới.




- Giải quyết những kó khăn tài chính:
+ Kêu gọi nhân dân đóng góp, xây dựng quỹ độc lập, phong trào tuần lễ vàng
+ Phát thành tiền Việt Nam







4. Sơ kết tiết 1
- Tình hình nước ta sau cách mạng thánh tám.
Những chủ trương biện pháp của Chính phủ và Hồ Chí Minh trong việc giết giặc đói, giặc dốt và giải quyết những khó khăn về tài chính.
HS làm bài tập
Hãy khoanh tròn vào những chữ cái đứng trươc những câu trả lời đúng
Ngày tổng tuyển cử bầu quốc hội dầu tiên của nước Việt Nam dân chủ công hoà là:
ngày 02-9-1945.
Ngày 06-1-1946
Ngày19-8-1945
Ngày 2-3-1946
5. Dăn dò, bài tập về nhà
- Học bài cũ, làm bài tập trong SGK.

====================

TuÇn 24 - TiÕt 30
NS: 24/02/2008


1. Kiểm tra bài cũ
Câu hỏi: Tại sao nói nước Việt Nam dân chủ công hoà ngay sau ngày thành lập đã ở tình thế “ngàn cân treo sợi tóc”?
2. Giới thiệu bài mới
Trước muôn vàn những khó khăn thử thách Chính phủ Hồ Chí Minh đê ra những chue trương, biện pháp trong cuộc đấu tranh diệt gioặc đói, giặc dốt và những khó khăn về tài chính. Tuy nhiên, chúng ta còn cuộc đấu tranh chống giặc ngoại xâm còn gay go và quyết liệt hơn. Những chủ trương sách lựơc của Đảng và Hồ CHí Minh đối phó với giặc ngoại xâm như thế nào? cuộc đấu tranh đó diễn ra ra sao? Chúng ta cùng tìm hiểu nọi dung bài học hôm nay để trả lời cho câu hỏi trên.
3. Dạy và học